၃. တတိယသုတ္တန္တနိဒ္ဒေသော

၁၉၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ [သံ. နိ. ၅.၄၇၈-၄၇၉ ပဿိတဗ္ဗာ]. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ၊ သတိန္ဒြိယံ၊ သမာဓိန္ဒြိယံ၊ ပညိန္ဒြိယံ. ကတ္ထ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ? စတူသု သောတာပတ္တိယင်္ဂေသု – ဧတ္ထ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကတ္ထ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ? စတူသု သမ္မပ္ပဓာနေသု – ဧတ္ထ ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကတ္ထ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ? စတူသု သတိပဋ္ဌာနေသု – ဧတ္ထ သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကတ္ထ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ? စတူသု ဈာနေသု – ဧတ္ထ သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကတ္ထ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ? စတူသု အရိယသစ္စေသု – ဧတ္ထ ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ’’.

စတူသု သောတာပတ္တိယင်္ဂေသု သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတိဟာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? စတူသု သမ္မပ္ပဓာနေသု ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတိဟာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? စတူသု သတိပဋ္ဌာနေသု သတိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတိဟာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? စတူသု ဈာနေသု သမာဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတိဟာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? စတူသု အရိယသစ္စေသု ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတိဟာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ?

စတူသု သောတာပတ္တိယင်္ဂေသု သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ. စတူသု သမ္မပ္ပဓာနေသု ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ. စတူသု သတိပဋ္ဌာနေသု သတိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ. စတူသု ဈာနေသု သမာဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ. စတူသု အရိယသစ္စေသု ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ.

က. ပဘေဒဂဏနနိဒ္ဒေသော

၁၉၅. စတူသု သောတာပတ္တိယင်္ဂေသု သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? သပ္ပုရိသသံသေဝေ သောတာပတ္တိယင်္ဂေ အဓိမောက္ခာဓိပတေယျဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ သဒ္ဓမ္မသဝနေ သောတာပတ္တိယင်္ဂေ။ ယောနိသောမနသိကာရေ သောတာပတ္တိယင်္ဂေ။ ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပတ္တိယာ သောတာပတ္တိယင်္ဂေ အဓိမောက္ခာဓိပတေယျဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. စတူသု သောတာပတ္တိယင်္ဂေသု သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဣမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ.

စတူသု သမ္မပ္ပဓာနေသု ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? အနုပ္ပန္နာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အနုပ္ပါဒါယ သမ္မပ္ပဓာနေ ပဂ္ဂဟာဓိပတေယျဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဥပ္ပန္နာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ သမ္မပ္ပဓာနေ။ပေ။ အနုပ္ပန္နာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပ္ပါဒါယ သမ္မပ္ပဓာနေ။ပေ။ ဥပ္ပန္နာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဌိတိယာ အသမ္မောသာယ ဘိယျောဘာဝါယ ဝေပုလ္လာယ ဘာဝနာယ ပါရိပူရိယာ သမ္မပ္ပဓာနေ ပဂ္ဂဟာဓိပတေယျဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. စတူသု သမ္မပ္ပဓာနေသု ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဣမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ.

စတူသု သတိပဋ္ဌာနေသု သတိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? ကာယေ ကာယာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနေ ဥပဋ္ဌာနာဓိပတေယျဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ သတိန္ဒြိယဿ ဝသေန အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဝေဒနာသု ဝေဒနာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနေ။ပေ။ စိတ္တေ စိတ္တာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနေ။ ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနေ ဥပဋ္ဌာနာဓိပတေယျဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ သတိန္ဒြိယဿ ဝသေန အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. စတူသု သတိပဋ္ဌာနေသု သတိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဣမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ.

စတူသု ဈာနေသု သမာဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? ပဌမေ ဈာနေ အဝိက္ခေပါဓိပတေယျဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ သမာဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဒုတိယေ ဈာနေ။ပေ။ တတိယေ ဈာနေ။ စတုတ္ထေ ဈာနေ အဝိက္ခေပါဓိပတေယျဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ သမာဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. စတူသု ဈာနေသု သမာဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဣမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ.

