၆. အဝိဇ္ဇာဝဂ္ဂေါ

၁. အဝိဇ္ဇာပဟာနသုတ္တံ

၅၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကထံ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဇာနတော ကထံ ပဿတော အဝိဇ္ဇာ ပဟီယတိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ?

‘‘စက္ခုံ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ အနိစ္စတော ဇာနတော ပဿတော အဝိဇ္ဇာ ပဟီယတိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ရူပေ အနိစ္စတော ဇာနတော ပဿတော အဝိဇ္ဇာ ပဟီယတိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. စက္ခုဝိညာဏံ။ စက္ခုသမ္ဖဿံ။ ယမ္ပိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အနိစ္စတော ဇာနတော ပဿတော အဝိဇ္ဇာ ပဟီယတိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. သောတံ။ ဃာနံ။ ဇိဝှံ။ ကာယံ။ မနံ အနိစ္စတော ဇာနတော ပဿတော အဝိဇ္ဇာ ပဟီယတိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ဓမ္မေ ။ မနောဝိညာဏံ။ မနောသမ္ဖဿံ။ ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အနိစ္စတော ဇာနတော ပဿတော အဝိဇ္ဇာ ပဟီယတိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော အဝိဇ္ဇာ ပဟီယတိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ. ပဌမံ.

၂. သံယောဇနပဟာနသုတ္တံ

၅၄. ‘‘ကထံ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဇာနတော၊ ကထံ ပဿတော၊ သံယောဇနာ ပဟီယန္တီ’’တိ? ‘‘စက္ခုံ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ အနိစ္စတော ဇာနတော ပဿတော သံယောဇနာ ပဟီယန္တိ. ရူပေ။ စက္ခုဝိညာဏံ။ စက္ခုသမ္ဖဿံ။ ယမ္ပိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အနိစ္စတော ဇာနတော ပဿတော သံယောဇနာ ပဟီယန္တိ. သောတံ။ ဃာနံ။ ဇိဝှံ။ ကာယံ။ မနံ။ ဓမ္မေ။ မနောဝိညာဏံ။ မနောသမ္ဖဿံ။ ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အနိစ္စတော ဇာနတော ပဿတော သံယောဇနာ ပဟီယန္တိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော သံယောဇနာ ပဟီယန္တီ’’တိ. ဒုတိယံ.

၃. သံယောဇနသမုဂ္ဃါတသုတ္တံ

၅၅. ‘‘ကထံ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဇာနတော၊ ကထံ ပဿတော သံယောဇနာ သမုဂ္ဃါတံ ဂစ္ဆန္တီ’’တိ? ‘‘စက္ခုံ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ အနတ္တတော ဇာနတော ပဿတော သံယောဇနာ သမုဂ္ဃါတံ ဂစ္ဆန္တိ. ရူပေ အနတ္တတော။ စက္ခုဝိညာဏံ။ စက္ခုသမ္ဖဿံ။ ယမ္ပိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အနတ္တတော ဇာနတော ပဿတော သံယောဇနာ သမုဂ္ဃါတံ ဂစ္ဆန္တိ. သောတံ။ ဃာနံ။ ဇိဝှံ။ ကာယံ။ မနံ။ ဓမ္မေ။ မနောဝိညာဏံ။ မနောသမ္ဖဿံ။ ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အနတ္တတော ဇာနတော ပဿတော သံယောဇနာ သမုဂ္ဃါတံ ဂစ္ဆန္တိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော သံယောဇနာ သမုဂ္ဃါတံ ဂစ္ဆန္တီ’’တိ. တတိယံ.

၄. အာသဝပဟာနသုတ္တံ

၅၆. ‘‘ကထံ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဇာနတော၊ ကထံ ပဿတော အာသဝါ ပဟီယန္တီ’’တိ။ပေ။. စတုတ္ထံ.

၅. အာသဝသမုဂ္ဃါတသုတ္တံ

၅၇. ‘‘ကထံ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဇာနတော၊ ကထံ ပဿတော အာသဝါ သမုဂ္ဃါတံ ဂစ္ဆန္တီ’’တိ။ပေ။. ပဉ္စမံ.

၆. အနုသယပဟာနသုတ္တံ

၅၈. ‘‘ကထံ နု ခေါ။ပေ။ အနုသယာ ပဟီယန္တီ’’တိ။ပေ။. ဆဋ္ဌံ.

၇. အနုသယသမုဂ္ဃါတသုတ္တံ

၅၉. ‘‘ကထံ နု ခေါ။ပေ။ အနုသယာ သမုဂ္ဃါတံ ဂစ္ဆန္တီ’’တိ? ‘‘စက္ခုံ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ အနတ္တတော ဇာနတော ပဿတော အနုသယာ သမုဂ္ဃါတံ ဂစ္ဆန္တိ။ပေ။ သောတံ။ ဃာနံ။ ဇိဝှံ။ ကာယံ။ မနံ။ ဓမ္မေ။ မနောဝိညာဏံ။ မနောသမ္ဖဿံ။ ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အနတ္တတော ဇာနတော ပဿတော အနုသယာ သမုဂ္ဃါတံ ဂစ္ဆန္တိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော အနုသယာ သမုဂ္ဃါတံ ဂစ္ဆန္တီ’’တိ. သတ္တမံ.

