၅. မာရဓီတုသုတ္တံ

၁၆၁. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမာ နိဗ္ဗေဇနီယာ ဂါထာယော အဘာသိတွာ တမှာ ဌာနာ အပက္ကမ္မ ဘဂဝတော အဝိဒူရေ ပထဝိယံ ပလ္လင်္ကေန နိသီဒိ တုဏှီဘူတော မင်္ကုဘူတော ပတ္တက္ခန္ဓော အဓောမုခေါ ပဇ္ဈာယန္တော အပ္ပဋိဘာနော ကဋ္ဌေန ဘူမိံ ဝိလိခန္တော. အထ ခေါ တဏှာ စ အရတိ စ ရဂါ စ မာရဓီတရော ယေန မာရော ပါပိမာ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ မာရံ ပါပိမန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိံသု –

‘‘ကေနာသိ ဒုမ္မနော တာတ၊ ပုရိသံ ကံ နု သောစသိ၊

မယံ တံ ရာဂပါသေန၊ အာရညမိဝ ကုဉ္ဇရံ၊

ဗန္ဓိတွာ အာနယိဿာမ၊ ဝသဂေါ တေ ဘဝိဿတီ’’တိ.

‘‘အရဟံ သုဂတော လောကေ၊ န ရာဂေန သုဝါနယော၊

မာရဓေယျံ အတိက္ကန္တော၊ တသ္မာ သောစာမဟံ ဘုသ’’န္တိ.

အထ ခေါ တဏှာ စ အရတိ စ ရဂါ စ မာရဓီတရော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ပါဒေ တေ၊ သမဏ၊ ပရိစာရေမာ’’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ န မနသာကာသိ၊ ယထာ တံ အနုတ္တရေ ဥပဓိသင်္ခယေ ဝိမုတ္တော.

အထ ခေါ တဏှာ စ အရတိ စ ရဂါ စ မာရဓီတရော ဧကမန္တံ အပက္ကမ္မ ဧဝံ သမစိန္တေသုံ – ‘‘ဥစ္စာဝစာ ခေါ ပုရိသာနံ အဓိပ္ပါယာ. ယံနူန မယံ ဧကသတံ ဧကသတံ ကုမာရိဝဏ္ဏသတံ အဘိနိမ္မိနေယျာမာ’’တိ. အထ ခေါ တဏှာ စ အရတိ စ ရဂါ စ မာရဓီတရော ဧကသတံ ဧကသတံ ကုမာရိဝဏ္ဏသတံ အဘိနိမ္မိနိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ပါဒေ တေ၊ သမဏ၊ ပရိစာရေမာ’’တိ. တမ္ပိ ဘဂဝါ န မနသာကာသိ၊ ယထာ တံ အနုတ္တရေ ဥပဓိသင်္ခယေ ဝိမုတ္တော.

အထ ခေါ တဏှာ စ အရတိ စ ရဂါ စ မာရဓီတရော ဧကမန္တံ အပက္ကမ္မ ဧဝံ သမစိန္တေသုံ – ‘‘ဥစ္စာဝစာ ခေါ ပုရိသာနံ အဓိပ္ပါယာ. ယံနူန မယံ ဧကသတံ ဧကသတံ အဝိဇာတဝဏ္ဏသတံ အဘိနိမ္မိနေယျာမာ’’တိ. အထ ခေါ တဏှာ စ အရတိ စ ရဂါ စ မာရဓီတရော ဧကသတံ ဧကသတံ အဝိဇာတဝဏ္ဏသတံ အဘိနိမ္မိနိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ပါဒေ တေ၊ သမဏ၊ ပရိစာရေမာ’’တိ. တမ္ပိ ဘဂဝါ န မနသာကာသိ၊ ယထာ တံ အနုတ္တရေ ဥပဓိသင်္ခယေ ဝိမုတ္တော.

အထ ခေါ တဏှာ စ။ပေ။ ယံနူန မယံ ဧကသတံ ဧကသတံ သကိံ ဝိဇာတဝဏ္ဏသတံ အဘိနိမ္မိနေယျာမာတိ. အထ ခေါ တဏှာ စ။ပေ။ သကိံ ဝိဇာတဝဏ္ဏသတံ အဘိနိမ္မိနိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ပါဒေ တေ၊ သမဏ၊ ပရိစာရေမာ’’တိ. တမ္ပိ ဘဂဝါ န မနသာကာသိ၊ ယထာ တံ အနုတ္တရေ ဥပဓိသင်္ခယေ ဝိမုတ္တော.

