၆. အဿဇိသုတ္တံ

၈၈. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ အဿဇိ ကဿပကာရာမေ ဝိဟရတိ အာဗာဓိကော ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော. အထ ခေါ အာယသ္မာ အဿဇိ ဥပဋ္ဌာကေ အာမန္တေသိ – ‘‘ဧထ တုမှေ၊ အာဝုသော၊ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမထ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ မမ ဝစနေန ဘဂဝတော ပါဒေ သိရသာ ဝန္ဒထ – ‘အဿဇိ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု အာဗာဓိကော ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော. သော ဘဂဝတော ပါဒေ သိရသာ ဝန္ဒတီ’တိ. ဧဝဉ္စ ဝဒေထ – ‘သာဓု ကိရ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ယေန အဿဇိ ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမတု အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယာ’’’တိ. ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော အဿဇိဿ ပဋိဿုတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘အဿဇိ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု အာဗာဓိကော။ပေ။ သာဓု ကိရ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ယေန အဿဇိ ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမတု အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယာ’’တိ. အဓိဝါသေသိ ဘဂဝါ တုဏှီဘာဝေန.

အထ ခေါ ဘဂဝါ သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေနာယသ္မာ အဿဇိ တေနုပသင်္ကမိ. အဒ္ဒသာ ခေါ အာယသ္မာ အဿဇိ ဘဂဝန္တံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ. ဒိသွာန မဉ္စကေ သမဓောသိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ အဿဇိံ [အာယသ္မတော အဿဇိဿ (ပီ. က.)] ဧတဒဝေါစ – ‘‘အလံ၊ အဿဇိ၊ မာ တွံ မဉ္စကေ သမဓောသိ. သန္တိမာနိ အာသနာနိ ပညတ္တာနိ၊ တတ္ထာဟံ နိသီဒိဿာမီ’’တိ. နိသီဒိ ဘဂဝါ ပညတ္တေ အာသနေ. နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ အဿဇိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကစ္စိ တေ၊ အဿဇိ၊ ခမနီယံ၊ ကစ္စိ ယာပနီယံ။ပေ။ ပဋိက္ကမောသာနံ ပညာယတိ နော အဘိက္ကမော’’တိ?

‘‘န မေ၊ ဘန္တေ၊ ခမနီယံ။ပေ။ အဘိက္ကမောသာနံ ပညာယတိ နော ပဋိက္ကမော’’တိ. ‘‘ကစ္စိ တေ၊ အဿဇိ၊ န ကိဉ္စိ ကုက္ကုစ္စံ န ကောစိ ဝိပ္ပဋိသာရော’’တိ? ‘‘တဂ္ဃ မေ၊ ဘန္တေ၊ အနပ္ပကံ ကုက္ကုစ္စံ အနပ္ပကော ဝိပ္ပဋိသာရော’’တိ. ‘‘ကစ္စိ ပန တံ၊ အဿဇိ၊ အတ္တာ သီလတော န ဥပဝဒတီ’’တိ? ‘‘န ခေါ မံ၊ ဘန္တေ၊ အတ္တာ သီလတော ဥပဝဒတီ’’တိ. ‘‘နော စေ ကိရ တံ၊ အဿဇိ၊ အတ္တာ သီလတော ဥပဝဒတိ၊ အထ ကိဉ္စ တေ ကုက္ကုစ္စံ ကော စ ဝိပ္ပဋိသာရော’’တိ? ‘‘ပုဗ္ဗေ ခွာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဂေလညေ ပဿမ္ဘေတွာ ပဿမ္ဘေတွာ ကာယသင်္ခါရေ ဝိဟရာမိ၊ သောဟံ သမာဓိံ နပ္ပဋိလဘာမိ. တဿ မယှံ၊ ဘန္တေ၊ တံ သမာဓိံ အပ္ပဋိလဘတော ဧဝံ ဟောတိ – ‘နော စဿာဟံ ပရိဟာယာမီ’’’တိ. ‘‘ယေ တေ၊ အဿဇိ၊ သမဏဗြာဟ္မဏာ သမာဓိသာရကာ သမာဓိသာမညာ တေသံ တံ သမာဓိံ အပ္ပဋိလဘတံ ဧဝံ ဟောတိ – ‘နော စဿု မယံ ပရိဟာယာမာ’’’တိ.

‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ အဿဇိ၊ ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ၊ ဘန္တေ’’။ပေ။ ဝိညာဏံ ။ပေ။ တသ္မာတိဟ။ပေ။ ဧဝံ ပဿံ။ပေ။ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီတိ. သော သုခံ စေ ဝေဒနံ ဝေဒယတိ [ဝေဒိယတိ (သီ. ပီ.)]၊ သာ ‘အနိစ္စာ’တိ ပဇာနာတိ. ‘အနဇ္ဈောသိတာ’တိ ပဇာနာတိ. ‘အနဘိနန္ဒိတာ’တိ ပဇာနာတိ. ဒုက္ခံ စေ ဝေဒနံ ဝေဒယတိ၊ သာ ‘အနိစ္စာ’တိ ပဇာနာတိ. ‘အနဇ္ဈောသိတာ’တိ ပဇာနာတိ. ‘အနဘိနန္ဒိတာ’တိ ပဇာနာတိ. အဒုက္ခမသုခံ စေ ဝေဒနံ ဝေဒယတိ၊ သာ ‘အနိစ္စာ’တိ ပဇာနာတိ။ပေ။ ‘အနဘိနန္ဒိတာ’တိ ပဇာနာတိ. သော သုခံ စေ ဝေဒနံ ဝေဒယတိ၊ ဝိသံယုတ္တော နံ ဝေဒယတိ၊ ဒုက္ခံ စေ ဝေဒနံ ဝေဒယတိ၊ ဝိသံယုတ္တော နံ ဝေဒယတိ၊ အဒုက္ခမသုခံ စေ ဝေဒနံ ဝေဒယတိ၊ ဝိသံယုတ္တော နံ ဝေဒယတိ. သော ကာယပရိယန္တိကံ စေ ဝေဒနံ ဝေဒယမာနော ‘ကာယပရိယန္တိကံ ဝေဒနံ ဝေဒယာမီ’တိ ပဇာနာတိ. ဇီဝိတပရိယန္တိကံ စေ ဝေဒနံ ဝေဒယမာနော ‘ဇီဝိတပရိယန္တိကံ ဝေဒနံ ဝေဒယာမီ’တိ ပဇာနာတိ. ‘ကာယဿ ဘေဒါ ဥဒ္ဓံ ဇီဝိတပရိယာဒါနာ ဣဓေဝ သဗ္ဗဝေဒယိတာနိ အနဘိနန္ဒိတာနိ သီတီဘဝိဿန္တီ’တိ ပဇာနာတိ.

‘‘သေယျထာပိ၊ အဿဇိ၊ တေလဉ္စ ပဋိစ္စ၊ ဝဋ္ဋိဉ္စ ပဋိစ္စ၊ တေလပ္ပဒီပေါ ဈာယေယျ၊ တဿေဝ တေလဿ စ ဝဋ္ဋိယာ စ ပရိယာဒါနာ အနာဟာရော နိဗ္ဗာယေယျ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ အဿဇိ၊ ဘိက္ခု ကာယပရိယန္တိကံ ဝေဒနံ ဝေဒယမာနော ‘ကာယပရိယန္တိကံ ဝေဒနံ ဝေဒယာမီ’တိ ပဇာနာတိ. ဇီဝိတပရိယန္တိကံ ဝေဒနံ ဝေဒယမာနော ‘ဇီဝိတပရိယန္တိကံ ဝေဒနံ ဝေဒယာမီ’တိ ပဇာနာတိ. ‘ကာယဿ ဘေဒါ ဥဒ္ဓံ ဇီဝိတပရိယာဒါနာ ဣဓေဝ သဗ္ဗဝေဒယိတာနိ အနဘိနန္ဒိတာနိ သီတီဘဝိဿန္တီ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.