၄. ဣန္ဒြိယကထာ

၁. ပဌမသုတ္တန္တနိဒ္ဒေသော

၁၈၄. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ [‘‘ဘဒ္ဒန္တေ’’တိ (က.)] တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ၊ သတိန္ဒြိယံ၊ သမာဓိန္ဒြိယံ၊ ပညိန္ဒြိယံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ’’ [သံ. နိ. ၅.၄၇၁].

၁၈၅. ဣမာနိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ကတိဟာကာရေဟိ ဝိသုဇ္ဈန္တိ? ဣမာနိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ပန္နရသဟိ အာကာရေဟိ ဝိသုဇ္ဈန္တိ. အဿဒ္ဓေ ပုဂ္ဂလေ ပရိဝဇ္ဇယတော၊ သဒ္ဓေ ပုဂ္ဂလေ သေဝတော ဘဇတော ပယိရုပါသတော၊ ပသာဒနီယေ သုတ္တန္တေ ပစ္စဝေက္ခတော – ဣမေဟိ တီဟာကာရေဟိ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဝိသုဇ္ဈတိ. ကုသီတေ ပုဂ္ဂလေ ပရိဝဇ္ဇယတော၊ အာရဒ္ဓဝီရိယေ ပုဂ္ဂလေ သေဝတော ဘဇတော ပယိရုပါသတော၊ သမ္မပ္ပဓာနေ ပစ္စဝေက္ခတော – ဣမေဟိ တီဟာကာရေဟိ ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဝိသုဇ္ဈတိ. မုဋ္ဌဿတီ ပုဂ္ဂလေ ပရိဝဇ္ဇယတော၊ ဥပဋ္ဌိတဿတီ ပုဂ္ဂလေ သေဝတော ဘဇတော ပယိရုပါသတော၊ သတိပဋ္ဌာနေ ပစ္စဝေက္ခတော – ဣမေဟိ တီဟာကာရေဟိ သတိန္ဒြိယံ ဝိသုဇ္ဈတိ. အသမာဟိတေ ပုဂ္ဂလေ ပရိဝဇ္ဇယတော၊ သမာဟိတေ ပုဂ္ဂလေ သေဝတော ဘဇတော ပယိရုပါသတော၊ ဈာနဝိမောက္ခေ ပစ္စဝေက္ခတော – ဣမေဟိ တီဟာကာရေဟိ သမာဓိန္ဒြိယံ ဝိသုဇ္ဈတိ. ဒုပ္ပညေ ပုဂ္ဂလေ ပရိဝဇ္ဇယတော၊ ပညဝန္တေ ပုဂ္ဂလေ သေဝတော ဘဇတော ပယိရုပါသတော၊ ဂမ္ဘီရဉာဏစရိယံ ပစ္စဝေက္ခတော – ဣမေဟိ တီဟာကာရေဟိ ပညိန္ဒြိယံ ဝိသုဇ္ဈတိ. ဣတိ ဣမေ ပဉ္စ ပုဂ္ဂလေ ပရိဝဇ္ဇယတော၊ ပဉ္စ ပုဂ္ဂလေ သေဝတော ဘဇတော ပယိရုပါသတော၊ ပဉ္စ သုတ္တန္တက္ခန္ဓေ ပစ္စဝေက္ခတော – ဣမေဟိ ပန္နရသဟိ အာကာရေဟိ ဣမာနိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဝိသုဇ္ဈန္တိ.

ကတိဟာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဘာဝိယန္တိ၊ ကတိဟာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ ဘာဝနာ ဟောတိ? ဒသဟာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဘာဝိယန္တိ၊ ဒသဟာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ ဘာဝနာ ဟောတိ. အဿဒ္ဓိယံ ပဇဟန္တော သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဘာဝေတိ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဘာဝေန္တော အဿဒ္ဓိယံ ပဇဟတိ၊ ကောသဇ္ဇံ ပဇဟန္တော ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဘာဝေတိ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဘာဝေန္တော ကောသဇ္ဇံ ပဇဟတိ၊ ပမာဒံ ပဇဟန္တော သတိန္ဒြိယံ ဘာဝေတိ၊ သတိန္ဒြိယံ ဘာဝေန္တော ပမာဒံ ပဇဟတိ၊ ဥဒ္ဓစ္စံ ပဇဟန္တော သမာဓိန္ဒြိယံ ဘာဝေတိ၊ သမာဓိန္ဒြိယံ ဘာဝေန္တော ဥဒ္ဓစ္စံ ပဇဟတိ၊ အဝိဇ္ဇံ ပဇဟန္တော ပညိန္ဒြိယံ ဘာဝေတိ၊ ပညိန္ဒြိယံ ဘာဝေန္တော အဝိဇ္ဇံ ပဇဟတိ. ဣမေဟိ ဒသဟာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဘာဝိယန္တိ၊ ဣမေဟိ ဒသဟာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ ဘာဝနာ ဟောတိ.

ကတိဟာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဘာဝိတာနိ ဟောန္တိ သုဘာဝိတာနိ? ဒသဟာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဘာဝိတာနိ ဟောန္တိ သုဘာဝိတာနိ. အဿဒ္ဓိယဿ ပဟီနတ္တာ သုပ္ပဟီနတ္တာ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဘာဝိတံ ဟောတိ သုဘာဝိတံ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဘာဝိတတ္တာ သုဘာဝိတတ္တာ အဿဒ္ဓိယံ ပဟီနံ ဟောတိ သုပ္ပဟီနံ. ကောသဇ္ဇဿ ပဟီနတ္တာ သုပ္ပဟီနတ္တာ ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဘာဝိတံ ဟောတိ သုဘာဝိတံ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ဘာဝိတတ္တာ သုဘာဝိတတ္တာ ကောသဇ္ဇံ ပဟီနံ ဟောတိ သုပ္ပဟီနံ. ပမာဒဿ ပဟီနတ္တာ သုပ္ပဟီနတ္တာ သတိန္ဒြိယံ ဘာဝိတံ ဟောတိ သုဘာဝိတံ၊ သတိန္ဒြိယဿ ဘာဝိတတ္တာ သုဘာဝိတတ္တာ ပမာဒေါ ပဟီနော ဟောတိ သုပ္ပဟီနော. ဥဒ္ဓစ္စဿ ပဟီနတ္တာ သုပ္ပဟီနတ္တာ သမာဓိန္ဒြိယံ ဘာဝိတံ ဟောတိ သုဘာဝိတံ၊ သမာဓိန္ဒြိယဿ ဘာဝိတတ္တာ သုဘာဝိတတ္တာ ဥဒ္ဓစ္စံ ပဟီနံ ဟောတိ သုပ္ပဟီနံ. အဝိဇ္ဇာယ ပဟီနတ္တာ ပညိန္ဒြိယံ ဘာဝိတံ ဟောတိ သုဘာဝိတံ၊ ပညိန္ဒြိယဿ ဘာဝိတတ္တာ သုဘာဝိတတ္တာ အဝိဇ္ဇာ ပဟီနာ ဟောတိ သုပ္ပဟီနာ. ဣမေဟိ ဒသဟာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဘာဝိတာနိ ဟောန္တိ သုဘာဝိတာနိ.

၁၈၆. ကတိဟာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဘာဝိယန္တိ၊ ကတိဟာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဘာဝိတာနိ စေဝ ဟောန္တိ သုဘာဝိတာနိ စ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါနိ စ သုပ္ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါနိ စ? စတူဟာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဘာဝိယန္တိ စတူဟာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဘာဝိတာနိ စေဝ ဟောန္တိ သုဘာဝိတာနိ စ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါနိ စ သုပ္ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါနိ စ. သောတာပတ္တိမဂ္ဂက္ခဏေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဘာဝိယန္တိ၊ သောတာပတ္တိဖလက္ခဏေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဘာဝိတာနိ စေဝ ဟောန္တိ သုဘာဝိတာနိ စ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါနိ စ သုပ္ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါနိ စ. သကဒါဂါမိမဂ္ဂက္ခဏေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဘာဝိယန္တိ၊ သကဒါဂါမိဖလက္ခဏေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဘာဝိတာနိ စေဝ ဟောန္တိ သုဘာဝိတာနိ စ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါနိ စ သုပ္ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါနိ စ. အနာဂါမိမဂ္ဂက္ခဏေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဘာဝိယန္တိ၊ အနာဂါမိဖလက္ခဏေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဘာဝိတာနိ စေဝ ဟောန္တိ သုဘာဝိတာနိ စ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါနိ စ သုပ္ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါနိ စ. အရဟတ္တမဂ္ဂက္ခဏေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဘာဝိယန္တိ၊ အရဟတ္တဖလက္ခဏေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဘာဝိတာနိ စေဝ ဟောန္တိ သုဘာဝိတာနိ စ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါနိ စ သုပ္ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါနိ စ. ဣတိ စတဿော မဂ္ဂဝိသုဒ္ဓိယော၊ စတဿော ဖလဝိသုဒ္ဓိယော၊ စတဿော သမုစ္ဆေဒဝိသုဒ္ဓိယော၊ စတဿော ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိဝိသုဒ္ဓိယော. ဣမေဟိ စတူဟာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဘာဝိယန္တိ၊ ဣမေဟိ စတူဟာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဘာဝိတာနိ စေဝ ဟောန္တိ သုဘာဝိတာနိ စ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါနိ စ သုပ္ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါနိ စ.

