၅. ဝက္ကလိသုတ္တံ

၈၇. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ ဝက္ကလိ ကုမ္ဘကာရနိဝေသနေ ဝိဟရတိ အာဗာဓိကော ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဝက္ကလိ ဥပဋ္ဌာကေ အာမန္တေသိ – ‘‘ဧထ တုမှေ၊ အာဝုသော၊ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမထ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ မမ ဝစနေန ဘဂဝတော ပါဒေ သိရသာ ဝန္ဒထ – ‘ဝက္ကလိ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု အာဗာဓိကော ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော၊ သော ဘဂဝတော ပါဒေ သိရသာ ဝန္ဒတီ’တိ. ဧဝဉ္စ ဝဒေထ – ‘သာဓု ကိရ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ယေန ဝက္ကလိ ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမတု၊ အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယာ’’’တိ. ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော ဝက္ကလိဿ ပဋိဿုတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဝက္ကလိ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု အာဗာဓိကော ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော၊ သော ဘဂဝတော ပါဒေ သိရသာ ဝန္ဒတိ၊ ဧဝဉ္စ ပန ဝဒေတိ – ‘သာဓု ကိရ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ယေန ဝက္ကလိ ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမတု၊ အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယာ’’’တိ. အဓိဝါသေသိ ဘဂဝါ တုဏှီဘာဝေန.

အထ ခေါ ဘဂဝါ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေနာယသ္မာ ဝက္ကလိ တေနုပသင်္ကမိ. အဒ္ဒသာ ခေါ အာယသ္မာ ဝက္ကလိ ဘဂဝန္တံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ. ဒိသွာန မဉ္စကေ သမဓောသိ [သမဉ္စောသိ (သီ.)၊ သမဉ္စောပိ (သျာ. ကံ.) သံ + ဓူ + ဤ = သမဓောသိ]. အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ ဝက္ကလိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အလံ၊ ဝက္ကလိ၊ မာ တွံ မဉ္စကေ သမဓောသိ. သန္တိမာနိ အာသနာနိ ပညတ္တာနိ၊ တတ္ထာဟံ နိသီဒိဿာမီ’’တိ. နိသီဒိ ဘဂဝါ ပညတ္တေ အာသနေ. နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ ဝက္ကလိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကစ္စိ တေ၊ ဝက္ကလိ၊ ခမနီယံ၊ ကစ္စိ ယာပနီယံ၊ ကစ္စိ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ ပဋိက္ကမန္တိ၊ နော အဘိက္ကမန္တိ၊ ပဋိက္ကမောသာနံ ပညာယတိ၊ နော အဘိက္ကမော’’တိ? ‘‘န မေ၊ ဘန္တေ၊ ခမနီယံ၊ န ယာပနီယံ၊ ဗာဠှာ မေ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ အဘိက္ကမန္တိ၊ နော ပဋိက္ကမန္တိ၊ အဘိက္ကမောသာနံ ပညာယတိ၊ နော ပဋိက္ကမော’’တိ. ‘‘ကစ္စိ တေ၊ ဝက္ကလိ၊ န ကိဉ္စိ ကုက္ကုစ္စံ၊ န ကောစိ ဝိပ္ပဋိသာရော’’တိ? ‘‘တဂ္ဃ မေ၊ ဘန္တေ၊ အနပ္ပကံ ကုက္ကုစ္စံ၊ အနပ္ပကော ဝိပ္ပဋိသာရော’’တိ. ‘‘ကစ္စိ ပန တံ၊ ဝက္ကလိ၊ အတ္တာ သီလတော န ဥပဝဒတီ’’တိ? ‘‘န ခေါ မံ၊ ဘန္တေ၊ အတ္တာ သီလတော ဥပဝဒတီ’’တိ. ‘‘နော စေ ကိရ တံ၊ ဝက္ကလိ၊ အတ္တာ သီလတော ဥပဝဒတိ၊ အထ ကိဉ္စ တေ ကုက္ကုစ္စံ ကော စ ဝိပ္ပဋိသာရော’’တိ? ‘‘စိရပဋိကာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုကာမော၊ နတ္ထိ စ မေ ကာယသ္မိံ တာဝတိကာ ဗလမတ္တာ၊ ယာဝတာဟံ [ယာဟံ (သီ.)၊ ယာယာဟံ (ပီ.)] ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမေယျ’’န္တိ.

