၁၀. သဠဝဂ္ဂေါ

၁. အဒန္တအဂုတ္တသုတ္တံ

၉၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ဆယိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဖဿာယတနာ အဒန္တာ အဂုတ္တာ အရက္ခိတာ အသံဝုတာ ဒုက္ခာဓိဝါဟာ ဟောန္တိ. ကတမေ ဆ? စက္ခု၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဖဿာယတနံ အဒန္တံ အဂုတ္တံ အရက္ခိတံ အသံဝုတံ ဒုက္ခာဓိဝါဟံ ဟောတိ။ပေ။ ဇိဝှါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဖဿာယတနံ အဒန္တံ အဂုတ္တံ အရက္ခိတံ အသံဝုတံ ဒုက္ခာဓိဝါဟံ ဟောတိ။ပေ။ မနော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဖဿာယတနံ အဒန္တံ အဂုတ္တံ အရက္ခိတံ အသံဝုတံ ဒုက္ခာဓိဝါဟံ ဟောတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဆ ဖဿာယတနာ အဒန္တာ အဂုတ္တာ အရက္ခိတာ အသံဝုတာ ဒုက္ခာဓိဝါဟာ ဟောန္တိ’’.

‘‘ဆယိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဖဿာယတနာ သုဒန္တာ သုဂုတ္တာ သုရက္ခိတာ သုသံဝုတာ သုခါဓိဝါဟာ ဟောန္တိ. ကတမေ ဆ? စက္ခု၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဖဿာယတနံ သုဒန္တံ သုဂုတ္တံ သုရက္ခိတံ သုသံဝုတံ သုခါဓိဝါဟံ ဟောတိ။ပေ။ ဇိဝှါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဖဿာယတနံ သုဒန္တံ သုဂုတ္တံ သုရက္ခိတံ သုသံဝုတံ သုခါဓိဝါဟံ ဟောတိ။ပေ။ မနော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဖဿာယတနံ သုဒန္တံ သုဂုတ္တံ သုရက္ခိတံ သုသံဝုတံ သုခါဓိဝါဟံ ဟောတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဆ ဖဿာယတနာ သုဒန္တာ သုဂုတ္တာ သုရက္ခိတာ သုသံဝုတာ သုခါဓိဝါဟာ ဟောန္တီ’’တိ. ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ။ပေ။ ဧတဒဝေါစ သတ္ထာ –

‘‘သဠေဝ [ဆဠေဝ (က.)] ဖဿာယတနာနိ ဘိက္ခဝေါ၊

အသံဝုတော ယတ္ထ ဒုက္ခံ နိဂစ္ဆတိ၊

တေသဉ္စ ယေ သံဝရဏံ အဝေဒိသုံ၊

သဒ္ဓါဒုတိယာ ဝိဟရန္တာနဝဿုတာ.

‘‘ဒိသွာန ရူပါနိ မနောရမာနိ၊

အထောပိ ဒိသွာန အမနောရမာနိ၊

မနောရမေ ရာဂပထံ ဝိနောဒယေ၊

န စာပ္ပိယံ မေတိ မနံ ပဒေါသယေ.

‘‘သဒ္ဒဉ္စ သုတွာ ဒုဘယံ ပိယာပ္ပိယံ၊

ပိယမှိ သဒ္ဒေ န သမုစ္ဆိတော သိယာ၊

အထောပ္ပိယေ ဒေါသဂတံ ဝိနောဒယေ၊

န စာပ္ပိယံ မေတိ မနံ ပဒေါသယေ.

‘‘ဂန္ဓဉ္စ ဃတွာ သုရဘိံ မနောရမံ၊

အထောပိ ဃတွာ အသုစိံ အကန္တိယံ၊

အကန္တိယသ္မိံ ပဋိဃံ ဝိနောဒယေ၊

ဆန္ဒာနုနီတော န စ ကန္တိယေ သိယာ.

‘‘ရသဉ္စ ဘောတွာန အသာဒိတဉ္စ သာဒုံ၊

အထောပိ ဘောတွာန အသာဒုမေကဒါ၊

သာဒုံ ရသံ နာဇ္ဈောသာယ ဘုဉ္ဇေ၊

ဝိရောဓမာသာဒုသု နောပဒံသယေ.

‘‘ဖဿေန ဖုဋ္ဌော န သုခေန မဇ္ဇေ [မဇ္ဈေ (သျာ. ကံ. ပီ.)]၊

ဒုက္ခေန ဖုဋ္ဌောပိ န သမ္ပဝေဓေ၊

ဖဿဒွယံ သုခဒုက္ခေ ဥပေက္ခေ၊

အနာနုရုဒ္ဓေါ အဝိရုဒ္ဓ ကေနစိ.

‘‘ပပဉ္စသညာ ဣတရီတရာ နရာ၊

ပပဉ္စယန္တာ ဥပယန္တိ သညိနော၊

မနောမယံ ဂေဟသိတဉ္စ သဗ္ဗံ၊

ပနုဇ္ဇ နေက္ခမ္မသိတံ ဣရီယတိ.