ကတိနံ ပုဂ္ဂလာနံ ဣန္ဒြိယဘာဝနာ၊ ကတိ ပုဂ္ဂလာ ဘာဝိတိန္ဒြိယာ? အဋ္ဌန္နံ ပုဂ္ဂလာနံ ဣန္ဒြိယဘာဝနာ၊ တယော ပုဂ္ဂလာ ဘာဝိတိန္ဒြိယာ. ကတမေသံ အဋ္ဌန္နံ ပုဂ္ဂလာနံ ဣန္ဒြိယဘာဝနာ? သတ္တန္နဉ္စ သေက္ခာနံ၊ ပုထုဇ္ဇနကလျာဏကဿ စ – ဣမေသံ အဋ္ဌန္နံ ပုဂ္ဂလာနံ ဣန္ဒြိယဘာဝနာ. ကတမေ တယော ပုဂ္ဂလာ ဘာဝိတိန္ဒြိယာ? သဝနေန ဗုဒ္ဓေါ တထာဂတဿ သာဝကော ခီဏာသဝေါ ဘာဝိတိန္ဒြိယော၊ သယံ ဘူတဋ္ဌေန ပစ္စေကသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဘာဝိတိန္ဒြိယော၊ အပ္ပမေယျဋ္ဌေန တထာဂတော အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဘာဝိတိန္ဒြိယော – ဣမေ တယော ပုဂ္ဂလာ ဘာဝိတိန္ဒြိယာ. ဣတိ ဣမေသံ အဋ္ဌန္နံ ပုဂ္ဂလာနံ ဣန္ဒြိယဘာဝနာ၊ ဣမေ တယော ပုဂ္ဂလာ ဘာဝိတိန္ဒြိယာ.

သုတ္တန္တနိဒ္ဒေသော ပဌမော.

၂. ဒုတိယသုတ္တန္တနိဒ္ဒေသော

၁၈၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ၊ သတိန္ဒြိယံ၊ သမာဓိန္ဒြိယံ၊ ပညိန္ဒြိယံ. ယေ ဟိ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ န မေ တေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သမဏေသု [စေဝ (က.) သံ. နိ. ၅.၄၇၆] ဝါ သမဏသမ္မတာ၊ ဗြာဟ္မဏေသု ဝါ ဗြာဟ္မဏသမ္မတာ၊ န စ ပနေတေ အာယသ္မန္တာ [အာယသ္မန္တော သံ. နိ. ၅.၄၇၆] သာမညတ္ထံ ဝါ ဗြဟ္မညတ္ထံ ဝါ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တိ. ယေ စ ခေါ ကေစိ [ယေ ကေစိ ခေါ (သျာ.)၊ ယေ ဟိ ကေစိ ခေါ (က.) သံ. နိ. ၅.၄၇၆ ပဿိတဗ္ဗာ] ဘိက္ခဝေ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနန္တိ၊ တေ ခေါ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သမဏေသု ဝါ သမဏသမ္မတာ၊ ဗြာဟ္မဏေသု ဝါ ဗြာဟ္မဏသမ္မတာ၊ တေ စ ပနာယသ္မန္တာ သာမညတ္ထဉ္စ ဗြဟ္မညတ္ထဉ္စ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တီ’’တိ.

၁၈၈. ကတိဟာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမုဒယော ဟောတိ၊ ကတိဟာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမုဒယံ ပဇာနာတိ? ကတိဟာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ ကတိဟာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အတ္ထင်္ဂမံ ပဇာနာတိ? ကတိဟာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အဿာဒေါ ဟောတိ၊ ကတိဟာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အဿာဒံ ပဇာနာတိ? ကတိဟာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အာဒီနဝေါ ဟောတိ၊ ကတိဟာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အာဒီနဝံ ပဇာနာတိ? ကတိဟာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ နိဿရဏံ ဟောတိ၊ ကတိဟာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ နိဿရဏံ ပဇာနာတိ?

စတ္တာရီသာယ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမုဒယော ဟောတိ၊ စတ္တာရီသာယ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမုဒယံ ပဇာနာတိ. စတ္တာရီသာယ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ စတ္တာရီသာယ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အတ္ထင်္ဂမံ ပဇာနာတိ. ပဉ္စဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အဿာဒေါ ဟောတိ၊ ပဉ္စဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အဿာဒံ ပဇာနာတိ. ပဉ္စဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အာဒီနဝေါ ဟောတိ၊ ပဉ္စဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အာဒီနဝံ ပဇာနာတိ. အသီတိသတံ အာကာရေဟိ [အသီတိသတာကာရေဟိ (သျာ.)] ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ နိဿရဏံ ဟောတိ၊ အသီတိသတံ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ နိဿရဏံ ပဇာနာတိ.

ကတမေဟိ စတ္တာရီသာယ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမုဒယော ဟောတိ၊ ကတမေဟိ စတ္တာရီသာယ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမုဒယံ ပဇာနာတိ? အဓိမောက္ခတ္ထာယ အာဝဇ္ဇနာယ သမုဒယော သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ အဓိမောက္ခဝသေန ဆန္ဒဿ သမုဒယော သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ အဓိမောက္ခဝသေန မနသိကာရဿ သမုဒယော သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဧကတ္တုပဋ္ဌာနံ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ ပဂ္ဂဟတ္ထာယ အာဝဇ္ဇနာယ သမုဒယော ဝီရိယိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ ပဂ္ဂဟဝသေန ဆန္ဒဿ သမုဒယော ဝီရိယိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ ပဂ္ဂဟဝသေန မနသိကာရဿ သမုဒယော ဝီရိယိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဧကတ္တုပဋ္ဌာနံ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ ဥပဋ္ဌာနတ္ထာယ အာဝဇ္ဇနာယ သမုဒယော သတိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ ဥပဋ္ဌာနဝသေန ဆန္ဒဿ သမုဒယော သတိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ ဥပဋ္ဌာနဝသေန မနသိကာရဿ သမုဒယော သတိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ သတိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဧကတ္တုပဋ္ဌာနံ သတိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ အဝိက္ခေပတ္ထာယ အာဝဇ္ဇနာယ သမုဒယော သမာဓိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ အဝိက္ခေပဝသေန ဆန္ဒဿ သမုဒယော သမာဓိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ အဝိက္ခေပဝသေန မနသိကာရဿ သမုဒယော သမာဓိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ သမာဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဧကတ္တုပဋ္ဌာနံ သမာဓိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ ဒဿနတ္ထာယ အာဝဇ္ဇနာယ သမုဒယော ပညိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ ဒဿနဝသေန ဆန္ဒဿ သမုဒယော ပညိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ ဒဿနဝသေန မနသိကာရဿ သမုဒယော ပညိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဧကတ္တုပဋ္ဌာနံ ပညိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ. အဓိမောက္ခတ္ထာယ အာဝဇ္ဇနာယ သမုဒယော သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ ပဂ္ဂဟတ္ထာယ အာဝဇ္ဇနာယ သမုဒယော ဝီရိယိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ ဥပဋ္ဌာနတ္ထာယ အာဝဇ္ဇနာယ သမုဒယော သတိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ အဝိက္ခေပတ္ထာယ အာဝဇ္ဇနာယ သမုဒယော သမာဓိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ ဒဿနတ္ထာယ အာဝဇ္ဇနာယ သမုဒယော ပညိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ. အဓိမောက္ခဝသေန ဆန္ဒဿ သမုဒယော သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ ပဂ္ဂဟဝသေန ဆန္ဒဿ သမုဒယော ဝီရိယိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ ဥပဋ္ဌာနဝသေန ဆန္ဒဿ သမုဒယော သတိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ အဝိက္ခေပဝသေန ဆန္ဒဿ သမုဒယော သမာဓိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ ဒဿနဝသေန ဆန္ဒဿ သမုဒယော ပညိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ. အဓိမောက္ခဝသေန မနသိကာရဿ သမုဒယော သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ ပဂ္ဂဟဝသေန မနသိကာရဿ သမုဒယော ဝီရိယိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ ဥပဋ္ဌာနဝသေန မနသိကာရဿ သမုဒယော သတိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ အဝိက္ခေပဝသေန မနသိကာရဿ သမုဒယော သမာဓိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ ဒဿနဝသေန မနသိကာရဿ သမုဒယော ပညိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ. သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဧကတ္တုပဋ္ဌာနံ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဧကတ္တုပဋ္ဌာနံ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ သတိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဧကတ္တုပဋ္ဌာနံ သတိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ သမာဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဧကတ္တုပဋ္ဌာနံ သမာဓိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ၊ ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဧကတ္တုပဋ္ဌာနံ ပညိန္ဒြိယဿ သမုဒယော ဟောတိ.

