၁၁. ယောဂက္ခေမိဝဂ္ဂေါ
၁. ယောဂက္ခေမိသုတ္တံ
၁၀၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ယောဂက္ခေမိပရိယာယံ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မပရိယာယံ ဒေသေဿာမိ. တံ သုဏာထ. ကတမော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယောဂက္ခေမိပရိယာယော ဓမ္မပရိယာယော? သန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စက္ခုဝိညေယျာ ရူပါ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ. တေ တထာဂတဿ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝင်္ကတာ အာယတိံ အနုပ္ပါဒဓမ္မာ. တေသဉ္စ ပဟာနာယ အက္ခာသိ ယောဂံ၊ တသ္မာ တထာဂတော ‘ယောဂက္ခေမီ’တိ ဝုစ္စတိ။ပေ။ သန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မနောဝိညေယျာ ဓမ္မာ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ. တေ တထာဂတဿ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝင်္ကတာ အာယတိံ အနုပ္ပါဒဓမ္မာ. တေသဉ္စ ပဟာနာယ အက္ခာသိ ယောဂံ၊ တသ္မာ တထာဂတော ‘ယောဂက္ခေမီ’တိ ဝုစ္စတိ. အယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယောဂက္ခေမိပရိယာယော ဓမ္မပရိယာယော’’တိ. ပဌမံ.
၂. ဥပါဒါယသုတ္တံ
၁၀၅. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတိ ကိံ ဥပါဒါယ ဥပ္ပဇ္ဇတိ အဇ္ဈတ္တံ သုခံ ဒုက္ခ’’န္တိ?
‘‘ဘဂဝံမူလကာ နော၊ ဘန္တေ၊ ဓမ္မာ။ပေ။.
‘‘စက္ခုသ္မိံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတိ စက္ခုံ ဥပါဒါယ ဥပ္ပဇ္ဇတိ အဇ္ဈတ္တံ သုခံ ဒုက္ခံ။ပေ။ မနသ္မိံ သတိ မနံ ဥပါဒါယ ဥပ္ပဇ္ဇတိ အဇ္ဈတ္တံ သုခံ ဒုက္ခံ. တံ ကိံ မညထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စက္ခု နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ?
‘‘အနိစ္စံ၊ ဘန္တေ’’.
‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ?
‘‘ဒုက္ခံ၊ ဘန္တေ’’.
‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ အဇ္ဈတ္တံ သုခံ ဒုက္ခ’’န္တိ?
‘‘နော ဟေတံ ဘန္တေ’’။ပေ။.
‘‘ဇိဝှါ နိစ္စာ ဝါ အနိစ္စာ ဝါ’’တိ?
‘‘အနိစ္စာ၊ ဘန္တေ’’.
‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ?
‘‘ဒုက္ခံ၊ ဘန္တေ’’.
‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ အဇ္ဈတ္တံ သုခံ ဒုက္ခ’’န္တိ?
‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’။ပေ။.
‘‘မနော နိစ္စော ဝါ အနိစ္စော ဝါ’’တိ?
‘‘အနိစ္စော၊ ဘန္တေ’’.
‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ?
‘‘ဒုက္ခံ၊ ဘန္တေ’’.
‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ အဇ္ဈတ္တံ သုခံ ဒုက္ခ’’န္တိ?
‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’.
‘‘ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော စက္ခုသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ။ပေ။ မနသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ၊ ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ၊ ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ. ဒုတိယံ.
၃. ဒုက္ခသမုဒယသုတ္တံ
၁၀၆. ‘‘ဒုက္ခဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ ဒေသေဿာမိ. တံ သုဏာထ. ကတမော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုက္ခဿ သမုဒယော? စက္ခုဉ္စ ပဋိစ္စ ရူပေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စက္ခုဝိညာဏံ. တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိ ဖဿော. ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ. အယံ ဒုက္ခဿ သမုဒယော။ပေ။ ဇိဝှဉ္စ ပဋိစ္စ ရသေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဇိဝှါဝိညာဏံ. တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိ ဖဿော. ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ. အယံ ဒုက္ခဿ သမုဒယော။ပေ။ မနဉ္စ ပဋိစ္စ ဓမ္မေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ မနောဝိညာဏံ. တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိ ဖဿော. ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ. အယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုက္ခဿ သမုဒယော.
