၁. သုဝီရသုတ္တံ

၂၄၇. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အသုရာ ဒေဝေ အဘိယံသု. အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော သုဝီရံ ဒေဝပုတ္တံ အာမန္တေသိ – ‘ဧတေ၊ တာတ သုဝီရ၊ အသုရာ ဒေဝေ အဘိယန္တိ. ဂစ္ဆ၊ တာတ သုဝီရ၊ အသုရေ ပစ္စုယျာဟီ’တိ. ‘ဧဝံ ဘဒ္ဒန္တဝါ’တိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုဝီရော ဒေဝပုတ္တော သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ ပဋိဿုတွာ ပမာဒံ အာပါဒေသိ [အာဟရေသိ (ကတ္ထစိ) နဝင်္ဂုတ္တရေ သီဟနာဒသုတ္တေပိ]. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော သုဝီရံ ဒေဝပုတ္တံ အာမန္တေသိ – ‘ဧတေ၊ တာတ သုဝီရ၊ အသုရာ ဒေဝေ အဘိယန္တိ. ဂစ္ဆ၊ တာတ သုဝီရ၊ အသုရေ ပစ္စုယျာဟီ’တိ. ‘ဧဝံ ဘဒ္ဒန္တဝါ’တိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုဝီရော ဒေဝပုတ္တော သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ ပဋိဿုတွာ ဒုတိယမ္ပိ ပမာဒံ အာပါဒေသိ. တတိယမ္ပိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော သုဝီရံ ဒေဝပုတ္တံ အာမန္တေသိ – ‘ဧတေ၊ တာတ သုဝီရ၊ အသုရာ ဒေဝေ အဘိယန္တိ. ဂစ္ဆ၊ တာတ သုဝီရ၊ အသုရေ ပစ္စုယျာဟီ’တိ. ‘ဧဝံ ဘဒ္ဒန္တဝါ’တိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုဝီရော ဒေဝပုတ္တော သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ ပဋိဿုတွာ တတိယမ္ပိ ပမာဒံ အာပါဒေသိ. အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော သုဝီရံ ဒေဝပုတ္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

‘‘အနုဋ္ဌဟံ အဝါယာမံ၊ သုခံ ယတြာဓိဂစ္ဆတိ၊

သုဝီရ တတ္ထ ဂစ္ဆာဟိ၊ မဉ္စ တတ္ထေဝ ပါပယာ’’တိ.

‘‘အလသွဿ [အလသ’ဿ (သီ. ပီ.)၊ အလသွာယံ (သျာ. ကံ.)] အနုဋ္ဌာတာ၊ န စ ကိစ္စာနိ ကာရယေ၊

သဗ္ဗကာမသမိဒ္ဓဿ၊ တံ မေ သက္က ဝရံ ဒိသာ’’တိ.

‘‘ယတ္ထာလသော အနုဋ္ဌာတာ၊ အစ္စန္တံ သုခမေဓတိ၊

သုဝီရ တတ္ထ ဂစ္ဆာဟိ၊ မဉ္စ တတ္ထေဝ ပါပယာ’’တိ.

‘‘အကမ္မုနာ [အကမ္မနာ (သီ. ပီ.)] ဒေဝသေဋ္ဌ၊ သက္က ဝိန္ဒေမု ယံ သုခံ၊

အသောကံ အနုပါယာသံ၊ တံ မေ သက္က ဝရံ ဒိသာ’’တိ.

‘‘သစေ အတ္ထိ အကမ္မေန၊ ကောစိ ကွစိ န ဇီဝတိ၊

နိဗ္ဗာနဿ ဟိ သော မဂ္ဂေါ၊ သုဝီရ တတ္ထ ဂစ္ဆာဟိ၊

မဉ္စ တတ္ထေဝ ပါပယာ’’တိ.

‘‘သော ဟိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော သကံ ပုညဖလံ ဥပဇီဝမာနော ဒေဝါနံ တာဝတိံသာနံ ဣဿရိယာဓိပစ္စံ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တော ဥဋ္ဌာနဝီရိယဿ ဝဏ္ဏဝါဒီ ဘဝိဿတိ. ဣဓ ခေါ တံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သောဘေထ၊ ယံ တုမှေ ဧဝံ သွာက္ခာတေ ဓမ္မဝိနယေ ပဗ္ဗဇိတာ သမာနာ ဥဋ္ဌဟေယျာထ ဃဋေယျာထ ဝါယမေယျာထ အပ္ပတ္တဿ ပတ္တိယာ အနဓိဂတဿ အဓိဂမာယ၊ အသစ္ဆိကတဿ သစ္ဆိကိရိယာယာ’’တိ.