‘‘ဧဝံ မနော ဆဿု ယဒါ သုဘာဝိတော၊

ဖုဋ္ဌဿ စိတ္တံ န ဝိကမ္ပတေ ကွစိ၊

တေ ရာဂဒေါသေ အဘိဘုယျ ဘိက္ခဝေါ၊

ဘဝတ္ထ [ဘဝထ (သီ. သျာ. ကံ.)] ဇာတိမရဏဿ ပါရဂါ’’တိ. ပဌမံ၊

၂. မာလုကျပုတ္တသုတ္တံ

၉၅. အထ ခေါ အာယသ္မာ မာလုကျပုတ္တော [မာလုင်္ကျပုတ္တော (သီ.)] ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ။ပေ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ မာလုကျပုတ္တော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု မေ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဓမ္မံ ဒေသေတု၊ ယမဟံ ဘဂဝတော ဓမ္မံ သုတွာ ဧကော ဝူပကဋ္ဌော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရေယျ’’န္တိ.

‘‘ဧတ္ထ ဒါနိ၊ မာလုကျပုတ္တ၊ ကိံ ဒဟရေ ဘိက္ခူ ဝက္ခာမ! ယတြ ဟိ နာမ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဇိဏ္ဏော ဝုဒ္ဓေါ မဟလ္လကော အဒ္ဓဂတော ဝယောအနုပ္ပတ္တော သံခိတ္တေန ဩဝါဒံ ယာစသီ’’တိ.

‘‘ကိဉ္စာပါဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဇိဏ္ဏော ဝုဒ္ဓေါ မဟလ္လကော အဒ္ဓဂတော ဝယောအနုပ္ပတ္တော. ဒေသေတု မေ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဓမ္မံ၊ ဒေသေတု သုဂတော သံခိတ္တေန ဓမ္မံ၊ အပ္ပေဝ နာမာဟံ ဘဂဝတော ဘာသိတဿ အတ္ထံ အာဇာနေယျံ. အပ္ပေဝ နာမာဟံ ဘဂဝတော ဘာသိတဿ ဒါယာဒေါ အဿ’’န္တိ.

‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ မာလုကျပုတ္တ၊ ယေ တေ စက္ခုဝိညေယျာ ရူပါ အဒိဋ္ဌာ အဒိဋ္ဌပုဗ္ဗာ၊ န စ ပဿသိ၊ န စ တေ ဟောတိ ပဿေယျန္တိ? အတ္ထိ တေ တတ္ထ ဆန္ဒော ဝါ ရာဂေါ ဝါ ပေမံ ဝါ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘ယေ တေ သောတဝိညေယျာ သဒ္ဒါ အဿုတာ အဿုတပုဗ္ဗာ၊ န စ သုဏာသိ၊ န စ တေ ဟောတိ သုဏေယျန္တိ? အတ္ထိ တေ တတ္ထ ဆန္ဒော ဝါ ရာဂေါ ဝါ ပေမံ ဝါ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘ယေ တေ ဃာနဝိညေယျာ ဂန္ဓာ အဃာယိတာ အဃာယိတပုဗ္ဗာ၊ န စ ဃာယသိ၊ န စ တေ ဟောတိ ဃာယေယျန္တိ? အတ္ထိ တေ တတ္ထ ဆန္ဒော ဝါ ရာဂေါ ဝါ ပေမံ ဝါ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘ယေ တေ ဇိဝှါဝိညေယျာ ရသာ အသာယိတာ အသာယိတပုဗ္ဗာ၊ န စ သာယသိ၊ န စ တေ ဟောတိ သာယေယျန္တိ? အတ္ထိ တေ တတ္ထ ဆန္ဒော ဝါ ရာဂေါ ဝါ ပေမံ ဝါ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘ယေ တေ ကာယဝိညေယျာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ အသမ္ဖုဋ္ဌာ အသမ္ဖုဋ္ဌပုဗ္ဗာ၊ န စ ဖုသသိ၊ န စ တေ ဟောတိ ဖုသေယျန္တိ? အတ္ထိ တေ တတ္ထ ဆန္ဒော ဝါ ရာဂေါ ဝါ ပေမံ ဝါ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘ယေ တေ မနောဝိညေယျာ ဓမ္မာ အဝိညာတာ အဝိညာတပုဗ္ဗာ၊ န စ ဝိဇာနာသိ၊ န စ တေ ဟောတိ ဝိဇာနေယျန္တိ? အတ္ထိ တေ တတ္ထ ဆန္ဒော ဝါ ရာဂေါ ဝါ ပေမံ ဝါ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘ဧတ္ထ စ တေ၊ မာလုကျပုတ္တ၊ ဒိဋ္ဌသုတမုတဝိညာတဗ္ဗေသု ဓမ္မေသု ဒိဋ္ဌေ ဒိဋ္ဌမတ္တံ ဘဝိဿတိ၊ သုတေ သုတမတ္တံ ဘဝိဿတိ၊ မုတေ မုတမတ္တံ ဘဝိဿတိ၊ ဝိညာတေ ဝိညာတမတ္တံ ဘဝိဿတိ. ယတော ခေါ တေ၊ မာလုကျပုတ္တ၊ ဒိဋ္ဌသုတမုတဝိညာတဗ္ဗေသု ဓမ္မေသု ဒိဋ္ဌေ ဒိဋ္ဌမတ္တံ ဘဝိဿတိ၊ သုတေ သုတမတ္တံ ဘဝိဿတိ၊ မုတေ မုတမတ္တံ ဘဝိဿတိ၊ ဝိညာတေ ဝိညာတမတ္တံ ဘဝိဿတိ၊ တတော တွံ၊ မာလုကျပုတ္တ၊ န တေန. ယတော တွံ၊ မာလုကျပုတ္တ၊ န တေန၊ တတော တွံ၊ မာလုကျပုတ္တ၊ န တတ္ထ. ယတော တွံ၊ မာလုကျပုတ္တ၊ န တတ္ထ၊ တတော တွံ၊ မာလုကျပုတ္တ၊ နေဝိဓ၊ န ဟုရံ၊ န ဥဘယမန္တရေန. ဧသေဝန္တော ဒုက္ခဿာ’’တိ.

