၁၀. စူဠသာရောပမသုတ္တံ
၃၁၂. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ ပိင်္ဂလကောစ္ဆော ဗြာဟ္မဏော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ပိင်္ဂလကောစ္ဆော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ယေမေ၊ ဘော ဂေါတမ၊ သမဏဗြာဟ္မဏာ သံဃိနော ဂဏိနော ဂဏာစရိယာ ဉာတာ ယသဿိနော တိတ္ထကရာ သာဓုသမ္မတာ၊ ဗဟုဇနဿ၊ သေယျထိဒံ – ပူရဏော ကဿပေါ၊ မက္ခလိ ဂေါသာလော၊ အဇိတော ကေသကမ္ဗလော၊ ပကုဓော ကစ္စာယနော၊ သဉ္စယော [သဉ္ဇယော (သီ. သျာ. ပီ. က.)] ဗေလဋ္ဌပုတ္တော၊ နိဂဏ္ဌော နာဋပုတ္တော၊ သဗ္ဗေတေ သကာယ ပဋိညာယ အဗ္ဘညံသု သဗ္ဗေဝ နာဗ္ဘညံသု၊ ဥဒါဟု ဧကစ္စေ အဗ္ဘညံသု ဧကစ္စေ နာဗ္ဘညံသူ’’တိ? ‘‘အလံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ တိဋ္ဌတေတံ – သဗ္ဗေတေ သကာယ ပဋိညာယ အဗ္ဘညံသု သဗ္ဗေဝ နာဗ္ဘညံသု၊ ဥဒါဟု ဧကစ္စေ အဗ္ဘညံသု ဧကစ္စေ နာဗ္ဘညံသူတိ. ဓမ္မံ တေ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဒေသေဿာမိ၊ တံ သုဏာဟိ၊ သာဓုကံ မနသိ ကရောဟိ၊ ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘော’’တိ ခေါ ပိင်္ဂလကောစ္ဆော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝတော ပစ္စဿောသိ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –
၃၁၃. ‘‘သေယျထာပိ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ပုရိသော သာရတ္ထိကော သာရဂဝေသီ သာရပရိယေသနံ စရမာနော မဟတော ရုက္ခဿ တိဋ္ဌတော သာရဝတော အတိက္ကမ္မေဝ သာရံ အတိက္ကမ္မ ဖေဂ္ဂုံ အတိက္ကမ္မ တစံ အတိက္ကမ္မ ပပဋိကံ၊ သာခါပလာသံ ဆေတွာ အာဒါယ ပက္ကမေယျ ‘သာရ’န္တိ မညမာနော. တမေနံ စက္ခုမာ ပုရိသော ဒိသွာ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘န ဝတာယံ ဘဝံ ပုရိသော အညာသိ သာရံ၊ န အညာသိ ဖေဂ္ဂုံ၊ န အညာသိ တစံ၊ န အညာသိ ပပဋိကံ၊ န အညာသိ သာခါပလာသံ. တထာ ဟယံ ဘဝံ ပုရိသော သာရတ္ထိကော သာရဂဝေသီ သာရပရိယေသနံ စရမာနော မဟတော ရုက္ခဿ တိဋ္ဌတော သာရဝတော အတိက္ကမ္မေဝ သာရံ အတိက္ကမ္မ ဖေဂ္ဂုံ အတိက္ကမ္မ တစံ အတိက္ကမ္မ ပပဋိကံ၊ သာခါပလာသံ ဆေတွာ အာဒါယ ပက္ကန္တော ‘သာရ’န္တိ မညမာနော. ယဉ္စဿ သာရေန သာရကရဏီယံ တဉ္စဿ အတ္ထံ နာနုဘဝိဿတီ’တိ.