‘‘အလံ၊ ဝက္ကလိ၊ ကိံ တေ ဣမိနာ ပူတိကာယေန ဒိဋ္ဌေန? ယော ခေါ၊ ဝက္ကလိ၊ ဓမ္မံ ပဿတိ သော မံ ပဿတိ၊ ယော မံ ပဿတိ သော ဓမ္မံ ပဿတိ. ဓမ္မဉှိ၊ ဝက္ကလိ၊ ပဿန္တော မံ ပဿတိ၊ မံ ပဿန္တော ဓမ္မံ ပဿတိ.

‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ ဝက္ကလိ၊ ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ၊ ဧသောဟမသ္မိ၊ ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘ဝေဒနာ။ သညာ။ သင်္ခါရာ။ ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ၊ ဘန္တေ’’။ပေ။ ဧသော မေ အတ္တာတိ? ‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘တသ္မာတိဟ။ပေ။ ဧဝံ ပဿံ။ပေ။ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ.

အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ ဝက္ကလိံ ဣမိနာ ဩဝါဒေန ဩဝဒိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ယေန ဂိဇ္ဈကူဋော ပဗ္ဗတော တေန ပက္ကာမိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဝက္ကလိ အစိရပက္ကန္တဿ ဘဂဝတော ဥပဋ္ဌာကေ အာမန္တေသိ – ‘‘ဧထ မံ၊ အာဝုသော၊ မဉ္စကံ အာရောပေတွာ ယေန ဣသိဂိလိပဿံ ကာဠသိလာ တေနုပသင်္ကမထ. ကထဉှိ နာမ မာဒိသော အန္တရဃရေ ကာလံ ကတ္တဗ္ဗံ မညေယျာ’’တိ? ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော ဝက္ကလိဿ ပဋိဿုတွာ အာယသ္မန္တံ ဝက္ကလိံ မဉ္စကံ အာရောပေတွာ ယေန ဣသိဂိလိပဿံ ကာဠသိလာ တေနုပသင်္ကမိံသု. အထ ခေါ ဘဂဝါ တဉ္စ ရတ္တိံ တဉ္စ ဒိဝါဝသေသံ ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ ဝိဟာသိ. အထ ခေါ ဒွေ ဒေဝတာယော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ ဂိဇ္ဈကူဋံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု။ပေ။ ဧကမန္တံ အဋ္ဌံသု. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ ဧကာ ဒေဝတာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဝက္ကလိ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု ဝိမောက္ခာယ စေတေတီ’’တိ. အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သော ဟိ နူန၊ ဘန္တေ၊ သုဝိမုတ္တော ဝိမုစ္စိဿတီ’’တိ. ဣဒမဝေါစုံ တာ ဒေဝတာယော. ဣဒံ ဝတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ တတ္ထေဝန္တရဓာယိံသု.

အထ ခေါ ဘဂဝါ တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဧထ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယေန ဝက္ကလိ ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမထ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝက္ကလိံ ဘိက္ခုံ ဧဝံ ဝဒေထ –