‘‘ဣမဿ ခွာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာမိ –

‘‘ရူပံ ဒိသွာ သတိ မုဋ္ဌာ၊ ပိယံ နိမိတ္တံ မနသိ ကရောတော၊

သာရတ္တစိတ္တော ဝေဒေတိ၊ တဉ္စ အဇ္ဈောသ [အဇ္ဈောသာယ (သီ.)] တိဋ္ဌတိ.

‘‘တဿ ဝဍ္ဎန္တိ ဝေဒနာ၊ အနေကာ ရူပသမ္ဘဝါ၊

အဘိဇ္ဈာ စ ဝိဟေသာ စ၊ စိတ္တမဿူပဟညတိ၊

ဧဝံ အာစိနတော ဒုက္ခံ၊ အာရာ နိဗ္ဗာနမုစ္စတိ.

‘‘သဒ္ဒံ သုတွာ သတိ မုဋ္ဌာ၊ ပိယံ နိမိတ္တံ မနသိ ကရောတော၊

သာရတ္တစိတ္တော ဝေဒေတိ၊ တဉ္စ အဇ္ဈောသ တိဋ္ဌတိ.

‘‘တဿ ဝဍ္ဎန္တိ ဝေဒနာ၊ အနေကာ သဒ္ဒသမ္ဘဝါ၊

အဘိဇ္ဈာ စ ဝိဟေသာ စ၊ စိတ္တမဿူပဟညတိ၊

ဧဝံ အာစိနတော ဒုက္ခံ၊ အာရာ နိဗ္ဗာနမုစ္စတိ.

‘‘ဂန္ဓံ ဃတွာ သတိ မုဋ္ဌာ၊ ပိယံ နိမိတ္တံ မနသိ ကရောတော၊

သာရတ္တစိတ္တော ဝေဒေတိ၊ တဉ္စ အဇ္ဈောသ တိဋ္ဌတိ.

‘‘တဿ ဝဍ္ဎန္တိ ဝေဒနာ၊ အနေကာ ဂန္ဓသမ္ဘဝါ၊

အဘိဇ္ဈာ စ ဝိဟေသာ စ၊ စိတ္တမဿူပဟညတိ၊

ဧဝံ အာစိနတော ဒုက္ခံ၊ အာရာ နိဗ္ဗာနမုစ္စတိ.

‘‘ရသံ ဘောတွာ သတိ မုဋ္ဌာ၊ ပိယံ နိမိတ္တံ မနသိ ကရောတော၊

သာရတ္တစိတ္တော ဝေဒေတိ၊ တဉ္စ အဇ္ဈောသ တိဋ္ဌတိ.

‘‘တဿ ဝဍ္ဎန္တိ ဝေဒနာ၊ အနေကာ ရသသမ္ဘဝါ၊

အဘိဇ္ဈာ စ ဝိဟေသာ စ၊ စိတ္တမဿူပဟညတိ၊

ဧဝံ အာစိနတော ဒုက္ခံ၊ အာရာ နိဗ္ဗာနမုစ္စတိ.

‘‘ဖဿံ ဖုဿ သတိ မုဋ္ဌာ၊ ပိယံ နိမိတ္တံ မနသိ ကရောတော၊

သာရတ္တစိတ္တော ဝေဒေတိ၊ တဉ္စ အဇ္ဈောသ တိဋ္ဌတိ.

‘‘တဿ ဝဍ္ဎန္တိ ဝေဒနာ၊ အနေကာ ဖဿသမ္ဘဝါ၊

အဘိဇ္ဈာ စ ဝိဟေသာ စ၊ စိတ္တမဿူပဟညတိ၊

ဧဝံ အာစိနတော ဒုက္ခံ၊ အာရာ နိဗ္ဗာနမုစ္စတိ.

‘‘ဓမ္မံ ဉတွာ သတိ မုဋ္ဌာ၊ ပိယံ နိမိတ္တံ မနသိ ကရောတော၊

သာရတ္တစိတ္တော ဝေဒေတိ၊ တဉ္စ အဇ္ဈောသ တိဋ္ဌတိ.

‘‘တဿ ဝဍ္ဎန္တိ ဝေဒနာ၊ အနေကာ ဓမ္မသမ္ဘဝါ၊

အဘိဇ္ဈာ စ ဝိဟေသာ စ၊ စိတ္တမဿူပဟညတိ၊

ဧဝံ အာစိနတော ဒုက္ခံ၊ အာရာ နိဗ္ဗာနမုစ္စတိ.

‘‘န သော ရဇ္ဇတိ ရူပေသု၊ ရူပံ ဒိသွာ ပဋိဿတော၊

ဝိရတ္တစိတ္တော ဝေဒေတိ၊ တဉ္စ နာဇ္ဈောသ တိဋ္ဌတိ.