ဣမေဟိ စတ္တာရီသာယ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမုဒယော ဟောတိ၊ ဣမေဟိ စတ္တာရီသာယ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမုဒယံ ပဇာနာတိ.

ကတမေဟိ စတ္တာရီသာယ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ ကတမေဟိ စတ္တာရီသာယ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အတ္ထင်္ဂမံ ပဇာနာတိ? အဓိမောက္ခတ္ထာယ အာဝဇ္ဇနာယ အတ္ထင်္ဂမော သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ အဓိမောက္ခဝသေန ဆန္ဒဿ အတ္ထင်္ဂမော သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ အဓိမောက္ခဝသေန မနသိကာရဿ အတ္ထင်္ဂမော သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဧကတ္တအနုပဋ္ဌာနံ [ဧကတ္တံ အနုပဋ္ဌာနံ (သျာ.)] သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ ပဂ္ဂဟတ္ထာယ အာဝဇ္ဇနာယ အတ္ထင်္ဂမော ဝီရိယိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ ပဂ္ဂဟဝသေန ဆန္ဒဿ အတ္ထင်္ဂမော ဝီရိယိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ ပဂ္ဂဟဝသေန မနသိကာရဿ အတ္ထင်္ဂမော ဝီရိယိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဧကတ္တအနုပဋ္ဌာနံ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ ဥပဋ္ဌာနတ္ထာယ အာဝဇ္ဇနာယ အတ္ထင်္ဂမော သတိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ ဥပဋ္ဌာနဝသေန ဆန္ဒဿ အတ္ထင်္ဂမော သတိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ ဥပဋ္ဌာနဝသေန မနသိကာရဿ အတ္ထင်္ဂမော သတိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ သတိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဧကတ္တအနုပဋ္ဌာနံ သတိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ အဝိက္ခေပတ္ထာယ အာဝဇ္ဇနာယ အတ္ထင်္ဂမော သမာဓိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ အဝိက္ခေပဝသေန ဆန္ဒဿ အတ္ထင်္ဂမော သမာဓိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ အဝိက္ခေပဝသေန မနသိကာရဿ အတ္ထင်္ဂမော သမာဓိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ သမာဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဧကတ္တအနုပဋ္ဌာနံ သမာဓိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ ဒဿနတ္ထာယ အာဝဇ္ဇနာယ အတ္ထင်္ဂမော ပညိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ ဒဿနဝသေန ဆန္ဒဿ အတ္ထင်္ဂမော ပညိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ ဒဿနဝသေန မနသိကာရဿ အတ္ထင်္ဂမော ပညိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဧကတ္တအနုပဋ္ဌာနံ ပညိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ.

အဓိမောက္ခတ္ထာယ အာဝဇ္ဇနာယ အတ္ထင်္ဂမော သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ ပဂ္ဂဟတ္ထာယ အာဝဇ္ဇနာယ အတ္ထင်္ဂမော ဝီရိယိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ ဥပဋ္ဌာနတ္ထာယ အာဝဇ္ဇနာယ အတ္ထင်္ဂမော သတိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ အဝိက္ခေပတ္ထာယ အာဝဇ္ဇနာယ အတ္ထင်္ဂမော သမာဓိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ ဒဿနတ္ထာယ အာဝဇ္ဇနာယ အတ္ထင်္ဂမော ပညိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ. အဓိမောက္ခဝသေန ဆန္ဒဿ အတ္ထင်္ဂမော သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ ပဂ္ဂဟဝသေန ဆန္ဒဿ အတ္ထင်္ဂမော ဝီရိယိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ ဥပဋ္ဌာနဝသေန ဆန္ဒဿ အတ္ထင်္ဂမော သတိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ အဝိက္ခေပဝသေန ဆန္ဒဿ အတ္ထင်္ဂမော သမာဓိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ ဒဿနဝသေန ဆန္ဒဿ အတ္ထင်္ဂမော ပညိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ. အဓိမောက္ခဝသေန မနသိကာရဿ အတ္ထင်္ဂမော သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ ပဂ္ဂဟဝသေန မနသိကာရဿ အတ္ထင်္ဂမော ဝီရိယိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ ဥပဋ္ဌာနဝသေန မနသိကာရဿ အတ္ထင်္ဂမော သတိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ အဝိက္ခေပဝသေန မနသိကာရဿ အတ္ထင်္ဂမော သမာဓိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ ဒဿနဝသေန မနသိကာရဿ အတ္ထင်္ဂမော ပညိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ. သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဧကတ္တအနုပဋ္ဌာနံ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဧကတ္တအနုပဋ္ဌာနံ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ သတိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဧကတ္တအနုပဋ္ဌာနံ သတိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ သမာဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဧကတ္တအနုပဋ္ဌာနံ သမာဓိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဧကတ္တအနုပဋ္ဌာနံ ပညိန္ဒြိယဿ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ.

ဣမေဟိ စတ္တာရီသာယ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အတ္ထင်္ဂမော ဟောတိ၊ ဣမေဟိ စတ္တာရီသာယ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အတ္ထင်္ဂမံ ပဇာနာတိ.

က. အဿာဒနိဒ္ဒေသော

၁၈၉. ကတမေဟိ ပဉ္စဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အဿာဒေါ ဟောတိ၊ ကတမေဟိ ပဉ္စဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အဿာဒံ ပဇာနာတိ? အဿဒ္ဓိယဿ အနုပဋ္ဌာနံ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ အဿာဒေါ ဟောတိ၊ အဿဒ္ဓိယပရိဠာဟဿ အနုပဋ္ဌာနံ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ အဿာဒေါ ဟောတိ၊ အဓိမောက္ခစရိယာယ ဝေသာရဇ္ဇံ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ အဿာဒေါ ဟောတိ၊ သန္တော စ ဝိဟာရာဓိဂမော သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ အဿာဒေါ ဟောတိ၊ ယံ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ အယံ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ အဿာဒေါ.

ကောသဇ္ဇဿ အနုပဋ္ဌာနံ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ အဿာဒေါ ဟောတိ၊ ကောသဇ္ဇပရိဠာဟဿ အနုပဋ္ဌာနံ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ အဿာဒေါ ဟောတိ၊ ပဂ္ဂဟစရိယာယ ဝေသာရဇ္ဇံ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ အဿာဒေါ ဟောတိ၊ သန္တော စ ဝိဟာရာဓိဂမော ဝီရိယိန္ဒြိယဿ အဿာဒေါ ဟောတိ၊ ယံ ဝီရိယိန္ဒြိယံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ အယံ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ အဿာဒေါ.

ပမာဒဿ အနုပဋ္ဌာနံ သတိန္ဒြိယဿ အဿာဒေါ ဟောတိ၊ ပမာဒပရိဠာဟဿ အနုပဋ္ဌာနံ သတိန္ဒြိယဿ အဿာဒေါ ဟောတိ၊ ဥပဋ္ဌာနစရိယာယ ဝေသာရဇ္ဇံ သတိန္ဒြိယဿ အဿာဒေါ ဟောတိ၊ သန္တော စ ဝိဟာရာဓိဂမော သတိန္ဒြိယဿ အဿာဒေါ ဟောတိ၊ ယံ သတိန္ဒြိယံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ အယံ သတိန္ဒြိယဿ အဿာဒေါ.

ဥဒ္ဓစ္စဿ အနုပဋ္ဌာနံ သမာဓိန္ဒြိယဿ အဿာဒေါ ဟောတိ၊ ဥဒ္ဓစ္စပရိဠာဟဿ အနုပဋ္ဌာနံ သမာဓိန္ဒြိယဿ အဿာဒေါ ဟောတိ၊ အဝိက္ခေပစရိယာယ ဝေသာရဇ္ဇံ သမာဓိန္ဒြိယဿ အဿာဒေါ ဟောတိ၊ သန္တော စ ဝိဟာရာဓိဂမော သမာဓိန္ဒြိယဿ အဿာဒေါ ဟောတိ၊ ယံ သမာဓိန္ဒြိယံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ အယံ သမာဓိန္ဒြိယဿ အဿာဒေါ.

အဝိဇ္ဇာယ အနုပဋ္ဌာနံ ပညိန္ဒြိယဿ အဿာဒေါ ဟောတိ၊ အဝိဇ္ဇာပရိဠာဟဿ အနုပဋ္ဌာနံ ပညိန္ဒြိယဿ အဿာဒေါ ဟောတိ၊ ဒဿနစရိယာယ ဝေသာရဇ္ဇံ ပညိန္ဒြိယဿ အဿာဒေါ ဟောတိ၊ သန္တော စ ဝိဟာရာဓိဂမော ပညိန္ဒြိယဿ အဿာဒေါ ဟောတိ၊ ယံ ပညိန္ဒြိယံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ အယံ ပညိန္ဒြိယဿ အဿာဒေါ.

