၇. ခေမကသုတ္တံ

၈၉. ဧကံ သမယံ သမ္ဗဟုလာ ထေရာ ဘိက္ခူ ကောသမ္ဗိယံ ဝိဟရန္တိ ဃောသိတာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ ခေမကော ဗဒရိကာရာမေ ဝိဟရတိ အာဗာဓိကော ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော. အထ ခေါ ထေရာ ဘိက္ခူ သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတာ အာယသ္မန္တံ ဒါသကံ အာမန္တေသုံ – ‘‘ဧဟိ တွံ၊ အာဝုသော ဒါသက၊ ယေန ခေမကော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ခေမကံ ဘိက္ခုံ ဧဝံ ဝဒေဟိ – ‘ထေရာ တံ၊ အာဝုသော ခေမက၊ ဧဝမာဟံသု – ကစ္စိ တေ၊ အာဝုသော၊ ခမနီယံ၊ ကစ္စိ ယာပနီယံ၊ ကစ္စိ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ ပဋိက္ကမန္တိ နော အဘိက္ကမန္တိ၊ ပဋိက္ကမောသာနံ ပညာယတိ နော အဘိက္ကမော’’’တိ? ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ အာယသ္မာ ဒါသကော ထေရာနံ ဘိက္ခူနံ ပဋိဿုတွာ ယေနာယသ္မာ ခေမကော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ခေမကံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ထေရာ တံ၊ အာဝုသော ခေမက၊ ဧဝမာဟံသု – ‘ကစ္စိ တေ၊ အာဝုသော၊ ခမနီယံ။ပေ။ နော အဘိက္ကမော’’’တိ? ‘‘န မေ၊ အာဝုသော၊ ခမနီယံ န ယာပနီယံ။ပေ။ အဘိက္ကမောသာနံ ပညာယတိ နော ပဋိက္ကမော’’တိ.

အထ ခေါ အာယသ္မာ ဒါသကော ယေန ထေရာ ဘိက္ခူ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ထေရေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ခေမကော၊ အာဝုသော၊ ဘိက္ခု ဧဝမာဟ – ‘န မေ၊ အာဝုသော၊ ခမနီယံ။ပေ။ အဘိက္ကမောသာနံ ပညာယတိ နော ပဋိက္ကမော’’’တိ. ‘‘ဧဟိ တွံ၊ အာဝုသော ဒါသက၊ ယေန ခေမကော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ခေမကံ ဘိက္ခုံ ဧဝံ ဝဒေဟိ – ‘ထေရာ တံ၊ အာဝုသော ခေမက၊ ဧဝမာဟံသု – ပဉ္စိမေ၊ အာဝုသော၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ၊ သေယျထိဒံ – ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ သညုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော. ဣမေသု အာယသ္မာ ခေမကော ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ကိဉ္စိ အတ္တံ ဝါ အတ္တနိယံ ဝါ သမနုပဿတီ’’’တိ?

‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ အာယသ္မာ ဒါသကော ထေရာနံ ဘိက္ခူနံ ပဋိဿုတွာ ယေနာယသ္မာ ခေမကော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ။ပေ။ ထေရာ တံ၊ အာဝုသော ခေမက၊ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ပဉ္စိမေ၊ အာဝုသော၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ၊ သေယျထိဒံ – ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော။ပေ။ ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော. ဣမေသု အာယသ္မာ ခေမကော ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ကိဉ္စိ အတ္တံ ဝါ အတ္တနိယံ ဝါ သမနုပဿတီ’’တိ? ‘‘ပဉ္စိမေ၊ အာဝုသော၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ၊ သေယျထိဒံ – ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော။ပေ။ ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော. ဣမေသု ခွာဟံ၊ အာဝုသော၊ ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု န ကိဉ္စိ အတ္တံ ဝါ အတ္တနိယံ ဝါ သမနုပဿာမီ’’တိ.

အထ ခေါ အာယသ္မာ ဒါသကော ယေန ထေရာ ဘိက္ခူ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ထေရေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ခေမကော၊ အာဝုသော၊ ဘိက္ခု ဧဝမာဟ – ‘ပဉ္စိမေ၊ အာဝုသော၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ၊ သေယျထိဒံ – ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော။ပေ။ ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော. ဣမေသု ခွာဟံ၊ အာဝုသော၊ ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု န ကိဉ္စိ အတ္တံ ဝါ အတ္တနိယံ ဝါ သမနုပဿာမီ’’’တိ. ‘‘ဧဟိ တွံ၊ အာဝုသော ဒါသက၊ ယေန ခေမကော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ခေမကံ ဘိက္ခုံ ဧဝံ ဝဒေဟိ – ‘ထေရာ တံ၊ အာဝုသော ခေမက၊ ဧဝမာဟံသု – ပဉ္စိမေ၊ အာဝုသော၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ၊ သေယျထိဒံ – ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော။ပေ။ ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော. နော စေ ကိရာယသ္မာ ခေမကော ဣမေသု ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ကိဉ္စိ အတ္တံ ဝါ အတ္တနိယံ ဝါ သမနုပဿတိ. တေနဟာယသ္မာ ခေမကော အရဟံ ခီဏာသဝေါ’’’တိ.

‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ အာယသ္မာ ဒါသကော ထေရာနံ ဘိက္ခူနံ ပဋိဿုတွာ ယေနာယသ္မာ ခေမကော။ပေ။ ထေရာ တံ၊ အာဝုသော ခေမက၊ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ပဉ္စိမေ၊ အာဝုသော၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ၊ သေယျထိဒံ – ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော။ပေ။ ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ နော စေ ကိရာယသ္မာ ခေမကော ဣမေသု ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ကိဉ္စိ အတ္တံ ဝါ အတ္တနိယံ ဝါ သမနုပဿတိ၊ တေနဟာယသ္မာ ခေမကော အရဟံ ခီဏာသဝေါ’’တိ. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ အာဝုသော၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ၊ သေယျထိဒံ – ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော။ပေ။ ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော. ဣမေသု ခွာဟံ၊ အာဝုသော၊ ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု န ကိဉ္စိ အတ္တံ ဝါ အတ္တနိယံ ဝါ သမနုပဿာမိ၊ န စမှိ အရဟံ ခီဏာသဝေါ၊ အပိ စ မေ၊ အာဝုသော၊ ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ‘အသ္မီ’တိ အဓိဂတံ၊ ‘အယမဟမသ္မီ’တိ န စ သမနုပဿာမီ’’တိ.

အထ ခေါ အာယသ္မာ ဒါသကော ယေန ထေရာ ဘိက္ခူ။ပေ။ ထေရေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ခေမကော၊ အာဝုသော၊ ဘိက္ခု ဧဝမာဟ – ပဉ္စိမေ၊ အာဝုသော၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ၊ သေယျထိဒံ – ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော။ပေ။ ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော. ဣမေသု ခွာဟံ၊ အာဝုသော၊ ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု န ကိဉ္စိ အတ္တံ ဝါ အတ္တနိယံ ဝါ သမနုပဿာမိ၊ န စမှိ အရဟံ ခီဏာသဝေါ၊ အပိ စ မေ၊ အာဝုသော၊ ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ‘အသ္မီ’တိ အဓိဂတံ၊ ‘အယမဟမသ္မီ’တိ န စ သမနုပဿာမီ’’တိ.

‘‘ဧဟိ တွံ၊ အာဝုသော ဒါသက၊ ယေန ခေမကော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ခေမကံ ဘိက္ခုံ ဧဝံ ဝဒေဟိ – ‘ထေရာ တံ၊ အာဝုသော ခေမက၊ ဧဝမာဟံသု – ယမေတံ၊ အာဝုသော ခေမက၊ အသ္မီတိ ဝဒေသိ၊ ကိမေတံ အသ္မီတိ ဝဒေသိ? ရူပံ အသ္မီတိ ဝဒေသိ၊ အညတြ ရူပါ အသ္မီတိ ဝဒေသိ၊ ဝေဒနံ။ သညံ။ သင်္ခါရေ။ ဝိညာဏံ အသ္မီတိ ဝဒေသိ၊ အညတြ ဝိညာဏာ အသ္မီတိ ဝဒေသိ. ယမေတံ၊ အာဝုသော ခေမက၊ အသ္မီတိ ဝဒေသိ. ကိမေတံ အသ္မီတိ ဝဒေသီ’’’တိ?

‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ အာယသ္မာ ဒါသကော ထေရာနံ ဘိက္ခူနံ ပဋိဿုတွာ ယေနာယသ္မာ ခေမကော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ခေမကံ ဧတဒဝေါစ – ထေရာ တံ၊ အာဝုသော ခေမက၊ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ယမေတံ၊ အာဝုသော ခေမက၊ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသိ၊ ကိမေတံ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသိ? ရူပံ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသိ အညတြ ရူပါ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသိ? ဝေဒနံ။ သညံ။ သင်္ခါရေ။ ဝိညာဏံ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသိ အညတြ ဝိညာဏာ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသိ? ယမေတံ၊ အာဝုသော ခေမက၊ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသိ၊ ကိမေတံ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသိ’’တိ? ‘‘အလံ၊ အာဝုသော ဒါသက၊ ကိံ ဣမာယ သန္ဓာဝနိကာယ! အာဟရာဝုသော၊ ဒဏ္ဍံ၊ အဟမေဝ ယေန ထေရာ ဘိက္ခူ တေနုပသင်္ကမိဿာမီ’’တိ.