‘‘ကတမော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုက္ခဿ အတ္ထင်္ဂမော? စက္ခုဉ္စ ပဋိစ္စ ရူပေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စက္ခုဝိညာဏံ. တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိ ဖဿော. ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ. တဿာယေဝ တဏှာယ အသေသဝိရာဂနိရောဓာ ဥပါဒါနနိရောဓော၊ ဥပါဒါနနိရောဓာ ဘဝနိရောဓော၊ ဘဝနိရောဓာ ဇာတိနိရောဓော၊ ဇာတိနိရောဓာ ဇရာမရဏံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ နိရုဇ္ဈန္တိ. ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ နိရောဓော ဟောတိ. အယံ ဒုက္ခဿ အတ္ထင်္ဂမော။ပေ။ ဇိဝှဉ္စ ပဋိစ္စ ရသေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဇိဝှါဝိညာဏံ။ပေ။ မနဉ္စ ပဋိစ္စ ဓမ္မေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ မနောဝိညာဏံ. တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိ ဖဿော. ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ. တဿာယေဝ တဏှာယ အသေသဝိရာဂနိရောဓာ ဥပါဒါနနိရောဓော၊ ဥပါဒါနနိရောဓာ ဘဝနိရောဓော၊ ဘဝနိရောဓာ ဇာတိနိရောဓော၊ ဇာတိနိရောဓာ ဇရာမရဏံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ နိရုဇ္ဈန္တိ. ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ နိရောဓော ဟောတိ. အယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုက္ခဿ အတ္ထင်္ဂမော’’တိ. တတိယံ.
၄. လောကသမုဒယသုတ္တံ
၁၀၇. ‘‘လောကဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ ဒေသေဿာမိ. တံ သုဏာထ. ကတမော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ လောကဿ သမုဒယော? စက္ခုဉ္စ ပဋိစ္စ ရူပေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စက္ခုဝိညာဏံ. တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိ ဖဿော. ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ၊ တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ၊ ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ၊ ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ၊ ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ သမ္ဘဝန္တိ. အယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ လောကဿ သမုဒယော ။ပေ။ ဇိဝှဉ္စ ပဋိစ္စ ရသေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဇိဝှါဝိညာဏံ။ပေ။ မနဉ္စ ပဋိစ္စ ဓမ္မေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ မနောဝိညာဏံ. တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိ ဖဿော. ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ၊ တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ၊ ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ၊ ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ၊ ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ သမ္ဘဝန္တိ. အယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ လောကဿ သမုဒယော.
‘‘ကတမော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ လောကဿ အတ္ထင်္ဂမော? စက္ခုဉ္စ ပဋိစ္စ ရူပေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စက္ခုဝိညာဏံ. တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိ ဖဿော. ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ. တဿာယေဝ တဏှာယ အသေသဝိရာဂနိရောဓာ ဥပါဒါနနိရောဓော၊ ဥပါဒါနနိရောဓာ ဘဝနိရောဓော၊ ဘဝနိရောဓာ ဇာတိနိရောဓော၊ ဇာတိနိရောဓာ ဇရာမရဏံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ နိရုဇ္ဈန္တိ. ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ နိရောဓော ဟောတိ. အယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ လောကဿ အတ္ထင်္ဂမော။ပေ။ ဇိဝှဉ္စ ပဋိစ္စ ရသေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ပေ။ မနဉ္စ ပဋိစ္စ ဓမ္မေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ မနောဝိညာဏံ. တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိ ဖဿော. ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ. တဿာယေဝ တဏှာယ အသေသဝိရာဂနိရောဓာ ဥပါဒါနနိရောဓော၊ ဥပါဒါနနိရောဓာ။ပေ။ ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ နိရောဓော ဟောတိ. အယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ လောကဿ အတ္ထင်္ဂမော’’တိ. စတုတ္ထံ.
၅. သေယျောဟမသ္မိသုတ္တံ
၁၀၈. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတိ ကိံ ဥပါဒါယ ကိံ အဘိနိဝိဿ သေယျောဟမသ္မီတိ ဝါ ဟောတိ၊ သဒိသောဟမသ္မီတိ ဝါ ဟောတိ၊ ဟီနောဟမသ္မီတိ ဝါ ဟောတီ’’တိ?
‘‘ဘဂဝံမူလကာ နော၊ ဘန္တေ၊ ဓမ္မာ.