‘‘ယထာဿ ပဿတော ရူပံ၊ သေဝတော စာပိ ဝေဒနံ၊

ခီယတိ နောပစီယတိ၊ ဧဝံ သော စရတီ သတော၊

ဧဝံ အပစိနတော ဒုက္ခံ၊ သန္တိကေ နိဗ္ဗာနမုစ္စတိ.

‘‘န သော ရဇ္ဇတိ သဒ္ဒေသု၊ သဒ္ဒံ သုတွာ ပဋိဿတော၊

ဝိရတ္တစိတ္တော ဝေဒေတိ၊ တဉ္စ နာဇ္ဈောသ တိဋ္ဌတိ.

‘‘ယထာဿ သုဏတော သဒ္ဒံ၊ သေဝတော စာပိ ဝေဒနံ၊

ခီယတိ နောပစီယတိ၊ ဧဝံ သော စရတီ သတော၊

ဧဝံ အပစိနတော ဒုက္ခံ၊ သန္တိကေ နိဗ္ဗာနမုစ္စတိ.

‘‘န သော ရဇ္ဇတိ ဂန္ဓေသု၊ ဂန္ဓံ ဃတွာ ပဋိဿတော၊

ဝိရတ္တစိတ္တော ဝေဒေတိ၊ တဉ္စ နာဇ္ဈောသ တိဋ္ဌတိ.

‘‘ယထာဿ ဃာယတော ဂန္ဓံ၊ သေဝတော စာပိ ဝေဒနံ၊

ခီယတိ နောပစီယတိ၊ ဧဝံ သော စရတီ သတော၊

ဧဝံ အပစိနတော ဒုက္ခံ၊ သန္တိကေ နိဗ္ဗာနမုစ္စတိ.

‘‘န သော ရဇ္ဇတိ ရသေသု၊ ရသံ ဘောတွာ ပဋိဿတော၊

ဝိရတ္တစိတ္တော ဝေဒေတိ၊ တဉ္စ နာဇ္ဈောသ တိဋ္ဌတိ.

‘‘ယထာဿ သာယတော ရသံ၊ သေဝတော စာပိ ဝေဒနံ၊

ခီယတိ နောပစီယတိ၊ ဧဝံ သော စရတီ သတော၊

ဧဝံ အပစိနတော ဒုက္ခံ၊ သန္တိကေ နိဗ္ဗာနမုစ္စတိ.

‘‘န သော ရဇ္ဇတိ ဖဿေသု၊ ဖဿံ ဖုဿ ပဋိဿတော၊

ဝိရတ္တစိတ္တော ဝေဒေတိ၊ တဉ္စ နာဇ္ဈောသ တိဋ္ဌတိ.

‘‘ယထာဿ ဖုသတော ဖဿံ၊ သေဝတော စာပိ ဝေဒနံ၊

ခီယတိ နောပစီယတိ၊ ဧဝံ သော စရတီ သတော၊

ဧဝံ အပစိနတော ဒုက္ခံ၊ သန္တိကေ နိဗ္ဗာနမုစ္စတိ.

‘‘န သော ရဇ္ဇတိ ဓမ္မေသု၊ ဓမ္မံ ဉတွာ ပဋိဿတော၊

ဝိရတ္တစိတ္တော ဝေဒေတိ၊ တဉ္စ နာဇ္ဈောသ တိဋ္ဌတိ.

‘‘ယထာဿ ဇာနတော ဓမ္မံ၊ သေဝတော စာပိ ဝေဒနံ၊

ခီယတိ နောပစီယတိ၊ ဧဝံ သော စရတီ သတော၊

ဧဝံ အပစိနတော ဒုက္ခံ၊ သန္တိကေ နိဗ္ဗာနမုစ္စတီ’’တိ.

‘‘ဣမဿ ခွာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာမီ’’တိ. ‘‘သာဓု သာဓု၊ မာလုကျပုတ္တ! သာဓု ခေါ တွံ၊ မာလုကျပုတ္တ၊ မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာသိ –

‘‘ရူပံ ဒိသွာ သတိ မုဋ္ဌာ၊ ပိယံ နိမိတ္တံ မနသိ ကရောတော၊

သာရတ္တစိတ္တော ဝေဒေတိ၊ တဉ္စ အဇ္ဈောသ တိဋ္ဌတိ.

‘‘တဿ ဝဍ္ဎန္တိ ဝေဒနာ၊ အနေကာ ရူပသမ္ဘဝါ၊

အဘိဇ္ဈာ စ ဝိဟေသာ စ၊ စိတ္တမဿူပဟညတိ၊

ဧဝံ အာစိနတော ဒုက္ခံ၊ အာရာ နိဗ္ဗာနမုစ္စတိ.။ပေ။.

‘‘န သော ရဇ္ဇတိ ဓမ္မေသု၊ ဓမ္မံ ဉတွာ ပဋိဿတော၊

ဝိရတ္တစိတ္တော ဝေဒေတိ၊ တဉ္စ နာဇ္ဈောသ တိဋ္ဌတိ.

‘‘ယထာဿ ဝိဇာနတော ဓမ္မံ၊ သေဝတော စာပိ ဝေဒနံ၊

ခီယတိ နောပစီယတိ၊ ဧဝံ သော စရတီ သတော၊

ဧဝံ အပစိနတော ဒုက္ခံ၊ သန္တိကေ နိဗ္ဗာနမုစ္စတီ’’တိ.

