၁. အာသီဝိသောပမသုတ္တံ

၂၃၈. ‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတ္တာရော အာသီဝိသာ ဥဂ္ဂတေဇာ ဃောရဝိသာ. အထ ပုရိသော အာဂစ္ဆေယျ ဇီဝိတုကာမော အမရိတုကာမော သုခကာမော ဒုက္ခပ္ပဋိကူလော. တမေနံ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘ဣမေ တေ၊ အမ္ဘော ပုရိသ၊ စတ္တာရော အာသီဝိသာ ဥဂ္ဂတေဇာ ဃောရဝိသာ ကာလေန ကာလံ ဝုဋ္ဌာပေတဗ္ဗာ၊ ကာလေန ကာလံ နှာပေတဗ္ဗာ၊ ကာလေန ကာလံ ဘောဇေတဗ္ဗာ၊ ကာလေန ကာလံ သံဝေသေတဗ္ဗာ [ပဝေသေတဗ္ဗာ (သျာ. ကံ. ပီ. က.)]. ယဒါ စ ခေါ တေ၊ အမ္ဘော ပုရိသ၊ ဣမေသံ စတုန္နံ အာသီဝိသာနံ ဥဂ္ဂတေဇာနံ ဃောရဝိသာနံ အညတရော ဝါ အညတရော ဝါ ကုပ္ပိဿတိ၊ တတော တွံ၊ အမ္ဘော ပုရိသ၊ မရဏံ ဝါ နိဂစ္ဆသိ၊ မရဏမတ္တံ ဝါ ဒုက္ခံ. ယံ တေ၊ အမ္ဘော ပုရိသ၊ ကရဏီယံ တံ ကရောဟီ’’’တိ.

‘‘အထ ခေါ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုရိသော ဘီတော စတုန္နံ အာသီဝိသာနံ ဥဂ္ဂတေဇာနံ ဃောရဝိသာနံ ယေန ဝါ တေန ဝါ ပလာယေထ. တမေနံ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘ဣမေ ခေါ၊ အမ္ဘော ပုရိသ၊ ပဉ္စ ဝဓကာ ပစ္စတ္ထိကာ ပိဋ္ဌိတော ပိဋ္ဌိတော အနုဗန္ဓာ၊ ယတ္ထေဝ နံ ပဿိဿာမ တတ္ထေဝ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေဿာမာတိ. ယံ တေ၊ အမ္ဘော ပုရိသ၊ ကရဏီယံ တံ ကရောဟီ’’’တိ.

‘‘အထ ခေါ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုရိသော ဘီတော စတုန္နံ အာသီဝိသာနံ ဥဂ္ဂတေဇာနံ ဃောရဝိသာနံ၊ ဘီတော ပဉ္စန္နံ ဝဓကာနံ ပစ္စတ္ထိကာနံ ယေန ဝါ တေန ဝါ ပလာယေထ. တမေနံ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘အယံ တေ၊ အမ္ဘော ပုရိသ၊ ဆဋ္ဌော အန္တရစရော ဝဓကော ဥက္ခိတ္တာသိကော ပိဋ္ဌိတော ပိဋ္ဌိတော အနုဗန္ဓော ယတ္ထေဝ နံ ပဿိဿာမိ တတ္ထေဝ သိရော ပါတေဿာမီတိ. ယံ တေ၊ အမ္ဘော ပုရိသ၊ ကရဏီယံ တံ ကရောဟီ’’’တိ.

‘‘အထ ခေါ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုရိသော ဘီတော စတုန္နံ အာသီဝိသာနံ ဥဂ္ဂတေဇာနံ ဃောရဝိသာနံ၊ ဘီတော ပဉ္စန္နံ ဝဓကာနံ ပစ္စတ္ထိကာနံ၊ ဘီတော ဆဋ္ဌဿ အန္တရစရဿ ဝဓကဿ ဥက္ခိတ္တာသိကဿ ယေန ဝါ တေန ဝါ ပလာယေထ. သော ပဿေယျ သုညံ ဂါမံ. ယညဒေဝ ဃရံ ပဝိသေယျ ရိတ္တကညေဝ ပဝိသေယျ တုစ္ဆကညေဝ ပဝိသေယျ သုညကညေဝ ပဝိသေယျ. ယညဒေဝ ဘာဇနံ ပရိမသေယျ ရိတ္တကညေဝ ပရိမသေယျ တုစ္ဆကညေဝ ပရိမသေယျ သုညကညေဝ ပရိမသေယျ. တမေနံ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘ဣဒါနိ၊ အမ္ဘော ပုရိသ၊ ဣမံ သုညံ ဂါမံ စောရာ ဂါမဃာတကာ ပဝိသန္တိ [ဝဓိဿန္တိ (သီ. ပီ.)]. ယံ တေ၊ အမ္ဘော ပုရိသ၊ ကရဏီယံ တံ ကရောဟီ’’’တိ.