၃၁၄. ‘‘သေယျထာပိ ဝါ ပန၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ပုရိသော သာရတ္ထိကော သာရဂဝေသီ သာရပရိယေသနံ စရမာနော မဟတော ရုက္ခဿ တိဋ္ဌတော သာရဝတော အတိက္ကမ္မေဝ သာရံ အတိက္ကမ္မ ဖေဂ္ဂုံ အတိက္ကမ္မ တစံ၊ ပပဋိကံ ဆေတွာ အာဒါယ ပက္ကမေယျ ‘သာရ’န္တိ မညမာနော. တမေနံ စက္ခုမာ ပုရိသော ဒိသွာ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘န ဝတာယံ ဘဝံ ပုရိသော အညာသိ သာရံ၊ န အညာသိ ဖေဂ္ဂုံ၊ န အညာသိ တစံ၊ န အညာသိ ပပဋိကံ၊ န အညာသိ သာခါပလာသံ. တထာ ဟယံ ဘဝံ ပုရိသော သာရတ္ထိကော သာရဂဝေသီ သာရပရိယေသနံ စရမာနော မဟတော ရုက္ခဿ တိဋ္ဌတော သာရဝတော အတိက္ကမ္မေဝ သာရံ အတိက္ကမ္မ ဖေဂ္ဂုံ အတိက္ကမ္မ တစံ ပပဋိကံ ဆေတွာ အာဒါယ ပက္ကန္တော ‘သာရ’န္တိ မညမာနော. ယဉ္စဿ သာရေန သာရကရဏီယံ တဉ္စဿ အတ္ထံ နာနုဘဝိဿတီ’တိ.
၃၁၅. ‘‘သေယျထာပိ ဝါ ပန၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ပုရိသော သာရတ္ထိကော သာရဂဝေသီ သာရပရိယေသနံ စရမာနော မဟတော ရုက္ခဿ တိဋ္ဌတော သာရဝတော အတိက္ကမ္မေဝ သာရံ အတိက္ကမ္မ ဖေဂ္ဂုံ၊ တစံ ဆေတွာ အာဒါယ ပက္ကမေယျ ‘သာရ’န္တိ မညမာနော. တမေနံ စက္ခုမာ ပုရိသော ဒိသွာ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘န ဝတာယံ ဘဝံ ပုရိသော အညာသိ သာရံ၊ န အညာသိ ဖေဂ္ဂုံ၊ န အညာသိ တစံ၊ န အညာသိ ပပဋိကံ၊ န အညာသိ သာခါပလာသံ. တထာ ဟယံ ဘဝံ ပုရိသော သာရတ္ထိကော သာရဂဝေသီ သာရပရိယေသနံ စရမာနော မဟတော ရုက္ခဿ တိဋ္ဌတော သာရဝတော အတိက္ကမ္မေဝ သာရံ အတိက္ကမ္မ ဖေဂ္ဂုံ၊ တစံ ဆေတွာ အာဒါယ ပက္ကန္တော ‘သာရ’န္တိ မညမာနော. ယဉ္စဿ သာရေန သာရကရဏီယံ တဉ္စဿ အတ္ထံ နာနုဘဝိဿတီ’တိ.
၃၁၆. ‘‘သေယျထာပိ ဝါ ပန၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ပုရိသော သာရတ္ထိကော သာရဂဝေသီ သာရပရိယေသနံ စရမာနော မဟတော ရုက္ခဿ တိဋ္ဌတော သာရဝတော အတိက္ကမ္မေဝ သာရံ၊ ဖေဂ္ဂုံ ဆေတွာ အာဒါယ ပက္ကမေယျ ‘သာရ’န္တိ မညမာနော. တမေနံ စက္ခုမာ ပုရိသော ဒိသွာ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘န ဝတာယံ ဘဝံ ပုရိသော အညာသိ သာရံ၊ န အညာသိ ဖေဂ္ဂုံ၊ န အညာသိ တစံ၊ န အညာသိ ပပဋိကံ၊ န အညာသိ သာခါပလာသံ. တထာ ဟယံ ဘဝံ ပုရိသော သာရတ္ထိကော သာရဂဝေသီ သာရပရိယေသနံ စရမာနော မဟတော ရုက္ခဿ တိဋ္ဌတော သာရဝတော အတိက္ကမ္မေဝ သာရံ၊ ဖေဂ္ဂုံ ဆေတွာ အာဒါယ ပက္ကန္တော ‘သာရ’န္တိ မညမာနော. ယဉ္စဿ သာရေန သာရကရဏီယံ တဉ္စဿ အတ္ထံ နာနုဘဝိဿတီ’တိ.