အထ ခေါ အာယသ္မာ ခေမကော ဒဏ္ဍမောလုဗ္ဘ ယေန ထေရာ ဘိက္ခူ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ထေရေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ ခေမကံ ထေရာ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ယမေတံ၊ အာဝုသော ခေမက၊ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသိ၊ ကိမေတံ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသိ? ရူပံ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသိ၊ အညတြ ရူပါ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသိ? ဝေဒနံ။ သညံ။ သင်္ခါရေ။ ဝိညာဏံ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသိ၊ အညတြ ဝိညာဏာ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသိ? ယမေတံ၊ အာဝုသော ခေမက၊ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသိ၊ ကိမေတံ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသီ’’တိ? ‘‘န ခွာဟံ၊ အာဝုသော၊ ရူပံ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒါမိ၊ နပိ အညတြ ရူပါ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒါမိ. န ဝေဒနံ။ န သညံ။ န သင်္ခါရေ။ န ဝိညာဏံ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒါမိ၊ နပိ အညတြ ဝိညာဏာ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒါမိ. အပိ စ မေ၊ အာဝုသော၊ ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ‘အသ္မီ’တိ အဓိဂတံ ‘အယမဟမသ္မီ’တိ န စ သမနုပဿာမိ’’.

‘‘သေယျထာပိ၊ အာဝုသော၊ ဥပ္ပလဿ ဝါ ပဒုမဿ ဝါ ပုဏ္ဍရီကဿ ဝါ ဂန္ဓော. ယော နု ခေါ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘ပတ္တဿ ဂန္ဓော’တိ ဝါ ‘ဝဏ္ဏဿ [ဝဏ္ဍဿ (ကတ္ထစိ)] ဂန္ဓော’တိ ဝါ ‘ကိဉ္ဇက္ခဿ ဂန္ဓော’တိ ဝါ သမ္မာ နု ခေါ သော ဝဒမာနော ဝဒေယျာ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ၊ အာဝုသော’’. ‘‘ယထာ ကထံ၊ ပနာဝုသော၊ သမ္မာ ဗျာကရမာနော ဗျာကရေယျာ’’တိ? ‘‘‘ပုပ္ဖဿ ဂန္ဓော’တိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ သမ္မာ ဗျာကရမာနော ဗျာကရေယျာ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခွာဟံ၊ အာဝုသော၊ န ရူပံ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒါမိ၊ နပိ အညတြ ရူပါ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒါမိ. န ဝေဒနံ။ န သညံ။ န သင်္ခါရေ။ န ဝိညာဏံ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒါမိ၊ နပိ အညတြ ဝိညာဏာ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒါမိ. အပိ စ မေ၊ အာဝုသော၊ ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ‘အသ္မီ’တိ အဓိဂတံ ‘အယမဟမသ္မီ’တိ န စ သမနုပဿာမိ’’.

‘‘ကိဉ္စာပိ၊ အာဝုသော၊ အရိယသာဝကဿ ပဉ္စောရမ္ဘာဂိယာနိ သံယောဇနာနိ ပဟီနာနိ ဘဝန္တိ၊ အထ ခွဿ ဟောတိ – ‘ယော စ ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု အနုသဟဂတော အသ္မီတိ မာနော၊ အသ္မီတိ ဆန္ဒော၊ အသ္မီတိ အနုသယော အသမူဟတော. သော အပရေန သမယေန ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ဥဒယဗ္ဗယာနုပဿီ ဝိဟရတိ – ဣတိ ရူပံ၊ ဣတိ ရူပဿ သမုဒယော၊ ဣတိ ရူပဿ အတ္ထင်္ဂမော၊ ဣတိ ဝေဒနာ။ ဣတိ သညာ။ ဣတိ သင်္ခါရာ။ ဣတိ ဝိညာဏံ၊ ဣတိ ဝိညာဏဿ သမုဒယော၊ ဣတိ ဝိညာဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’တိ. တဿိမေသု ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ဥဒယဗ္ဗယာနုပဿိနော ဝိဟရတော ယောပိဿ ဟောတိ ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု အနုသဟဂတော ‘အသ္မီ’တိ၊ မာနော ‘အသ္မီ’တိ၊ ဆန္ဒော ‘အသ္မီ’တိ အနုသယော အသမူဟတော၊ သောပိ သမုဂ္ဃါတံ ဂစ္ဆတိ.