‘‘ဣမဿ ခေါ၊ မာလုကျပုတ္တ၊ မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ.

အထ ခေါ အာယသ္မာ မာလုကျပုတ္တော ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒိတွာ အနုမောဒိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ မာလုကျပုတ္တော ဧကော ဝူပကဋ္ဌော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော နစိရဿေဝ – ယဿတ္ထာယ ကုလပုတ္တာ သမ္မဒေဝ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇန္တိ တဒနုတ္တရံ ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟာသိ. ‘‘ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’’တိ အဗ္ဘညာသိ. အညတရော စ ပနာယသ္မာ မာလုကျပုတ္တော အရဟတံ အဟောသီတိ. ဒုတိယံ.

၃. ပရိဟာနဓမ္မသုတ္တံ

၉၆. ‘‘ပရိဟာနဓမ္မဉ္စ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေသေဿာမိ အပရိဟာနဓမ္မဉ္စ ဆ စ အဘိဘာယတနာနိ. တံ သုဏာထ. ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရိဟာနဓမ္မော ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော စက္ခုနာ ရူပံ ဒိသွာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ ပါပကာ အကုသလာ သရသင်္ကပ္ပါ [အကုသလာ ဓမ္မာ သရသင်္ကပ္ပါ (သျာ. ကံ. ပီ. က.) ဥပရိ အာသီဝိသဝဂ္ဂေ သတ္တမသုတ္တေ ပန ‘‘အာကုသလာ သရသင်္ကပ္ပါ’’ တွေဝ သဗ္ဗတ္ထ ဒိဿတိ] သံယောဇနိယာ. တဉ္စေ ဘိက္ခု အဓိဝါသေတိ နပ္ပဇဟတိ န ဝိနောဒေတိ န ဗျန္တီကရောတိ [ဗျန္တိကရောတိ (ပီ.) ဗျန္တိံ ကရောတိ (က.)] န အနဘာဝံ ဂမေတိ၊ ဝေဒိတဗ္ဗမေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနာ – ‘ပရိဟာယာမိ ကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ’. ပရိဟာနဉှေတံ ဝုတ္တံ ဘဂဝတာတိ။ပေ။.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော ဇိဝှါယ ရသံ သာယိတွာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ။ပေ။ ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော မနသာ ဓမ္မံ ဝိညာယ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ ပါပကာ အကုသလာ သရသင်္ကပ္ပါ သံယောဇနိယာ. တဉ္စေ ဘိက္ခု အဓိဝါသေတိ နပ္ပဇဟတိ န ဝိနောဒေတိ န ဗျန္တီကရောတိ န အနဘာဝံ ဂမေတိ၊ ဝေဒိတဗ္ဗမေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနာ – ‘ပရိဟာယာမိ ကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ’. ပရိဟာနဉှေတံ ဝုတ္တံ ဘဂဝတာတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရိဟာနဓမ္မော ဟောတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပရိဟာနဓမ္မော ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော စက္ခုနာ ရူပံ ဒိသွာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ ပါပကာ အကုသလာ သရသင်္ကပ္ပါ သံယောဇနိယာ. တဉ္စေ ဘိက္ခု နာဓိဝါသေတိ ပဇဟတိ ဝိနောဒေတိ ဗျန္တီကရောတိ အနဘာဝံ ဂမေတိ၊ ဝေဒိတဗ္ဗမေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနာ – ‘န ပရိဟာယာမိ ကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ’. အပရိဟာနဉှေတံ ဝုတ္တံ ဘဂဝတာတိ။ပေ။.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော ဇိဝှါယ ရသံ သာယိတွာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ။ပေ။ ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော မနသာ ဓမ္မံ ဝိညာယ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ ပါပကာ အကုသလာ သရသင်္ကပ္ပါ သံယောဇနိယာ. တဉ္စေ ဘိက္ခု နာဓိဝါသေတိ ပဇဟတိ ဝိနောဒေတိ ဗျန္တီကရောတိ အနဘာဝံ ဂမေတိ၊ ဝေဒိတဗ္ဗမေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနာ – ‘န ပရိဟာယာမိ ကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ’. အပရိဟာနဉှေတံ ဝုတ္တံ ဘဂဝတာတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပရိဟာနဓမ္မော ဟောတိ.

‘‘ကတမာနိ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဆ အဘိဘာယတနာနိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော စက္ခုနာ ရူပံ ဒိသွာ နုပ္ပဇ္ဇန္တိ ပါပကာ အကုသလာ သရသင်္ကပ္ပါ သံယောဇနိယာ. ဝေဒိတဗ္ဗမေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနာ – ‘အဘိဘူတမေတံ အာယတနံ’. အဘိဘာယတနဉှေတံ ဝုတ္တံ ဘဂဝတာတိ။ပေ။ ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော မနသာ ဓမ္မံ ဝိညာယ နုပ္ပဇ္ဇန္တိ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သရသင်္ကပ္ပါ သံယောဇနိယာ. ဝေဒိတဗ္ဗမေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနာ – ‘အဘိဘူတမေတံ အာယတနံ’. အဘိဘာယတနဉှေတံ ဝုတ္တံ ဘဂဝတာတိ. ဣမာနိ ဝုစ္စန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဆ အဘိဘာယတနာနီ’’တိ. တတိယံ.