ဣမေဟိ ပဉ္စဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အဿာဒေါ ဟောတိ၊ ဣမေဟိ ပဉ္စဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အဿာဒံ ပဇာနာတိ.

ခ. အာဒီနဝနိဒ္ဒေသော

၁၉၀. ကတမေဟိ ပဉ္စဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အာဒီနဝေါ ဟောတိ၊ ကတမေဟိ ပဉ္စဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အာဒီနဝံ ပဇာနာတိ? အဿဒ္ဓိယဿ ဥပဋ္ဌာနံ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ အာဒီနဝေါ ဟောတိ၊ အဿဒ္ဓိယပရိဠာဟဿ ဥပဋ္ဌာနံ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ အာဒီနဝေါ ဟောတိ၊ အနိစ္စဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ အာဒီနဝေါ ဟောတိ၊ ဒုက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ အာဒီနဝေါ ဟောတိ၊ အနတ္တဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ အာဒီနဝေါ ဟောတိ.

ကောသဇ္ဇဿ ဥပဋ္ဌာနံ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ အာဒီနဝေါ ဟောတိ၊ ကောသဇ္ဇပရိဠာဟဿ ဥပဋ္ဌာနံ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ အာဒီနဝေါ ဟောတိ၊ အနိစ္စဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယဿ အာဒီနဝေါ ဟောတိ၊ ဒုက္ခဋ္ဌေန။ပေ။ အနတ္တဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယဿ အာဒီနဝေါ ဟောတိ.

ပမာဒဿ ဥပဋ္ဌာနံ သတိန္ဒြိယဿ အာဒီနဝေါ ဟောတိ၊ ပမာဒပရိဠာဟဿ ဥပဋ္ဌာနံ သတိန္ဒြိယဿ အာဒီနဝေါ ဟောတိ၊ အနိစ္စဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယဿ အာဒီနဝေါ ဟောတိ၊ ဒုက္ခဋ္ဌေန။ပေ။ အနတ္တဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယဿ အာဒီနဝေါ ဟောတိ.

ဥဒ္ဓစ္စဿ ဥပဋ္ဌာနံ သမာဓိန္ဒြိယဿ အာဒီနဝေါ ဟောတိ၊ ဥဒ္ဓစ္စပရိဠာဟဿ ဥပဋ္ဌာနံ သမာဓိန္ဒြိယဿ အာဒီနဝေါ ဟောတိ၊ အနိစ္စဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယဿ အာဒီနဝေါ ဟောတိ၊ ဒုက္ခဋ္ဌေန။ပေ။ အနတ္တဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယဿ အာဒီနဝေါ ဟောတိ.

အဝိဇ္ဇာယ ဥပဋ္ဌာနံ ပညိန္ဒြိယဿ အာဒီနဝေါ ဟောတိ၊ အဝိဇ္ဇာပရိဠာဟဿ ဥပဋ္ဌာနံ ပညိန္ဒြိယဿ အာဒီနဝေါ ဟောတိ၊ အနိစ္စဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယဿ အာဒီနဝေါ ဟောတိ၊ ဒုက္ခဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယဿ အာဒီနဝေါ ဟောတိ၊ အနတ္တဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယဿ အာဒီနဝေါ ဟောတိ.

ဣမေဟိ ပဉ္စဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အာဒီနဝေါ ဟောတိ၊ ဣမေဟိ ပဉ္စဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အာဒီနဝံ ပဇာနာတိ.

ဂ. နိဿရဏနိဒ္ဒေသော

၁၉၁. ကတမေဟိ အသီတိသတံ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ နိဿရဏံ ဟောတိ၊ ကတမေဟိ အသီတိသတံ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ နိဿရဏံ ပဇာနာတိ? အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဿဒ္ဓိယာ နိဿဋံ ဟောတိ၊ အဿဒ္ဓိယပရိဠာဟာ နိဿဋံ ဟောတိ၊ တဒနုဝတ္တကကိလေသေဟိ စ ခန္ဓေဟိ စ နိဿဋံ ဟောတိ၊ ဗဟိဒ္ဓါ စ သဗ္ဗနိမိတ္တေဟိ နိဿဋံ ဟောတိ၊ တတော ပဏီတတရသဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ပဋိလာဘာ ပုရိမတရသဒ္ဓိန္ဒြိယာ နိဿဋံ ဟောတိ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ကောသဇ္ဇာ နိဿဋံ ဟောတိ၊ ကောသဇ္ဇပရိဠာဟာ နိဿဋံ ဟောတိ၊ တဒနုဝတ္တကကိလေသေဟိ စ ခန္ဓေဟိ စ နိဿဋံ ဟောတိ၊ ဗဟိဒ္ဓါ စ သဗ္ဗနိမိတ္တေဟိ နိဿဋံ ဟောတိ၊ တတော ပဏီတတရဝီရိယိန္ဒြိယဿ ပဋိလာဘာ ပုရိမတရဝီရိယိန္ဒြိယာ နိဿဋံ ဟောတိ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ပမာဒါ နိဿဋံ ဟောတိ၊ ပမာဒပရိဠာဟာ နိဿဋံ ဟောတိ၊ တဒနုဝတ္တကကိလေသေဟိ စ ခန္ဓေဟိ စ နိဿဋံ ဟောတိ၊ ဗဟိဒ္ဓါ စ သဗ္ဗနိမိတ္တေဟိ နိဿဋံ ဟောတိ၊ တတော ပဏီတတရသတိန္ဒြိယဿ ပဋိလာဘာ ပုရိမတရသတိန္ဒြိယာ နိဿဋံ ဟောတိ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဥဒ္ဓစ္စာ နိဿဋံ ဟောတိ၊ ဥဒ္ဓစ္စပရိဠာဟာ နိဿဋံ ဟောတိ၊ တဒနုဝတ္တကကိလေသေဟိ စ ခန္ဓေဟိ စ နိဿဋံ ဟောတိ၊ ဗဟိဒ္ဓါ စ သဗ္ဗနိမိတ္တေဟိ နိဿဋံ ဟောတိ၊ တတော ပဏီတတရသမာဓိန္ဒြိယဿ ပဋိလာဘာ ပုရိမတရသမာဓိန္ဒြိယာ နိဿဋံ ဟောတိ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ အဝိဇ္ဇာယ နိဿဋံ ဟောတိ၊ အဝိဇ္ဇာပရိဠာဟာ နိဿဋံ ဟောတိ၊ တဒနုဝတ္တကကိလေသေဟိ စ ခန္ဓေဟိ စ နိဿဋံ ဟောတိ၊ ဗဟိဒ္ဓါ စ သဗ္ဗနိမိတ္တေဟိ နိဿဋံ ဟောတိ၊ တတော ပဏီတတရပညိန္ဒြိယဿ ပဋိလာဘာ ပုရိမတရပညိန္ဒြိယာ နိဿဋံ ဟောတိ.

၁၉၂. ပုဗ္ဗဘာဂေ ပဉ္စဟိ ဣန္ဒြိယေဟိ ပဌမဇ္ဈာနဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ ပဌမေ ဈာနေ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ ဒုတိယဇ္ဈာနဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ ဒုတိယေ ဈာနေ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ တတိယဇ္ဈာနဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ တတိယေ ဈာနေ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ စတုတ္ထဇ္ဈာနဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ စတုတ္ထေ ဈာနေ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ အာကာသာနဉ္စာယတနသမာပတ္တိဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ အာကာသာနဉ္စာယတနသမာပတ္တိယာ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ ဝိညာဏဉ္စာယတနသမာပတ္တိဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ ဝိညာဏဉ္စာယတနသမာပတ္တိယာ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ အာကိဉ္စညာယတနသမာပတ္တိဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ အာကိဉ္စညာယတနသမာပတ္တိယာ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ နေဝသညာနာသညာယတနသမာပတ္တိဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ နေဝသညာနာသညာယတနသမာပတ္တိယာ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ အနိစ္စာနုပဿနာဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ.

