နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ

သံယုတ္တနိကာယော

ခန္ဓဝဂ္ဂေါ

၁. ခန္ဓသံယုတ္တံ

၁. နကုလပိတုဝဂ္ဂေါ

၁. နကုလပိတုသုတ္တံ

၁. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဘဂ္ဂေသု ဝိဟရတိ သုသုမာရဂိရေ [သုံသုမာရဂိရေ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] ဘေသကဠာဝနေ မိဂဒါယေ. အထ ခေါ နကုလပိတာ ဂဟပတိ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ နကုလပိတာ ဂဟပတိ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

‘‘အဟမသ္မိ၊ ဘန္တေ၊ ဇိဏ္ဏော ဝုဍ္ဎော မဟလ္လကော အဒ္ဓဂတော ဝယောအနုပ္ပတ္တော အာတုရကာယော အဘိက္ခဏာတင်္ကော. အနိစ္စဒဿာဝီ ခေါ ပနာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတော မနောဘာဝနီယာနဉ္စ ဘိက္ခူနံ. ဩဝဒတု မံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ၊ အနုသာသတု မံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ၊ ယံ မမဿ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယာ’’တိ.

‘‘ဧဝမေတံ၊ ဂဟပတိ၊ ဧဝမေတံ၊ ဂဟပတိ! အာတုရော ဟာယံ၊ ဂဟပတိ၊ ကာယော အဏ္ဍဘူတော ပရိယောနဒ္ဓေါ. ယော ဟိ၊ ဂဟပတိ၊ ဣမံ ကာယံ ပရိဟရန္တော မုဟုတ္တမ္ပိ အာရောဂျံ ပဋိဇာနေယျ၊ ကိမညတြ ဗာလျာ? တသ္မာတိဟ တေ၊ ဂဟပတိ၊ ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘အာတုရကာယဿ မေ သတော စိတ္တံ အနာတုရံ ဘဝိဿတီ’တိ. ဧဝဉှိ တေ၊ ဂဟပတိ၊ သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ.

အထ ခေါ နကုလပိတာ ဂဟပတိ ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒိတွာ အနုမောဒိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ယေနာယသ္မာ သာရိပုတ္တော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ နကုလပိတရံ ဂဟပတိံ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဝိပ္ပသန္နာနိ ခေါ တေ၊ ဂဟပတိ၊ ဣန္ဒြိယာနိ၊ ပရိသုဒ္ဓေါ မုခဝဏ္ဏော ပရိယောဒါတော. အလတ္ထ နော အဇ္ဇ ဘဂဝတော သမ္မုခါ ဓမ္မိံ ကထံ သဝနာယာ’’တိ?

‘‘ကထဉှိ နော သိယာ၊ ဘန္တေ! ဣဒါနာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတာ ဓမ္မိယာ ကထာယ အမတေန အဘိသိတ္တော’’တိ. ‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ၊ ဂဟပတိ၊ ဘဂဝတာ ဓမ္မိယာ ကထာယ အမတေန အဘိသိတ္တော’’တိ? ‘‘ဣဓာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခွာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစံ – ‘အဟမသ္မိ၊ ဘန္တေ၊ ဇိဏ္ဏော ဝုဍ္ဎော မဟလ္လကော အဒ္ဓဂတော ဝယောအနုပ္ပတ္တော အာတုရကာယော အဘိက္ခဏာတင်္ကော. အနိစ္စဒဿာဝီ ခေါ ပနာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတော မနောဘာဝနီယာနဉ္စ ဘိက္ခူနံ. ဩဝဒတု မံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ၊ အနုသာသတု မံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ၊ ယံ မမဿ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယာ’’’တိ.

‘‘ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ မံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘ဧဝမေတံ၊ ဂဟပတိ၊ ဧဝမေတံ၊ ဂဟပတိ! အာတုရော ဟာယံ၊ ဂဟပတိ၊ ကာယော အဏ္ဍဘူတော ပရိယောနဒ္ဓေါ. ယော ဟိ၊ ဂဟပတိ၊ ဣမံ ကာယံ ပရိဟရန္တော မုဟုတ္တမ္ပိ အာရောဂျံ ပဋိဇာနေယျ၊ ကိမညတြ ဗာလျာ? တသ္မာတိဟ တေ ဂဟပတိ၊ ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – အာတုရကာယဿ မေ သတော စိတ္တံ အနာတုရံ ဘဝိဿတီတိ. ဧဝဉှိ တေ၊ ဂဟပတိ၊ သိက္ခိတဗ္ဗ’န္တိ. ဧဝံ ခွာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတာ ဓမ္မိယာ ကထာယ အမတေန အဘိသိတ္တော’’တိ.

‘‘န ဟိ ပန တံ၊ ဂဟပတိ၊ ပဋိဘာသိ ဘဂဝန္တံ [တံ ဘဂဝန္တံ (သီ.)] ဥတ္တရိံ ပဋိပုစ္ဆိတုံ – ‘ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ အာတုရကာယော စေဝ ဟောတိ အာတုရစိတ္တော စ၊ ကိတ္တာဝတာ စ ပန အာတုရကာယော ဟိ ခေါ ဟောတိ နော စ အာတုရစိတ္တော’’’တိ? ‘‘ဒူရတောပိ ခေါ မယံ၊ ဘန္တေ၊ အာဂစ္ဆေယျာမ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ သန္တိကေ ဧတဿ ဘာသိတဿ အတ္ထမညာတုံ. သာဓု ဝတာယသ္မန္တံယေဝ သာရိပုတ္တံ ပဋိဘာတု ဧတဿ ဘာသိတဿ အတ္ထော’’တိ.

‘‘တေန ဟိ၊ ဂဟပတိ၊ သုဏာဟိ၊ သာဓုကံ မနသိ ကရောဟိ၊ ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ ခေါ နကုလပိတာ ဂဟပတိ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ပစ္စဿောသိ. အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဧတဒဝေါစ –

‘‘ကထဉ္စ၊ ဂဟပတိ၊ အာတုရကာယော စေဝ ဟောတိ၊ အာတုရစိတ္တော စ? ဣဓ၊ ဂဟပတိ၊ အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော အရိယာနံ အဒဿာဝီ အရိယဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ အရိယဓမ္မေ အဝိနီတော သပ္ပုရိသာနံ အဒဿာဝီ သပ္ပုရိသဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ သပ္ပုရိသဓမ္မေ အဝိနီတော ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ ရူပဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ အတ္တနိ ဝါ ရူပံ၊ ရူပသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. ‘အဟံ ရူပံ၊ မမ ရူပ’န္တိ ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယီ ဟောတိ. တဿ ‘အဟံ ရူပံ၊ မမ ရူပ’န္တိ ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယိနော တံ ရူပံ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ရူပဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ.

‘‘ဝေဒနံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ ဝေဒနာဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ အတ္တနိ ဝါ ဝေဒနံ၊ ဝေဒနာယ ဝါ အတ္တာနံ. ‘အဟံ ဝေဒနာ၊ မမ ဝေဒနာ’တိ ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယီ ဟောတိ. တဿ ‘အဟံ ဝေဒနာ၊ မမ ဝေဒနာ’တိ ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယိနော၊ သာ ဝေဒနာ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ဝေဒနာဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ.

‘‘သညံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ သညာဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ အတ္တနိ ဝါ သညံ၊ သညာယ ဝါ အတ္တာနံ. ‘အဟံ သညာ၊ မမ သညာ’တိ ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယီ ဟောတိ. တဿ ‘အဟံ သညာ၊ မမ သညာ’တိ ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယိနော၊ သာ သညာ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ သညာဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ.

‘‘သင်္ခါရေ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ သင်္ခါရဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ အတ္တနိ ဝါ သင်္ခါရေ၊ သင်္ခါရေသု ဝါ အတ္တာနံ. ‘အဟံ သင်္ခါရာ၊ မမ သင်္ခါရာ’တိ ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယီ ဟောတိ. တဿ ‘အဟံ သင်္ခါရာ၊ မမ သင်္ခါရာ’တိ ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယိနော၊ တေ သင်္ခါရာ ဝိပရိဏမန္တိ အညထာ ဟောန္တိ. တဿ သင်္ခါရဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ.

