၄. စတုတ္ထသုတ္တန္တနိဒ္ဒေသော

၁၉၈. ပုရိမနိဒါနံ [ပရိပုဏ္ဏနိဒါနံ (သျာ. က.)]. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ၊ သတိန္ဒြိယံ၊ သမာဓိန္ဒြိယံ၊ ပညိန္ဒြိယံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ. ဣမာနိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ကတိဟာကာရေဟိ ကေနဋ္ဌေန ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? ဣမာနိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဆဟာကာရေဟိ တေနဋ္ဌေန ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ – အာဓိပတေယျဋ္ဌေန အာဒိဝိသောဓနဋ္ဌေန အဓိမတ္တဋ္ဌေန၊ အဓိဋ္ဌာနဋ္ဌေန၊ ပရိယာဒါနဋ္ဌေန၊ ပတိဋ္ဌာပကဋ္ဌေန’’.

က. အာဓိပတေယျဋ္ဌနိဒ္ဒေသော

၁၉၉. ကထံ အာဓိပတေယျဋ္ဌေန ဣန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? အဿဒ္ဓိယံ ပဇဟတော အဓိမောက္ခာဓိပတေယျဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကောသဇ္ဇံ ပဇဟတော ပဂ္ဂဟာဓိပတေယျဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ပမာဒံ ပဇဟတော ဥပဋ္ဌာနာဓိပတေယျဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ သတိန္ဒြိယဿ ဝသေန အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဥဒ္ဓစ္စံ ပဇဟတော အဝိက္ခေပါဓိပတေယျဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ သမာဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. အဝိဇ္ဇံ ပဇဟတော ဒဿနာဓိပတေယျဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

ကာမစ္ဆန္ဒံ ပဇဟတော နေက္ခမ္မဝသေန အဓိမောက္ခာဓိပတေယျဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကာမစ္ဆန္ဒံ ပဇဟတော နေက္ခမ္မဝသေန ပဂ္ဂဟာဓိပတေယျဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကာမစ္ဆန္ဒံ ပဇဟတော နေက္ခမ္မဝသေန ဥပဋ္ဌာနာဓိပတေယျဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ သတိန္ဒြိယဿ ဝသေန အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကာမစ္ဆန္ဒံ ပဇဟတော နေက္ခမ္မဝသေန အဝိက္ခေပါဓိပတေယျဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ သမာဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကာမစ္ဆန္ဒံ ပဇဟတော နေက္ခမ္မဝသေန ဒဿနာဓိပတေယျဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

ဗျာပါဒံ ပဇဟတော အဗျာပါဒဝသေန။ပေ။ ထိနမိဒ္ဓံ ပဇဟတော အာလောကသညာဝသေန။ပေ။ သဗ္ဗကိလေသေ ပဇဟတော အရဟတ္တမဂ္ဂဝသေန အဓိမောက္ခာဓိပတေယျဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။ပေ။ သဗ္ဗကိလေသေ ပဇဟတော အရဟတ္တမဂ္ဂဝသေန ဒဿနာဓိပတေယျဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဧဝံ အာဓိပတေယျဋ္ဌေန ဣန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ.

ခ. အာဒိဝိသောဓနဋ္ဌနိဒ္ဒေသော

၂၀၀. ကထံ အာဒိဝိသောဓနဋ္ဌေန ဣန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ၊ အဿဒ္ဓိယသံဝရဋ္ဌေန [အဿဒ္ဓိယံ သံဝရဋ္ဌေန (သျာ. က.) ဧဝမီဒိသေသု ပဒေသုပိ] သီလဝိသုဒ္ဓိ – သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ အာဒိဝိသောဓနာ. ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ၊ ကောသဇ္ဇသံဝရဋ္ဌေန သီလဝိသုဒ္ဓိ – ဝီရိယိန္ဒြိယဿ အာဒိဝိသောဓနာ. ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ၊ ပမာဒသံဝရဋ္ဌေန သီလဝိသုဒ္ဓိ – သတိန္ဒြိယဿ အာဒိဝိသောဓနာ. အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ၊ ဥဒ္ဓစ္စသံဝရဋ္ဌေန သီလဝိသုဒ္ဓိ – သမာဓိန္ဒြိယဿ အာဒိဝိသောဓနာ. ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ၊ အဝိဇ္ဇာသံဝရဋ္ဌေန သီလဝိသုဒ္ဓိ – ပညိန္ဒြိယဿ အာဒိဝိသောဓနာ. နေက္ခမ္မေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ၊ ကာမစ္ဆန္ဒသံဝရဋ္ဌေန သီလဝိသုဒ္ဓိ – ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အာဒိဝိသောဓနာ. အဗျာပါဒေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ၊ ဗျာပါဒသံဝရဋ္ဌေန သီလဝိသုဒ္ဓိ – ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အာဒိဝိသောဓနာ။ပေ။ အရဟတ္တမဂ္ဂေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ၊ သဗ္ဗကိလေသသံဝရဋ္ဌေန သီလဝိသုဒ္ဓိ – ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အာဒိဝိသောဓနာ. ဧဝံ အာဒိဝိသောဓနဋ္ဌေန ဣန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ.