အထ ခေါ တဏှာ စ။ပေ။ ယံနူန မယံ ဧကသတံ ဧကသတံ ဒုဝိဇာတဝဏ္ဏသတံ အဘိနိမ္မိနေယျာမာတိ. အထ ခေါ တဏှာ စ။ပေ။ ဒုဝိဇာတဝဏ္ဏသတံ အဘိနိမ္မိနိတွာ ယေန ဘဂဝါ။ပေ။ ယထာ တံ အနုတ္တရေ ဥပဓိသင်္ခယေ ဝိမုတ္တော. အထ ခေါ တဏှာ စ။ပေ။ မဇ္ဈိမိတ္ထိဝဏ္ဏသတံ အဘိနိမ္မိနေယျာမာတိ. အထ ခေါ တဏှာ စ။ပေ။ မဇ္ဈိမိတ္ထိဝဏ္ဏသတံ အဘိနိမ္မိနိတွာ။ပေ။ အနုတ္တရေ ဥပဓိသင်္ခယေ ဝိမုတ္တော.

အထ ခေါ တဏှာ စ။ပေ။ မဟိတ္ထိဝဏ္ဏသတံ အဘိနိမ္မိနေယျာမာတိ. အထ ခေါ တဏှာ စ။ပေ။ မဟိတ္ထိဝဏ္ဏသတံ အဘိနိမ္မိနိတွာ ယေန ဘဂဝါ။ပေ။ အနုတ္တရေ ဥပဓိသင်္ခယေ ဝိမုတ္တော. အထ ခေါ တဏှာ စ အရတိ စ ရဂါ စ မာရဓီတရော ဧကမန္တံ အပက္ကမ္မ ဧတဒဝေါစုံ – သစ္စံ ကိရ နော ပိတာ အဝေါစ –

‘‘အရဟံ သုဂတော လောကေ၊ န ရာဂေန သုဝါနယော၊

မာရဓေယျံ အတိက္ကန္တော၊ တသ္မာ သောစာမဟံ ဘုသ’’န္တိ.

‘‘ယဉှိ မယံ သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ အဝီတရာဂံ ဣမိနာ ဥပက္ကမေန ဥပက္ကမေယျာမ ဟဒယံ ဝါဿ ဖလေယျ၊ ဥဏှံ လောဟိတံ ဝါ မုခတော ဥဂ္ဂစ္ဆေယျ၊ ဥမ္မာဒံ ဝါ ပါပုဏေယျ စိတ္တက္ခေပံ ဝါ. သေယျထာ ဝါ ပန နဠော ဟရိတော လုတော ဥဿုဿတိ ဝိသုဿတိ မိလာယတိ၊ ဧဝမေဝ ဥဿုဿေယျ ဝိသုဿေယျ မိလာယေယျာ’’တိ.

အထ ခေါ တဏှာ စ အရတိ စ ရဂါ စ မာရဓီတရော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌံသု. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ တဏှာ မာရဓီတာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

‘‘သောကာဝတိဏ္ဏော နု ဝနမှိ ဈာယသိ၊

ဝိတ္တံ နု ဇီနော ဥဒ ပတ္ထယာနော၊

အာဂုံ နု ဂါမသ္မိမကာသိ ကိဉ္စိ၊

ကသ္မာ ဇနေန န ကရောသိ သက္ခိံ၊

သက္ခီ န သမ္ပဇ္ဇတိ ကေနစိ တေ’’တိ.

‘‘အတ္ထဿ ပတ္တိံ ဟဒယဿ သန္တိံ၊

ဇေတွာန သေနံ ပိယသာတရူပံ၊

ဧကောဟံ [ဧကာဟံ (သျာ. ကံ. ပီ. က.)] ဈာယံ သုခမနုဗောဓိံ၊

တသ္မာ ဇနေန န ကရောမိ သက္ခိံ၊

သက္ခီ န သမ္ပဇ္ဇတိ ကေနစိ မေ’’တိ.