၃၁၇. ‘‘သေယျထာပိ ဝါ ပန၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ပုရိသော သာရတ္ထိကော သာရဂဝေသီ သာရပရိယေသနံ စရမာနော မဟတော ရုက္ခဿ တိဋ္ဌတော သာရဝတော သာရညေဝ ဆေတွာ အာဒါယ ပက္ကမေယျ ‘သာရ’န္တိ ဇာနမာနော. တမေနံ စက္ခုမာ ပုရိသော ဒိသွာ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘အညာသိ ဝတာယံ ဘဝံ ပုရိသော သာရံ၊ အညာသိ ဖေဂ္ဂုံ၊ အညာသိ တစံ၊ အညာသိ ပပဋိကံ၊ အညာသိ သာခါပလာသံ. တထာ ဟယံ ဘဝံ ပုရိသော သာရတ္ထိကော သာရဂဝေသီ သာရပရိယေသနံ စရမာနော မဟတော ရုက္ခဿ တိဋ္ဌတော သာရဝတော သာရညေဝ ဆေတွာ အာဒါယ ပက္ကန္တော ‘သာရ’န္တိ ဇာနမာနော. ယဉ္စဿ သာရေန သာရကရဏီယံ တဉ္စဿ အတ္ထံ အနုဘဝိဿတီ’တိ.
၃၁၈. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဣဓေကစ္စော ပုဂ္ဂလော သဒ္ဓါ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော ဟောတိ – ‘ဩတိဏ္ဏောမှိ ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ၊ ဒုက္ခောတိဏ္ဏော ဒုက္ခပရေတော၊ အပ္ပေဝ နာမ ဣမဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ အန္တကိရိယာ ပညာယေထာ’တိ. သော ဧဝံ ပဗ္ဗဇိတော သမာနော လာဘသက္ကာရသိလောကံ အဘိနိဗ္ဗတ္တေတိ. သော တေန လာဘသက္ကာရသိလောကေန အတ္တမနော ဟောတိ ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပေါ. သော တေန လာဘသက္ကာရသိလောကေန အတ္တာနုက္ကံသေတိ၊ ပရံ ဝမ္ဘေတိ – ‘အဟမသ္မိ လာဘသက္ကာရသိလောကဝါ၊ ဣမေ ပနညေ ဘိက္ခူ အပ္ပညာတာ အပ္ပေသက္ခာ’တိ. လာဘသက္ကာရသိလောကေန စ ယေ အညေ ဓမ္မာ ဥတ္တရိတရာ စ ပဏီတတရာ စ တေသံ ဓမ္မာနံ သစ္ဆိကိရိယာယ န ဆန္ဒံ ဇနေတိ၊ န ဝါယမတိ၊ ဩလီနဝုတ္တိကော စ ဟောတိ သာထလိကော. သေယျထာပိ သော၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ပုရိသော သာရတ္ထိကော သာရဂဝေသီ သာရပရိယေသနံ စရမာနော မဟတော ရုက္ခဿ တိဋ္ဌတော သာရဝတော အတိက္ကမ္မေဝ သာရံ အတိက္ကမ္မ ဖေဂ္ဂုံ အတိက္ကမ္မ တစံ အတိက္ကမ္မ ပပဋိကံ၊ သာခါပလာသံ ဆေတွာ အာဒါယ ပက္ကန္တော ‘သာရ’န္တိ မညမာနော. ယဉ္စဿ သာရေန သာရကရဏီယံ တဉ္စဿ အတ္ထံ နာနုဘဝိဿတိ. တထူပမာဟံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဣမံ ပုဂ္ဂလံ ဝဒါမိ.