၄. ပမာဒဝိဟာရီသုတ္တံ

၉၇. ‘‘ပမာဒဝိဟာရိဉ္စ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေသေဿာမိ အပ္ပမာဒဝိဟာရိဉ္စ. တံ သုဏာထ. ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပမာဒဝိဟာရီ ဟောတိ? စက္ခုန္ဒြိယံ အသံဝုတဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိဟရတော စိတ္တံ ဗျာသိဉ္စတိ [ဗျာသိစ္စတိ (သီ. သျာ. ကံ.)]. စက္ခုဝိညေယျေသု ရူပေသု တဿ ဗျာသိတ္တစိတ္တဿ ပါမောဇ္ဇံ န ဟောတိ. ပါမောဇ္ဇေ အသတိ ပီတိ န ဟောတိ. ပီတိယာ အသတိ ပဿဒ္ဓိ န ဟောတိ. ပဿဒ္ဓိယာ အသတိ ဒုက္ခံ ဟောတိ. ဒုက္ခိနော စိတ္တံ န သမာဓိယတိ. အသမာဟိတေ စိတ္တေ ဓမ္မာ န ပါတုဘဝန္တိ. ဓမ္မာနံ အပါတုဘာဝါ ပမာဒဝိဟာရီ တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ။ပေ။ ဇိဝှိန္ဒြိယံ အသံဝုတဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိဟရတော စိတ္တံ ဗျာသိဉ္စတိ ဇိဝှါဝိညေယျေသု ရသေသု၊ တဿ ဗျာသိတ္တစိတ္တဿ။ပေ။ ပမာဒဝိဟာရီ တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ။ပေ။ မနိန္ဒြိယံ အသံဝုတဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိဟရတော စိတ္တံ ဗျာသိဉ္စတိ မနောဝိညေယျေသု ဓမ္မေသု၊ တဿ ဗျာသိတ္တစိတ္တဿ ပါမောဇ္ဇံ န ဟောတိ. ပါမောဇ္ဇေ အသတိ ပီတိ န ဟောတိ. ပီတိယာ အသတိ ပဿဒ္ဓိ န ဟောတိ. ပဿဒ္ဓိယာ အသတိ ဒုက္ခံ ဟောတိ. ဒုက္ခိနော စိတ္တံ န သမာဓိယတိ. အသမာဟိတေ စိတ္တေ ဓမ္မာ န ပါတုဘဝန္တိ. ဓမ္မာနံ အပါတုဘာဝါ ပမာဒဝိဟာရီ တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပမာဒဝိဟာရီ ဟောတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပမာဒဝိဟာရီ ဟောတိ? စက္ခုန္ဒြိယံ သံဝုတဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိဟရတော စိတ္တံ န ဗျာသိဉ္စတိ စက္ခုဝိညေယျေသု ရူပေသု၊ တဿ အဗျာသိတ္တစိတ္တဿ ပါမောဇ္ဇံ ဇာယတိ. ပမုဒိတဿ ပီတိ ဇာယတိ. ပီတိမနဿ ကာယော ပဿမ္ဘတိ. ပဿဒ္ဓကာယော သုခံ ဝိဟရတိ. သုခိနော စိတ္တံ သမာဓိယတိ. သမာဟိတေ စိတ္တေ ဓမ္မာ ပါတုဘဝန္တိ. ဓမ္မာနံ ပါတုဘာဝါ အပ္ပမာဒဝိဟာရီ တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ။ပေ။ ဇိဝှိန္ဒြိယံ သံဝုတဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိဟရတော စိတ္တံ န ဗျာသိဉ္စတိ။ပေ။ အပ္ပမာဒဝိဟာရီ တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. မနိန္ဒြိယံ သံဝုတဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိဟရတော စိတ္တံ န ဗျာသိဉ္စတိ၊ မနောဝိညေယျေသု ဓမ္မေသု၊ တဿ အဗျာသိတ္တစိတ္တဿ ပါမောဇ္ဇံ ဇာယတိ. ပမုဒိတဿ ပီတိ ဇာယတိ. ပီတိမနဿ ကာယော ပဿမ္ဘတိ. ပဿဒ္ဓကာယော သုခံ ဝိဟရတိ. သုခိနော စိတ္တံ သမာဓိယတိ. သမာဟိတေ စိတ္တေ ဓမ္မာ ပါတုဘဝန္တိ. ဓမ္မာနံ ပါတုဘာဝါ အပ္ပမာဒဝိဟာရီ တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပမာဒဝိဟာရီ ဟောတီ’’တိ. စတုတ္ထံ.

