၅. အာဒိတ္တဝဂ္ဂေါ
၁. အာဒိတ္တသုတ္တံ
၄၁. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ အညတရာ ဒေဝတာ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ သာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –
‘‘အာဒိတ္တသ္မိံ အဂါရသ္မိံ၊ ယံ နီဟရတိ ဘာဇနံ၊
တံ တဿ ဟောတိ အတ္ထာယ၊ နော စ ယံ တတ္ထ ဍယှတိ.
‘‘ဧဝံ အာဒိတ္တကော လောကော၊ ဇရာယ မရဏေန စ၊
နီဟရေထေဝ ဒါနေန၊ ဒိန္နံ ဟောတိ သုနီဟတံ.
‘‘ဒိန္နံ သုခဖလံ ဟောတိ၊ နာဒိန္နံ ဟောတိ တံ တထာ၊
စောရာ ဟရန္တိ ရာဇာနော၊ အဂ္ဂိ ဍဟတိ နဿတိ.
‘‘အထ အန္တေန ဇဟတိ၊ သရီရံ သပရိဂ္ဂဟံ၊
ဧတဒညာယ မေဓာဝီ၊ ဘုဉ္ဇေထ စ ဒဒေထ စ၊
ဒတွာ စ ဘုတွာ စ ယထာနုဘာဝံ၊
အနိန္ဒိတော သဂ္ဂမုပေတိ ဌာန’’န္တိ.
၂. ကိံဒဒသုတ္တံ
၄၂. ‘‘ကိံဒဒေါ ဗလဒေါ ဟောတိ၊ ကိံဒဒေါ ဟောတိ ဝဏ္ဏဒေါ၊
ကိံဒဒေါ သုခဒေါ ဟောတိ၊ ကိံဒဒေါ ဟောတိ စက္ခုဒေါ၊
ကော စ သဗ္ဗဒဒေါ ဟောတိ၊ တံ မေ အက္ခာဟိ ပုစ္ဆိတော’’တိ.
‘‘အန္နဒေါ ဗလဒေါ ဟောတိ၊ ဝတ္ထဒေါ ဟောတိ ဝဏ္ဏဒေါ၊
ယာနဒေါ သုခဒေါ ဟောတိ၊ ဒီပဒေါ ဟောတိ စက္ခုဒေါ.
‘‘သော စ သဗ္ဗဒဒေါ ဟောတိ၊ ယော ဒဒါတိ ဥပဿယံ၊
အမတံ ဒဒေါ စ သော ဟောတိ၊ ယော ဓမ္မမနုသာသတီ’’တိ.
၃. အန္နသုတ္တံ
၄၃. ‘‘အန္နမေဝါဘိနန္ဒန္တိ၊ ဥဘယေ ဒေဝမာနုသာ၊
အထ ကော နာမ သော ယက္ခော၊ ယံ အန္နံ နာဘိနန္ဒတီ’’တိ.
‘‘ယေ နံ ဒဒန္တိ သဒ္ဓါယ၊ ဝိပ္ပသန္နေန စေတသာ၊
တမေဝ အန္နံ ဘဇတိ၊ အသ္မိံ လောကေ ပရမှိ စ.
‘‘တသ္မာ ဝိနေယျ မစ္ဆေရံ၊ ဒဇ္ဇာ ဒါနံ မလာဘိဘူ၊
ပုညာနိ ပရလောကသ္မိံ၊ ပတိဋ္ဌာ ဟောန္တိ ပါဏိန’’န္တိ.
၄. ဧကမူလသုတ္တံ
၄၄. ‘‘ဧကမူလံ ဒွိရာဝဋ္ဋံ၊ တိမလံ ပဉ္စပတ္ထရံ၊
သမုဒ္ဒံ ဒွါဒသာဝဋ္ဋံ၊ ပါတာလံ အတရီ ဣသီ’’တိ.