‘‘စက္ခုသ္မိံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတိ စက္ခုံ ဥပါဒါယ စက္ခုံ အဘိနိဝိဿ သေယျောဟမသ္မီတိ ဝါ ဟောတိ၊ သဒိသောဟမသ္မီတိ ဝါ ဟောတိ၊ ဟီနောဟမသ္မီတိ ဝါ ဟောတိ။ပေ။ ဇိဝှါယ သတိ။ပေ။ မနသ္မိံ သတိ မနံ ဥပါဒါယ မနံ အဘိနိဝိဿ သေယျောဟမသ္မီတိ ဝါ ဟောတိ၊ သဒိသောဟမသ္မီတိ ဝါ ဟောတိ၊ ဟီနောဟမသ္မီတိ ဝါ ဟောတိ. တံ ကိံ မညထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စက္ခု နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ?
‘‘အနိစ္စံ၊ ဘန္တေ’’.
‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ?
‘‘ဒုက္ခံ၊ ဘန္တေ’’.
‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ အပိ နု တံ အနုပါဒါယ သေယျောဟမသ္မီတိ ဝါ အဿ၊ သဒိသောဟမသ္မီတိ ဝါ အဿ၊ ဟီနောဟမသ္မီတိ ဝါ အဿာ’’တိ?
‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’။ပေ။ ဇိဝှါ။ ကာယော နိစ္စော ဝါ အနိစ္စော ဝါ’’တိ?
‘‘အနိစ္စော၊ ဘန္တေ’’။ပေ။.
‘‘မနော နိစ္စော ဝါ အနိစ္စော ဝါ’’တိ?
‘‘အနိစ္စော၊ ဘန္တေ’’.
‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ?
‘‘ဒုက္ခံ၊ ဘန္တေ’’.
‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ အပိ နု တံ အနုပါဒါယ သေယျောဟမသ္မီတိ ဝါ အဿ၊ သဒိသောဟမသ္မီတိ ဝါ အဿ၊ ဟီနောဟမသ္မီတိ ဝါ အဿာ’’တိ?
‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’.
‘‘ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော စက္ခုသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ။ပေ။ မနသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ၊ ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ၊ ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ. ပဉ္စမံ.
၆. သံယောဇနိယသုတ္တံ
၁၀၉. ‘‘သံယောဇနိယေ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေ ဒေသေဿာမိ သံယောဇနဉ္စ. တံ သုဏာထ. ကတမေ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံယောဇနိယာ ဓမ္မာ၊ ကတမဉ္စ သံယောဇနံ? စက္ခုံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံယောဇနိယော ဓမ္မော. ယော တတ္ထ ဆန္ဒရာဂေါ၊ တံ တတ္ထ သံယောဇနံ။ပေ။ ဇိဝှါ သံယောဇနိယော ဓမ္မော။ပေ။ မနော သံယောဇနိယော ဓမ္မော. ယော တတ္ထ ဆန္ဒရာဂေါ၊ တံ တတ္ထ သံယောဇနံ. ဣမေ ဝုစ္စန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံယောဇနိယာ ဓမ္မာ၊ ဣဒံ သံယောဇန’’န္တိ. ဆဋ္ဌံ.
၇. ဥပါဒါနိယသုတ္တံ
၁၁၀. ‘‘ဥပါဒါနိယေ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေ ဒေသေဿာမိ ဥပါဒါနဉ္စ. တံ သုဏာထ. ကတမေ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပါဒါနိယာ ဓမ္မာ၊ ကတမဉ္စ ဥပါဒါနံ? စက္ခုံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပါဒါနိယော ဓမ္မော. ယော တတ္ထ ဆန္ဒရာဂေါ၊ တံ တတ္ထ ဥပါဒါနံ။ပေ။ ဇိဝှါ ဥပါဒါနိယော ဓမ္မော။ပေ။ မနော ဥပါဒါနိယော ဓမ္မော. ယော တတ္ထ ဆန္ဒရာဂေါ၊ တံ တတ္ထ ဥပါဒါနံ. ဣမေ ဝုစ္စန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပါဒါနိယာ ဓမ္မာ၊ ဣဒံ ဥပါဒါန’’န္တိ. သတ္တမံ.
၈. အဇ္ဈတ္တိကာယတနပရိဇာနနသုတ္တံ
၁၁၁. ‘‘စက္ခုံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ အဝိရာဇယံ အပ္ပဇဟံ အဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ. သောတံ။ ဃာနံ။ ဇိဝှံ။ ကာယံ။ မနံ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ အဝိရာဇယံ အပ္ပဇဟံ အဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ. စက္ခုဉ္စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဘိဇာနံ ပရိဇာနံ ဝိရာဇယံ ပဇဟံ ဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ။ပေ။ ဇိဝှံ။ ကာယံ။ မနံ အဘိဇာနံ ပရိဇာနံ ဝိရာဇယံ ပဇဟံ ဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယာ’’တိ. အဋ္ဌမံ.