၅. သံဝရသုတ္တံ

၉၈. ‘‘သံဝရဉ္စ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေသေဿာမိ၊ အသံဝရဉ္စ. တံ သုဏာထ. ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အသံဝရော ဟောတိ? သန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စက္ခုဝိညေယျာ ရူပါ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ. တဉ္စေ ဘိက္ခု အဘိနန္ဒတိ အဘိဝဒတိ အဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ၊ ဝေဒိတဗ္ဗမေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနာ – ‘ပရိဟာယာမိ ကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ’. ပရိဟာနဉှေတံ ဝုတ္တံ ဘဂဝတာတိ။ပေ။ သန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဇိဝှါဝိညေယျာ ရသာ။ပေ။ သန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မနောဝိညေယျာ ဓမ္မာ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ. တဉ္စေ ဘိက္ခု အဘိနန္ဒတိ အဘိဝဒတိ အဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ၊ ဝေဒိတဗ္ဗမေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနာ – ‘ပရိဟာယာမိ ကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ’. ပရိဟာနဉှေတံ ဝုတ္တံ ဘဂဝတာတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အသံဝရော ဟောတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံဝရော ဟောတိ? သန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စက္ခုဝိညေယျာ ရူပါ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ. တဉ္စေ ဘိက္ခု နာဘိနန္ဒတိ နာဘိဝဒတိ နာဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ၊ ဝေဒိတဗ္ဗမေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနာ – ‘န ပရိဟာယာမိ ကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ’. အပရိဟာနဉှေတံ ဝုတ္တံ ဘဂဝတာတိ ။ပေ။ သန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဇိဝှါဝိညေယျာ ရသာ။ပေ။ သန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မနောဝိညေယျာ ဓမ္မာ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ. တဉ္စေ ဘိက္ခု နာဘိနန္ဒတိ နာဘိဝဒတိ နာဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ၊ ဝေဒိတဗ္ဗမေတံ ဘိက္ခုနာ – ‘န ပရိဟာယာမိ ကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ’. အပရိဟာနဉှေတံ ဝုတ္တံ ဘဂဝတာတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံဝရော ဟောတီ’’တိ. ပဉ္စမံ.

၆. သမာဓိသုတ္တံ

၉၉. ‘‘သမာဓိံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘာဝေထ. သမာဟိတော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ကိဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ? ‘စက္ခု အနိစ္စ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ‘ရူပါ အနိစ္စာ’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ‘စက္ခုဝိညာဏံ အနိစ္စ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ‘စက္ခုသမ္ဖဿော အနိစ္စော’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ‘ယမ္ပိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အနိစ္စ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ။ပေ။ ‘မနော အနိစ္စ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ဓမ္မာ။ မနောဝိညာဏံ။ မနောသမ္ဖဿော။ ‘ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အနိစ္စ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. သမာဓိံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘာဝေထ. သမာဟိတော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ယထာဘူတံ ပဇာနာတီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

၇. ပဋိသလ္လာနသုတ္တံ

၁၀၀. ‘‘ပဋိသလ္လာနေ [ပဋိသလ္လာနံ (သီ. ပီ. က.)၊ ပဋိသလ္လီနာ (သျာ. ကံ.)]၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယောဂမာပဇ္ဇထ. ပဋိသလ္လီနော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ကိဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ? ‘စက္ခု အနိစ္စ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ‘ရူပါ အနိစ္စာ’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ‘စက္ခုဝိညာဏံ အနိစ္စ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ‘စက္ခုသမ္ဖဿော အနိစ္စော’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ‘ယမ္ပိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အနိစ္စ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ။ပေ။ ‘ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အနိစ္စ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ပဋိသလ္လာနေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယောဂမာပဇ္ဇထ. ပဋိသလ္လီနော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ယထာဘူတံ ပဇာနာတီ’’တိ. သတ္တမံ.

၈. ပဌမနတုမှာကံသုတ္တံ

၁၀၁. ‘‘ယံ [ယမ္ပိ (ပီ. က.)]၊ ဘိက္ခဝေ၊ န တုမှာကံ၊ တံ ပဇဟထ. တံ ဝေါ ပဟီနံ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ. ကိဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ န တုမှာကံ? စက္ခု၊ ဘိက္ခဝေ၊ န တုမှာကံ. တံ ပဇဟထ. တံ ဝေါ ပဟီနံ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ. ရူပါ န တုမှာကံ. တေ ပဇဟထ. တေ ဝေါ ပဟီနာ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿန္တိ. စက္ခုဝိညာဏံ န တုမှာကံ. တံ ပဇဟထ. တံ ဝေါ ပဟီနံ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ. စက္ခုသမ္ဖဿော န တုမှာကံ. တံ ပဇဟထ. သော ဝေါ ပဟီနော ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ. ယမ္ပိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ န တုမှာကံ. တံ ပဇဟထ. တံ ဝေါ ပဟီနံ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ. သောတံ န တုမှာကံ. တံ ပဇဟထ. တံ ဝေါ ပဟီနံ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ. သဒ္ဒါ န တုမှာကံ. တေ ပဇဟထ. တေ ဝေါ ပဟီနာ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿန္တိ. သောတဝိညာဏံ န တုမှာကံ. တံ ပဇဟထ. တံ ဝေါ ပဟီနံ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ. သောတသမ္ဖဿော န တုမှာကံ. တံ ပဇဟထ. သော ဝေါ ပဟီနာ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ. ယမ္ပိဒံ သောတသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ န တုမှာကံ. တံ ပဇဟထ. တံ ဝေါ ပဟီနံ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ. ဃာနံ န တုမှာကံ. တံ ပဇဟထ. တံ ဝေါ ပဟီနံ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ. ဂန္ဓာ န တုမှာကံ. တေ ပဇဟထ. တေ ဝေါ ပဟီနာ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿန္တိ. ဃာနဝိညာဏံ န တုမှာကံ. တံ ပဇဟထ. တံ ဝေါ ပဟီနံ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ. ဃာနသမ္ဖဿော န တုမှာကံ. တံ ပဇဟထ. သော ဝေါ ပဟီနာ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ. ယမ္ပိဒံ ဃာနသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ န တုမှာကံ. တံ ပဇဟထ. တံ ဝေါ ပဟီနံ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ.

