၃. တတိယဝဂ္ဂေါ

၁. ဆေတွာသုတ္တံ

၂၆၇. သာဝတ္ထိယံ ဇေတဝနေ. အထ ခေါ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

‘‘ကိံသု ဆေတွာ သုခံ သေတိ၊ ကိံသု ဆေတွာ န သောစတိ၊

ကိဿဿု ဧကဓမ္မဿ၊ ဝဓံ ရောစေသိ ဂေါတမာ’’တိ.

‘‘ကောဓံ ဆေတွာ သုခံ သေတိ၊ ကောဓံ ဆေတွာ န သောစတိ၊

ကောဓဿ ဝိသမူလဿ၊ မဓုရဂ္ဂဿ ဝါသဝ၊

ဝဓံ အရိယာ ပသံသန္တိ၊ တဉှိ ဆေတွာ န သောစတီ’’တိ.

၂. ဒုဗ္ဗဏ္ဏိယသုတ္တံ

၂၆၈. သာဝတ္ထိယံ ဇေတဝနေ. တတြ ခေါ။ပေ။ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အညတရော ယက္ခော ဒုဗ္ဗဏ္ဏော ဩကောဋိမကော သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ အာသနေ နိသိန္နော အဟောသိ. တတြ သုဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေဝါ တာဝတိံသာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘အစ္ဆရိယံ ဝတ ဘော၊ အဗ္ဘုတံ ဝတ၊ ဘော! အယံ ယက္ခော ဒုဗ္ဗဏ္ဏော ဩကောဋိမကော သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ အာသနေ နိသိန္နော’’’တိ! ယထာ ယထာ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေဝါ တာဝတိံသာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ၊ တထာ တထာ သော ယက္ခော အဘိရူပတရော စေဝ ဟောတိ ဒဿနီယတရော စ ပါသာဒိကတရော စ.

‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေဝါ တာဝတိံသာ ယေန သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘ဣဓ တေ၊ မာရိသ၊ အညတရော ယက္ခော ဒုဗ္ဗဏ္ဏော ဩကောဋိမကော သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ အာသနေ နိသိန္နော. တတြ သုဒံ၊ မာရိသ၊ ဒေဝါ တာဝတိံသာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – အစ္ဆရိယံ ဝတ၊ ဘော၊ အဗ္ဘုတံ ဝတ၊ ဘော! အယံ ယက္ခော ဒုဗ္ဗဏ္ဏော ဩကောဋိမကော သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ အာသနေ နိသိန္နောတိ. ယထာ ယထာ ခေါ၊ မာရိသ၊ ဒေဝါ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ၊ တထာ တထာ သော ယက္ခော အဘိရူပတရော စေဝ ဟောတိ ဒဿနီယတရော စ ပါသာဒိကတရော စာတိ. သော ဟိ နူန၊ မာရိသ၊ ကောဓဘက္ခော ယက္ခော ဘဝိဿတီ’’’တိ.

‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ယေန သော ကောဓဘက္ခော ယက္ခော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဒက္ခိဏဇာဏုမဏ္ဍလံ ပထဝိယံ နိဟန္တွာ ယေန သော ကောဓဘက္ခော ယက္ခော တေနဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ တိက္ခတ္တုံ နာမံ သာဝေတိ – ‘သက္ကောဟံ မာရိသ၊ ဒေဝါနမိန္ဒော၊ သက္ကောဟံ၊ မာရိသ၊ ဒေဝါနမိန္ဒော’တိ. ယထာ ယထာ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော နာမံ သာဝေသိ၊ တထာ တထာ သော ယက္ခော ဒုဗ္ဗဏ္ဏတရော စေဝ အဟောသိ ဩကောဋိမကတရော စ. ဒုဗ္ဗဏ္ဏတရော စေဝ ဟုတွာ ဩကောဋိမကတရော စ တတ္ထေဝန္တရဓာယီ’’တိ. အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော သကေ အာသနေ နိသီဒိတွာ ဒေဝေ တာဝတိံသေ အနုနယမာနော တာယံ ဝေလာယံ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

‘‘န သူပဟတစိတ္တောမှိ၊ နာဝတ္တေန သုဝါနယော၊

န ဝေါ စိရာဟံ ကုဇ္ဈာမိ၊ ကောဓော မယိ နာဝတိဋ္ဌတိ.

‘‘ကုဒ္ဓါဟံ န ဖရုသံ ဗြူမိ၊ န စ ဓမ္မာနိ ကိတ္တယေ၊

သန္နိဂ္ဂဏှာမိ အတ္တာနံ၊ သမ္ပဿံ အတ္ထမတ္တနော’’တိ.