၅. အနောမသုတ္တံ
၄၅. ‘‘အနောမနာမံ နိပုဏတ္ထဒဿိံ၊ ပညာဒဒံ ကာမာလယေ အသတ္တံ၊
တံ ပဿထ သဗ္ဗဝိဒုံ သုမေဓံ၊ အရိယေ ပထေ ကမမာနံ မဟေသိ’’န္တိ.
၆. အစ္ဆရာသုတ္တံ
၄၆. ‘‘အစ္ဆရာဂဏသင်္ဃုဋ္ဌံ၊ ပိသာစဂဏသေဝိတံ၊
ဝနန္တံ မောဟနံ နာမ၊ ကထံ ယာတြာ ဘဝိဿတီ’’တိ.
‘‘ဥဇုကော နာမ သော မဂ္ဂေါ၊ အဘယာ နာမ သာ ဒိသာ၊
ရထော အကူဇနော နာမ၊ ဓမ္မစက္ကေဟိ သံယုတော.
‘‘ဟိရီ တဿ အပါလမ္ဗော၊ သတျဿ ပရိဝါရဏံ၊
ဓမ္မာဟံ သာရထိံ ဗြူမိ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိပုရေဇဝံ.
‘‘ယဿ ဧတာဒိသံ ယာနံ၊ ဣတ္ထိယာ ပုရိသဿ ဝါ၊
သ ဝေ ဧတေန ယာနေန၊ နိဗ္ဗာနဿေဝ သန္တိကေ’’တိ.
၇. ဝနရောပသုတ္တံ
၄၇. ‘‘ကေသံ ဒိဝါ စ ရတ္တော စ၊ သဒါ ပုညံ ပဝဍ္ဎတိ၊
ဓမ္မဋ္ဌာ သီလသမ္ပန္နာ၊ ကေ ဇနာ သဂ္ဂဂါမိနော’’တိ.
‘‘အာရာမရောပါ ဝနရောပါ၊ ယေ ဇနာ သေတုကာရကာ၊
ပပဉ္စ ဥဒပါနဉ္စ၊ ယေ ဒဒန္တိ ဥပဿယံ.
‘‘တေသံ ဒိဝါ စ ရတ္တော စ၊ သဒါ ပုညံ ပဝဍ္ဎတိ၊
ဓမ္မဋ္ဌာ သီလသမ္ပန္နာ၊ တေ ဇနာ သဂ္ဂဂါမိနော’’တိ.
၈. ဇေတဝနသုတ္တံ
၄၈. ‘‘ဣဒဉှိ တံ ဇေတဝနံ၊ ဣသိသံဃနိသေဝိတံ၊
အာဝုတ္ထံ [အာဝုဋ္ဌံ (က.)] ဓမ္မရာဇေန၊ ပီတိသဉ္ဇနနံ မမ.
‘‘ကမ္မံ ဝိဇ္ဇာ စ ဓမ္မော စ၊ သီလံ ဇီဝိတမုတ္တမံ၊
ဧတေန မစ္စာ သုဇ္ဈန္တိ၊ န ဂေါတ္တေန ဓနေန ဝါ.
‘‘တသ္မာ ဟိ ပဏ္ဍိတော ပေါသော၊ သမ္ပဿံ အတ္ထမတ္တနော၊
ယောနိသော ဝိစိနေ ဓမ္မံ၊ ဧဝံ တတ္ထ ဝိသုဇ္ဈတိ.
‘‘သာရိပုတ္တောဝ ပညာယ၊ သီလေန ဥပသမေန စ၊
ယောပိ ပါရင်္ဂတော ဘိက္ခု၊ ဧတာဝပရမော သိယာ’’တိ.
၉. မစ္ဆရိသုတ္တံ
၄၉. ‘‘ယေဓ မစ္ဆရိနော လောကေ၊ ကဒရိယာ ပရိဘာသကာ၊
အညေသံ ဒဒမာနာနံ၊ အန္တရာယကရာ နရာ.