‘‘ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ ဝိညာဏဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ အတ္တနိ ဝါ ဝိညာဏံ၊ ဝိညာဏသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. ‘အဟံ ဝိညာဏံ၊ မမ ဝိညာဏ’န္တိ ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယီ ဟောတိ. တဿ ‘အဟံ ဝိညာဏံ၊ မမ ဝိညာဏ’န္တိ ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယိနော၊ တံ ဝိညာဏံ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ဝိညာဏဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ. ဧဝံ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ အာတုရကာယော စေဝ ဟောတိ အာတုရစိတ္တော စ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဂဟပတိ၊ အာတုရကာယော ဟိ ခေါ ဟောတိ နော စ အာတုရစိတ္တော? ဣဓ၊ ဂဟပတိ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော အရိယာနံ ဒဿာဝီ အရိယဓမ္မဿ ကောဝိဒေါ အရိယဓမ္မေ သုဝိနီတော သပ္ပုရိသာနံ ဒဿာဝီ သပ္ပုရိသဓမ္မဿ ကောဝိဒေါ သပ္ပုရိသဓမ္မေ သုဝိနီတော န ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ န ရူပဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ န အတ္တနိ ဝါ ရူပံ၊ န ရူပသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. ‘အဟံ ရူပံ၊ မမ ရူပ’န္တိ န ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယီ ဟောတိ. တဿ ‘အဟံ ရူပံ၊ မမ ရူပ’န္တိ အပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယိနော၊ တံ ရူပံ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ရူပဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ နုပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ.

‘‘န ဝေဒနံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ န ဝေဒနာဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ န အတ္တနိ ဝါ ဝေဒနံ၊ န ဝေဒနာယ ဝါ အတ္တာနံ. ‘အဟံ ဝေဒနာ၊ မမ ဝေဒနာ’တိ န ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယီ ဟောတိ. တဿ ‘အဟံ ဝေဒနာ၊ မမ ဝေဒနာ’တိ အပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယိနော၊ သာ ဝေဒနာ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ဝေဒနာဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ နုပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ.

‘‘န သညံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ န သညာဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ န အတ္တနိ ဝါ သညံ၊ န သညာယ ဝါ အတ္တာနံ. ‘အဟံ သညာ၊ မမ သညာ’တိ န ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယီ ဟောတိ. တဿ ‘အဟံ သညာ၊ မမ သညာ’တိ အပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယိနော၊ သာ သညာ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ သညာဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ နုပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ.

``န သင်္ခါရေ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ န သင်္ခါရဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ န အတ္တနိ ဝါ သင်္ခါရေ၊ န သင်္ခါရေသု ဝါ အတ္တာနံ. ‘အဟံ သင်္ခါရာ၊ မမ သင်္ခါရာ’တိ န ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယီ ဟောတိ. တဿ ‘အဟံ သင်္ခါရာ၊ မမ သင်္ခါရာ’တိ အပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယိနော၊ တေ သင်္ခါရာ ဝိပရိဏမန္တိ အညထာ ဟောန္တိ. တဿ သင်္ခါရဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ နုပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ.

‘‘န ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ န ဝိညာဏဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ န အတ္တနိ ဝါ ဝိညာဏံ၊ န ဝိညာဏသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. ‘အဟံ ဝိညာဏံ၊ မမ ဝိညာဏ’န္တိ န ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယီ ဟောတိ. တဿ ‘အဟံ ဝိညာဏံ၊ မမ ဝိညာဏ’န္တိ အပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယိနော၊ တံ ဝိညာဏံ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ဝိညာဏဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ နုပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ. ဧဝံ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ အာတုရကာယော ဟောတိ နော စ အာတုရစိတ္တော’’တိ.

ဣဒမဝေါစ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. အတ္တမနော နကုလပိတာ ဂဟပတိ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဘာသိတံ အဘိနန္ဒီတိ. ပဌမံ.

၂. ဒေဝဒဟသုတ္တံ

၂. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သက္ကေသု [သကျေသု (က.)] ဝိဟရတိ ဒေဝဒဟံ နာမ သကျာနံ နိဂမော. အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ ပစ္ဆာဘူမဂမိကာ ဘိက္ခူ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဣစ္ဆာမ မယံ၊ ဘန္တေ၊ ပစ္ဆာဘူမံ ဇနပဒံ ဂန္တုံ၊ ပစ္ဆာဘူမေ ဇနပဒေ နိဝါသံ ကပ္ပေတု’’န္တိ.

‘‘အပလောကိတော ပန ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာရိပုတ္တော’’တိ? ‘‘န ခေါ နော၊ ဘန္တေ၊ အပလောကိတော အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော’’တိ. ‘‘အပလောကေထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာရိပုတ္တံ. သာရိပုတ္တော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဏ္ဍိတော၊ ဘိက္ခူနံ အနုဂ္ဂါဟကော သဗြဟ္မစာရီန’’န္တိ. ‘‘ဧဝံ ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဘဂဝတော အဝိဒူရေ အညတရသ္မိံ ဧဠဂလာဂုမ္ဗေ နိသိန္နော ဟောတိ. အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒိတွာ အနုမောဒိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ယေနာယသ္မာ သာရိပုတ္တော တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မတာ သာရိပုတ္တေန သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိံသု. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ [သာရာဏီယံ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဣစ္ဆာမ မယံ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ပစ္ဆာဘူမံ ဇနပဒံ ဂန္တုံ၊ ပစ္ဆာဘူမေ ဇနပဒေ နိဝါသံ ကပ္ပေတုံ. အပလောကိတော နော သတ္ထာ’’တိ.

‘‘သန္တိ ဟာဝုသော၊ နာနာဝေရဇ္ဇဂတံ ဘိက္ခုံ ပဉှံ ပုစ္ဆိတာရော – ခတ္တိယပဏ္ဍိတာပိ ဗြာဟ္မဏပဏ္ဍိတာပိ ဂဟပတိပဏ္ဍိတာပိ သမဏပဏ္ဍိတာပိ. ပဏ္ဍိတာ ဟာဝုသော၊ မနုဿာ ဝီမံသကာ – ‘ကိံဝါဒီ ပနာယသ္မန္တာနံ [ကိံဝါဒါယသ္မန္တာနံ (ပီ. က.)] သတ္ထာ ကိမက္ခာယီတိ၊ ကစ္စိ ဝေါ အာယသ္မန္တာနံ ဓမ္မာ သုဿုတာ သုဂ္ဂဟိတာ သုမနသိကတာ သူပဓာရိတာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ ပညာယ၊ ယထာ ဗျာကရမာနာ အာယသ္မန္တော ဝုတ္တဝါဒိနော စေဝ ဘဂဝတော အဿထ၊ န စ ဘဂဝန္တံ အဘူတေန အဗ္ဘာစိက္ခေယျာထ၊ ဓမ္မဿ စာနုဓမ္မံ ဗျာကရေယျာထ၊ န စ ကောစိ သဟဓမ္မိကော ဝါဒါနုဝါဒေါ [ဝါဒါနုပါတော (အဋ္ဌကထာယံ ပါဌန္တရံ)] ဂါရယှံ ဌာနံ အာဂစ္ဆေယျာ’’’တိ?

‘‘ဒူရတောပိ ခေါ မယံ၊ အာဝုသော၊ အာဂစ္ဆေယျာမ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ သန္တိကေ ဧတဿ ဘာသိတဿ အတ္ထမညာတုံ. သာဓု ဝတာယသ္မန္တံယေဝ သာရိပုတ္တံ ပဋိဘာတု ဧတဿ ဘာသိတဿ အတ္ထော’’တိ. ‘‘တေန ဟာဝုသော၊ သုဏာထ၊ သာဓုကံ မနသိ ကရောထ၊ ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ပစ္စဿောသုံ. အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဧတဒဝေါစ –

‘‘သန္တိ ဟာဝုသော၊ နာနာဝေရဇ္ဇဂတံ ဘိက္ခုံ ပဉှံ ပုစ္ဆိတာရော – ခတ္တိယပဏ္ဍိတာပိ ။ပေ။ သမဏပဏ္ဍိတာပိ. ပဏ္ဍိတာ ဟာဝုသော၊ မနုဿာ ဝီမံသကာ – ‘ကိံဝါဒီ ပနာယသ္မန္တာနံ သတ္ထာ ကိမက္ခာယီ’တိ? ဧဝံ ပုဋ္ဌာ တုမှေ၊ အာဝုသော၊ ဧဝံ ဗျာကရေယျာထ – ‘ဆန္ဒရာဂဝိနယက္ခာယီ ခေါ နော၊ အာဝုသော၊ သတ္ထာ’’’တိ.