အထ ခေါ အရတိ [အရတိ စ (က.)] မာရဓီတာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

‘‘ကထံ ဝိဟာရီဗဟုလောဓ ဘိက္ခု၊

ပဉ္စောဃတိဏ္ဏော အတရီဓ ဆဋ္ဌံ၊

ကထံ ဈာယိံ [ကထံ ဈာယံ (သျာ. ကံ. ပီ.)၊ ကထဇ္ဈာယံ (က.)] ဗဟုလံ ကာမသညာ၊

ပရိဗာဟိရာ ဟောန္တိ အလဒ္ဓ ယော တ’’န္တိ.

‘‘ပဿဒ္ဓကာယော သုဝိမုတ္တစိတ္တော၊

အသင်္ခရာနော သတိမာ အနောကော၊

အညာယ ဓမ္မံ အဝိတက္ကဈာယီ၊

န ကုပ္ပတိ န သရတိ န ထိနော [န ကုပ္ပတီ နဿရတီ န ထီနော (သီ.)].

‘‘ဧဝံဝိဟာရီဗဟုလောဓ ဘိက္ခု၊

ပဉ္စောဃတိဏ္ဏော အတရီဓ ဆဋ္ဌံ၊

ဧဝံ ဈာယိံ ဗဟုလံ ကာမသညာ၊

ပရိဗာဟိရာ ဟောန္တိ အလဒ္ဓ ယော တ’’န္တိ.

အထ ခေါ ရဂါ [ရဂါစ (က.)] မာရဓီတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

‘‘အစ္ဆေဇ္ဇ တဏှံ ဂဏသံဃစာရီ၊

အဒ္ဓါ စရိဿန္တိ [တရိဿန္တိ (သီ.)] ဗဟူ စ သဒ္ဓါ၊

ဗဟုံ ဝတာယံ ဇနတံ အနောကော၊

အစ္ဆေဇ္ဇ နေဿတိ မစ္စုရာဇဿ ပါရ’’န္တိ.

‘‘နယန္တိ ဝေ မဟာဝီရာ၊ သဒ္ဓမ္မေန တထာဂတာ၊

ဓမ္မေန နယမာနာနံ၊ ကာ ဥသူယာ ဝိဇာနတ’’န္တိ.

အထ ခေါ တဏှာ စ အရတိ စ ရဂါ စ မာရဓီတရော ယေန မာရော ပါပိမာ တေနုပသင်္ကမိံသု. အဒ္ဒသာ ခေါ မာရော ပါပိမာ တဏှဉ္စ အရတိဉ္စ ရဂဉ္စ မာရဓီတရော ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တိယော. ဒိသွာန ဂါထာဟိ အဇ္ဈဘာသိ –

‘‘ဗာလာ ကုမုဒနာဠေဟိ၊ ပဗ္ဗတံ အဘိမတ္ထထ [အဘိမန္ထထ (သီ.)]၊

ဂိရိံ နခေန ခနထ၊ အယော ဒန္တေဟိ ခါဒထ.

‘‘သေလံဝ သိရသူဟစ္စ [သိရသိ ဦဟစ္စ (သီ.)၊ သိရသိ ဩဟစ္စ (သျာ. ကံ.)]၊ ပါတာလေ ဂါဓမေသထ၊

ခါဏုံဝ ဥရသာသဇ္ဇ၊ နိဗ္ဗိဇ္ဇာပေထ ဂေါတမာ’’တိ.

‘‘ဒဒ္ဒလ္လမာနာ အာဂဉ္ဆုံ၊ တဏှာ စ အရတီ ရဂါ၊

တာ တတ္ထ ပနုဒီ သတ္ထာ၊ တူလံ ဘဋ္ဌံဝ မာလုတော’’တိ.

တတိယော ဝဂ္ဂေါ.

တဿုဒ္ဒါနံ –

သမ္ဗဟုလာ သမိဒ္ဓိ စ၊ ဂေါဓိကံ သတ္တဝဿာနိ၊

ဓီတရံ ဒေသိတံ ဗုဒ္ဓ၊ သေဋ္ဌေန ဣမံ မာရပဉ္စကန္တိ.

မာရသံယုတ္တံ သမတ္တံ.