ဇိဝှါ န တုမှာကံ. တံ ပဇဟထ. သာ ဝေါ ပဟီနာ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ. ရသာ န တုမှာကံ. တေ ပဇဟထ. တေ ဝေါ ပဟီနာ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿန္တိ. ဇိဝှါဝိညာဏံ န တုမှာကံ. တံ ပဇဟထ. တံ ဝေါ ပဟီနံ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ. ဇိဝှါသမ္ဖဿော န တုမှာကံ. တံ ပဇဟထ. သော ဝေါ ပဟီနာ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ. ယမ္ပိဒံ ဇိဝှါသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ န တုမှာကံ. တံ ပဇဟထ. တံ ဝေါ ပဟီနံ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ ။ပေ။.

မနော န တုမှာကံ. တံ ပဇဟထ. သော ဝေါ ပဟီနော ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ. ဓမ္မာ န တုမှာကံ. တေ ပဇဟထ. တေ ဝေါ ပဟီနာ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿန္တိ. မနောဝိညာဏံ န တုမှာကံ. တံ ပဇဟထ. တံ ဝေါ ပဟီနံ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ. မနောသမ္ဖဿော န တုမှာကံ. တံ ပဇဟထ. သော ဝေါ ပဟီနော ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ. ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ န တုမှာကံ. တံ ပဇဟထ. တံ ဝေါ ပဟီနံ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ.

‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယံ ဣမသ္မိံ ဇေတဝနေ တိဏကဋ္ဌသာခါပလာသံ တံ ဇနော ဟရေယျ ဝါ ဍဟေယျ ဝါ ယထာပစ္စယံ ဝါ ကရေယျ၊ အပိ နု တုမှာကံ ဧဝမဿ – ‘အမှေ ဇနော ဟရတိ ဝါ ဍဟတိ ဝါ ယထာပစ္စယံ ဝါ ကရောတီ’’’တိ?

‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘တံ ကိဿ ဟေတု’’?

‘‘န ဟိ နော ဧတံ၊ ဘန္တေ၊ အတ္တာ ဝါ အတ္တနိယံ ဝါ’’တိ.

‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စက္ခု န တုမှာကံ. တံ ပဇဟထ. တံ ဝေါ ပဟီနံ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ. ရူပါ န တုမှာကံ။ စက္ခုဝိညာဏံ။ စက္ခုသမ္ဖဿော။ပေ။ ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ န တုမှာကံ. တံ ပဇဟထ. တံ ဝေါ ပဟီနံ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတီ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

၉. ဒုတိယနတုမှာကံသုတ္တံ

၁၀၂. ‘‘ယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ န တုမှာကံ တံ ပဇဟထ. တံ ဝေါ ပဟီနံ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ. ကိဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ န တုမှာကံ? စက္ခု၊ ဘိက္ခဝေ၊ န တုမှာကံ. တံ ပဇဟထ. တံ ဝေါ ပဟီနံ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ. ရူပါ န တုမှာကံ. တေ ပဇဟထ. တေ ဝေါ ပဟီနာ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿန္တိ. စက္ခုဝိညာဏံ န တုမှာကံ. တံ ပဇဟထ. တံ ဝေါ ပဟီနံ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ. စက္ခုသမ္ဖဿော န တုမှာကံ. တံ ပဇဟထ. သော ဝေါ ပဟီနော ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ။ပေ။ ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ န တုမှာကံ. တံ ပဇဟထ. တံ ဝေါ ပဟီနံ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ. ယမ္ပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ န တုမှာကံ၊ တံ ပဇဟထ. တံ ဝေါ ပဟီနံ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတီ’’တိ. နဝမံ.

၁၀. ဥဒကသုတ္တံ

၁၀၃. ‘‘ဥဒကော [ဥဒ္ဒကော (သီ. ပီ.)] သုဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရာမပုတ္တော ဧဝံ ဝါစံ ဘာသတိ – ‘ဣဒံ ဇာတု ဝေဒဂူ၊ ဣဒံ ဇာတု သဗ္ဗဇီ [သဗ္ဗဇိ (ပီ.)]၊ ဣဒံ ဇာတု အပလိခတံ ဂဏ္ဍမူလံ ပလိခဏိ’န္တိ. တံ ခေါ ပနေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥဒကော ရာမပုတ္တော အဝေဒဂူယေဝ သမာနော ‘ဝေဒဂူသ္မီ’တိ ဘာသတိ၊ အသဗ္ဗဇီယေဝ သမာနော ‘သဗ္ဗဇီသ္မီ’တိ ဘာသတိ၊ အပလိခတံယေဝ ဂဏ္ဍမူလံ ပလိခတံ မေ ‘ဂဏ္ဍမူလ’န္တိ ဘာသတိ. ဣဓ ခေါ တံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဣဒံ ဇာတု ဝေဒဂူ၊ ဣဒံ ဇာတု သဗ္ဗဇီ၊ ဣဒံ ဇာတု အပလိခတံ ဂဏ္ဍမူလံ ပလိခဏိ’’’န္တိ.