‘‘ဧဝံ ဗျာကတေပိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ အဿုယေဝ ဥတ္တရိံ ပဉှံ ပုစ္ဆိတာရော – ခတ္တိယပဏ္ဍိတာပိ။ပေ။ သမဏပဏ္ဍိတာပိ. ပဏ္ဍိတာ ဟာဝုသော၊ မနုဿာ ဝီမံသကာ – ‘ကိသ္မိံ ပနာယသ္မန္တာနံ ဆန္ဒရာဂဝိနယက္ခာယီ သတ္ထာ’တိ? ဧဝံ ပုဋ္ဌာ တုမှေ၊ အာဝုသော၊ ဧဝံ ဗျာကရေယျာထ – ‘ရူပေ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဆန္ဒရာဂဝိနယက္ခာယီ သတ္ထာ၊ ဝေဒနာယ။ သညာယ။ သင်္ခါရေသု။ ဝိညာဏေ ဆန္ဒရာဂဝိနယက္ခာယီ သတ္ထာ’’’တိ.

‘‘ဧဝံ ဗျာကတေပိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ အဿုယေဝ ဥတ္တရိံ ပဉှံ ပုစ္ဆိတာရော – ခတ္တိယပဏ္ဍိတာပိ။ပေ။ သမဏပဏ္ဍိတာပိ. ပဏ္ဍိတာ ဟာဝုသော၊ မနုဿာ ဝီမံသကာ – ‘ကိံ ပနာယသ္မန္တာနံ အာဒီနဝံ ဒိသွာ ရူပေ ဆန္ဒရာဂဝိနယက္ခာယီ သတ္ထာ၊ ဝေဒနာယ။ သညာယ။ သင်္ခါရေသု။ ဝိညာဏေ ဆန္ဒရာဂဝိနယက္ခာယီ သတ္ထာ’တိ? ဧဝံ ပုဋ္ဌာ တုမှေ၊ အာဝုသော၊ ဧဝံ ဗျာကရေယျာထ – ‘ရူပေ ခေါ၊ အာဝုသော၊ အဝိဂတရာဂဿ [အဝီတရာဂဿ (သျာ. ကံ.)] အဝိဂတဆန္ဒဿ အဝိဂတပေမဿ အဝိဂတပိပါသဿ အဝိဂတပရိဠာဟဿ အဝိဂတတဏှဿ တဿ ရူပဿ ဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ. ဝေဒနာယ။ သညာယ။ သင်္ခါရေသု အဝိဂတရာဂဿ။ပေ။ အဝိဂတတဏှဿ တေသံ သင်္ခါရာနံ ဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ. ဝိညာဏေ အဝိဂတရာဂဿ အဝိဂတဆန္ဒဿ အဝိဂတပေမဿ အဝိဂတပိပါသဿ အဝိဂတပရိဠာဟဿ အဝိဂတတဏှဿ တဿ ဝိညာဏဿ ဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ. ဣဒံ ခေါ နော၊ အာဝုသော၊ အာဒီနဝံ ဒိသွာ ရူပေ ဆန္ဒရာဂဝိနယက္ခာယီ သတ္ထာ၊ ဝေဒနာယ။ သညာယ။ သင်္ခါရေသု။ ဝိညာဏေ ဆန္ဒရာဂဝိနယက္ခာယီ သတ္ထာ’’’တိ.

‘‘ဧဝံ ဗျာကတေပိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ အဿုယေဝ ဥတ္တရိံ ပဉှံ ပုစ္ဆိတာရော – ခတ္တိယပဏ္ဍိတာပိ ဗြာဟ္မဏပဏ္ဍိတာပိ ဂဟပတိပဏ္ဍိတာပိ သမဏပဏ္ဍိတာပိ. ပဏ္ဍိတာ ဟာဝုသော၊ မနုဿာ ဝီမံသကာ – ‘ကိံ ပနာယသ္မန္တာနံ အာနိသံသံ ဒိသွာ ရူပေ ဆန္ဒရာဂဝိနယက္ခာယီ သတ္ထာ၊ ဝေဒနာယ။ သညာယ။ သင်္ခါရေသု။ ဝိညာဏေ ဆန္ဒရာဂဝိနယက္ခာယီ သတ္ထာ’တိ? ဧဝံ ပုဋ္ဌာ တုမှေ၊ အာဝုသော၊ ဧဝံ ဗျာကရေယျာထ – ‘ရူပေ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဝိဂတရာဂဿ ဝိဂတဆန္ဒဿ ဝိဂတပေမဿ ဝိဂတပိပါသဿ ဝိဂတပရိဠာဟဿ ဝိဂတတဏှဿ တဿ ရူပဿ ဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ နုပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ. ဝေဒနာယ။ သညာယ။ သင်္ခါရေသု ဝိဂတရာဂဿ ဝိဂတဆန္ဒဿ ဝိဂတပေမဿ ဝိဂတပိပါသဿ ဝိဂတပရိဠာဟဿ ဝိဂတတဏှဿ တေသံ သင်္ခါရာနံ ဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ နုပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ. ဝိညာဏေ ဝိဂတရာဂဿ ဝိဂတဆန္ဒဿ ဝိဂတပေမဿ ဝိဂတပိပါသဿ ဝိဂတပရိဠာဟဿ ဝိဂတတဏှဿ တဿ ဝိညာဏဿ ဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ နုပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ. ဣဒံ ခေါ နော၊ အာဝုသော၊ အာနိသံသံ ဒိသွာ ရူပေ ဆန္ဒရာဂဝိနယက္ခာယီ သတ္ထာ၊ ဝေဒနာယ။ သညာယ။ သင်္ခါရေသု။ ဝိညာဏေ ဆန္ဒရာဂဝိနယက္ခာယီ သတ္ထာ’’’တိ.

‘‘အကုသလေ စာဝုသော၊ ဓမ္မေ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတော ဒိဋ္ဌေ စေဝ ဓမ္မေ သုခေါ ဝိဟာရော အဘဝိဿ အဝိဃာတော အနုပါယာသော အပရိဠာဟော၊ ကာယဿ စ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိ ပါဋိကင်္ခါ၊ နယိဒံ ဘဂဝါ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနံ ဝဏ္ဏေယျ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ အာဝုသော၊ အကုသလေ ဓမ္မေ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတော ဒိဋ္ဌေ စေဝ ဓမ္မေ ဒုက္ခော ဝိဟာရော သဝိဃာတော သဥပါယာသော သပရိဠာဟော၊ ကာယဿ စ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဒုဂ္ဂတိ ပါဋိကင်္ခါ၊ တသ္မာ ဘဂဝါ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနံ ဝဏ္ဏေတိ.

‘‘ကုသလေ စာဝုသော၊ ဓမ္မေ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတော ဒိဋ္ဌေ စေဝ ဓမ္မေ ဒုက္ခော ဝိဟာရော အဘဝိဿ သဝိဃာတော သဥပါယာသော သပရိဠာဟော၊ ကာယဿ စ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဒုဂ္ဂတိ ပါဋိကင်္ခါ၊ နယိဒံ ဘဂဝါ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပသမ္ပဒံ ဝဏ္ဏေယျ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ကုသလေ ဓမ္မေ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတော ဒိဋ္ဌေ စေဝ ဓမ္မေ သုခေါ ဝိဟာရော အဝိဃာတော အနုပါယာသော အပရိဠာဟော၊ ကာယဿ စ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိ ပါဋိကင်္ခါ၊ တသ္မာ ဘဂဝါ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပသမ္ပဒံ ဝဏ္ဏေတီ’’တိ.

ဣဒမဝေါစာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. အတ္တမနာ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဘာသိတံ အဘိနန္ဒုန္တိ. ဒုတိယံ.

၃. ဟာလိဒ္ဒိကာနိသုတ္တံ

၃. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော အဝန္တီသု ဝိဟရတိ ကုရရဃရေ [ကုလဃရေ (က.)] ပပါတေ ပဗ္ဗတေ. အထ ခေါ ဟာလိဒ္ဒိကာနိ [ဟာလိဒ္ဒကာနိ (သီ.)၊ ဟလိဒ္ဒိကာနိ (သျာ.)] ဂဟပတိ ယေနာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ မဟာကစ္စာနံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဟာလိဒ္ဒိကာနိ ဂဟပတိ အာယသ္မန္တံ မဟာကစ္စာနံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဝုတ္တမိဒံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတာ အဋ္ဌကဝဂ္ဂိယေ မာဂဏ္ဍိယပဉှေ –

‘‘ဩကံ ပဟာယ အနိကေတသာရီ၊

ဂါမေ အကုဗ္ဗံ [အကြုဗ္ဗံ (က.)] မုနိ သန္ထဝါနိ [သန္ဓဝါနိ (က.)]၊

ကာမေဟိ ရိတ္တော အပုရက္ခရာနော [အပုရေက္ခရာနော (သီ. သုတ္တနိပါတေပိ) မောဂ္ဂလ္လာနေ ၅-၁၃၅ သုတ္တမ္ပိ ဩလောကေတဗ္ဗံ]၊

ကထံ န ဝိဂ္ဂယှ ဇနေန ကယိရာ’’တိ.

‘‘ဣမဿ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ကထံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ?

‘‘ရူပဓာတု ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ ဝိညာဏဿ ဩကော. ရူပဓာတုရာဂဝိနိဗန္ဓဉ္စ [။ ဝိနိဗဒ္ဓဉ္ဇ (ပီ. သီ. အဋ္ဌ.)] ပန ဝိညာဏံ ‘ဩကသာရီ’တိ ဝုစ္စတိ. ဝေဒနာဓာတု ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ ဝိညာဏဿ ဩကော. ဝေဒနာဓာတုရာဂဝိနိဗန္ဓဉ္စ ပန ဝိညာဏံ ‘ဩကသာရီ’တိ ဝုစ္စတိ. သညာဓာတု ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ ဝိညာဏဿ ဩကော. သညာဓာတုရာဂဝိနိဗန္ဓဉ္စ ပန ဝိညာဏံ ‘ဩကသာရီ’တိ ဝုစ္စတိ. သင်္ခါရဓာတု ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ ဝိညာဏဿ ဩကော. သင်္ခါရဓာတုရာဂဝိနိဗန္ဓဉ္စ ပန ဝိညာဏံ ‘ဩကသာရီ’တိ ဝုစ္စတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ ဩကသာရီ ဟောတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဂဟပတိ၊ အနောကသာရီ ဟောတိ? ရူပဓာတုယာ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ ယော ဆန္ဒော ယော ရာဂေါ ယာ နန္ဒီ [နန္ဒိ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] ယာ တဏှာ ယေ ဥပယုပါဒါနာ [ဥပါယုပါဒါနာ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] စေတသော အဓိဋ္ဌာနာဘိနိဝေသာနုသယာ တေ တထာဂတဿ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ [အနဘာဝကတာ (သီ. ပီ.)၊ အနဘာဝံဂတာ (သျာ. ကံ.)] အာယတိံ အနုပ္ပါဒဓမ္မာ. တသ္မာ တထာဂတော ‘အနောကသာရီ’တိ ဝုစ္စတိ. ဝေဒနာဓာတုယာ ခေါ၊ ဂဟပတိ။ သညာဓာတုယာ ခေါ၊ ဂဟပတိ။ သင်္ခါရဓာတုယာ ခေါ၊ ဂဟပတိ။ ဝိညာဏဓာတုယာ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ ယော ဆန္ဒော ယော ရာဂေါ ယာ နန္ဒီ ယာ တဏှာ ယေ ဥပယုပါဒါနာ စေတသော အဓိဋ္ဌာနာဘိနိဝေသာနုသယာ တေ တထာဂတဿ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပါဒဓမ္မာ. တသ္မာ တထာဂတော ‘အနောကသာရီ’တိ ဝုစ္စတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ အနောကသာရီ ဟောတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဂဟပတိ၊ နိကေတသာရီ ဟောတိ? ရူပနိမိတ္တနိကေတဝိသာရဝိနိဗန္ဓာ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ ‘နိကေတသာရီ’တိ ဝုစ္စတိ. သဒ္ဒနိမိတ္တ။ပေ။ ဂန္ဓနိမိတ္တ။ ရသနိမိတ္တ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗနိမိတ္တ။ ဓမ္မနိမိတ္တနိကေတဝိသာရဝိနိဗန္ဓာ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ ‘နိကေတသာရီ’တိ ဝုစ္စတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ နိကေတသာရီ ဟောတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဂဟပတိ၊ အနိကေတသာရီ ဟောတိ? ရူပနိမိတ္တနိကေတဝိသာရဝိနိဗန္ဓာ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ တထာဂတဿ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပါဒဓမ္မာ. တသ္မာ တထာဂတော ‘အနိကေတသာရီ’တိ ဝုစ္စတိ. သဒ္ဒနိမိတ္တ။ ဂန္ဓနိမိတ္တ။ ရသနိမိတ္တ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗနိမိတ္တ။ ဓမ္မနိမိတ္တနိကေတဝိသာရဝိနိဗန္ဓာ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ တထာဂတဿ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပါဒဓမ္မာ. တသ္မာ တထာဂတော ‘အနိကေတသာရီ’တိ ဝုစ္စတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ အနိကေတသာရီ ဟောတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဂဟပတိ၊ ဂါမေ သန္ထဝဇာတော [သန္ဓဝဇာတော (က.)] ဟောတိ? ဣဓ၊ ဂဟပတိ၊ ဧကစ္စော ဂိဟီဟိ [ဂိဟိ (က.)] သံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ သဟနန္ဒီ သဟသောကီ၊ သုခိတေသု သုခိတော၊ ဒုက္ခိတေသု ဒုက္ခိတော၊ ဥပ္ပန္နေသု ကိစ္စကရဏီယေသု အတ္တနာ တေသု ယောဂံ အာပဇ္ဇတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ ဂါမေ သန္ထဝဇာတော ဟောတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဂဟပတိ၊ ဂါမေ န သန္ထဝဇာတော ဟောတိ? ဣဓ၊ ဂဟပတိ၊ ဘိက္ခု ဂိဟီဟိ [ဂိဟိ (က.)] အသံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ န သဟနန္ဒီ န သဟသောကီ န သုခိတေသု သုခိတော န ဒုက္ခိတေသု ဒုက္ခိတော၊ ဥပ္ပန္နေသု ကိစ္စကရဏီယေသု န အတ္တနာ တေသု ယောဂံ အာပဇ္ဇတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ ဂါမေ န သန္ထဝဇာတော ဟောတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဂဟပတိ၊ ကာမေဟိ အရိတ္တော ဟောတိ? ဣဓ၊ ဂဟပတိ၊ ဧကစ္စော ကာမေသု အဝိဂတရာဂေါ ဟောတိ အဝိဂတဆန္ဒော အဝိဂတပေမော အဝိဂတပိပါသော အဝိဂတပရိဠာဟော အဝိဂတတဏှော. ဧဝံ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ ကာမေဟိ အရိတ္တော ဟောတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဂဟပတိ၊ ကာမေဟိ ရိတ္တော ဟောတိ? ဣဓ၊ ဂဟပတိ၊ ဧကစ္စော ကာမေသု ဝိဂတရာဂေါ ဟောတိ ဝိဂတဆန္ဒော ဝိဂတပေမော ဝိဂတပိပါသော ဝိဂတပရိဠာဟော ဝိဂတတဏှော. ဧဝံ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ ကာမေဟိ ရိတ္တော ဟောတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဂဟပတိ၊ ပုရက္ခရာနော ဟောတိ? ဣဓ၊ ဂဟပတိ၊ ဧကစ္စဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘ဧဝံရူပေါ သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါနံ၊ ဧဝံဝေဒနော သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါနံ၊ ဧဝံသညော သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါနံ၊ ဧဝံသင်္ခါရော သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါနံ၊ ဧဝံဝိညာဏော သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါန’န္တိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ ပုရက္ခရာနော ဟောတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဂဟပတိ၊ အပုရက္ခရာနော ဟောတိ? ဣဓ၊ ဂဟပတိ၊ ဧကစ္စဿ န ဧဝံ ဟောတိ – ‘ဧဝံရူပေါ သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါနံ၊ ဧဝံဝေဒနော သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါနံ၊ ဧဝံသညော သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါနံ၊ ဧဝံသင်္ခါရော သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါနံ၊ ဧဝံဝိညာဏော သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါန’န္တိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ အပုရက္ခရာနော ဟောတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဂဟပတိ၊ ကထံ ဝိဂ္ဂယှ ဇနေန ကတ္တာ ဟောတိ? ဣဓ၊ ဂဟပတိ၊ ဧကစ္စော ဧဝရူပိံ ကထံ ကတ္တာ ဟောတိ – ‘န တွံ ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ အာဇာနာသိ၊ အဟံ ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ အာဇာနာမိ. ကိံ တွံ ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ အာဇာနိဿသိ? မိစ္ဆာပဋိပန္နော တွမသိ၊ အဟမသ္မိ သမ္မာပဋိပန္နော. ပုရေ ဝစနီယံ ပစ္ဆာ အဝစ၊ ပစ္ဆာ ဝစနီယံ ပုရေ အဝစ. သဟိတံ မေ၊ အသဟိတံ တေ. အဓိစိဏ္ဏံ တေ ဝိပရာဝတ္တံ. အာရောပိတော တေ ဝါဒေါ၊ စရ ဝါဒပ္ပမောက္ခာယ. နိဂ္ဂဟိတောသိ၊ နိဗ္ဗေဌေဟိ ဝါ သစေ ပဟောသီ’တိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ ကထံ ဝိဂ္ဂယှ ဇနေန ကတ္တာ ဟောတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဂဟပတိ၊ ကထံ န ဝိဂ္ဂယှ ဇနေန ကတ္တာ ဟောတိ? ဣဓ၊ ဂဟပတိ၊ ဘိက္ခု န ဧဝရူပိံ ကထံ ကတ္တာ ဟောတိ – ‘န တွံ ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ အာဇာနာသိ။ပေ။ နိဗ္ဗေဌေဟိ ဝါ သစေ ပဟောသီ’တိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ ကထံ န ဝိဂ္ဂယှ ဇနေန ကတ္တာ ဟောတိ.