‘‘‘သုဏာဝုသော တွံ၊ ဝက္ကလိ၊ ဘဂဝတော ဝစနံ ဒွိန္နဉ္စ ဒေဝတာနံ. ဣမံ၊ အာဝုသော၊ ရတ္တိံ ဒွေ ဒေဝတာယော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ ဂိဇ္ဈကူဋံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌံသု. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဧကာ ဒေဝတာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ဝက္ကလိ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု ဝိမောက္ခာယ စေတေတီတိ. အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – သော ဟိ နူန၊ ဘန္တေ၊ သုဝိမုတ္တော ဝိမုစ္စိဿတီတိ. ဘဂဝါ စ တံ၊ အာဝုသော ဝက္ကလိ၊ ဧဝမာဟ – မာ ဘာယိ၊ ဝက္ကလိ၊ မာ ဘာယိ၊ ဝက္ကလိ! အပါပကံ တေ မရဏံ ဘဝိဿတိ၊ အပါပိကာ ကာလကိရိယာ’’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပဋိဿုတွာ ယေနာယသ္မာ ဝက္ကလိ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ဝက္ကလိံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘သုဏာဝုသော ဝက္ကလိ၊ ဘဂဝတော ဝစနံ ဒွိန္နဉ္စ ဒေဝတာန’’န္တိ.

အထ ခေါ အာယသ္မာ ဝက္ကလိ ဥပဋ္ဌာကေ အာမန္တေသိ – ‘‘ဧထ မံ၊ အာဝုသော၊ မဉ္စကာ ဩရောပေထ. ကထဉှိ နာမ မာဒိသော ဥစ္စေ အာသနေ နိသီဒိတွာ တဿ ဘဂဝတော သာသနံ သောတဗ္ဗံ မညေယျာ’’တိ! ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော ဝက္ကလိဿ ပဋိဿုတွာ အာယသ္မန္တံ ဝက္ကလိံ မဉ္စကာ ဩရောပေသုံ. ‘‘ဣမံ၊ အာဝုသော၊ ရတ္တိံ ဒွေ ဒေဝတာယော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ။ပေ။ ဧကမန္တံ အဋ္ဌံသု. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဧကာ ဒေဝတာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘ဝက္ကလိ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု ဝိမောက္ခာယ စေတေတီ’တိ. အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘သော ဟိ နူန၊ ဘန္တေ၊ သုဝိမုတ္တော ဝိမုစ္စိဿတီ’တိ. ဘဂဝါ စ တံ၊ အာဝုသော ဝက္ကလိ၊ ဧဝမာဟ – ‘မာ ဘာယိ၊ ဝက္ကလိ၊ မာ ဘာယိ၊ ဝက္ကလိ! အပါပကံ တေ မရဏံ ဘဝိဿတိ၊ အပါပိကာ ကာလကိရိယာ’’’တိ. ‘‘တေန ဟာဝုသော၊ မမ ဝစနေန ဘဂဝတော ပါဒေ သိရသာ ဝန္ဒထ – ‘ဝက္ကလိ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု အာဗာဓိကော ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော. သော ဘဂဝတော ပါဒေ သိရသာ ဝန္ဒတီ’တိ. ဧဝဉ္စ ဝဒေထ – ‘ရူပံ အနိစ္စံ. တာဟံ၊ ဘန္တေ၊ န ကင်္ခါမိ. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခန္တိ န ဝိစိကိစ္ဆာမိ. ယဒနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ နတ္ထိ မေ တတ္ထ ဆန္ဒော ဝါ ရာဂေါ ဝါ ပေမံ ဝါတိ န ဝိစိကိစ္ဆာမိ. ဝေဒနာ အနိစ္စာ. တာဟံ၊ ဘန္တေ၊ န ကင်္ခါမိ. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခန္တိ န ဝိစိကိစ္ဆာမိ. ယဒနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ နတ္ထိ မေ တတ္ထ ဆန္ဒော ဝါ ရာဂေါ ဝါ ပေမံ ဝါတိ န ဝိစိကိစ္ဆာမိ. သညာ။ သင်္ခါရာ အနိစ္စာ. တာဟံ၊ ဘန္တေ၊ န ကင်္ခါမိ. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခန္တိ န ဝိစိကိစ္ဆာမိ. ယဒနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ နတ္ထိ မေ တတ္ထ ဆန္ဒော ဝါ ရာဂေါ ဝါ ပေမံ ဝါတိ န ဝိစိကိစ္ဆာမိ. ဝိညာဏံ အနိစ္စံ. တာဟံ၊ ဘန္တေ၊ န ကင်္ခါမိ. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခန္တိ န ဝိစိကိစ္ဆာမိ. ယဒနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ နတ္ထိ မေ တတ္ထ ဆန္ဒော ဝါ ရာဂေါ ဝါ ပေမံ ဝါတိ န ဝိစိကိစ္ဆာမီ’’’တိ. ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော ဝက္ကလိဿ ပဋိဿုတွာ ပက္ကမိံသု. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဝက္ကလိ အစိရပက္ကန္တေသု တေသု ဘိက္ခူသု သတ္ထံ အာဟရေသိ.

အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဝက္ကလိ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု အာဗာဓိကော ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော၊ သော ဘဂဝတော ပါဒေ သိရသာ ဝန္ဒတိ၊ ဧဝဉ္စ ဝဒေတိ – ‘ရူပံ အနိစ္စံ. တာဟံ၊ ဘန္တေ၊ န ကင်္ခါမိ. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခန္တိ န ဝိစိကိစ္ဆာမိ. ယဒနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ နတ္ထိ မေ တတ္ထ ဆန္ဒော ဝါ ရာဂေါ ဝါ ပေမံ ဝါတိ န ဝိစိကိစ္ဆာမိ. ဝေဒနာ။ သညာ။ သင်္ခါရာ ။ ဝိညာဏံ အနိစ္စံ. တာဟံ၊ ဘန္တေ၊ န ကင်္ခါမိ. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခန္တိ န ဝိစိကိစ္ဆာမိ. ယဒနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ နတ္ထိ မေ တတ္ထ ဆန္ဒော ဝါ ရာဂေါ ဝါ ပေမံ ဝါတိ န ဝိစိကိစ္ဆာမီ’’’တိ.

အထ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အာယာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယေန ဣသိဂိလိပဿံ ကာဠသိလာ တေနုပသင်္ကမိဿာမ၊ ယတ္ထ ဝက္ကလိနာ ကုလပုတ္တေန သတ္ထမာဟရိတ’’န္တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. အထ ခေါ ဘဂဝါ သမ္ဗဟုလေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ ယေန ဣသိဂိလိပဿံ ကာဠသိလာ တေနုပသင်္ကမိ. အဒ္ဒသာ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ ဝက္ကလိံ ဒူရတောဝ မဉ္စကေ ဝိဝတ္တက္ခန္ဓံ သေမာနံ.

တေန ခေါ ပန သမယေန ဓူမာယိတတ္တံ တိမိရာယိတတ္တံ ဂစ္ဆတေဝ ပုရိမံ ဒိသံ၊ ဂစ္ဆတိ ပစ္ဆိမံ ဒိသံ၊ ဂစ္ဆတိ ဥတ္တရံ ဒိသံ၊ ဂစ္ဆတိ ဒက္ခိဏံ ဒိသံ၊ ဂစ္ဆတိ ဥဒ္ဓံ ဒိသံ၊ ဂစ္ဆတိ အဓော ဒိသံ၊ ဂစ္ဆတိ အနုဒိသံ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ပဿထ နော တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတံ ဓူမာယိတတ္တံ တိမိရာယိတတ္တံ ဂစ္ဆတေဝ ပုရိမံ ဒိသံ။ပေ။ ဂစ္ဆတိ အနုဒိသ’’န္တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘ဧသော ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မာရော ပါပိမာ ဝက္ကလိဿ ကုလပုတ္တဿ ဝိညာဏံ သမနွေသတိ [သမန္နေသတိ (က. သီ. ပီ.)] – ‘ကတ္ထ ဝက္ကလိဿ ကုလပုတ္တဿ ဝိညာဏံ ပတိဋ္ဌိတ’န္တိ? အပ္ပတိဋ္ဌိတေန စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိညာဏေန ဝက္ကလိ ကုလပုတ္တော ပရိနိဗ္ဗုတော’’တိ. ပဉ္စမံ.