‘‘ကီဒိသော တေသံ ဝိပါကော၊ သမ္ပရာယော စ ကီဒိသော၊
ဘဂဝန္တံ ပုဋ္ဌုမာဂမ္မ၊ ကထံ ဇာနေမု တံ မယ’’န္တိ.
‘‘ယေဓ မစ္ဆရိနော လောကေ၊ ကဒရိယာ ပရိဘာသကာ၊
အညေသံ ဒဒမာနာနံ၊ အန္တရာယကရာ နရာ.
‘‘နိရယံ တိရစ္ဆာနယောနိံ၊ ယမလောကံ ဥပပဇ္ဇရေ၊
သစေ ဧန္တိ မနုဿတ္တံ၊ ဒလိဒ္ဒေ ဇာယရေ ကုလေ.
‘‘စောဠံ ပိဏ္ဍော ရတီ ခိဍ္ဍာ၊ ယတ္ထ ကိစ္ဆေန လဗ္ဘတိ၊
ပရတော အာသီသရေ [အာသိံသရေ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] ဗာလာ၊ တမ္ပိ တေသံ န လဗ္ဘတိ၊
ဒိဋ္ဌေ ဓမ္မေသ ဝိပါကော၊ သမ္ပရာယေ [သမ္ပရာယော (သျာ. ကံ. ပီ.)] စ ဒုဂ္ဂတီ’’တိ.
‘‘ဣတိဟေတံ ဝိဇာနာမ၊ အညံ ပုစ္ဆာမ ဂေါတမ၊
ယေဓ လဒ္ဓါ မနုဿတ္တံ၊ ဝဒညူ ဝီတမစ္ဆရာ.
‘‘ဗုဒ္ဓေ ပသန္နာ ဓမ္မေ စ၊ သံဃေ စ တိဗ္ဗဂါရဝါ၊
ကီဒိသော တေသံ ဝိပါကော၊ သမ္ပရာယော စ ကီဒိသော၊
ဘဂဝန္တံ ပုဋ္ဌုမာဂမ္မ၊ ကထံ ဇာနေမု တံ မယ’’န္တိ.
‘‘ယေဓ လဒ္ဓါ မနုဿတ္တံ၊ ဝဒညူ ဝီတမစ္ဆရာ၊
ဗုဒ္ဓေ ပသန္နာ ဓမ္မေ စ၊ သံဃေ စ တိဗ္ဗဂါရဝါ၊
ဧတေ သဂ္ဂါ [သဂ္ဂေ (သီ. သျာ. ကံ.)] ပကာသန္တိ၊ ယတ္ထ တေ ဥပပဇ္ဇရေ.
‘‘သစေ ဧန္တိ မနုဿတ္တံ၊ အဍ္ဎေ အာဇာယရေ ကုလေ၊
စောဠံ ပိဏ္ဍော ရတီ ခိဍ္ဍာ၊ ယတ္ထာကိစ္ဆေန လဗ္ဘတိ.
‘‘ပရသမ္ဘတေသု ဘောဂေသု၊ ဝသဝတ္တီဝ မောဒရေ၊
ဒိဋ္ဌေ ဓမ္မေသ ဝိပါကော၊ သမ္ပရာယေ စ သုဂ္ဂတီ’’တိ.
၁၀. ဃဋီကာရသုတ္တံ
၅၀. ‘‘အဝိဟံ ဥပပန္နာသေ၊ ဝိမုတ္တာ သတ္တ ဘိက္ခဝေါ၊
ရာဂဒေါသပရိက္ခီဏာ၊ တိဏ္ဏာ လောကေ ဝိသတ္တိက’’န္တိ.
‘‘ကေ စ တေ အတရုံ ပင်္ကံ [သင်္ဂံ (သီ. သျာ.)]၊ မစ္စုဓေယျံ သုဒုတ္တရံ၊
ကေ ဟိတွာ မာနုသံ ဒေဟံ၊ ဒိဗ္ဗယောဂံ ဥပစ္စဂု’’န္တိ.