ဂ. အဓိမတ္တဋ္ဌနိဒ္ဒေသော

၂၀၁. ကထံ အဓိမတ္တဋ္ဌေန ဣန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဘာဝနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ဆန္ဒဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ဆန္ဒဝသေန ပါမောဇ္ဇံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ပါမောဇ္ဇဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ပါမောဇ္ဇဝသေန ပီတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ပီတိဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ပီတိဝသေန ပဿဒ္ဓိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ပဿဒ္ဓိဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ပဿဒ္ဓိဝသေန သုခံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – သုခဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. သုခဝသေန ဩဘာသော ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ဩဘာသဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ဩဘာသဝသေန သံဝေဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – သံဝေဂဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. သံဝေဇေတွာ စိတ္တံ သမာဒဟတိ – သမာဓိဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. တထာ သမာဟိတံ စိတ္တံ သာဓုကံ ပဂ္ဂဏှာတိ – ပဂ္ဂဟဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. တထာပဂ္ဂဟိတံ စိတ္တံ သာဓုကံ အဇ္ဈုပေက္ခတိ – ဥပေက္ခာဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ဥပေက္ခာဝသေန နာနတ္တကိလေသေဟိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ – ဝိမောက္ခဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ဝိမုတ္တတ္တာ တေ ဓမ္မာ ဧကရသာ ဟောန္တိ – ဧကရသဋ္ဌေန ဘာဝနာဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ဘာဝိတတ္တာ တတော ပဏီတတရေ ဝိဝဋ္ဋန္တိ – ဝိဝဋ္ဋနာဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ဝိဝဋ္ဋိတတ္တာ တတော ဝေါသဇ္ဇတိ [ဝေါဿဇ္ဇတိ (သျာ. က.)] – ဝေါသဂ္ဂဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ဝေါသဇ္ဇိတတ္တာ တတော နိရုဇ္ဈန္တိ – နိရောဓဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. နိရောဓဝသေန ဒွေ ဝေါသဂ္ဂါ – ပရိစ္စာဂဝေါသဂ္ဂေါ စ၊ ပက္ခန္ဒနဝေါသဂ္ဂေါ စ. ကိလေသေ စ ခန္ဓေ စ ပရိစ္စဇတီတိ – ပရိစ္စာဂဝေါသဂ္ဂေါ. နိရောဓနိဗ္ဗာနဓာတုယာ စိတ္တံ ပက္ခန္ဒတီတိ – ပက္ခန္ဒနဝေါသဂ္ဂေါ. နိရောဓဝသေန ဣမေ ဒွေ ဝေါသဂ္ဂါ.