‘‘ဣတိ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ ယံ တံ ဝုတ္တံ ဘဂဝတာ အဋ္ဌကဝဂ္ဂိယေ မာဂဏ္ဍိယပဉှေ –

‘‘ဩကံ ပဟာယ အနိကေတသာရီ၊

ဂါမေ အကုဗ္ဗံ မုနိသန္ထဝါနိ၊

ကာမေဟိ ရိတ္တော အပုရက္ခရာနော၊

ကထံ န ဝိဂ္ဂယှ ဇနေန ကယိရာ’’တိ.

‘‘ဣမဿ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ. တတိယံ.

၄. ဒုတိယဟာလိဒ္ဒိကာနိသုတ္တံ

၄. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော အဝန္တီသု ဝိဟရတိ ကုရရဃရေ ပပါတေ ပဗ္ဗတေ. အထ ခေါ ဟာလိဒ္ဒိကာနိ ဂဟပတိ ယေနာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော။ပေ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဟာလိဒ္ဒိကာနိ ဂဟပတိ အာယသ္မန္တံ မဟာကစ္စာနံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဝုတ္တမိဒံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတာ သက္ကပဉှေ – ‘ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ တဏှာသင်္ခယဝိမုတ္တာ၊ တေ အစ္စန္တနိဋ္ဌာ အစ္စန္တယောဂက္ခေမိနော အစ္စန္တဗြဟ္မစာရိနော အစ္စန္တပရိယောသာနာ သေဋ္ဌာ ဒေဝမနုဿာန’’’န္တိ.

‘‘ဣမဿ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ကထံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ?

‘‘ရူပဓာတုယာ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ ယော ဆန္ဒော ယော ရာဂေါ ယာ နန္ဒီ ယာ တဏှာ ယေ ဥပယုပါဒါနာ စေတသော အဓိဋ္ဌာနာဘိနိဝေသာနုသယာ၊ တေသံ ခယာ ဝိရာဂါ နိရောဓာ စာဂါ ပဋိနိဿဂ္ဂါ စိတ္တံ သုဝိမုတ္တန္တိ ဝုစ္စတိ.

‘‘ဝေဒနာဓာတုယာ ခေါ၊ ဂဟပတိ။ သညာဓာတုယာ ခေါ၊ ဂဟပတိ။ သင်္ခါရဓာတုယာ ခေါ၊ ဂဟပတိ။ ဝိညာဏဓာတုယာ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ ယော ဆန္ဒော ယော ရာဂေါ ယာ နန္ဒီ ယာ တဏှာ ယေ ဥပယုပါဒါနာ စေတသော အဓိဋ္ဌာနာဘိနိဝေသာနုသယာ၊ တေသံ ခယာ ဝိရာဂါ နိရောဓာ စာဂါ ပဋိနိဿဂ္ဂါ စိတ္တံ သုဝိမုတ္တန္တိ ဝုစ္စတိ.

‘‘ဣတိ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ ယံ တံ ဝုတ္တံ ဘဂဝတာ သက္ကပဉှေ – ‘ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ တဏှာသင်္ခယဝိမုတ္တာ တေ အစ္စန္တနိဋ္ဌာ အစ္စန္တယောဂက္ခေမိနော အစ္စန္တဗြဟ္မစာရိနော အစ္စန္တပရိယောသာနာ သေဋ္ဌာ ဒေဝမနုဿာန’’’န္တိ.

‘‘ဣမဿ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ. စတုတ္ထံ.

၅. သမာဓိသုတ္တံ

၅. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သမာဓိံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘာဝေထ၊ သမာဟိတော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ကိဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ? ရူပဿ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ၊ ဝေဒနာယ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ၊ သညာယ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ၊ သင်္ခါရာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ၊ ဝိညာဏဿ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ’’.

‘‘ကော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရူပဿ သမုဒယော၊ ကော ဝေဒနာယ သမုဒယော၊ ကော သညာယ သမုဒယော၊ ကော သင်္ခါရာနံ သမုဒယော၊ ကော ဝိညာဏဿ သမုဒယော? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အဘိနန္ဒတိ အဘိဝဒတိ အဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ.

‘‘ကိဉ္စ အဘိနန္ဒတိ အဘိဝဒတိ အဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ? ရူပံ အဘိနန္ဒတိ အဘိဝဒတိ အဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ. တဿ ရူပံ အဘိနန္ဒတော အဘိဝဒတော အဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတော ဥပ္ပဇ္ဇတိ နန္ဒီ. ယာ ရူပေ နန္ဒီ တဒုပါဒါနံ. တဿုပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ၊ ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ၊ ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ သမ္ဘဝန္တိ. ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ သမုဒယော ဟောတိ.

‘‘ဝေဒနံ အဘိနန္ဒတိ။ပေ။ သညံ အဘိနန္ဒတိ။ သင်္ခါရေ အဘိနန္ဒတိ။ ဝိညာဏံ အဘိနန္ဒတိ အဘိဝဒတိ အဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ. တဿ ဝိညာဏံ အဘိနန္ဒတော အဘိဝဒတော အဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတော ဥပ္ပဇ္ဇတိ နန္ဒီ. ယာ ဝိညာဏေ နန္ဒီ တဒုပါဒါနံ. တဿုပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ၊ ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ၊ ဇာတိပစ္စယာ။ပေ။ ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ သမုဒယော ဟောတိ.

‘‘အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရူပဿ သမုဒယော၊ အယံ ဝေဒနာယ သမုဒယော၊ အယံ သညာယ သမုဒယော၊ အယံ သင်္ခါရာနံ သမုဒယော၊ အယံ ဝိညာဏဿ သမုဒယော.

‘‘ကော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရူပဿ အတ္ထင်္ဂမော၊ ကော ဝေဒနာယ။ ကော သညာယ။ ကော သင်္ခါရာနံ။ ကော ဝိညာဏဿ အတ္ထင်္ဂမော?

ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နာဘိနန္ဒတိ နာဘိဝဒတိ နာဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ.

‘‘ကိဉ္စ နာဘိနန္ဒတိ နာဘိဝဒတိ နာဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ? ရူပံ နာဘိနန္ဒတိ နာဘိဝဒတိ နာဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ. တဿ ရူပံ အနဘိနန္ဒတော အနဘိဝဒတော အနဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတော ယာ ရူပေ နန္ဒီ သာ နိရုဇ္ဈတိ. တဿ နန္ဒီနိရောဓာ ဥပါဒါနနိရောဓော၊ ဥပါဒါနနိရောဓာ ဘဝနိရောဓော။ပေ။ ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ နိရောဓော ဟောတိ.

‘‘ဝေဒနံ နာဘိနန္ဒတိ နာဘိဝဒတိ နာဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ. တဿ ဝေဒနံ အနဘိနန္ဒတော အနဘိဝဒတော အနဇ္ဈောသာ တိဋ္ဌတော ယာ ဝေဒနာယ နန္ဒီ သာ နိရုဇ္ဈတိ. တဿ နန္ဒီနိရောဓာ ဥပါဒါနနိရောဓော၊ ဥပါဒါနနိရောဓာ ဘဝနိရောဓော။ပေ။ ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ နိရောဓော ဟောတိ.

‘‘သညံ နာဘိနန္ဒတိ။ပေ။ သင်္ခါရေ နာဘိနန္ဒတိ နာဘိဝဒတိ နာဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ. တဿ သင်္ခါရေ အနဘိနန္ဒတော အနဘိဝဒတော အနဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတော ယာ သင်္ခါရေသု နန္ဒီ သာ နိရုဇ္ဈတိ. တဿ နန္ဒီနိရောဓာ ဥပါဒါနနိရောဓော၊ ဥပါဒါနနိရောဓာ ဘဝနိရောဓော။ပေ။ ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ နိရောဓော ဟောတိ.

‘‘ဝိညာဏံ နာဘိနန္ဒတိ နာဘိဝဒတိ နာဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ. တဿ ဝိညာဏံ အနဘိနန္ဒတော အနဘိဝဒတော အနဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတော ယာ ဝိညာဏေ နန္ဒီ သာ နိရုဇ္ဈတိ. တဿ နန္ဒီနိရောဓာ ဥပါဒါနနိရောဓော။ပေ။ ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ နိရောဓော ဟောတိ.