အနိစ္စာနုပဿနာ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ ဒုက္ခာနုပဿနာဝသေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ ဒုက္ခာနုပဿနာ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ အနတ္တာနုပဿနာဝသေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ အနတ္တာနုပဿနာ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ နိဗ္ဗိဒါနုပဿနာဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ နိဗ္ဗိဒါနုပဿနာယ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ ဝိရာဂါနုပဿနာဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ ဝိရာဂါနုပဿနာယ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ နိရောဓာနုပဿနာဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ နိရောဓာနုပဿနာယ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ ပဋိနိဿဂ္ဂါနုပဿနာဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ ပဋိနိဿဂ္ဂါနုပဿနာယ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ ခယာနုပဿနာဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ ခယာနုပဿနာယ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ ဝယာနုပဿနာဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ ဝယာနုပဿနာယ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ ဝိပရိဏာမာနုပဿနာဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ ဝိပရိဏာမာနုပဿနာယ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ အနိမိတ္တာနုပဿနာဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ အနိမိတ္တာနုပဿနာယ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ အပ္ပဏိဟိတာနုပဿနာဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ အပ္ပဏိဟိတာနုပဿနာယ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ သုညတာနုပဿနာဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ သုညတာနုပဿနာယ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ အဓိပညာဓမ္မဝိပဿနာဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ. အဓိပညာဓမ္မဝိပဿနာယ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ ယထာဘူတဉာဏဒဿနဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ ယထာဘူတဉာဏဒဿနေ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ အာဒီနဝါနုပဿနာဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ အာဒီနဝါနုပဿနာယ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ ပဋိသင်္ခါနုပဿနာဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ ပဋိသင်္ခါနုပဿနာယ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ ဝိဝဋ္ဋနာနုပဿနာဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ. ဝိဝဋ္ဋနာနုပဿနာယ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ သောတာပတ္တိမဂ္ဂဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ.

သောတာပတ္တိမဂ္ဂေ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ သောတာပတ္တိဖလသမာပတ္တိဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ သောတာပတ္တိဖလသမာပတ္တိယာ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ သကဒါဂါမိမဂ္ဂဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ သကဒါဂါမိမဂ္ဂေ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ သကဒါဂါမိဖလသမာပတ္တိဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ သကဒါဂါမိဖလသမာပတ္တိယာ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ အနာဂါမိမဂ္ဂဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ အနာဂါမိမဂ္ဂေ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ အနာဂါမိဖလသမာပတ္တိဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ အနာဂါမိဖလသမာပတ္တိယာ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ အရဟတ္တမဂ္ဂဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ အရဟတ္တမဂ္ဂေ ပဉ္စဟိန္ဒြိယေဟိ အရဟတ္တဖလသမာပတ္တိဝသေန ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ.

နေက္ခမ္မေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ကာမစ္ဆန္ဒတော နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ အဗျာပါဒေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဗျာပါဒတော နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ အာလောကသညာယ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ထိနမိဒ္ဓတော နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ အဝိက္ခေပေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဥဒ္ဓစ္စတော နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ ဓမ္မဝဝတ္ထာနေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဝိစိကိစ္ဆာယ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ ဉာဏေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ အဝိဇ္ဇာယ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ ပါမောဇ္ဇေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ အရတိယာ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ.

၁၉၃. ပဌမေ ဈာနေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နီဝရဏေဟိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ ဒုတိယေ ဈာနေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဝိတက္ကဝိစာရေဟိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ တတိယေ ဈာနေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ပီတိယာ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ စတုတ္ထေ ဈာနေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ သုခဒုက္ခေဟိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ အာကာသာနဉ္စာယတနသမာပတ္တိယာ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ရူပသညာယ ပဋိဃသညာယ နာနတ္တသညာယ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ ဝိညာဏဉ္စာယတနသမာပတ္တိယာ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ အာကာသာနဉ္စာယတနသညာယ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ အာကိဉ္စညာယတနသမာပတ္တိယာ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဝိညာဏဉ္စာယတနသညာယ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ နေဝသညာနာသညာယတနသမာပတ္တိယာ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ အာကိဉ္စညာယတနသညာယ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ.

အနိစ္စာနုပဿနာ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိစ္စသညာယ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ ဒုက္ခာနုပဿနာ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ သုခသညာယ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ အနတ္တာနုပဿနာ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ အတ္တသညာယ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ နိဗ္ဗိဒါနုပဿနာယ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နန္ဒိယာ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ ဝိရာဂါနုပဿနာယ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ရာဂတော နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ နိရောဓာနုပဿနာယ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ သမုဒယတော နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ ပဋိနိဿဂ္ဂါနုပဿနာယ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ အာဒါနတော နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ ခယာနုပဿနာယ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဃနသညာယ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ ဝယာနုပဿနာယ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ အာယူဟနတော နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ ဝိပရိဏာမာနုပဿနာယ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဓုဝသညာယ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ အနိမိတ္တာနုပဿနာယ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိမိတ္တတော နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ အပ္ပဏိဟိတာနုပဿနာယ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ပဏိဓိယာ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ သုညတာနုပဿနာယ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ အဘိနိဝေသတော နိဿဋာနိ ဟောန္တိ. အဓိပညာဓမ္မဝိပဿနာယ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ သာရာဒါနာဘိနိဝေသတော နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ ယထာဘူတဉာဏဒဿနေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ သမ္မောဟာဘိနိဝေသတော နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ အာဒီနဝါနုပဿနာယ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ အာလယာဘိနိဝေသတော နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ ပဋိသင်္ခါနုပဿနာယ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ အပ္ပဋိသင်္ခါယ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ ဝိဝဋ္ဋနာနုပဿနာယ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ သညောဂါဘိနိဝေသတော နိဿဋာနိ ဟောန္တိ.

သောတာပတ္တိမဂ္ဂေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒိဋ္ဌေကဋ္ဌေဟိ ကိလေသေဟိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ သကဒါဂါမိမဂ္ဂေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဩဠာရိကေဟိ ကိလေသေဟိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ အနာဂါမိမဂ္ဂေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ အနုသဟဂတေဟိ ကိလေသေဟိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ အရဟတ္တမဂ္ဂေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ သဗ္ဗကိလေသေဟိ နိဿဋာနိ ဟောန္တိ၊ သဗ္ဗေသညေဝ ခီဏာသဝါနံ တတ္ထ တတ္ထ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နိဿဋာနိ စေဝ ဟောန္တိ သုနိဿဋာနိ စ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါနိ စ သုပ္ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါနိ စ.

ဣမေဟိ အသီတိသတံ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ နိဿရဏံ ဟောတိ၊ ဣမေဟိ အသီတိသတံ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ နိဿရဏံ ပဇာနာတိ.

သုတ္တန္တနိဒ္ဒေသော ဒုတိယော.

ပဌမဘာဏဝါရော.

၃. တတိယသုတ္တန္တနိဒ္ဒေသော

၁၉၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ [သံ. နိ. ၅.၄၇၈-၄၇၉ ပဿိတဗ္ဗာ]. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ၊ သတိန္ဒြိယံ၊ သမာဓိန္ဒြိယံ၊ ပညိန္ဒြိယံ. ကတ္ထ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ? စတူသု သောတာပတ္တိယင်္ဂေသု – ဧတ္ထ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကတ္ထ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ? စတူသု သမ္မပ္ပဓာနေသု – ဧတ္ထ ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကတ္ထ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ? စတူသု သတိပဋ္ဌာနေသု – ဧတ္ထ သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကတ္ထ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ? စတူသု ဈာနေသု – ဧတ္ထ သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကတ္ထ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ? စတူသု အရိယသစ္စေသု – ဧတ္ထ ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ’’.

စတူသု သောတာပတ္တိယင်္ဂေသု သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတိဟာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? စတူသု သမ္မပ္ပဓာနေသု ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတိဟာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? စတူသု သတိပဋ္ဌာနေသု သတိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတိဟာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? စတူသု ဈာနေသု သမာဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတိဟာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? စတူသု အရိယသစ္စေသု ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတိဟာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ?

စတူသု သောတာပတ္တိယင်္ဂေသု သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ. စတူသု သမ္မပ္ပဓာနေသု ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ. စတူသု သတိပဋ္ဌာနေသု သတိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ. စတူသု ဈာနေသု သမာဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ. စတူသု အရိယသစ္စေသု ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ.

က. ပဘေဒဂဏနနိဒ္ဒေသော

၁၉၅. စတူသု သောတာပတ္တိယင်္ဂေသု သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? သပ္ပုရိသသံသေဝေ သောတာပတ္တိယင်္ဂေ အဓိမောက္ခာဓိပတေယျဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ သဒ္ဓမ္မသဝနေ သောတာပတ္တိယင်္ဂေ။ ယောနိသောမနသိကာရေ သောတာပတ္တိယင်္ဂေ။ ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပတ္တိယာ သောတာပတ္တိယင်္ဂေ အဓိမောက္ခာဓိပတေယျဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. စတူသု သောတာပတ္တိယင်္ဂေသု သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဣမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ.

စတူသု သမ္မပ္ပဓာနေသု ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? အနုပ္ပန္နာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အနုပ္ပါဒါယ သမ္မပ္ပဓာနေ ပဂ္ဂဟာဓိပတေယျဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဥပ္ပန္နာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ သမ္မပ္ပဓာနေ။ပေ။ အနုပ္ပန္နာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပ္ပါဒါယ သမ္မပ္ပဓာနေ။ပေ။ ဥပ္ပန္နာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဌိတိယာ အသမ္မောသာယ ဘိယျောဘာဝါယ ဝေပုလ္လာယ ဘာဝနာယ ပါရိပူရိယာ သမ္မပ္ပဓာနေ ပဂ္ဂဟာဓိပတေယျဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. စတူသု သမ္မပ္ပဓာနေသု ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဣမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ.