၃၁၉. ‘‘ဣဓ ပန၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဧကစ္စော ပုဂ္ဂလော သဒ္ဓါ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော ဟောတိ – ‘ဩတိဏ္ဏောမှိ ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ၊ ဒုက္ခောတိဏ္ဏော ဒုက္ခပရေတော၊ အပ္ပေဝ နာမ ဣမဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ အန္တကိရိယာ ပညာယေထာ’တိ. သော ဧဝံ ပဗ္ဗဇိတော သမာနော လာဘသက္ကာရသိလောကံ အဘိနိဗ္ဗတ္တေတိ. သော တေန လာဘသက္ကာရသိလောကေန န အတ္တမနော ဟောတိ န ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပေါ. သော တေန လာဘသက္ကာရသိလောကေန န အတ္တာနုက္ကံသေတိ၊ န ပရံ ဝမ္ဘေတိ. လာဘသက္ကာရသိလောကေန စ ယေ အညေ ဓမ္မာ ဥတ္တရိတရာ စ ပဏီတတရာ စ တေသံ ဓမ္မာနံ သစ္ဆိကိရိယာယ ဆန္ဒံ ဇနေတိ၊ ဝါယမတိ၊ အနောလီနဝုတ္တိကော စ ဟောတိ အသာထလိကော. သော သီလသမ္ပဒံ အာရာဓေတိ. သော တာယ သီလသမ္ပဒါယ အတ္တမနော ဟောတိ၊ ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပေါ. သော တာယ သီလသမ္ပဒါယ အတ္တာနုက္ကံသေတိ၊ ပရံ ဝမ္ဘေတိ – ‘အဟမသ္မိ သီလဝါ ကလျာဏဓမ္မော၊ ဣမေ ပနညေ ဘိက္ခူ ဒုဿီလာ ပါပဓမ္မာ’တိ. သီလသမ္ပဒါယ စ ယေ အညေ ဓမ္မာ ဥတ္တရိတရာ စ ပဏီတတရာ စ တေသံ ဓမ္မာနံ သစ္ဆိကိရိယာယ န ဆန္ဒံ ဇနေတိ၊ န ဝါယမတိ၊ ဩလီနဝုတ္တိကော စ ဟောတိ သာထလိကော. သေယျထာပိ သော၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ပုရိသော သာရတ္ထိကော သာရဂဝေသီ သာရပရိယေသနံ စရမာနော မဟတော ရုက္ခဿ တိဋ္ဌတော သာရဝတော အတိက္ကမ္မေဝ သာရံ အတိက္ကမ္မ ဖေဂ္ဂုံ အတိက္ကမ္မ တစံ၊ ပပဋိကံ ဆေတွာ အာဒါယ ပက္ကန္တော ‘သာရ’န္တိ မညမာနော. ယဉ္စဿ သာရေန သာရကရဏီယံ၊ တဉ္စဿ အတ္ထံ နာနုဘဝိဿတိ. တထူပမာဟံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဣမံ ပုဂ္ဂလံ ဝဒါမိ.
၃၂၀. ‘‘ဣဓ ပန၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဧကစ္စော ပုဂ္ဂလော သဒ္ဓါ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော ဟောတိ – ‘ဩတိဏ္ဏောမှိ ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ၊ ဒုက္ခောတိဏ္ဏော ဒုက္ခပရေတော၊ အပ္ပေဝ နာမ ဣမဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ အန္တကိရိယာ ပညာယေထာ’တိ. သော ဧဝံ ပဗ္ဗဇိတော သမာနော လာဘသက္ကာရသိလောကံ အဘိနိဗ္ဗတ္တေတိ. သော တေန လာဘသက္ကာရသိလောကေန န အတ္တမနော ဟောတိ၊ န ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပေါ. သော တေန လာဘသက္ကာရသိလောကေန န အတ္တာနုက္ကံသေတိ၊ န ပရံ ဝမ္ဘေတိ. လာဘသက္ကာရသိလောကေန စ ယေ အညေ ဓမ္မာ ဥတ္တရိတရာ စ ပဏီတတရာ စ တေသံ ဓမ္မာနံ သစ္ဆိကိရိယာယ ဆန္ဒံ ဇနေတိ၊ ဝါယမတိ၊ အနောလီနဝုတ္တိကော စ ဟောတိ အသာထလိကော. သော သီလသမ္ပဒံ အာရာဓေတိ. သော တာယ သီလသမ္ပဒါယ အတ္တမနော ဟောတိ နော စ ခေါ ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပေါ. သော တာယ သီလသမ္ပဒါယ န အတ္တာနုက္ကံသေတိ၊ န ပရံ ဝမ္ဘေတိ. သီလသမ္ပဒါယ စ ယေ အညေ ဓမ္မာ ဥတ္တရိတရာ စ ပဏီတတရာ စ တေသံ ဓမ္မာနံ သစ္ဆိကိရိယာယ ဆန္ဒံ ဇနေတိ၊ ဝါယမတိ၊ အနောလီနဝုတ္တိကော စ ဟောတိ အသာထလိကော. သော သမာဓိသမ္ပဒံ အာရာဓေတိ. သော တာယ သမာဓိသမ္ပဒါယ အတ္တမနော ဟောတိ၊ ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပေါ. သော တာယ သမာဓိသမ္ပဒါယ အတ္တာနုက္ကံသေတိ၊ ပရံ ဝမ္ဘေတိ – ‘အဟမသ္မိ သမာဟိတော ဧကဂ္ဂစိတ္တော၊ ဣမေ ပနညေ ဘိက္ခူ အသမာဟိတာ ဝိဗ္ဘန္တစိတ္တာ’တိ. သမာဓိသမ္ပဒါယ စ ယေ အညေ ဓမ္မာ ဥတ္တရိတရာ စ ပဏီတတရာ စ၊ တေသံ ဓမ္မာနံ သစ္ဆိကိရိယာယ န ဆန္ဒံ ဇနေတိ၊ န ဝါယမတိ၊ ဩလီနဝုတ္တိကော စ ဟောတိ သာထလိကော. သေယျထာပိ သော၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ပုရိသော သာရတ္ထိကော သာရဂဝေသီ သာရပရိယေသနံ စရမာနော မဟတော ရုက္ခဿ တိဋ္ဌတော သာရဝတော အတိက္ကမ္မေဝ သာရံ အတိက္ကမ္မ ဖေဂ္ဂုံ၊ တစံ ဆေတွာ အာဒါယ ပက္ကန္တော ‘သာရ’န္တိ မညမာနော. ယဉ္စဿ သာရေန သာရကရဏီယံ တဉ္စဿ အတ္ထံ နာနုဘဝိဿတိ. တထူပမာဟံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဣမံ ပုဂ္ဂလံ ဝဒါမိ.
၃၂၁. ‘‘ဣဓ ပန၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဧကစ္စော ပုဂ္ဂလော သဒ္ဓါ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော ဟောတိ – ‘ဩတိဏ္ဏောမှိ ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန။ပေ။ အန္တကိရိယာ ပညာယေထာ’တိ. သော ဧဝံ ပဗ္ဗဇိတော သမာနော လာဘသက္ကာရသိလောကံ အဘိနိဗ္ဗတ္တေတိ. သော တေန လာဘသက္ကာရသိလောကေန န အတ္တမနော ဟောတိ န ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပေါ. သော တေန လာဘသက္ကာရသိလောကေန န အတ္တာနုက္ကံသေတိ၊ န ပရံ ဝမ္ဘေတိ. လာဘသက္ကာရသိလောကေန စ ယေ အညေ ဓမ္မာ ဥတ္တရိတရာ စ ပဏီတတရာ စ တေသံ ဓမ္မာနံ သစ္ဆိကိရိယာယ ဆန္ဒံ ဇနေတိ၊ ဝါယမတိ၊ အနောလီနဝုတ္တိကော စ ဟောတိ အသာထလိကော. သော သီလသမ္ပဒံ အာရာဓေတိ. သော တာယ သီလသမ္ပဒါယ အတ္တမနော ဟောတိ၊ နော စ ခေါ ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပေါ. သော တာယ သီလသမ္ပဒါယ န အတ္တာနုက္ကံသေတိ၊ န ပရံ ဝမ္ဘေတိ. သီလသမ္ပဒါယ စ ယေ အညေ ဓမ္မာ ဥတ္တရိတရာ စ ပဏီတတရာ စ တေသံ ဓမ္မာနံ သစ္ဆိကိရိယာယ ဆန္ဒံ ဇနေတိ၊ ဝါယမတိ၊ အနောလီနဝုတ္တိကော စ ဟောတိ အသာထလိကော. သော သမာဓိသမ္ပဒံ အာရာဓေတိ. သော တာယ သမာဓိသမ္ပဒါယ အတ္တမနော ဟောတိ၊ နော စ ခေါ ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပေါ. သော တာယ သမာဓိသမ္ပဒါယ န အတ္တာနုက္ကံသေတိ၊ န ပရံ ဝမ္ဘေတိ. သမာဓိသမ္ပဒါယ စ ယေ အညေ ဓမ္မာ ဥတ္တရိတရာ စ ပဏီတတရာ စ တေသံ ဓမ္မာနံ သစ္ဆိကိရိယာယ ဆန္ဒံ ဇနေတိ၊ ဝါယမတိ၊ အနောလီနဝုတ္တိကော စ ဟောတိ အသာထလိကော. သော ဉာဏဒဿနံ အာရာဓေတိ. သော တေန ဉာဏဒဿနေန အတ္တမနော ဟောတိ၊ ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပေါ. သော တေန ဉာဏဒဿနေန အတ္တာနုက္ကံသေတိ၊ ပရံ ဝမ္ဘေတိ – ‘အဟမသ္မိ ဇာနံ ပဿံ ဝိဟရာမိ၊ ဣမေ ပနညေ ဘိက္ခူ အဇာနံ အပဿံ ဝိဟရန္တီ’တိ. ဉာဏဒဿနေန စ ယေ အညေ ဓမ္မာ ဥတ္တရိတရာ စ ပဏီတတရာ စ တေသံ ဓမ္မာနံ သစ္ဆိကိရိယာယ န ဆန္ဒံ ဇနေတိ၊ န ဝါယမတိ၊ ဩလီနဝုတ္တိကော စ ဟောတိ သာထလိကော. သေယျထာပိ သော၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ပုရိသော သာရတ္ထိကော သာရဂဝေသီ သာရပရိယေသနံ စရမာနော မဟတော ရုက္ခဿ တိဋ္ဌတော သာရဝတော အတိက္ကမ္မေဝ သာရံ၊ ဖေဂ္ဂုံ ဆေတွာ အာဒါယ ပက္ကန္တော ‘သာရ’န္တိ မညမာနော. ယဉ္စဿ သာရေန သာရကရဏီယံ တဉ္စဿ အတ္ထံ နာနုဘဝိဿတိ. တထူပမာဟံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဣမံ ပုဂ္ဂလံ ဝဒါမိ.
၃၂၂. ‘‘ဣဓ ပန၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဧကစ္စော ပုဂ္ဂလော သဒ္ဓါ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော ဟောတိ – ‘ဩတိဏ္ဏောမှိ ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ၊ ဒုက္ခောတိဏ္ဏော ဒုက္ခပရေတော၊ အပ္ပေဝ နာမ ဣမဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ အန္တကိရိယာ ပညာယေထာ’တိ. သော ဧဝံ ပဗ္ဗဇိတော သမာနော လာဘသက္ကာရသိလောကံ အဘိနိဗ္ဗတ္တေတိ. သော တေန လာဘသက္ကာရသိလောကေန န အတ္တမနော ဟောတိ၊ န ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပေါ. သော တေန လာဘသက္ကာရသိလောကေန န အတ္တာနုက္ကံသေတိ၊ န ပရံ ဝမ္ဘေတိ. လာဘသက္ကာရသိလောကေန စ ယေ အညေ ဓမ္မာ ဥတ္တရိတရာ စ ပဏီတတရာ စ တေသံ ဓမ္မာနံ သစ္ဆိကိရိယာယ ဆန္ဒံ ဇနေတိ၊ ဝါယမတိ၊ အနောလီနဝုတ္တိကော စ ဟောတိ အသာထလိကော. သော သီလသမ္ပဒံ အာရာဓေတိ. သော တာယ သီလသမ္ပဒါယ အတ္တမနော ဟောတိ၊ နော စ ခေါ ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပေါ. သော တာယ သီလသမ္ပဒါယ န အတ္တာနုက္ကံသေတိ၊ န ပရံ ဝမ္ဘေတိ. သီလသမ္ပဒါယ စ ယေ အညေ ဓမ္မာ ဥတ္တရိတရာ စ ပဏီတတရာ စ တေသံ ဓမ္မာနံ သစ္ဆိကိရိယာယ ဆန္ဒံ ဇနေတိ၊ ဝါယမတိ၊ အနောလီနဝုတ္တိကော စ ဟောတိ အသာထလိကော. သော