‘‘အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရူပဿ အတ္ထင်္ဂမော၊ အယံ ဝေဒနာယ အတ္ထင်္ဂမော၊ အယံ သညာယ အတ္ထင်္ဂမော၊ အယံ သင်္ခါရာနံ အတ္ထင်္ဂမော၊ အယံ ဝိညာဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’’တိ. ပဉ္စမံ.

၆. ပဋိသလ္လာဏသုတ္တံ

၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ပဋိသလ္လာဏေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယောဂမာပဇ္ဇထ. ပဋိသလ္လီဏော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ကိဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ? ရူပဿ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ၊ ဝေဒနာယ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ၊ သညာယ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ၊ သင်္ခါရာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ၊ ဝိညာဏဿ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ’’။ပေ။ (ယထာ ပဌမသုတ္တေ တထာ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗော.) ဆဋ္ဌံ.

၇. ဥပါဒါပရိတဿနာသုတ္တံ

၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ဥပါဒါပရိတဿနဉ္စ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေသေဿာမိ အနုပါဒါအပရိတဿနဉ္စ. တံ သုဏာထ၊ သာဓုကံ မနသိ ကရောထ၊ ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ၊ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပါဒါပရိတဿနာ ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော အရိယာနံ အဒဿာဝီ အရိယဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ အရိယဓမ္မေ အဝိနီတော၊ သပ္ပုရိသာနံ အဒဿာဝီ သပ္ပုရိသဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ သပ္ပုရိသဓမ္မေ အဝိနီတော ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ ရူပဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ အတ္တနိ ဝါ ရူပံ၊ ရူပသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. တဿ တံ ရူပံ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ရူပဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ရူပဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိ ဝိညာဏံ ဟောတိ. တဿ ရူပဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိဇာ ပရိတဿနာ ဓမ္မသမုပ္ပါဒါ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌန္တိ. စေတသော ပရိယာဒါနာ ဥတ္တာသဝါ စ ဟောတိ ဝိဃာတဝါ စ အပေက္ခဝါ စ ဥပါဒါယ စ ပရိတဿတိ.

‘‘ဝေဒနံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ ဝေဒနာဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ အတ္တနိ ဝါ ဝေဒနံ၊ ဝေဒနာယ ဝါ အတ္တာနံ. တဿ သာ ဝေဒနာ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ဝေဒနာဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဝေဒနာဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိ ဝိညာဏံ ဟောတိ. တဿ ဝေဒနာဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိဇာ ပရိတဿနာ ဓမ္မသမုပ္ပါဒါ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌန္တိ. စေတသော ပရိယာဒါနာ ဥတ္တာသဝါ စ ဟောတိ ဝိဃာတဝါ စ အပေက္ခဝါ စ ဥပါဒါယ စ ပရိတဿတိ.

‘‘သညံ အတ္တတော သမနုပဿတိ။ပေ။ သင်္ခါရေ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ သင်္ခါရဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ အတ္တနိ ဝါ သင်္ခါရေ၊ သင်္ခါရေသု ဝါ အတ္တာနံ. တဿ တေ သင်္ခါရာ ဝိပရိဏမန္တိ အညထာ ဟောန္တိ. တဿ သင်္ခါရဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ သင်္ခါရဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိ ဝိညာဏံ ဟောတိ. တဿ သင်္ခါရဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိဇာ ပရိတဿနာ ဓမ္မသမုပ္ပါဒါ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌန္တိ. စေတသော ပရိယာဒါနာ ဥတ္တာသဝါ စ ဟောတိ ဝိဃာတဝါ စ အပေက္ခဝါ စ ဥပါဒါယ စ ပရိတဿတိ.

‘‘ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ ဝိညာဏဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ အတ္တနိ ဝါ ဝိညာဏံ၊ ဝိညာဏသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. တဿ တံ ဝိညာဏံ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ဝိညာဏဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဝိညာဏဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိ ဝိညာဏံ ဟောတိ. တဿ ဝိညာဏဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိဇာ ပရိတဿနာ ဓမ္မသမုပ္ပါဒါ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌန္တိ. စေတသော ပရိယာဒါနာ ဥတ္တာသဝါ စ ဟောတိ ဝိဃာတဝါ စ အပေက္ခဝါ စ ဥပါဒါယ စ ပရိတဿတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပါဒါပရိတဿနာ ဟောတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနုပါဒါအပရိတဿနာ ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော အရိယာနံ ဒဿာဝီ အရိယဓမ္မဿ ကောဝိဒေါ အရိယဓမ္မေ သုဝိနီတော၊ သပ္ပုရိသာနံ ဒဿာဝီ သပ္ပုရိသဓမ္မဿ ကောဝိဒေါ သပ္ပုရိသဓမ္မေ သုဝိနီတော န ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ န ရူပဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ န အတ္တနိ ဝါ ရူပံ၊ န ရူပသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. တဿ တံ ရူပံ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ရူပဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ န ရူပဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိ ဝိညာဏံ ဟောတိ. တဿ န ရူပဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိဇာ ပရိတဿနာ ဓမ္မသမုပ္ပါဒါ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌန္တိ. စေတသော အပရိယာဒါနာ န စေဝုတ္တာသဝါ [န စေဝ ဥတ္တာသဝါ (ပီ. က.)] ဟောတိ န စ ဝိဃာတဝါ န စ အပေက္ခဝါ၊ အနုပါဒါယ စ န ပရိတဿတိ.

‘‘န ဝေဒနံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ န ဝေဒနာဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ န အတ္တနိ ဝါ ဝေဒနံ၊ န ဝေဒနာယ ဝါ အတ္တာနံ. တဿ သာ ဝေဒနာ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ဝေဒနာဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ န ဝေဒနာဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိ ဝိညာဏံ ဟောတိ. တဿ န ဝေဒနာဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိဇာ ပရိတဿနာ ဓမ္မသမုပ္ပါဒါ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌန္တိ. စေတသော အပရိယာဒါနာ န စေဝုတ္တာသဝါ ဟောတိ န စ ဝိဃာတဝါ န စ အပေက္ခဝါ၊ အနုပါဒါယ စ န ပရိတဿတိ.

‘‘န သညံ။ပေ။ န သင်္ခါရေ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ န သင်္ခါရဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ န အတ္တနိ ဝါ သင်္ခါရေ၊ န သင်္ခါရေသု ဝါ အတ္တာနံ. တဿ တေ သင်္ခါရာ ဝိပရိဏမန္တိ အညထာ ဟောန္တိ. တဿ သင်္ခါရဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ န သင်္ခါရဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိ ဝိညာဏံ ဟောတိ. တဿ န သင်္ခါရဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိဇာ ပရိတဿနာ ဓမ္မသမုပ္ပါဒါ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌန္တိ. စေတသော အပရိယာဒါနာ န စေဝုတ္တာသဝါ ဟောတိ န စ ဝိဃာတဝါ န စ အပေက္ခဝါ၊ အနုပါဒါယ စ န ပရိတဿတိ.

‘‘န ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ န ဝိညာဏဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ။ပေ။ တဿ တံ ဝိညာဏံ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ဝိညာဏဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ န ဝိညာဏဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိ ဝိညာဏံ ဟောတိ. တဿ န ဝိညာဏဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိဇာ ပရိတဿနာ ဓမ္မသမုပ္ပါဒါ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌန္တိ. စေတသော အပရိယာဒါနာ န စေဝုတ္တာသဝါ ဟောတိ န စ ဝိဃာတဝါ န စ အပေက္ခဝါ၊ အနုပါဒါယ စ န ပရိတဿတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနုပါဒါ အပရိတဿနံ ဟောတီ’’တိ. သတ္တမံ.