‘‘သေယျထာပိ၊ အာဝုသော၊ ဝတ္ထံ သံကိလိဋ္ဌံ မလဂ္ဂဟိတံ. တမေနံ သာမိကာ ရဇကဿ အနုပဒဇ္ဇုံ. တမေနံ ရဇကော ဦသေ ဝါ ခါရေ ဝါ ဂေါမယေ ဝါ သမ္မဒ္ဒိတွာ အစ္ဆေ ဥဒကေ ဝိက္ခာလေတိ. ကိဉ္စာပိ တံ ဟောတိ ဝတ္ထံ ပရိသုဒ္ဓံ ပရိယောဒါတံ၊ အထ ခွဿ ဟောတိ ယေဝ အနုသဟဂတော ဦသဂန္ဓော ဝါ ခါရဂန္ဓော ဝါ ဂေါမယဂန္ဓော ဝါ အသမူဟတော. တမေနံ ရဇကော သာမိကာနံ ဒေတိ. တမေနံ သာမိကာ ဂန္ဓပရိဘာဝိတေ ကရဏ္ဍကေ နိက္ခိပန္တိ. ယောပိဿ ဟောတိ အနုသဟဂတော ဦသဂန္ဓော ဝါ ခါရဂန္ဓော ဝါ ဂေါမယဂန္ဓော ဝါ အသမူဟတော၊ သောပိ သမုဂ္ဃါတံ ဂစ္ဆတိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ကိဉ္စာပိ အရိယသာဝကဿ ပဉ္စောရမ္ဘာဂိယာနိ သံယောဇနာနိ ပဟီနာနိ ဘဝန္တိ၊ အထ ခွဿ ဟောတိ ယေဝ ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု အနုသဟဂတော ‘အသ္မီ’တိ၊ မာနော ‘အသ္မီ’တိ၊ ဆန္ဒော ‘အသ္မီ’တိ အနုသယော အသမူဟတော. သော အပရေန သမယေန ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ဥဒယဗ္ဗယာနုပဿီ ဝိဟရတိ. ‘ဣတိ ရူပံ၊ ဣတိ ရူပဿ သမုဒယော၊ ဣတိ ရူပဿ အတ္ထင်္ဂမော၊ ဣတိ ဝေဒနာ။ ဣတိ သညာ။ ဣတိ သင်္ခါရာ။ ဣတိ ဝိညာဏံ၊ ဣတိ ဝိညာဏဿ သမုဒယော၊ ဣတိ ဝိညာဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’တိ. တဿ ဣမေသု ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ဥဒယဗ္ဗယာနုပဿိနော ဝိဟရတော ယောပိဿ ဟောတိ ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု အနုသဟဂတော ‘အသ္မီ’တိ၊ မာနော ‘အသ္မီ’တိ၊ ဆန္ဒော ‘အသ္မီ’တိ အနုသယော အသမူဟတော၊ သောပိ သမုဂ္ဃါတံ ဂစ္ဆတီ’’တိ.

ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ ထေရာ ဘိက္ခူ အာယသ္မန္တံ ခေမကံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘န ခေါ [န ခေါ ပန (က.)] မယံ အာယသ္မန္တံ ခေမကံ ဝိဟေသာပေခါ ပုစ္ဆိမှ၊ အပိ စာယသ္မာ ခေမကော ပဟောသိ တဿ ဘဂဝတော သာသနံ ဝိတ္ထာရေန အာစိက္ခိတုံ ဒေသေတုံ ပညာပေတုံ ပဋ္ဌပေတုံ ဝိဝရိတုံ ဝိဘဇိတုံ ဥတ္တာနီကာတုံ. တယိဒံ အာယသ္မတာ ခေမကေန တဿ ဘဂဝတော သာသနံ ဝိတ္ထာရေန အာစိက္ခိတံ ဒေသိတံ ပညာပိတံ ပဋ္ဌပိတံ ဝိဝရိတံ ဝိဘဇိတံ ဥတ္တာနီကတ’’န္တိ.

ဣဒမဝေါစ အာယသ္မာ ခေမကော. အတ္တမနာ ထေရာ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော ခေမကဿ ဘာသိတံ အဘိနန္ဒုံ. ဣမသ္မိဉ္စ ပန ဝေယျာကရဏသ္မိံ ဘညမာနေ သဋ္ဌိမတ္တာနံ ထေရာနံ ဘိက္ခူနံ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တာနိ ဝိမုစ္စိံသု၊ အာယသ္မတော ခေမကဿ စာတိ. သတ္တမံ.