စတူသု အရိယသစ္စေသု ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? ဒုက္ခေ အရိယသစ္စေ ဒဿနာဓိပတေယျဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဒုက္ခသမုဒယေ အရိယသစ္စေ။ပေ။ ဒုက္ခနိရောဓေ အရိယသစ္စေ။ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အရိယသစ္စေ ဒဿနာဓိပတေယျဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. စတူသု အရိယသစ္စေသု ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဣမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ.

ခ. စရိယဝါရော

၁၉၆. စတူသု သောတာပတ္တိယင်္ဂေသု သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတိဟာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ?

စတူသု သမ္မပ္ပဓာနေသု။ပေ။ စတူသု သတိပဋ္ဌာနေသု။ စတူသု ဈာနေသု။ စတူသု အရိယသစ္စေသု ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတိဟာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ? စတူသု သောတာပတ္တိယင်္ဂေသု သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. စတူသု သမ္မပ္ပဓာနေသု။ပေ။ စတူသု သတိပဋ္ဌာနေသု။ စတူသု ဈာနေသု။ စတူသု အရိယသစ္စေသု ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.

စတူသု သောတာပတ္တိယင်္ဂေသု သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ? သပ္ပုရိသသံသေဝေ သောတာပတ္တိယင်္ဂေ အဓိမောက္ခာဓိပတေယျဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. သဒ္ဓမ္မသဝနေ သောတာပတ္တိယင်္ဂေ။ပေ။ ယောနိသော မနသိကာရေ သောတာပတ္တိယင်္ဂေ။ ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပတ္တိယာ သောတာပတ္တိယင်္ဂေ အဓိမောက္ခာဓိပတေယျဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. စတူသု သောတာပတ္တိယင်္ဂေသု သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဣမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.

စတူသု သမ္မပ္ပဓာနေသု ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ? အနုပ္ပန္နာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အနုပ္ပါဒါယ သမ္မပ္ပဓာနေ ပဂ္ဂဟာဓိပတေယျဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ဥပ္ပန္နာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ သမ္မပ္ပဓာနေ။ပေ။ အနုပ္ပန္နာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပ္ပါဒါယ သမ္မပ္ပဓာနေ။ပေ။ ဥပ္ပန္နာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဌိတိယာ အသမ္မောသာယ ဘိယျောဘာဝါယ ဝေပုလ္လာယ ဘာဝနာယ ပါရိပူရိယာ သမ္မပ္ပဓာနေ ပဂ္ဂဟာဓိပတေယျဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ။ပေ။ စတူသု သမ္မပ္ပဓာနေသု ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဣမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.

စတူသု သတိပဋ္ဌာနေသု သတိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ? ကာယေ ကာယာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနေ ဥပဋ္ဌာနာဓိပတေယျဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ သတိန္ဒြိယဿ ဝသေန အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ဝေဒနာသု ဝေဒနာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနေ။ပေ။ စိတ္တေ စိတ္တာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနေ။ပေ။ ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနေ ဥပဋ္ဌာနာဓိပတေယျဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ။ပေ။ စတူသု သတိပဋ္ဌာနေသု သတိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဣမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.

စတူသု ဈာနေသု သမာဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ? ပဌမေ ဈာနေ အဝိက္ခေပါဓိပတေယျဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ သမာဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ဒုတိယေ ဈာနေ။ပေ။ တတိယေ ဈာနေ။ပေ။ စတုတ္ထေ ဈာနေ အဝိက္ခေပါဓိပတေယျဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ။ပေ။ စတူသု ဈာနေသု သမာဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဣမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.

စတူသု အရိယသစ္စေသု ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ? ဒုက္ခေ အရိယသစ္စေ ဒဿနာဓိပတေယျဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ဒုက္ခသမုဒယေ အရိယသစ္စေ။ပေ။ ဒုက္ခနိရောဓေ အရိယသစ္စေ။ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အရိယသစ္စေ ဒဿနာဓိပတေယျဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. စတူသု အရိယသစ္စေသု ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဣမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.