သမာဓိသမ္ပဒံ အာရာဓေတိ. သော တာယ သမာဓိသမ္ပဒါယ အတ္တမနော ဟောတိ၊ နော စ ခေါ ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပေါ. သော တာယ သမာဓိသမ္ပဒါယ န အတ္တာနုက္ကံသေတိ၊ န ပရံ ဝမ္ဘေတိ. သမာဓိသမ္ပဒါယ စ ယေ အညေ ဓမ္မာ ဥတ္တရိတရာ စ ပဏီတတရာ စ တေသံ ဓမ္မာနံ သစ္ဆိကိရိယာယ ဆန္ဒံ ဇနေတိ၊ ဝါယမတိ၊ အနောလီနဝုတ္တိကော စ ဟောတိ အသာထလိကော. သော ဉာဏဒဿနံ အာရာဓေတိ. သော တေန ဉာဏဒဿနေန အတ္တမနော ဟောတိ၊ နော စ ခေါ ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပေါ. သော တေန ဉာဏဒဿနေန န အတ္တာနုက္ကံသေတိ၊ န ပရံ ဝမ္ဘေတိ. ဉာဏဒဿနေန စ ယေ အညေ ဓမ္မာ ဥတ္တရိတရာ စ ပဏီတတရာ စ တေသံ ဓမ္မာနံ သစ္ဆိကိရိယာယ ဆန္ဒံ ဇနေတိ၊ ဝါယမတိ၊ အနောလီနဝုတ္တိကော စ ဟောတိ အသာထလိကော.
၃၂၃. ‘‘ကတမေ စ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဓမ္မာ ဉာဏဒဿနေန ဥတ္တရိတရာ စ ပဏီတတရာ စ? ဣဓ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဘိက္ခု ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယမ္ပိ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဓမ္မော ဉာဏဒဿနေန ဥတ္တရိတရော စ ပဏီတတရော စ.
‘‘ပုန စပရံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဘိက္ခု ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ အဇ္ဈတ္တံ သမ္ပသာဒနံ စေတသော ဧကောဒိဘာဝံ အဝိတက္ကံ အဝိစာရံ သမာဓိဇံ ပီတိသုခံ ဒုတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယမ္ပိ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဓမ္မော ဉာဏဒဿနေန ဥတ္တရိတရော စ ပဏီတတရော စ.
‘‘ပုန စပရံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဘိက္ခု ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ ဥပေက္ခကော စ ဝိဟရတိ၊ သတော စ သမ္ပဇာနော သုခဉ္စ ကာယေန ပဋိသံဝေဒေတိ၊ ယံ တံ အရိယာ အာစိက္ခန္တိ – ‘ဥပေက္ခကော သတိမာ သုခဝိဟာရီ’တိ တတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယမ္ပိ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဓမ္မော ဉာဏဒဿနေန ဥတ္တရိတရော စ ပဏီတတရော စ.
‘‘ပုန စပရံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဘိက္ခု သုခဿ စ ပဟာနာ ဒုက္ခဿ စ ပဟာနာ ပုဗ္ဗေဝ သောမနဿဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာ အဒုက္ခမသုခံ ဥပေက္ခာသတိပါရိသုဒ္ဓိံ စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယမ္ပိ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဓမ္မော ဉာဏဒဿနေန ဥတ္တရိတရော စ ပဏီတတရော စ.