‘‘အထ ခေါ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုရိသော ဘီတော စတုန္နံ အာသီဝိသာနံ ဥဂ္ဂတေဇာနံ ဃောရဝိသာနံ၊ ဘီတော ပဉ္စန္နံ ဝဓကာနံ ပစ္စတ္ထိကာနံ၊ ဘီတော ဆဋ္ဌဿ အန္တရစရဿ ဝဓကဿ ဥက္ခိတ္တာသိကဿ၊ ဘီတော စောရာနံ ဂါမဃာတကာနံ ယေန ဝါ တေန ဝါ ပလာယေထ. သော ပဿေယျ မဟန္တံ ဥဒကဏ္ဏဝံ ဩရိမံ တီရံ သာသင်္ကံ သပ္ပဋိဘယံ၊ ပါရိမံ တီရံ ခေမံ အပ္ပဋိဘယံ. န စဿ နာဝါ သန္တာရဏီ ဥတ္တရသေတု ဝါ အပါရာ ပါရံ ဂမနာယ. အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တဿ ပုရိသဿ ဧဝမဿ – ‘အယံ ခေါ မဟာဥဒကဏ္ဏဝေါ ဩရိမံ တီရံ သာသင်္ကံ သပ္ပဋိဘယံ၊ ပါရိမံ တီရံ ခေမံ အပ္ပဋိဘယံ၊ နတ္ထိ စ [န စဿ (သီ. က.)၊ နတ္ထဿ (သျာ. ကံ.)] နာဝါ သန္တာရဏီ ဥတ္တရသေတု ဝါ အပါရာ ပါရံ ဂမနာယ. ယံနူနာဟံ တိဏကဋ္ဌသာခါပလာသံ သံကဍ္ဎိတွာ ကုလ္လံ ဗန္ဓိတွာ တံ ကုလ္လံ နိဿာယ ဟတ္ထေဟိ စ ပါဒေဟိ စ ဝါယမမာနော သောတ္ထိနာ ပါရံ ဂစ္ဆေယျ’’’န္တိ.

‘‘အထ ခေါ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုရိသော တိဏကဋ္ဌသာခါပလာသံ သံကဍ္ဎိတွာ ကုလ္လံ ဗန္ဓိတွာ တံ ကုလ္လံ နိဿာယ ဟတ္ထေဟိ စ ပါဒေဟိ စ ဝါယမမာနော သောတ္ထိနာ ပါရံ ဂစ္ဆေယျ၊ တိဏ္ဏော ပါရင်္ဂတော [ပါရဂတော (သီ. သျာ. ကံ.)] ထလေ တိဋ္ဌတိ ဗြာဟ္မဏော.

‘‘ဥပမာ ခေါ မျာယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကတာ အတ္ထဿ ဝိညာပနာယ. အယဉ္စေတ္ထ [အယံ စေဝေတ္ထ (သီ.)] အတ္ထော – စတ္တာရော အာသီဝိသာ ဥဂ္ဂတေဇာ ဃောရဝိသာတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတုန္နေတံ မဟာဘူတာနံ အဓိဝစနံ – ပထဝီဓာတုယာ၊ အာပေါဓာတုယာ၊ တေဇောဓာတုယာ၊ ဝါယောဓာတုယာ.

‘‘ပဉ္စ ဝဓကာ ပစ္စတ္ထိကာတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နေတံ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာနံ အဓိဝစနံ၊ သေယျထိဒံ – ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓဿ၊ ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓဿ၊ သညုပါဒါနက္ခန္ဓဿ၊ သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓဿ၊ ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓဿ.

‘‘ဆဋ္ဌော အန္တရစရော ဝဓကော ဥက္ခိတ္တာသိကောတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နန္ဒီရာဂဿေတံ အဓိဝစနံ.

‘‘သုညော ဂါမောတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဆန္နေတံ အဇ္ဈတ္တိကာနံ အာယတနာနံ အဓိဝစနံ. စက္ခုတော စေပိ နံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဏ္ဍိတော ဗျတ္တော မေဓာဝီ ဥပပရိက္ခတိ ရိတ္တကညေဝ ခါယတိ၊ တုစ္ဆကညေဝ ခါယတိ၊ သုညကညေဝ ခါယတိ။ပေ။ ဇိဝှါတော စေပိ နံ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ မနတော စေပိ နံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဏ္ဍိတော ဗျတ္တော မေဓာဝီ ဥပပရိက္ခတိ ရိတ္တကညေဝ ခါယတိ၊ တုစ္ဆကညေဝ ခါယတိ၊ သုညကညေဝ ခါယတိ.

‘‘စောရာ ဂါမဃာတကာတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဆန္နေတံ ဗာဟိရာနံ အာယတနာနံ အဓိဝစနံ. စက္ခု၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဟညတိ မနာပါမနာပေသု ရူပေသု၊ သောတံ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ ဃာနံ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ ဇိဝှါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဟညတိ မနာပါမနာပေသု ရသေသု၊ ကာယော၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ မနော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဟညတိ မနာပါမနာပေသု ဓမ္မေသု.

‘‘မဟာ ဥဒကဏ္ဏဝေါတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတုန္နေတံ ဩဃာနံ အဓိဝစနံ – ကာမောဃဿ၊ ဘဝေါဃဿ၊ ဒိဋ္ဌောဃဿ၊ အဝိဇ္ဇောဃဿ.

‘‘ဩရိမံ တီရံ သာသင်္ကံ သပ္ပဋိဘယန္တိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သက္ကာယဿေတံ အဓိဝစနံ.

‘‘ပါရိမံ တီရံ ခေမံ အပ္ပဋိဘယန္တိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိဗ္ဗာနဿေတံ အဓိဝစနံ.

‘‘ကုလ္လန္တိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယဿေတံ အဋ္ဌင်္ဂိကဿ မဂ္ဂဿ အဓိဝစနံ၊ သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ။ပေ။ သမ္မာသမာဓိ.

‘‘တဿ ဟတ္ထေဟိ စ ပါဒေဟိ စ ဝါယာမောတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝီရိယာရမ္ဘဿေတံ အဓိဝစနံ.

‘‘တိဏ္ဏော ပါရင်္ဂတော ထလေ တိဋ္ဌတိ ဗြာဟ္မဏောတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရဟတော ဧတံ အဓိဝစန’’န္တိ. ပဌမံ.