ဂ. စာရဝိဟာရနိဒ္ဒေသော

၁၉၇. စာရော စ ဝိဟာရော စ အနုဗုဒ္ဓေါ ဟောတိ ပဋိဝိဒ္ဓေါ၊ ယထာစရန္တံ ယထာဝိဟရန္တံ ဝိညူ သဗြဟ္မစာရီ ဂမ္ဘီရေသု ဌာနေသု ဩကပ္ပေယျုံ – ‘‘အဒ္ဓါ၊ အယမာယသ္မာ ပတ္တော ဝါ ပါပုဏိဿတိ ဝါ’’.

စရိယာတိ အဋ္ဌ စရိယာယော – ဣရိယာပထစရိယာ၊ အာယတနစရိယာ၊ သတိစရိယာ၊ သမာဓိစရိယာ၊ ဉာဏစရိယာ၊ မဂ္ဂစရိယာ၊ ပတ္တိစရိယာ၊ လောကတ္ထစရိယာတိ. ဣရိယာပထစရိယာတိ စတူသု ဣရိယာပထေသု. အာယတနစရိယာတိ ဆသု အဇ္ဈတ္တိကဗာဟိရေသု အာယတနေသု. သတိစရိယာတိ စတူသု သတိပဋ္ဌာနေသု. သမာဓိစရိယာတိ စတူသု ဈာနေသု. ဉာဏစရိယာတိ စတူသု အရိယသစ္စေသု. မဂ္ဂစရိယာတိ စတူသု အရိယမဂ္ဂေသု. ပတ္တိစရိယာတိ စတူသု သာမညဖလေသု. လောကတ္ထစရိယာတိ တထာဂတေသု အရဟန္တေသု သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေသု၊ ပဒေသေ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေသု၊ ပဒေသေ သာဝကေသု. ဣရိယာပထစရိယာ စ ပဏိဓိသမ္ပန္နာနံ၊ အာယတနစရိယာ စ ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရာနံ၊ သတိစရိယာ စ အပ္ပမာဒဝိဟာရီနံ၊ သမာဓိစရိယာ စ အဓိစိတ္တမနုယုတ္တာနံ၊ ဉာဏစရိယာ စ ဗုဒ္ဓိသမ္ပန္နာနံ၊ မဂ္ဂစရိယာ စ သမ္မာပဋိပန္နာနံ၊ ပတ္တိစရိယာ စ အဓိဂတဖလာနံ၊ လောကတ္ထစရိယာ စ တထာဂတာနံ အရဟန္တာနံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓါနံ၊ ပဒေသေ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါနံ၊ ပဒေသေ သာဝကာနံ. ဣမာ အဋ္ဌ စရိယာယော.

အပရာပိ အဋ္ဌ စရိယာယော. အဓိမုစ္စန္တော သဒ္ဓါယ စရတိ၊ ပဂ္ဂဏှန္တော ဝီရိယေန စရတိ၊ ဥပဋ္ဌာပေန္တော သတိယာ စရတိ၊ အဝိက္ခေပံ ကရောန္တော သမာဓိနာ စရတိ၊ ပဇာနန္တော ပညာယ စရတိ၊ ဝိဇာနန္တော ဝိညာဏစရိယာယ စရတိ၊ ဧဝံ ပဋိပန္နဿ ကုသလာ ဓမ္မာ အာယာပေန္တီတိ အာယတနစရိယာယ စရတိ၊ ဧဝံ ပဋိပန္နော ဝိသေသမဓိဂစ္ဆတီတိ ဝိသေသစရိယာယ စရတိ – ဣမာ အဋ္ဌ စရိယာယော.

အပရာပိ အဋ္ဌ စရိယာယော. ဒဿနစရိယာ စ သမ္မာဒိဋ္ဌိယာ၊ အဘိနိရောပနစရိယာ စ သမ္မာသင်္ကပ္ပဿ၊ ပရိဂ္ဂဟစရိယာ စ သမ္မာဝါစာယ၊ သမုဋ္ဌာနစရိယာ စ သမ္မာကမ္မန္တဿ၊ ဝေါဒါနစရိယာ စ သမ္မာအာဇီဝဿ၊ ပဂ္ဂဟစရိယာ စ သမ္မာဝါယာမဿ၊ ဥပဋ္ဌာနစရိယာ စ သမ္မာသတိယာ၊ အဝိက္ခေပစရိယာ စ သမ္မာသမာဓိဿ – ဣမာ အဋ္ဌ စရိယာယော.