၈. ဒုတိယဥပါဒါပရိတဿနာသုတ္တံ

၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ဥပါဒါပရိတဿနဉ္စ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေသေဿာမိ အနုပါဒါအပရိတဿနဉ္စ. တံ သုဏာထ။ပေ။ ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပါဒါပရိတဿနာ ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော ရူပံ ‘ဧတံ မမ၊ ဧသောဟမသ္မိ၊ ဧသော မေ အတ္တာ’တိ သမနုပဿတိ. တဿ တံ ရူပံ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ရူပဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ. ဝေဒနံ ဧတံ မမ။ပေ။ သညံ ဧတံ မမ။ သင်္ခါရေ ဧတံ မမ။ ဝိညာဏံ ‘ဧတံ မမ၊ ဧသောဟမသ္မိ၊ ဧသော မေ အတ္တာ’တိ သမနုပဿတိ. တဿ တံ ဝိညာဏံ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ဝိညာဏဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပါဒါပရိတဿနာ ဟောတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနုပါဒါအပရိတဿနာ ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပံ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ သမနုပဿတိ. တဿ တံ ရူပံ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ရူပဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ နုပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ. ဝေဒနံ နေတံ မမ။ သညံ နေတံ မမ။ သင်္ခါရေ နေတံ မမ။ ဝိညာဏံ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ သမနုပဿတိ. တဿ တံ ဝိညာဏံ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ဝိညာဏဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ နုပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနုပါဒါအပရိတဿနာ ဟောတီ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

၉. ကာလတ္တယအနိစ္စသုတ္တံ

၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနိစ္စံ အတီတာနာဂတံ၊ ကော ပန ဝါဒေါ ပစ္စုပ္ပန္နဿ! ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော အတီတသ္မိံ ရူပသ္မိံ အနပေက္ခော ဟောတိ၊ အနာဂတံ ရူပံ နာဘိနန္ဒတိ၊ ပစ္စုပ္ပန္နဿ ရူပဿ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ. ဝေဒနာ အနိစ္စာ။ပေ။ သညာ အနိစ္စာ။ သင်္ခါရာ အနိစ္စာ အတီတာနာဂတာ၊ ကော ပန ဝါဒေါ ပစ္စုပ္ပန္နာနံ! ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော အတီတေသု သင်္ခါရေသု အနပေက္ခော ဟောတိ၊ အနာဂတေ သင်္ခါရေ နာဘိနန္ဒတိ၊ ပစ္စုပ္ပန္နာနံ သင်္ခါရာနံ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ. ဝိညာဏံ အနိစ္စံ အတီတာနာဂတံ၊ ကော ပန ဝါဒေါ ပစ္စုပ္ပန္နဿ! ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော အတီတသ္မိံ ဝိညာဏသ္မိံ အနပေက္ခော ဟောတိ၊ အနာဂတံ ဝိညာဏံ နာဘိနန္ဒတိ၊ ပစ္စုပ္ပန္နဿ ဝိညာဏဿ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတီ’’တိ. နဝမံ.

၁၀. ကာလတ္တယဒုက္ခသုတ္တံ

၁၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုက္ခံ အတီတာနာဂတံ၊ ကော ပန ဝါဒေါ ပစ္စုပ္ပန္နဿ! ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော အတီတသ္မိံ ရူပသ္မိံ အနပေက္ခော ဟောတိ၊ အနာဂတံ ရူပံ နာဘိနန္ဒတိ၊ ပစ္စုပ္ပန္နဿ ရူပဿ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ. ဝေဒနာ ဒုက္ခာ။ သညာ ဒုက္ခာ။ သင်္ခါရာ ဒုက္ခာ။ ဝိညာဏံ ဒုက္ခံ အတီတာနာဂတံ၊ ကော ပန ဝါဒေါ ပစ္စုပ္ပန္နဿ! ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော အတီတသ္မိံ ဝိညာဏသ္မိံ အနပေက္ခော ဟောတိ၊ အနာဂတံ ဝိညာဏံ နာဘိနန္ဒတိ၊ ပစ္စုပ္ပန္နဿ ဝိညာဏဿ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတီ’’တိ. ဒသမံ.

၁၁. ကာလတ္တယအနတ္တသုတ္တံ

၁၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနတ္တာ အတီတာနာဂတံ၊ ကော ပန ဝါဒေါ ပစ္စုပ္ပန္နဿ! ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော အတီတသ္မိံ ရူပသ္မိံ အနပေက္ခော ဟောတိ၊ အနာဂတံ ရူပံ နာဘိနန္ဒတိ၊ ပစ္စုပ္ပန္နဿ ရူပဿ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ. ဝေဒနာ အနတ္တာ။ သညာ အနတ္တာ။ သင်္ခါရာ အနတ္တာ။ ဝိညာဏံ အနတ္တာ အတီတာနာဂတံ၊ ကော ပန ဝါဒေါ ပစ္စုပ္ပန္နဿ! ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော အတီတသ္မိံ ဝိညာဏသ္မိံ အနပေက္ခော ဟောတိ၊ အနာဂတံ ဝိညာဏံ နာဘိနန္ဒတိ၊ ပစ္စုပ္ပန္နဿ ဝိညာဏဿ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတီ’’တိ. ဧကာဒသမံ.

နကုလပိတုဝဂ္ဂေါ ပဌမော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

နကုလပိတာ ဒေဝဒဟာ၊ ဒွေပိ ဟာလိဒ္ဒိကာနိ စ၊

သမာဓိပဋိသလ္လာဏာ၊ ဥပါဒါပရိတဿနာ ဒုဝေ၊

အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာ၊ ဝဂ္ဂေါ တေန ပဝုစ္စတိ.

၂. အနိစ္စဝဂ္ဂေါ

၁. အနိစ္စသုတ္တံ

၁၂. ဧဝံ မေ သုတံ – သာဝတ္ထိယံ. တတြ ခေါ။ပေ။ ‘‘ရူပံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနိစ္စံ၊ ဝေဒနာ အနိစ္စာ၊ သညာ အနိစ္စာ၊ သင်္ခါရာ အနိစ္စာ၊ ဝိညာဏံ အနိစ္စံ. ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ဝေဒနာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ သညာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ သင်္ခါရေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ဝိညာဏသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ၊ ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ. ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ. ပဌမံ.

၂. ဒုက္ခသုတ္တံ

၁၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုက္ခံ၊ ဝေဒနာ ဒုက္ခာ၊ သညာ ဒုက္ခာ၊ သင်္ခါရာ ဒုက္ခာ၊ ဝိညာဏံ ဒုက္ခံ. ဧဝံ ပဿံ။ပေ။ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. ဒုတိယံ.

၃. အနတ္တသုတ္တံ

၁၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနတ္တာ၊ ဝေဒနာ အနတ္တာ၊ သညာ အနတ္တာ၊ သင်္ခါရာ အနတ္တာ၊ ဝိညာဏံ အနတ္တာ. ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ဝေဒနာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ သညာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ သင်္ခါရေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ဝိညာဏသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ၊ ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ. ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ. တတိယံ.

၄. ယဒနိစ္စသုတ္တံ

၁၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနိစ္စံ. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ၊ ယံ ဒုက္ခံ တဒနတ္တာ၊ ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဝေဒနာ အနိစ္စာ. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ၊ ယံ ဒုက္ခံ တဒနတ္တာ၊ ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. သညာ အနိစ္စာ။ပေ။ သင်္ခါရာ အနိစ္စာ။ ဝိညာဏံ အနိစ္စံ. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ၊ ယံ ဒုက္ခံ တဒနတ္တာ၊ ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဧဝံ ပဿံ။ပေ။ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. စတုတ္ထံ.

၅. ယံဒုက္ခသုတ္တံ

၁၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုက္ခံ. ယံ ဒုက္ခံ တဒနတ္တာ၊ ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဝေဒနာ ဒုက္ခာ။ သညာ ဒုက္ခာ။ သင်္ခါရာ ဒုက္ခာ။ ဝိညာဏံ ဒုက္ခံ. ယံ ဒုက္ခံ တဒနတ္တာ၊ ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဧဝံ ပဿံ။ပေ။ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. ပဉ္စမံ.

၆. ယဒနတ္တာသုတ္တံ

၁၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနတ္တာ. ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဝေဒနာ အနတ္တာ။ သညာ အနတ္တာ။ သင်္ခါရာ အနတ္တာ။ ဝိညာဏံ အနတ္တာ. ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဧဝံ ပဿံ။ပေ။ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

၇. သဟေတုအနိစ္စသုတ္တံ

၁၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနိစ္စံ. ယောပိ ဟေတု၊ ယောပိ ပစ္စယော ရူပဿ ဥပ္ပါဒါယ၊ သောပိ အနိစ္စော. အနိစ္စသမ္ဘူတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရူပံ ကုတော နိစ္စံ ဘဝိဿတိ! ဝေဒနာ အနိစ္စာ. ယောပိ ဟေတု၊ ယောပိ ပစ္စယော ဝေဒနာယ ဥပ္ပါဒါယ၊ သောပိ အနိစ္စော. အနိစ္စသမ္ဘူတာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒနာ ကုတော နိစ္စာ ဘဝိဿတိ! သညာ အနိစ္စာ။ သင်္ခါရာ အနိစ္စာ. ယောပိ ဟေတု ယောပိ ပစ္စယော သင်္ခါရာနံ ဥပ္ပါဒါယ၊ သောပိ အနိစ္စော. အနိစ္စသမ္ဘူတာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သင်္ခါရာ ကုတော နိစ္စာ ဘဝိဿန္တိ! ဝိညာဏံ အနိစ္စံ. ယောပိ ဟေတု ယောပိ ပစ္စယော ဝိညာဏဿ ဥပ္ပါဒါယ၊ သောပိ အနိစ္စော. အနိစ္စသမ္ဘူတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိညာဏံ ကုတော နိစ္စံ ဘဝိဿတိ! ဧဝံ ပဿံ။ပေ။ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. သတ္တမံ.