အဿဒ္ဓိယဿ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ပေ။ အဿဒ္ဓိယပရိဠာဟဿ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ ဒိဋ္ဌေကဋ္ဌာနံ ကိလေသာနံ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ ဩဠာရိကာနံ ကိလေသာနံ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ အနုသဟဂတာနံ ကိလေသာနံ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ သဗ္ဗကိလေသာနံ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ဆန္ဒဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ။ပေ။ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ဘာဝနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ပေ။ ကောသဇ္ဇဿ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ ကောသဇ္ဇပရိဠာဟဿ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ ဒိဋ္ဌေကဋ္ဌာနံ ကိလေသာနံ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ပေ။ သဗ္ဗကိလေသာနံ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ သတိန္ဒြိယဿ ဘာဝနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ပေ။ ပမာဒဿ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ ပမာဒပရိဠာဟဿ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ပေ။ သဗ္ဗကိလေသာနံ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ သမာဓိန္ဒြိယဿ ဘာဝနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ပေ။ ဥဒ္ဓစ္စဿ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဥဒ္ဓစ္စပရိဠာဟဿ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ပေ။ သဗ္ဗကိလေသာနံ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ ပညိန္ဒြိယဿ ဘာဝနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ပေ။ အဝိဇ္ဇာယ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ အဝိဇ္ဇာပရိဠာဟဿ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ ဒိဋ္ဌေကဋ္ဌာနံ ကိလေသာနံ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ ဩဠာရိကာနံ ကိလေသာနံ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ အနုသဟဂတာနံ ကိလေသာနံ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ သဗ္ဗကိလေသာနံ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ဆန္ဒဝသေန ပညာဝသေန ပညိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ဆန္ဒဝသေန ပါမောဇ္ဇံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ပါမောဇ္ဇဝသေန ပညာဝသေန ပညိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ပါမောဇ္ဇဝသေန ပီတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ပီတိဝသေန ပညာ ဝသေန ပညိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ပီတိဝသေန ပဿဒ္ဓိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ပဿဒ္ဓိဝသေန ပညာဝသေန ပညိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ပဿဒ္ဓိဝသေန သုခံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – သုခဝသေန ပညာဝသေန ပညိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. သုခဝသေန ဩဘာသော ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ဩဘာသဝသေန ပညာဝသေန ပညိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ဩဘာသဝသေန သံဝေဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – သံဝေဂဝသေန ပညာဝသေန ပညိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. သံဝေဇေတွာ စိတ္တံ သမာဒဟတိ – သမာဓိဝသေန ပညာဝသေန ပညိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. တထာသမာဟိတံ စိတ္တံ သာဓုကံ ပဂ္ဂဏှာတိ – ပဂ္ဂဟဝသေန ပညာဝသေန ပညိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. တထာပဂ္ဂဟိတံ စိတ္တံ သာဓုကံ အဇ္ဈုပေက္ခတိ – ဥပေက္ခာဝသေန ပညာဝသေန ပညိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ဥပေက္ခာဝသေန နာနတ္တကိလေသေဟိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ – ဝိမောက္ခဝသေန ပညာဝသေန ပညိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ဝိမုတ္တတ္တာ တေ ဓမ္မာ ဧကရသာ ဟောန္တိ – ဘာဝနာဝသေန [ဧကရသဋ္ဌေန ဘာဝနာဝသေန (သျာ. က.) အဋ္ဌကထာ ဩလောကေတဗ္ဗော] ပညာဝသေန ပညိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ဘာဝိတတ္တာ တတော ပဏီတတရေ ဝိဝဋ္ဋန္တိ – ဝိဝဋ္ဋနာဝသေန ပညာဝသေန ပညိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ဝိဝဋ္ဋိတတ္တာ တတော ဝေါသဇ္ဇတိ – ဝေါသဂ္ဂဝသေန ပညာဝသေန ပညိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ဝေါသဇ္ဇိတတ္တာ တတော နိရုဇ္ဈန္တိ – နိရောဓဝသေန ပညာဝသေန ပညိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. နိရောဓဝသေန ဒွေ ဝေါသဂ္ဂါ – ပရိစ္စာဂဝေါသဂ္ဂေါ စ၊ ပက္ခန္ဒနဝေါသဂ္ဂေါ စ. ကိလေသေ စ ခန္ဓေ စ ပရိစ္စဇတီတိ – ပရိစ္စာဂဝေါသဂ္ဂေါ. နိရောဓနိဗ္ဗာနဓာတုယာ စိတ္တံ ပက္ခန္ဒတီတိ – ပက္ခန္ဒနဝေါသဂ္ဂေါ. နိရောဓဝသေန ဣမေ ဒွေ ဝေါသဂ္ဂါ. ဧဝံ အဓိမတ္တဋ္ဌေန ဣန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ.

ဒုတိယဘာဏဝါရော.

ဃ. အဓိဋ္ဌာနဋ္ဌနိဒ္ဒေသော

၂၀၂. ကထံ အဓိဋ္ဌာနဋ္ဌေန ဣန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဘာဝနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ဆန္ဒဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိဋ္ဌာတိ. ဆန္ဒဝသေန ပါမောဇ္ဇံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ပါမောဇ္ဇဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိဋ္ဌာတိ။ပေ။ ဧဝံ အဓိဋ္ဌာနဋ္ဌေန ဣန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ.