ဝိဟာရောတိ အဓိမုစ္စန္တော သဒ္ဓါယ ဝိဟရတိ၊ ပဂ္ဂဏှန္တော ဝီရိယေန ဝိဟရတိ၊ ဥပဋ္ဌာပေန္တော သတိယာ ဝိဟရတိ၊ အဝိက္ခေပံ ကရောန္တော သမာဓိနာ ဝိဟရတိ၊ ပဇာနန္တော ပညာယ ဝိဟရတိ.

အနုဗုဒ္ဓေါတိ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ အဓိမောက္ခဋ္ဌော အနုဗုဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ပဂ္ဂဟဋ္ဌော အနုဗုဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ သတိန္ဒြိယဿ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌော အနုဗုဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ သမာဓိန္ဒြိယဿ အဝိက္ခေပဋ္ဌော အနုဗုဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ ပညိန္ဒြိယဿ ဒဿနဋ္ဌော အနုဗုဒ္ဓေါ ဟောတိ.

ပဋိဝိဒ္ဓေါတိ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ အဓိမောက္ခဋ္ဌော ပဋိဝိဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ပဂ္ဂဟဋ္ဌော ပဋိဝိဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ သတိန္ဒြိယဿ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌော ပဋိဝိဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ သမာဓိန္ဒြိယဿ အဝိက္ခေပဋ္ဌော ပဋိဝိဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ ပညိန္ဒြိယဿ ဒဿနဋ္ဌော ပဋိဝိဒ္ဓေါ ဟောတိ. ယထာစရန္တန္တိ ဧဝံ သဒ္ဓါယ စရန္တံ၊ ဧဝံ ဝီရိယေန စရန္တံ၊ ဧဝံ သတိယာ စရန္တံ၊ ဧဝံ သမာဓိနာ စရန္တံ၊ ဧဝံ ပညာယ စရန္တံ. ယထာဝိဟရန္တန္တိ ဧဝံ သဒ္ဓါယ ဝိဟရန္တံ၊ ဧဝံ ဝီရိယေန ဝိဟရန္တံ၊ ဧဝံ သတိယာ ဝိဟရန္တံ၊ ဧဝံ သမာဓိနာ ဝိဟရန္တံ၊ ဧဝံ ပညာယ ဝိဟရန္တံ. ဝိညူတိ ဝိညူ ဝိဘာဝီ မေဓာဝီ ပဏ္ဍိတာ ဗုဒ္ဓိသမ္ပန္နာ. သဗြဟ္မစာရီတိ ဧကကမ္မံ ဧကုဒ္ဒေသော သမသိက္ခတာ. ဂမ္ဘီရေသု ဌာနေသူတိ ဂမ္ဘီရာနိ ဌာနာနိ ဝုစ္စန္တိ ဈာနာ စ ဝိမောက္ခာ စ သမာဓီ စ သမာပတ္တိယော စ မဂ္ဂါ စ ဖလာနိ စ အဘိညာယော စ ပဋိသမ္ဘိဒါ စ. ဩကပ္ပေယျုန္တိ သဒ္ဒဟေယျုံ အဓိမုစ္စေယျုံ. အဒ္ဓါတိ ဧကံသဝစနမေတံ နိဿံသယဝစနမေတံ နိက္ကင်္ခဝစနမေတံ အဒွေဇ္ဈဝစနမေတံ အဒွေဠှကဝစနမေတံ နိယောဂဝစနမေတံ အပဏ္ဏကဝစနမေတံ အဝတ္ထာပနဝစနမေတံ – အဒ္ဓါတိ. အာယသ္မာတိ ပိယဝစနမေတံ ဂရုဝစနမေတံ သဂါရဝသပ္ပတိဿာဓိဝစနမေတံ – အာယသ္မာတိ. ပတ္တော ဝါတိ အဓိဂတော ဝါ. ပါပုဏိဿတိ ဝါတိ အဓိဂမိဿတိ ဝါ.

သုတ္တန္တနိဒ္ဒေသော တတိယော.