၈. သဗ္ဗုပါဒါနပရိညာသုတ္တံ

၆၀. ‘‘သဗ္ဗုပါဒါနပရိညာယ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မံ ဒေသေဿာမိ. တံ သုဏာထ. ကတမော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗုပါဒါနပရိညာယ ဓမ္မော? စက္ခုဉ္စ ပဋိစ္စ ရူပေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စက္ခုဝိညာဏံ. တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိ ဖဿော. ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ. ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော စက္ခုသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ရူပေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ စက္ခုဝိညာဏေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ စက္ခုသမ္ဖဿေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ဝေဒနာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ၊ ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ၊ ဝိမောက္ခာ [ဝိမောက္ခံ (က.)၊ ဝိမောက္ခ (သျာ. ကံ.)] ‘ပရိညာတံ မေ ဥပါဒါန’န္တိ ပဇာနာတိ. သောတဉ္စ ပဋိစ္စ သဒ္ဒေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ ဃာနဉ္စ ပဋိစ္စ ဂန္ဓေ စ။ ဇိဝှဉ္စ ပဋိစ္စ ရသေ စ။ ကာယဉ္စ ပဋိစ္စ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေ စ။ မနဉ္စ ပဋိစ္စ ဓမ္မေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ မနောဝိညာဏံ. တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိ ဖဿော. ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ. ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော မနသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ဓမ္မေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ မနောဝိညာဏေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ မနောသမ္ဖဿေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ဝေဒနာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ၊ ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ၊ ဝိမောက္ခာ ‘ပရိညာတံ မေ ဥပါဒါန’န္တိ ပဇာနာတိ. အယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗုပါဒါနပရိညာယ ဓမ္မော’’တိ. အဋ္ဌမံ.

၉. ပဌမသဗ္ဗုပါဒါနပရိယာဒါနသုတ္တံ

၆၁. ‘‘သဗ္ဗုပါဒါနပရိယာဒါနာယ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မံ ဒေသေဿာမိ. တံ သုဏာထ. ကတမော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗုပါဒါနပရိယာဒါနာယ ဓမ္မော? စက္ခုဉ္စ ပဋိစ္စ ရူပေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စက္ခုဝိညာဏံ. တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိ ဖဿော. ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ. ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော စက္ခုသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ရူပေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ စက္ခုဝိညာဏေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ စက္ခုသမ္ဖဿေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ဝေဒနာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ၊ ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ၊ ဝိမောက္ခာ ‘ပရိယာဒိန္နံ [သဗ္ဗတ္ထပိ ဧဝမေဝ ဒိဿတိ ဒန္တဇ-နကာရေနေဝ] မေ ဥပါဒါန’န္တိ ပဇာနာတိ။ပေ။ ဇိဝှဉ္စ ပဋိစ္စ ရသေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဇိဝှါဝိညာဏံ။ပေ။ မနဉ္စ ပဋိစ္စ ဓမ္မေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ မနောဝိညာဏံ. တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိ ဖဿော. ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ. ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော မနသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ဓမ္မေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ မနောဝိညာဏေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ မနောသမ္ဖဿေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ဝေဒနာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ၊ ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ၊ ဝိမောက္ခာ ‘ပရိယာဒိန္နံ မေ ဥပါဒါန’န္တိ ပဇာနာတိ. အယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗုပါဒါနပရိယာဒါနာယ ဓမ္မော’’တိ. နဝမံ.

၁၀. ဒုတိယသဗ္ဗုပါဒါနပရိယာဒါနသုတ္တံ

၆၂. ‘‘သဗ္ဗုပါဒါနပရိယာဒါနာယ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မံ ဒေသေဿာမိ. တံ သုဏာထ. ကတမော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗုပါဒါနပရိယာဒါနာယ ဓမ္မော’’?

‘‘တံ ကိံ မညထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စက္ခု နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ?

‘‘အနိစ္စံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ?

‘‘ဒုက္ခံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ၊ ဧသောဟမသ္မိ၊ ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ?

‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘ရူပါ။ပေ။ စက္ခုဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ?

‘‘အနိစ္စံ၊ ဘန္တေ’’။ပေ။.

‘‘စက္ခုသမ္ဖဿော နိစ္စော ဝါ အနိစ္စော ဝါ’’တိ?

‘‘အနိစ္စော၊ ဘန္တေ’’။ပေ။.

‘‘ယမ္ပိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ?

‘‘အနိစ္စံ၊ ဘန္တေ’’။ပေ။.

‘‘သောတံ။ ဃာနံ။ ဇိဝှါ။ ကာယော။ မနော။ ဓမ္မာ။ မနောဝိညာဏံ။ မနောသမ္ဖဿော။ ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ၊ တမ္ပိ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ?

‘‘အနိစ္စံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ?

‘‘ဒုက္ခံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ၊ ဧသောဟမသ္မိ၊ ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ?

‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော စက္ခုသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ရူပေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ စက္ခုဝိညာဏေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ စက္ခုသမ္ဖဿေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. ယမ္ပိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ။ပေ။ ဇိဝှါယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ရသေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ဇိဝှါဝိညာဏေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ဇိဝှါသမ္ဖဿေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ယမ္ပိဒံ ဇိဝှါသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ပေ။ မနသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ဓမ္မေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ မနောဝိညာဏေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ မနောသမ္ဖဿေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ၊ ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ၊ ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတိ. အယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗုပါဒါနပရိယာဒါနာယ ဓမ္မော’’တိ. ဒသမံ.

အဝိဇ္ဇာဝဂ္ဂေါ ဆဋ္ဌော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

အဝိဇ္ဇာ သံယောဇနာ ဒွေ၊ အာသဝေန ဒုဝေ ဝုတ္တာ၊

အနုသယာ အပရေ ဒွေ၊ ပရိညာ ဒွေ ပရိယာဒိန္နံ၊

ဝဂ္ဂေါ တေန ပဝုစ္စတီတိ.