စတူသု သတိပဋ္ဌာနေသု သတိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? ကာယေ ကာယာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနေ ဥပဋ္ဌာနာဓိပတေယျဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ သတိန္ဒြိယဿ ဝသေန အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဝေဒနာသု ဝေဒနာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနေ။ပေ။ စိတ္တေ စိတ္တာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနေ။ ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနေ ဥပဋ္ဌာနာဓိပတေယျဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ သတိန္ဒြိယဿ ဝသေန အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. စတူသု သတိပဋ္ဌာနေသု သတိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဣမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ.

စတူသု ဈာနေသု သမာဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? ပဌမေ ဈာနေ အဝိက္ခေပါဓိပတေယျဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ သမာဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဒုတိယေ ဈာနေ။ပေ။ တတိယေ ဈာနေ။ စတုတ္ထေ ဈာနေ အဝိက္ခေပါဓိပတေယျဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ သမာဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. စတူသု ဈာနေသု သမာဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဣမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ.

စတူသု အရိယသစ္စေသု ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? ဒုက္ခေ အရိယသစ္စေ ဒဿနာဓိပတေယျဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဒုက္ခသမုဒယေ အရိယသစ္စေ။ပေ။ ဒုက္ခနိရောဓေ အရိယသစ္စေ။ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အရိယသစ္စေ ဒဿနာဓိပတေယျဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. စတူသု အရိယသစ္စေသု ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဣမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ.

ခ. စရိယဝါရော

၁၉၆. စတူသု သောတာပတ္တိယင်္ဂေသု သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတိဟာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ?

စတူသု သမ္မပ္ပဓာနေသု။ပေ။ စတူသု သတိပဋ္ဌာနေသု။ စတူသု ဈာနေသု။ စတူသု အရိယသစ္စေသု ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတိဟာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ? စတူသု သောတာပတ္တိယင်္ဂေသု သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. စတူသု သမ္မပ္ပဓာနေသု။ပေ။ စတူသု သတိပဋ္ဌာနေသု။ စတူသု ဈာနေသု။ စတူသု အရိယသစ္စေသု ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.

စတူသု သောတာပတ္တိယင်္ဂေသု သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ? သပ္ပုရိသသံသေဝေ သောတာပတ္တိယင်္ဂေ အဓိမောက္ခာဓိပတေယျဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. သဒ္ဓမ္မသဝနေ သောတာပတ္တိယင်္ဂေ။ပေ။ ယောနိသော မနသိကာရေ သောတာပတ္တိယင်္ဂေ။ ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပတ္တိယာ သောတာပတ္တိယင်္ဂေ အဓိမောက္ခာဓိပတေယျဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. စတူသု သောတာပတ္တိယင်္ဂေသု သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဣမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.

စတူသု သမ္မပ္ပဓာနေသု ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ? အနုပ္ပန္နာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အနုပ္ပါဒါယ သမ္မပ္ပဓာနေ ပဂ္ဂဟာဓိပတေယျဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ဥပ္ပန္နာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ သမ္မပ္ပဓာနေ။ပေ။ အနုပ္ပန္နာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပ္ပါဒါယ သမ္မပ္ပဓာနေ။ပေ။ ဥပ္ပန္နာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဌိတိယာ အသမ္မောသာယ ဘိယျောဘာဝါယ ဝေပုလ္လာယ ဘာဝနာယ ပါရိပူရိယာ သမ္မပ္ပဓာနေ ပဂ္ဂဟာဓိပတေယျဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ။ပေ။ စတူသု သမ္မပ္ပဓာနေသု ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဣမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.

စတူသု သတိပဋ္ဌာနေသု သတိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ? ကာယေ ကာယာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနေ ဥပဋ္ဌာနာဓိပတေယျဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ သတိန္ဒြိယဿ ဝသေန အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ဝေဒနာသု ဝေဒနာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနေ။ပေ။ စိတ္တေ စိတ္တာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနေ။ပေ။ ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနေ ဥပဋ္ဌာနာဓိပတေယျဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ။ပေ။ စတူသု သတိပဋ္ဌာနေသု သတိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဣမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.

စတူသု ဈာနေသု သမာဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ? ပဌမေ ဈာနေ အဝိက္ခေပါဓိပတေယျဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ သမာဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ဒုတိယေ ဈာနေ။ပေ။ တတိယေ ဈာနေ။ပေ။ စတုတ္ထေ ဈာနေ အဝိက္ခေပါဓိပတေယျဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ။ပေ။ စတူသု ဈာနေသု သမာဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဣမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.

စတူသု အရိယသစ္စေသု ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန ကတမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ? ဒုက္ခေ အရိယသစ္စေ ဒဿနာဓိပတေယျဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ဒုက္ခသမုဒယေ အရိယသစ္စေ။ပေ။ ဒုက္ခနိရောဓေ အရိယသစ္စေ။ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အရိယသစ္စေ ဒဿနာဓိပတေယျဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယဿ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. စတူသု အရိယသစ္စေသု ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဣမေဟိ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ စရိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.

ဂ. စာရဝိဟာရနိဒ္ဒေသော

၁၉၇. စာရော စ ဝိဟာရော စ အနုဗုဒ္ဓေါ ဟောတိ ပဋိဝိဒ္ဓေါ၊ ယထာစရန္တံ ယထာဝိဟရန္တံ ဝိညူ သဗြဟ္မစာရီ ဂမ္ဘီရေသု ဌာနေသု ဩကပ္ပေယျုံ – ‘‘အဒ္ဓါ၊ အယမာယသ္မာ ပတ္တော ဝါ ပါပုဏိဿတိ ဝါ’’.

စရိယာတိ အဋ္ဌ စရိယာယော – ဣရိယာပထစရိယာ၊ အာယတနစရိယာ၊ သတိစရိယာ၊ သမာဓိစရိယာ၊ ဉာဏစရိယာ၊ မဂ္ဂစရိယာ၊ ပတ္တိစရိယာ၊ လောကတ္ထစရိယာတိ. ဣရိယာပထစရိယာတိ စတူသု ဣရိယာပထေသု. အာယတနစရိယာတိ ဆသု အဇ္ဈတ္တိကဗာဟိရေသု အာယတနေသု. သတိစရိယာတိ စတူသု သတိပဋ္ဌာနေသု. သမာဓိစရိယာတိ စတူသု ဈာနေသု. ဉာဏစရိယာတိ စတူသု အရိယသစ္စေသု. မဂ္ဂစရိယာတိ စတူသု အရိယမဂ္ဂေသု. ပတ္တိစရိယာတိ စတူသု သာမညဖလေသု. လောကတ္ထစရိယာတိ တထာဂတေသု အရဟန္တေသု သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေသု၊ ပဒေသေ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေသု၊ ပဒေသေ သာဝကေသု. ဣရိယာပထစရိယာ စ ပဏိဓိသမ္ပန္နာနံ၊ အာယတနစရိယာ စ ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရာနံ၊ သတိစရိယာ စ အပ္ပမာဒဝိဟာရီနံ၊ သမာဓိစရိယာ စ အဓိစိတ္တမနုယုတ္တာနံ၊ ဉာဏစရိယာ စ ဗုဒ္ဓိသမ္ပန္နာနံ၊ မဂ္ဂစရိယာ စ သမ္မာပဋိပန္နာနံ၊ ပတ္တိစရိယာ စ အဓိဂတဖလာနံ၊ လောကတ္ထစရိယာ စ တထာဂတာနံ အရဟန္တာနံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓါနံ၊ ပဒေသေ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါနံ၊ ပဒေသေ သာဝကာနံ. ဣမာ အဋ္ဌ စရိယာယော.

အပရာပိ အဋ္ဌ စရိယာယော. အဓိမုစ္စန္တော သဒ္ဓါယ စရတိ၊ ပဂ္ဂဏှန္တော ဝီရိယေန စရတိ၊ ဥပဋ္ဌာပေန္တော သတိယာ စရတိ၊ အဝိက္ခေပံ ကရောန္တော သမာဓိနာ စရတိ၊ ပဇာနန္တော ပညာယ စရတိ၊ ဝိဇာနန္တော ဝိညာဏစရိယာယ စရတိ၊ ဧဝံ ပဋိပန္နဿ ကုသလာ ဓမ္မာ အာယာပေန္တီတိ အာယတနစရိယာယ စရတိ၊ ဧဝံ ပဋိပန္နော ဝိသေသမဓိဂစ္ဆတီတိ ဝိသေသစရိယာယ စရတိ – ဣမာ အဋ္ဌ စရိယာယော.

