၆. ဣသိဂိလိသုတ္တံ
၁၃၃. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဣသိဂိလိသ္မိံ ပဗ္ဗတေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –
‘‘ပဿထ နော တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတံ ဝေဘာရံ ပဗ္ဗတ’’န္တိ? ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘ဧတဿပိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဘာရဿ ပဗ္ဗတဿ အညာဝ သမညာ အဟောသိ အညာ ပညတ္တိ’’.
‘‘ပဿထ နော တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတံ ပဏ္ဍဝံ ပဗ္ဗတ’’န္တိ? ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘ဧတဿပိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဏ္ဍဝဿ ပဗ္ဗတဿ အညာဝ သမညာ အဟောသိ အညာ ပညတ္တိ’’.
‘‘ပဿထ နော တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတံ ဝေပုလ္လံ ပဗ္ဗတ’’န္တိ? ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘ဧတဿပိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေပုလ္လဿ ပဗ္ဗတဿ အညာဝ သမညာ အဟောသိ အညာ ပညတ္တိ’’.
‘‘ပဿထ နော တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတံ ဂိဇ္ဈကူဋံ ပဗ္ဗတ’’န္တိ? ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘ဧတဿပိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဂိဇ္ဈကူဋဿ ပဗ္ဗတဿ အညာဝ သမညာ အဟောသိ အညာ ပညတ္တိ’’.
‘‘ပဿထ နော တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ ဣသိဂိလိံ ပဗ္ဗတ’’န္တိ? ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘ဣမဿ ခေါ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣသိဂိလိဿ ပဗ္ဗတဿ ဧသာဝ သမညာ အဟောသိ ဧသာ ပညတ္တိ’’.
‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ ပစ္စေကဗုဒ္ဓသတာနိ ဣမသ္မိံ ဣသိဂိလိသ္မိံ ပဗ္ဗတေ စိရနိဝါသိနော အဟေသုံ. တေ ဣမံ ပဗ္ဗတံ ပဝိသန္တာ ဒိဿန္တိ၊ ပဝိဋ္ဌာ န ဒိဿန္တိ. တမေနံ မနုဿာ ဒိသွာ ဧဝမာဟံသု – ‘အယံ ပဗ္ဗတော ဣမေ ဣသီ [ဣသယော (က.)] ဂိလတီ’တိ၊ ‘ဣသိဂိလိ ဣသိဂိလိ’ တွေဝ သမညာ ဥဒပါဒိ. အာစိက္ခိဿာမိ [အစိက္ခိဿာမိ ဝေါ (က.)]၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါနံ နာမာနိ၊ ကိတ္တယိဿာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါနံ နာမာနိ၊ ဒေသေဿာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါနံ နာမာနိ. တံ သုဏာထ၊ သာဓုကံ မနသိ ကရောထ၊ ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –
၁၃၄. ‘‘အရိဋ္ဌော နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပစ္စေကသမ္ဗုဒ္ဓေါ [ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ (က. သီ. ပီ.)] ဣမသ္မိံ ဣသိဂိလိသ္မိံ ပဗ္ဗတေ စိရနိဝါသီ အဟောသိ၊ ဥပရိဋ္ဌော နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပစ္စေကသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဣမသ္မိံ ဣသိဂိလိသ္မိံ ပဗ္ဗတေ စိရနိဝါသီ အဟောသိ၊ တဂရသိခီ [တဂ္ဂရသိခီ (က.)] နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပစ္စေကသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဣမသ္မိံ ဣသိဂိလိသ္မိံ ပဗ္ဗတေ စိရနိဝါသီ အဟောသိ၊ ယသဿီ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပစ္စေကသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဣမသ္မိံ ဣသိဂိလိသ္မိံ ပဗ္ဗတေ စိရနိဝါသီ အဟောသိ၊ သုဒဿနော နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပစ္စေကသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဣမသ္မိံ ဣသိဂိလိသ္မိံ ပဗ္ဗတေ စိရနိဝါသီ အဟောသိ၊ ပိယဒဿီ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပစ္စေကသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဣမသ္မိံ ဣသိဂိလိသ္မိံ ပဗ္ဗတေ စိရနိဝါသီ အဟောသိ၊ ဂန္ဓာရော နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပစ္စေကသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဣမသ္မိံ ဣသိဂိလိသ္မိံ ပဗ္ဗတေ စိရနိဝါသီ အဟောသိ၊ ပိဏ္ဍောလော နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပစ္စေကသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဣမသ္မိံ ဣသိဂိလိသ္မိံ ပဗ္ဗတေ စိရနိဝါသီ အဟောသိ၊ ဥပါသဘော နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပစ္စေကသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဣမသ္မိံ ဣသိဂိလိသ္မိံ ပဗ္ဗတေ စိရနိဝါသီ အဟောသိ၊ နီတော နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပစ္စေကသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဣမသ္မိံ ဣသိဂိလိသ္မိံ ပဗ္ဗတေ စိရနိဝါသီ အဟောသိ၊ တထော နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပစ္စေကသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဣမသ္မိံ ဣသိဂိလိသ္မိံ ပဗ္ဗတေ စိရနိဝါသီ အဟောသိ၊ သုတဝါ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပစ္စေကသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဣမသ္မိံ ဣသိဂိလိသ္မိံ ပဗ္ဗတေ စိရနိဝါသီ အဟောသိ၊ ဘာဝိတတ္တော နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပစ္စေကသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဣမသ္မိံ ဣသိဂိလိသ္မိံ ပဗ္ဗတေ စိရနိဝါသီ အဟောသိ.