င. ပရိယာဒါနဋ္ဌနိဒ္ဒေသော

ကထံ ပရိယာဒါနဋ္ဌေန ဣန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဿဒ္ဓိယံ ပရိယာဒိယတိ၊ အဿဒ္ဓိယပရိဠာဟံ ပရိယာဒိယတိ. ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ကောသဇ္ဇံ ပရိယာဒိယတိ၊ ကောသဇ္ဇပရိဠာဟံ ပရိယာဒိယတိ. ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ပမာဒံ ပရိယာဒိယတိ၊ ပမာဒပရိဠာဟံ ပရိယာဒိယတိ. အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဥဒ္ဓစ္စံ ပရိယာဒိယတိ၊ ဥဒ္ဓစ္စပရိဠာဟံ ပရိယာဒိယတိ. ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ အဝိဇ္ဇံ ပရိယာဒိယတိ၊ အဝိဇ္ဇာပရိဠာဟံ ပရိယာဒိယတိ. နေက္ခမ္မေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ကာမစ္ဆန္ဒံ ပရိယာဒိယန္တိ. အဗျာပါဒေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဗျာပါဒံ ပရိယာဒိယန္တိ. အာလောကသညာယ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ထိနမိဒ္ဓံ ပရိယာဒိယန္တိ. အဝိက္ခေပေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဥဒ္ဓစ္စံ ပရိယာဒိယန္တိ။ပေ။ အရဟတ္တမဂ္ဂေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ သဗ္ဗကိလေသေ ပရိယာဒိယန္တိ. ဧဝံ ပရိယာဒါနဋ္ဌေန ဣန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ.

စ. ပတိဋ္ဌာပကဋ္ဌနိဒ္ဒေသော

၂၀၃. ကထံ ပတိဋ္ဌာပကဋ္ဌေန ဣန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? သဒ္ဓေါ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမောက္ခေ ပတိဋ္ဌာပေတိ၊ သဒ္ဓဿ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမောက္ခေ ပတိဋ္ဌာပေတိ. ဝီရိယဝါ ဝီရိယိန္ဒြိယံ ပဂ္ဂဟေ ပတိဋ္ဌာပေတိ၊ ဝီရိယဝတော ဝီရိယိန္ဒြိယံ ပဂ္ဂဟေ ပတိဋ္ဌာပေတိ. သတိမာ သတိန္ဒြိယံ ဥပဋ္ဌာနေ ပတိဋ္ဌာပေတိ၊ သတိမတော သတိန္ဒြိယံ ဥပဋ္ဌာနေ ပတိဋ္ဌာပေတိ. သမာဟိတော သမာဓိန္ဒြိယံ အဝိက္ခေပေ ပတိဋ္ဌာပေတိ၊ သမာဟိတဿ သမာဓိန္ဒြိယံ အဝိက္ခေပေ ပတိဋ္ဌာပေတိ. ပညဝါ ပညိန္ဒြိယံ ဒဿနေ ပတိဋ္ဌာပေတိ၊ ပညဝတော ပညိန္ဒြိယံ ဒဿနေ ပတိဋ္ဌာပေတိ. ယောဂါဝစရော ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နေက္ခမ္မေ ပတိဋ္ဌာပေတိ၊ ယောဂါဝစရဿ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နေက္ခမ္မေ ပတိဋ္ဌာပေန္တိ. ယောဂါဝစရော ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ အဗျာပါဒေ ပတိဋ္ဌာပေတိ၊ ယောဂါဝစရဿ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ အဗျာပါဒေ ပတိဋ္ဌာပေန္တိ. ယောဂါဝစရော ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ အာလောကသညာယ ပတိဋ္ဌာပေတိ၊ ယောဂါဝစရဿ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ အာလောကသညာယ ပတိဋ္ဌာပေန္တိ. ယောဂါဝစရော ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ အဝိက္ခေပေ ပတိဋ္ဌာပေတိ၊ ယောဂါဝစရဿ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ အဝိက္ခေပေ ပတိဋ္ဌာပေန္တိ။ပေ။ ယောဂါဝစရော ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ အရဟတ္တမဂ္ဂေ ပတိဋ္ဌာပေတိ၊ ယောဂါဝစရဿ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ အရဟတ္တမဂ္ဂေ ပတိဋ္ဌာပေန္တိ. ဧဝံ ပတိဋ္ဌာပကဋ္ဌေန ဣန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ.

သုတ္တန္တနိဒ္ဒေသော စတုတ္ထော.