အပရာပိ အဋ္ဌ စရိယာယော. ဒဿနစရိယာ စ သမ္မာဒိဋ္ဌိယာ၊ အဘိနိရောပနစရိယာ စ သမ္မာသင်္ကပ္ပဿ၊ ပရိဂ္ဂဟစရိယာ စ သမ္မာဝါစာယ၊ သမုဋ္ဌာနစရိယာ စ သမ္မာကမ္မန္တဿ၊ ဝေါဒါနစရိယာ စ သမ္မာအာဇီဝဿ၊ ပဂ္ဂဟစရိယာ စ သမ္မာဝါယာမဿ၊ ဥပဋ္ဌာနစရိယာ စ သမ္မာသတိယာ၊ အဝိက္ခေပစရိယာ စ သမ္မာသမာဓိဿ – ဣမာ အဋ္ဌ စရိယာယော.

ဝိဟာရောတိ အဓိမုစ္စန္တော သဒ္ဓါယ ဝိဟရတိ၊ ပဂ္ဂဏှန္တော ဝီရိယေန ဝိဟရတိ၊ ဥပဋ္ဌာပေန္တော သတိယာ ဝိဟရတိ၊ အဝိက္ခေပံ ကရောန္တော သမာဓိနာ ဝိဟရတိ၊ ပဇာနန္တော ပညာယ ဝိဟရတိ.

အနုဗုဒ္ဓေါတိ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ အဓိမောက္ခဋ္ဌော အနုဗုဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ပဂ္ဂဟဋ္ဌော အနုဗုဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ သတိန္ဒြိယဿ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌော အနုဗုဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ သမာဓိန္ဒြိယဿ အဝိက္ခေပဋ္ဌော အနုဗုဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ ပညိန္ဒြိယဿ ဒဿနဋ္ဌော အနုဗုဒ္ဓေါ ဟောတိ.

ပဋိဝိဒ္ဓေါတိ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ အဓိမောက္ခဋ္ဌော ပဋိဝိဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ပဂ္ဂဟဋ္ဌော ပဋိဝိဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ သတိန္ဒြိယဿ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌော ပဋိဝိဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ သမာဓိန္ဒြိယဿ အဝိက္ခေပဋ္ဌော ပဋိဝိဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ ပညိန္ဒြိယဿ ဒဿနဋ္ဌော ပဋိဝိဒ္ဓေါ ဟောတိ. ယထာစရန္တန္တိ ဧဝံ သဒ္ဓါယ စရန္တံ၊ ဧဝံ ဝီရိယေန စရန္တံ၊ ဧဝံ သတိယာ စရန္တံ၊ ဧဝံ သမာဓိနာ စရန္တံ၊ ဧဝံ ပညာယ စရန္တံ. ယထာဝိဟရန္တန္တိ ဧဝံ သဒ္ဓါယ ဝိဟရန္တံ၊ ဧဝံ ဝီရိယေန ဝိဟရန္တံ၊ ဧဝံ သတိယာ ဝိဟရန္တံ၊ ဧဝံ သမာဓိနာ ဝိဟရန္တံ၊ ဧဝံ ပညာယ ဝိဟရန္တံ. ဝိညူတိ ဝိညူ ဝိဘာဝီ မေဓာဝီ ပဏ္ဍိတာ ဗုဒ္ဓိသမ္ပန္နာ. သဗြဟ္မစာရီတိ ဧကကမ္မံ ဧကုဒ္ဒေသော သမသိက္ခတာ. ဂမ္ဘီရေသု ဌာနေသူတိ ဂမ္ဘီရာနိ ဌာနာနိ ဝုစ္စန္တိ ဈာနာ စ ဝိမောက္ခာ စ သမာဓီ စ သမာပတ္တိယော စ မဂ္ဂါ စ ဖလာနိ စ အဘိညာယော စ ပဋိသမ္ဘိဒါ စ. ဩကပ္ပေယျုန္တိ သဒ္ဒဟေယျုံ အဓိမုစ္စေယျုံ. အဒ္ဓါတိ ဧကံသဝစနမေတံ နိဿံသယဝစနမေတံ နိက္ကင်္ခဝစနမေတံ အဒွေဇ္ဈဝစနမေတံ အဒွေဠှကဝစနမေတံ နိယောဂဝစနမေတံ အပဏ္ဏကဝစနမေတံ အဝတ္ထာပနဝစနမေတံ – အဒ္ဓါတိ. အာယသ္မာတိ ပိယဝစနမေတံ ဂရုဝစနမေတံ သဂါရဝသပ္ပတိဿာဓိဝစနမေတံ – အာယသ္မာတိ. ပတ္တော ဝါတိ အဓိဂတော ဝါ. ပါပုဏိဿတိ ဝါတိ အဓိဂမိဿတိ ဝါ.

သုတ္တန္တနိဒ္ဒေသော တတိယော.

၄. စတုတ္ထသုတ္တန္တနိဒ္ဒေသော

၁၉၈. ပုရိမနိဒါနံ [ပရိပုဏ္ဏနိဒါနံ (သျာ. က.)]. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ၊ သတိန္ဒြိယံ၊ သမာဓိန္ဒြိယံ၊ ပညိန္ဒြိယံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ. ဣမာနိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ကတိဟာကာရေဟိ ကေနဋ္ဌေန ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? ဣမာနိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဆဟာကာရေဟိ တေနဋ္ဌေန ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ – အာဓိပတေယျဋ္ဌေန အာဒိဝိသောဓနဋ္ဌေန အဓိမတ္တဋ္ဌေန၊ အဓိဋ္ဌာနဋ္ဌေန၊ ပရိယာဒါနဋ္ဌေန၊ ပတိဋ္ဌာပကဋ္ဌေန’’.

က. အာဓိပတေယျဋ္ဌနိဒ္ဒေသော

၁၉၉. ကထံ အာဓိပတေယျဋ္ဌေန ဣန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? အဿဒ္ဓိယံ ပဇဟတော အဓိမောက္ခာဓိပတေယျဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကောသဇ္ဇံ ပဇဟတော ပဂ္ဂဟာဓိပတေယျဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ပမာဒံ ပဇဟတော ဥပဋ္ဌာနာဓိပတေယျဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ သတိန္ဒြိယဿ ဝသေန အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဥဒ္ဓစ္စံ ပဇဟတော အဝိက္ခေပါဓိပတေယျဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ သမာဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. အဝိဇ္ဇံ ပဇဟတော ဒဿနာဓိပတေယျဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

ကာမစ္ဆန္ဒံ ပဇဟတော နေက္ခမ္မဝသေန အဓိမောက္ခာဓိပတေယျဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကာမစ္ဆန္ဒံ ပဇဟတော နေက္ခမ္မဝသေန ပဂ္ဂဟာဓိပတေယျဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကာမစ္ဆန္ဒံ ပဇဟတော နေက္ခမ္မဝသေန ဥပဋ္ဌာနာဓိပတေယျဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ သတိန္ဒြိယဿ ဝသေန အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကာမစ္ဆန္ဒံ ပဇဟတော နေက္ခမ္မဝသေန အဝိက္ခေပါဓိပတေယျဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ သမာဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကာမစ္ဆန္ဒံ ပဇဟတော နေက္ခမ္မဝသေန ဒဿနာဓိပတေယျဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

ဗျာပါဒံ ပဇဟတော အဗျာပါဒဝသေန။ပေ။ ထိနမိဒ္ဓံ ပဇဟတော အာလောကသညာဝသေန။ပေ။ သဗ္ဗကိလေသေ ပဇဟတော အရဟတ္တမဂ္ဂဝသေန အဓိမောက္ခာဓိပတေယျဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဝသေန ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။ပေ။ သဗ္ဗကိလေသေ ပဇဟတော အရဟတ္တမဂ္ဂဝသေန ဒဿနာဓိပတေယျဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဧဝံ အာဓိပတေယျဋ္ဌေန ဣန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ.

ခ. အာဒိဝိသောဓနဋ္ဌနိဒ္ဒေသော

၂၀၀. ကထံ အာဒိဝိသောဓနဋ္ဌေန ဣန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ၊ အဿဒ္ဓိယသံဝရဋ္ဌေန [အဿဒ္ဓိယံ သံဝရဋ္ဌေန (သျာ. က.) ဧဝမီဒိသေသု ပဒေသုပိ] သီလဝိသုဒ္ဓိ – သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ အာဒိဝိသောဓနာ. ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ၊ ကောသဇ္ဇသံဝရဋ္ဌေန သီလဝိသုဒ္ဓိ – ဝီရိယိန္ဒြိယဿ အာဒိဝိသောဓနာ. ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ၊ ပမာဒသံဝရဋ္ဌေန သီလဝိသုဒ္ဓိ – သတိန္ဒြိယဿ အာဒိဝိသောဓနာ. အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ၊ ဥဒ္ဓစ္စသံဝရဋ္ဌေန သီလဝိသုဒ္ဓိ – သမာဓိန္ဒြိယဿ အာဒိဝိသောဓနာ. ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ၊ အဝိဇ္ဇာသံဝရဋ္ဌေန သီလဝိသုဒ္ဓိ – ပညိန္ဒြိယဿ အာဒိဝိသောဓနာ. နေက္ခမ္မေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ၊ ကာမစ္ဆန္ဒသံဝရဋ္ဌေန သီလဝိသုဒ္ဓိ – ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အာဒိဝိသောဓနာ. အဗျာပါဒေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ၊ ဗျာပါဒသံဝရဋ္ဌေန သီလဝိသုဒ္ဓိ – ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အာဒိဝိသောဓနာ။ပေ။ အရဟတ္တမဂ္ဂေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ၊ သဗ္ဗကိလေသသံဝရဋ္ဌေန သီလဝိသုဒ္ဓိ – ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အာဒိဝိသောဓနာ. ဧဝံ အာဒိဝိသောဓနဋ္ဌေန ဣန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ.