၁၃၅. ‘‘ယေ သတ္တသာရာ အနီဃာ နိရာသာ၊
ပစ္စေကမေဝဇ္ဈဂမံသု ဗောဓိံ [ပစ္စေကမေဝဇ္ဈဂမုံ သုဗောဓိံ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)]၊
တေသံ ဝိသလ္လာန နရုတ္တမာနံ၊
နာမာနိ မေ ကိတ္တယတော သုဏာထ.
‘‘အရိဋ္ဌော ဥပရိဋ္ဌော တဂရသိခီ ယသဿီ၊
သုဒဿနော ပိယဒဿီ စ သုသမ္ဗုဒ္ဓေါ [ဗုဒ္ဓေါ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)]၊
ဂန္ဓာရော ပိဏ္ဍောလော ဥပါသဘော စ၊
နီတော တထော သုတဝါ ဘာဝိတတ္တော.
‘‘သုမ္ဘော သုဘော မတုလော [မေထုလော (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] အဋ္ဌမော စ၊
အထဿုမေဃော [အဋ္ဌသုမေဓော (က.)] အနီဃော သုဒါဌော၊
ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ ဘဝနေတ္တိခီဏာ၊
ဟိင်္ဂူ စ ဟိင်္ဂေါ စ မဟာနုဘာဝါ.
‘‘ဒွေ ဇာလိနော မုနိနော အဋ္ဌကော စ၊
အထ ကောသလ္လော ဗုဒ္ဓေါ အထော သုဗာဟု၊
ဥပနေမိသော နေမိသော သန္တစိတ္တော၊
သစ္စော တထော ဝိရဇော ပဏ္ဍိတော စ.
‘‘ကာဠူပကာဠာ ဝိဇိတော ဇိတော စ၊
အင်္ဂေါ စ ပင်္ဂေါ စ ဂုတ္တိဇိတော စ၊
ပဿိ ဇဟိ ဥပဓိဒုက္ခမူလံ [ပဿီ ဇဟီ ဥပဓိံ ဒုက္ခမူလံ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)]၊
အပရာဇိတော မာရဗလံ အဇေသိ.
‘‘သတ္ထာ ပဝတ္တာ သရဘင်္ဂေါ လောမဟံသော၊
ဥစ္စင်္ဂမာယော အသိတော အနာသဝေါ၊
မနောမယော မာနစ္ဆိဒေါ စ ဗန္ဓုမာ၊
တဒါဓိမုတ္တော ဝိမလော စ ကေတုမာ.
‘‘ကေတုမ္ဘရာဂေါ စ မာတင်္ဂေါ အရိယော၊
အထစ္စုတော အစ္စုတဂါမဗျာမကော၊
သုမင်္ဂလော ဒဗ္ဗိလော သုပတိဋ္ဌိတော၊
အသယှော ခေမာဘိရတော စ သောရတော.
‘‘ဒုရန္နယော သံဃော အထောပိ ဥဇ္ဇယော၊
အပရော မုနိ သယှော အနောမနိက္ကမော၊
အာနန္ဒော နန္ဒော ဥပနန္ဒော ဒွါဒသ၊
ဘာရဒွါဇော အန္တိမဒေဟဓာရီ [အန္တိမဒေဟဓာရိ (သီ.)].
‘‘ဗောဓိ မဟာနာမော အထောပိ ဥတ္တရော၊
ကေသီ သိခီ သုန္ဒရော ဒွါရဘာဇော၊
တိဿူပတိဿာ ဘဝဗန္ဓနစ္ဆိဒါ၊
ဥပသိခိ တဏှစ္ဆိဒေါ စ သိခရိ [ဥပသီဒရီ တဏှစ္ဆိဒေါ စ သီဒရီ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)].
‘‘ဗုဒ္ဓေါ အဟု မင်္ဂလော ဝီတရာဂေါ၊
ဥသဘစ္ဆိဒါ ဇာလိနိံ ဒုက္ခမူလံ၊
သန္တံ ပဒံ အဇ္ဈဂမောပနီတော၊
ဥပေါသထော သုန္ဒရော သစ္စနာမော.
‘‘ဇေတော ဇယန္တော ပဒုမော ဥပ္ပလော စ၊
ပဒုမုတ္တရော ရက္ခိတော ပဗ္ဗတော စ၊
မာနတ္ထဒ္ဓေါ သောဘိတော ဝီတရာဂေါ၊
ကဏှော စ ဗုဒ္ဓေါ သုဝိမုတ္တစိတ္တော.
‘‘ဧတေ စ အညေ စ မဟာနုဘာဝါ၊
ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ ဘဝနေတ္တိခီဏာ၊
တေ သဗ္ဗသင်္ဂါတိဂတေ မဟေသီ၊
ပရိနိဗ္ဗုတေ ဝန္ဒထ အပ္ပမေယျေ’’တိ.
ဣသိဂိလိသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ ဆဋ္ဌံ.