‘‘ပုန စပရံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဘိက္ခု သဗ္ဗသော ရူပသညာနံ သမတိက္ကမာ ပဋိဃသညာနံ အတ္ထင်္ဂမာ နာနတ္တသညာနံ အမနသိကာရာ ‘အနန္တော အာကာသော’တိ အာကာသာနဉ္စာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယမ္ပိ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဓမ္မော ဉာဏဒဿနေန ဥတ္တရိတရော စ ပဏီတတရော စ.
‘‘ပုန စပရံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဘိက္ခု သဗ္ဗသော အာကာသာနဉ္စာယတနံ သမတိက္ကမ္မ ‘အနန္တံ ဝိညာဏ’န္တိ ဝိညာဏဉ္စာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယမ္ပိ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဓမ္မော ဉာဏဒဿနေန ဥတ္တရိတရော စ ပဏီတတရော စ.
‘‘ပုန စပရံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဘိက္ခု သဗ္ဗသော ဝိညာဏဉ္စာယတနံ သမတိက္ကမ္မ ‘နတ္ထိ ကိဉ္စီ’တိ အာကိဉ္စညာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယမ္ပိ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဓမ္မော ဉာဏဒဿနေန ဥတ္တရိတရော စ ပဏီတတရော စ.
‘‘ပုန စပရံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဘိက္ခု သဗ္ဗသော အာကိဉ္စညာယတနံ သမတိက္ကမ္မ နေဝသညာနာသညာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယမ္ပိ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဓမ္မော ဉာဏဒဿနေန ဥတ္တရိတရော စ ပဏီတတရော စ.
‘‘ပုန စပရံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဘိက္ခု သဗ္ဗသော နေဝသညာနာသညာယတနံ သမတိက္ကမ္မ သညာဝေဒယိတနိရောဓံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ၊ ပညာယ စဿ ဒိသွာ အာသဝါ ပရိက္ခီဏာ ဟောန္တိ. အယမ္ပိ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဓမ္မော ဉာဏဒဿနေန ဥတ္တရိတရော စ ပဏီတတရော စ. ဣမေ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဓမ္မာ ဉာဏဒဿနေန ဥတ္တရိတရာ စ ပဏီတတရာ စ.
၃၂၄. ‘‘သေယျထာပိ သော၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ပုရိသော သာရတ္ထိကော သာရဂဝေသီ သာရပရိယေသနံ စရမာနော မဟတော ရုက္ခဿ တိဋ္ဌတော သာရဝတော သာရံယေဝ ဆေတွာ အာဒါယ ပက္ကန္တော ‘သာရ’န္တိ ဇာနမာနော. ယဉ္စဿ သာရေန သာရကရဏီယံ တဉ္စဿ အတ္ထံ အနုဘဝိဿတိ. တထူပမာဟံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဣမံ ပုဂ္ဂလံ ဝဒါမိ.
‘‘ဣတိ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ နယိဒံ ဗြဟ္မစရိယံ လာဘသက္ကာရသိလောကာနိသံသံ၊ န သီလသမ္ပဒါနိသံသံ၊ န သမာဓိသမ္ပဒါနိသံသံ၊ န ဉာဏဒဿနာနိသံသံ. ယာ စ ခေါ အယံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ အကုပ္ပါ စေတောဝိမုတ္တိ – ဧတဒတ္ထမိဒံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ဧတံ သာရံ ဧတံ ပရိယောသာန’’န္တိ.
ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ ပိင်္ဂလကောစ္ဆော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ၊ ဘော ဂေါတမ၊ အဘိက္ကန္တံ၊ ဘော ဂေါတမ။ပေ။ ဥပါသကံ မံ ဘဝံ ဂေါတမော ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ.
စူဠသာရောပမသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ ဒသမံ.
ဩပမ္မဝဂ္ဂေါ နိဋ္ဌိတော တတိယော.