၈. သဟေတုဒုက္ခသုတ္တံ

၁၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုက္ခံ. ယောပိ ဟေတု ယောပိ ပစ္စယော ရူပဿ ဥပ္ပါဒါယ၊ သောပိ ဒုက္ခော. ဒုက္ခသမ္ဘူတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရူပံ ကုတော သုခံ ဘဝိဿတိ! ဝေဒနာ ဒုက္ခာ။ သညာ ဒုက္ခာ။ သင်္ခါရာ ဒုက္ခာ။ ဝိညာဏံ ဒုက္ခံ. ယောပိ ဟေတု ယောပိ ပစ္စယော ဝိညာဏဿ ဥပ္ပါဒါယ၊ သောပိ ဒုက္ခော. ဒုက္ခသမ္ဘူတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိညာဏံ ကုတော သုခံ ဘဝိဿတိ! ဧဝံ ပဿံ။ပေ။ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

၉. သဟေတုအနတ္တသုတ္တံ

၂၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနတ္တာ. ယောပိ ဟေတု ယောပိ ပစ္စယော ရူပဿ ဥပ္ပါဒါယ၊ သောပိ အနတ္တာ. အနတ္တသမ္ဘူတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရူပံ ကုတော အတ္တာ ဘဝိဿတိ! ဝေဒနာ အနတ္တာ။ သညာ အနတ္တာ။ သင်္ခါရာ အနတ္တာ။ ဝိညာဏံ အနတ္တာ. ယောပိ ဟေတု ယောပိ ပစ္စယော ဝိညာဏဿ ဥပ္ပါဒါယ၊ သောပိ အနတ္တာ. အနတ္တသမ္ဘူတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိညာဏံ ကုတော အတ္တာ ဘဝိဿတိ! ဧဝံ ပဿံ။ပေ။ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. နဝမံ.

၁၀. အာနန္ဒသုတ္တံ

၂၁. သာဝတ္ထိယံ ။ အာရာမေ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘နိရောဓော နိရောဓော’တိ၊ ဘန္တေ၊ ဝုစ္စတိ. ကတမေသာနံ ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဓမ္မာနံ နိရောဓော [နိရောဓာ (သီ. ပီ.)] ‘နိရောဓော’တိ ဝုစ္စတီ’’တိ? ‘‘ရူပံ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ အနိစ္စံ သင်္ခတံ ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နံ ခယဓမ္မံ ဝယဓမ္မံ ဝိရာဂဓမ္မံ နိရောဓဓမ္မံ. တဿ နိရောဓော [နိရောဓာ (သီ. ပီ.)] ‘နိရောဓော’တိ ဝုစ္စတိ. ဝေဒနာ အနိစ္စာ သင်္ခတာ ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နာ ခယဓမ္မာ ဝယဓမ္မာ ဝိရာဂဓမ္မာ နိရောဓဓမ္မာ. တဿာ နိရောဓော ‘နိရောဓော’တိ ဝုစ္စတိ. သညာ။ သင်္ခါရာ အနိစ္စာ သင်္ခတာ ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နာ ခယဓမ္မာ ဝယဓမ္မာ ဝိရာဂဓမ္မာ နိရောဓဓမ္မာ. တေသံ နိရောဓော ‘နိရောဓော’တိ ဝုစ္စတိ. ဝိညာဏံ အနိစ္စံ သင်္ခတံ ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နံ ခယဓမ္မံ ဝယဓမ္မံ ဝိရာဂဓမ္မံ နိရောဓဓမ္မံ. တဿ နိရောဓော ‘နိရောဓော’တိ ဝုစ္စတိ. ဣမေသံ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဓမ္မာနံ နိရောဓော ‘နိရောဓော’တိ ဝုစ္စတီ’’တိ. ဒသမံ.

အနိစ္စဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

အနိစ္စံ ဒုက္ခံ အနတ္တာ၊ ယဒနိစ္စာပရေ တယော၊

ဟေတုနာပိ တယော ဝုတ္တာ၊ အာနန္ဒေန စ တေ ဒသာတိ.

၃. ဘာရဝဂ္ဂေါ

၁. ဘာရသုတ္တံ

၂၂. သာဝတ္ထိယံ ။ တတြ ခေါ ။ ‘‘ဘာရဉ္စ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေသေဿာမိ ဘာရဟာရဉ္စ ဘာရာဒါနဉ္စ ဘာရနိက္ခေပနဉ္စ. တံ သုဏာထ. ကတမော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘာရော? ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ တိဿ ဝစနီယံ. ကတမေ ပဉ္စ? ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ သညုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘာရော’’.

‘‘ကတမော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘာရဟာရော? ပုဂ္ဂလော တိဿ ဝစနီယံ. ယွာယံ အာယသ္မာ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော၊ အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘာရဟာရော.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘာရာဒါနံ? ယာယံ တဏှာ ပေါနောဘဝိကာ [ပေါနောဗ္ဘဝိကာ (သျာ. ကံ. က.)] နန္ဒီရာဂသဟဂတာ [နန္ဒိရာဂသဟဂတာ (သဗ္ဗတ္ထ)] တတြတတြာဘိနန္ဒိနီ၊ သေယျထိဒံ – ကာမတဏှာ၊ ဘဝတဏှာ၊ ဝိဘဝတဏှာ. ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘာရာဒါနံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘာရနိက္ခေပနံ? ယော တဿာယေဝ တဏှာယ အသေသဝိရာဂနိရောဓော စာဂေါ ပဋိနိဿဂ္ဂေါ မုတ္တိ အနာလယော. ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘာရနိက္ခေပန’’န္တိ.

ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. ဣဒံ ဝတွာန [ဝတွာ (သီ.) ဧဝမီဒိသေသု ဌာနေသု] သုဂတော အထာပရံ ဧတဒဝေါစ သတ္ထာ –

‘‘ဘာရာ ဟဝေ ပဉ္စက္ခန္ဓာ၊ ဘာရဟာရော စ ပုဂ္ဂလော၊

ဘာရာဒါနံ ဒုခံ လောကေ၊ ဘာရနိက္ခေပနံ သုခံ.

‘‘နိက္ခိပိတွာ ဂရုံ ဘာရံ၊ အညံ ဘာရံ အနာဒိယ၊

သမူလံ တဏှမဗ္ဗုယှ [တဏှမဗ္ဘုယှ (ပီ. က.)]၊ နိစ္ဆာတော ပရိနိဗ္ဗုတော’’တိ. ပဌမံ၊

၂. ပရိညသုတ္တံ

၂၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ပရိညေယျေ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေ ဒေသေဿာမိ ပရိညဉ္စ. တံ သုဏာထ. ကတမေ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရိညေယျာ ဓမ္မာ? ရူပံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရိညေယျော ဓမ္မော၊ ဝေဒနာ ပရိညေယျော ဓမ္မော၊ သညာ ပရိညေယျော ဓမ္မော၊ သင်္ခါရာ ပရိညေယျော ဓမ္မော၊ ဝိညာဏံ ပရိညေယျော ဓမ္မော. ဣမေ ဝုစ္စန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရိညေယျာ ဓမ္မာ. ကတမာ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရိညာ? ယော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရာဂက္ခယော ဒေါသက္ခယော မောဟက္ခယော. အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရိညာ’’တိ. ဒုတိယံ.

၃. အဘိဇာနသုတ္တံ

၂၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ အဝိရာဇယံ အပ္ပဇဟံ အဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ၊ ဝေဒနံ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ အဝိရာဇယံ အပ္ပဇဟံ အဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ၊ သညံ အနဘိဇာနံ။ သင်္ခါရေ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ အဝိရာဇယံ အပ္ပဇဟံ အဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ၊ ဝိညာဏံ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ အဝိရာဇယံ အပ္ပဇဟံ အဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ. ရူပဉ္စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဘိဇာနံ ပရိဇာနံ ဝိရာဇယံ ပဇဟံ ဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ၊ ဝေဒနံ အဘိဇာနံ။ သညံ။ သင်္ခါရေ။ ဝိညာဏံ အဘိဇာနံ ပရိဇာနံ ဝိရာဇယံ ပဇဟံ ဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယာ’’တိ. တတိယံ.

၄. ဆန္ဒရာဂသုတ္တံ