၃. သမ္ဗရိမာယာသုတ္တံ

၂၆၉. သာဝတ္ထိယံ။ပေ။ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေပစိတ္တိ အသုရိန္ဒော အာဗာဓိကော အဟောသိ ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော. အထ ခေါ ဘိက္ခဝေ၊ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ယေန ဝေပစိတ္တိ အသုရိန္ဒော တေနုပသင်္ကမိ ဂိလာနပုစ္ဆကော. အဒ္ဒသာ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေပစိတ္တိ အသုရိန္ဒော သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ. ဒိသွာန သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ ဧတဒဝေါစ – ‘တိကိစ္ဆ မံ ဒေဝါနမိန္ဒာ’တိ. ‘ဝါစေဟိ မံ၊ ဝေပစိတ္တိ၊ သမ္ဗရိမာယ’န္တိ. ‘န တာဝါဟံ ဝါစေမိ၊ ယာဝါဟံ၊ မာရိသ၊ အသုရေ ပဋိပုစ္ဆာမီ’’’တိ. ‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေပစိတ္တိ အသုရိန္ဒော အသုရေ ပဋိပုစ္ဆိ – ‘ဝါစေမဟံ၊ မာရိသာ၊ သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ သမ္ဗရိမာယ’န္တိ? ‘မာ ခေါ တွံ၊ မာရိသ၊ ဝါစေသိ သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ သမ္ဗရိမာယ’’’န္တိ. အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေပစိတ္တိ အသုရိန္ဒော သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

‘‘မာယာဝီ မဃဝါ သက္က၊ ဒေဝရာဇ သုဇမ္ပတိ၊

ဥပေတိ နိရယံ ဃောရံ၊ သမ္ဗရောဝ သတံ သမ’’န္တိ.

၄. အစ္စယသုတ္တံ

၂၇၀. သာဝတ္ထိယံ။ပေ။ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဒွေ ဘိက္ခူ သမ္ပယောဇေသုံ. တတြေကော ဘိက္ခု အစ္စသရာ. အထ ခေါ သော ဘိက္ခု တဿ ဘိက္ခုနော သန္တိကေ အစ္စယံ အစ္စယတော ဒေသေတိ၊ သော ဘိက္ခု နပ္ပဋိဂ္ဂဏှာတိ. အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဣဓ၊ ဘန္တေ၊ ဒွေ ဘိက္ခူ သမ္ပယောဇေသုံ၊ တတြေကော ဘိက္ခု အစ္စသရာ. အထ ခေါ သော၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု တဿ ဘိက္ခုနော သန္တိကေ အစ္စယံ အစ္စယတော ဒေသေတိ၊ သော ဘိက္ခု နပ္ပဋိဂ္ဂဏှာတီ’’တိ.

‘‘ဒွေမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗာလာ. ယော စ အစ္စယံ အစ္စယတော န ပဿတိ၊ ယော စ အစ္စယံ ဒေသေန္တဿ ယထာဓမ္မံ နပ္ပဋိဂ္ဂဏှာ’’တိ – ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒွေ ဗာလာ. ‘‘ဒွေမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဏ္ဍိတာ. ယော စ အစ္စယံ အစ္စယတော ပဿတိ၊ ယော စ အစ္စယံ ဒေသေန္တဿ ယထာဓမ္မံ ပဋိဂ္ဂဏှာ’’တိ – ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒွေ ပဏ္ဍိတာ.

‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော သုဓမ္မာယံ သဘာယံ ဒေဝေ တာဝတိံသေ အနုနယမာနော တာယံ ဝေလာယံ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

‘‘ကောဓော ဝေါ ဝသမာယာတု၊ မာ စ မိတ္တေဟိ ဝေါ ဇရာ၊

အဂရဟိယံ မာ ဂရဟိတ္ထ၊ မာ စ ဘာသိတ္ထ ပေသုဏံ၊

အထ ပါပဇနံ ကောဓော၊ ပဗ္ဗတောဝါဘိမဒ္ဒတီ’’တိ.

၅. အက္ကောဓသုတ္တံ

၂၇၁. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ။ပေ။ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော သုဓမ္မာယံ သဘာယံ ဒေဝေ တာဝတိံသေ အနုနယမာနော တာယံ ဝေလာယံ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

‘‘မာ ဝေါ ကောဓော အဇ္ဈဘဝိ၊ မာ စ ကုဇ္ဈိတ္ထ ကုဇ္ဈတံ၊

အက္ကောဓော အဝိဟိံသာ စ၊ အရိယေသု စ ပဋိပဒါ [ဝသတီ သဒါ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)]၊

အထ ပါပဇနံ ကောဓော၊ ပဗ္ဗတောဝါဘိမဒ္ဒတီ’’တိ.

တတိယော ဝဂ္ဂေါ.

တဿုဒ္ဒါနံ –

ဆေတွာ ဒုဗ္ဗဏ္ဏိယမာယာ၊ အစ္စယေန အကောဓနော၊

ဒေသိတံ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌေန၊ ဣဒဉှိ သက္ကပဉ္စကန္တိ.

သက္ကသံယုတ္တံ သမတ္တံ.