၉. ဗာဟိရာယတနပရိဇာနနသုတ္တံ
၁၁၂. ‘‘ရူပေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ အဝိရာဇယံ အပ္ပဇဟံ အဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ. သဒ္ဒေ။ ဂန္ဓေ။ ရသေ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေ။ ဓမ္မေ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ အဝိရာဇယံ အပ္ပဇဟံ အဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ. ရူပေ စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဘိဇာနံ ပရိဇာနံ ဝိရာဇယံ ပဇဟံ ဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ. သဒ္ဒေ။ ဂန္ဓေ။ ရသေ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေ။ ဓမ္မေ အဘိဇာနံ ပရိဇာနံ ဝိရာဇယံ ပဇဟံ ဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယာ’’တိ. နဝမံ.
၁၀. ဥပဿုတိသုတ္တံ
၁၁၃. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ နာတိကေ [ဉာတိကေ (သီ. သျာ. ကံ.)] ဝိဟရတိ ဂိဉ္ဇကာဝသထေ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ရဟောဂတော ပဋိသလ္လီနော ဣမံ ဓမ္မပရိယာယံ အဘာသိ – ‘‘စက္ခုဉ္စ ပဋိစ္စ ရူပေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စက္ခုဝိညာဏံ. တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိ ဖဿော. ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ၊ တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ၊ ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ၊ ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ၊ ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ သမ္ဘဝန္တိ. ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ သမုဒယော ဟောတိ. ဇိဝှဉ္စ ပဋိစ္စ ရသေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ပေ။ မနဉ္စ ပဋိစ္စ ဓမ္မေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ မနောဝိညာဏံ. တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိ ဖဿော. ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ၊ တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ၊ ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ၊ ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ၊ ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ သမ္ဘဝန္တိ. ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ သမုဒယော ဟောတိ’’.
‘‘စက္ခုဉ္စ ပဋိစ္စ ရူပေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စက္ခုဝိညာဏံ. တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိ ဖဿော. ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ. တဿာယေဝ တဏှာယ အသေသဝိရာဂနိရောဓာ ဥပါဒါနနိရောဓော၊ ဥပါဒါနနိရောဓာ ဘဝနိရောဓော၊ ဘဝနိရောဓာ ဇာတိနိရောဓော၊ ဇာတိနိရောဓာ ဇရာမရဏံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ နိရုဇ္ဈန္တိ. ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ နိရောဓော ဟောတိ။ပေ။ ဇိဝှဉ္စ ပဋိစ္စ ရသေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ပေ။ မနဉ္စ ပဋိစ္စ ဓမ္မေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ မနောဝိညာဏံ. တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိ ဖဿော. ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ. တဿာယေဝ တဏှာယ အသေသဝိရာဂနိရောဓာ ဥပါဒါနနိရောဓော၊ ဥပါဒါနနိရောဓာ။ပေ။ ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ နိရောဓော ဟောတီ’’တိ.
တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ဘဂဝတော ဥပဿုတိ [ဥပဿုတိံ (သီ. က.)] ဌိတော ဟောတိ. အဒ္ဒသာ ခေါ ဘဂဝါ တံ ဘိက္ခုံ ဥပဿုတိ ဌိတံ. ဒိသွာန တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဿောသိ နော တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဣမံ ဓမ္မပရိယာယ’’န္တိ? ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘ဥဂ္ဂဏှာဟိ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဣမံ ဓမ္မပရိယာယံ. ပရိယာပုဏာဟိ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဣမံ ဓမ္မပရိယာယံ. ဓာရေဟိ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဣမံ ဓမ္မပရိယာယံ. အတ္ထသံဟိတောယံ၊ ဘိက္ခု၊ ဓမ္မပရိယာယော အာဒိဗြဟ္မစရိယကော’’တိ. ဒသမံ.
ယောဂက္ခေမိဝဂ္ဂေါ ဧကာဒသမော.
တဿုဒ္ဒါနံ –
ယောဂက္ခေမိ ဥပါဒါယ၊ ဒုက္ခံ လောကော စ သေယျော စ၊
သံယောဇနံ ဥပါဒါနံ၊ ဒွေ ပရိဇာနံ ဥပဿုတီတိ.