‘‘ဥပကော ပလဂဏ္ဍော စ၊ ပုက္ကုသာတိ စ တေ တယော၊
ဘဒ္ဒိယော ခဏ္ဍဒေဝေါ စ၊ ဗာဟုရဂ္ဂိ စ သိင်္ဂိယော [ဗဟုဒန္တီ စ ပိင်္ဂယော (သီ.)]၊
တေ ဟိတွာ မာနုသံ ဒေဟံ၊ ဒိဗ္ဗယောဂံ ဥပစ္စဂု’’န္တိ.
‘‘ကုသလီ ဘာသသီ တေသံ၊ မာရပါသပ္ပဟာယိနံ၊
ကဿ တေ ဓမ္မမညာယ၊ အစ္ဆိဒုံ ဘဝဗန္ဓန’’န္တိ.
‘‘န အညတြ ဘဂဝတာ၊ နာညတြ တဝ သာသနာ၊
ယဿ တေ ဓမ္မမညာယ၊ အစ္ဆိဒုံ ဘဝဗန္ဓနံ.
‘‘ယတ္ထ နာမဉ္စ ရူပဉ္စ၊ အသေသံ ဥပရုဇ္ဈတိ၊
တံ တေ ဓမ္မံ ဣဓညာယ၊ အစ္ဆိဒုံ ဘဝဗန္ဓန’’န္တိ.
‘‘ဂမ္ဘီရံ ဘာသသီ ဝါစံ၊ ဒုဗ္ဗိဇာနံ သုဒုဗ္ဗုဓံ၊
ကဿ တွံ ဓမ္မမညာယ၊ ဝါစံ ဘာသသိ ဤဒိသ’’န္တိ.
‘‘ကုမ္ဘကာရော ပုရေ အာသိံ၊ ဝေကဠိင်္ဂေ [ဝေဟဠိင်္ဂေ (သီ.)၊ ဝေဘဠိင်္ဂေ (သျာ. ကံ.)] ဃဋီကရော၊
မာတာပေတ္တိဘရော အာသိံ၊ ကဿပဿ ဥပါသကော.
‘‘ဝိရတော မေထုနာ ဓမ္မာ၊ ဗြဟ္မစာရီ နိရာမိသော၊
အဟုဝါ တေ သဂါမေယျော၊ အဟုဝါ တေ ပုရေ သခါ.
‘‘သောဟမေတေ ပဇာနာမိ၊ ဝိမုတ္တေ သတ္တ ဘိက္ခဝေါ၊
ရာဂဒေါသပရိက္ခီဏေ၊ တိဏ္ဏေ လောကေ ဝိသတ္တိက’’န္တိ.
‘‘ဧဝမေတံ တဒါ အာသိ၊ ယထာ ဘာသသိ ဘဂ္ဂဝ၊
ကုမ္ဘကာရော ပုရေ အာသိ၊ ဝေကဠိင်္ဂေ ဃဋီကရော၊
မာတာပေတ္တိဘရော အာသိ၊ ကဿပဿ ဥပါသကော.
‘‘ဝိရတော မေထုနာ ဓမ္မာ၊ ဗြဟ္မစာရီ နိရာမိသော၊
အဟုဝါ မေ သဂါမေယျော၊ အဟုဝါ မေ ပုရေ သခါ’’တိ.
‘‘ဧဝမေတံ ပုရာဏာနံ၊ သဟာယာနံ အဟု သင်္ဂမော၊
ဥဘိန္နံ ဘာဝိတတ္တာနံ၊ သရီရန္တိမဓာရိန’’န္တိ.
အာဒိတ္တဝဂ္ဂေါ ပဉ္စမော.
တဿုဒ္ဒါနံ –
အာဒိတ္တံ ကိံဒဒံ အန္နံ၊ ဧကမူလအနောမိယံ၊
အစ္ဆရာဝနရောပဇေတံ၊ မစ္ဆရေန ဃဋီကရောတိ.