ဂ. အဓိမတ္တဋ္ဌနိဒ္ဒေသော

၂၀၁. ကထံ အဓိမတ္တဋ္ဌေန ဣန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဘာဝနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ဆန္ဒဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ဆန္ဒဝသေန ပါမောဇ္ဇံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ပါမောဇ္ဇဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ပါမောဇ္ဇဝသေန ပီတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ပီတိဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ပီတိဝသေန ပဿဒ္ဓိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ပဿဒ္ဓိဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ပဿဒ္ဓိဝသေန သုခံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – သုခဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. သုခဝသေန ဩဘာသော ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ဩဘာသဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ဩဘာသဝသေန သံဝေဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – သံဝေဂဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. သံဝေဇေတွာ စိတ္တံ သမာဒဟတိ – သမာဓိဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. တထာ သမာဟိတံ စိတ္တံ သာဓုကံ ပဂ္ဂဏှာတိ – ပဂ္ဂဟဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. တထာပဂ္ဂဟိတံ စိတ္တံ သာဓုကံ အဇ္ဈုပေက္ခတိ – ဥပေက္ခာဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ဥပေက္ခာဝသေန နာနတ္တကိလေသေဟိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ – ဝိမောက္ခဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ဝိမုတ္တတ္တာ တေ ဓမ္မာ ဧကရသာ ဟောန္တိ – ဧကရသဋ္ဌေန ဘာဝနာဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ဘာဝိတတ္တာ တတော ပဏီတတရေ ဝိဝဋ္ဋန္တိ – ဝိဝဋ္ဋနာဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ဝိဝဋ္ဋိတတ္တာ တတော ဝေါသဇ္ဇတိ [ဝေါဿဇ္ဇတိ (သျာ. က.)] – ဝေါသဂ္ဂဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ဝေါသဇ္ဇိတတ္တာ တတော နိရုဇ္ဈန္တိ – နိရောဓဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. နိရောဓဝသေန ဒွေ ဝေါသဂ္ဂါ – ပရိစ္စာဂဝေါသဂ္ဂေါ စ၊ ပက္ခန္ဒနဝေါသဂ္ဂေါ စ. ကိလေသေ စ ခန္ဓေ စ ပရိစ္စဇတီတိ – ပရိစ္စာဂဝေါသဂ္ဂေါ. နိရောဓနိဗ္ဗာနဓာတုယာ စိတ္တံ ပက္ခန္ဒတီတိ – ပက္ခန္ဒနဝေါသဂ္ဂေါ. နိရောဓဝသေန ဣမေ ဒွေ ဝေါသဂ္ဂါ.

အဿဒ္ဓိယဿ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ပေ။ အဿဒ္ဓိယပရိဠာဟဿ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ ဒိဋ္ဌေကဋ္ဌာနံ ကိလေသာနံ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ ဩဠာရိကာနံ ကိလေသာနံ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ အနုသဟဂတာနံ ကိလေသာနံ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ သဗ္ဗကိလေသာနံ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ဆန္ဒဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ။ပေ။ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ ဘာဝနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ပေ။ ကောသဇ္ဇဿ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ ကောသဇ္ဇပရိဠာဟဿ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ ဒိဋ္ဌေကဋ္ဌာနံ ကိလေသာနံ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ပေ။ သဗ္ဗကိလေသာနံ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ သတိန္ဒြိယဿ ဘာဝနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ပေ။ ပမာဒဿ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ ပမာဒပရိဠာဟဿ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ပေ။ သဗ္ဗကိလေသာနံ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ သမာဓိန္ဒြိယဿ ဘာဝနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ပေ။ ဥဒ္ဓစ္စဿ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဥဒ္ဓစ္စပရိဠာဟဿ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ပေ။ သဗ္ဗကိလေသာနံ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ ပညိန္ဒြိယဿ ဘာဝနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ပေ။ အဝိဇ္ဇာယ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ အဝိဇ္ဇာပရိဠာဟဿ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ ဒိဋ္ဌေကဋ္ဌာနံ ကိလေသာနံ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ ဩဠာရိကာနံ ကိလေသာနံ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ အနုသဟဂတာနံ ကိလေသာနံ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ သဗ္ဗကိလေသာနံ ပဟာနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ဆန္ဒဝသေန ပညာဝသေန ပညိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ဆန္ဒဝသေန ပါမောဇ္ဇံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ပါမောဇ္ဇဝသေန ပညာဝသေန ပညိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ပါမောဇ္ဇဝသေန ပီတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ပီတိဝသေန ပညာ ဝသေန ပညိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ပီတိဝသေန ပဿဒ္ဓိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ပဿဒ္ဓိဝသေန ပညာဝသေန ပညိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ပဿဒ္ဓိဝသေန သုခံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – သုခဝသေန ပညာဝသေန ပညိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. သုခဝသေန ဩဘာသော ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ဩဘာသဝသေန ပညာဝသေန ပညိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ဩဘာသဝသေန သံဝေဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – သံဝေဂဝသေန ပညာဝသေန ပညိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. သံဝေဇေတွာ စိတ္တံ သမာဒဟတိ – သမာဓိဝသေန ပညာဝသေန ပညိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. တထာသမာဟိတံ စိတ္တံ သာဓုကံ ပဂ္ဂဏှာတိ – ပဂ္ဂဟဝသေန ပညာဝသေန ပညိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. တထာပဂ္ဂဟိတံ စိတ္တံ သာဓုကံ အဇ္ဈုပေက္ခတိ – ဥပေက္ခာဝသေန ပညာဝသေန ပညိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ဥပေက္ခာဝသေန နာနတ္တကိလေသေဟိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ – ဝိမောက္ခဝသေန ပညာဝသေန ပညိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ဝိမုတ္တတ္တာ တေ ဓမ္မာ ဧကရသာ ဟောန္တိ – ဘာဝနာဝသေန [ဧကရသဋ္ဌေန ဘာဝနာဝသေန (သျာ. က.) အဋ္ဌကထာ ဩလောကေတဗ္ဗော] ပညာဝသေန ပညိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ဘာဝိတတ္တာ တတော ပဏီတတရေ ဝိဝဋ္ဋန္တိ – ဝိဝဋ္ဋနာဝသေန ပညာဝသေန ပညိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ဝိဝဋ္ဋိတတ္တာ တတော ဝေါသဇ္ဇတိ – ဝေါသဂ္ဂဝသေန ပညာဝသေန ပညိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. ဝေါသဇ္ဇိတတ္တာ တတော နိရုဇ္ဈန္တိ – နိရောဓဝသေန ပညာဝသေန ပညိန္ဒြိယံ အဓိမတ္တံ ဟောတိ. နိရောဓဝသေန ဒွေ ဝေါသဂ္ဂါ – ပရိစ္စာဂဝေါသဂ္ဂေါ စ၊ ပက္ခန္ဒနဝေါသဂ္ဂေါ စ. ကိလေသေ စ ခန္ဓေ စ ပရိစ္စဇတီတိ – ပရိစ္စာဂဝေါသဂ္ဂေါ. နိရောဓနိဗ္ဗာနဓာတုယာ စိတ္တံ ပက္ခန္ဒတီတိ – ပက္ခန္ဒနဝေါသဂ္ဂေါ. နိရောဓဝသေန ဣမေ ဒွေ ဝေါသဂ္ဂါ. ဧဝံ အဓိမတ္တဋ္ဌေန ဣန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ.

ဒုတိယဘာဏဝါရော.

ဃ. အဓိဋ္ဌာနဋ္ဌနိဒ္ဒေသော

၂၀၂. ကထံ အဓိဋ္ဌာနဋ္ဌေန ဣန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ ဘာဝနာယ ဆန္ဒော ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ဆန္ဒဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိဋ္ဌာတိ. ဆန္ဒဝသေန ပါမောဇ္ဇံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ပါမောဇ္ဇဝသေန သဒ္ဓါဝသေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိဋ္ဌာတိ။ပေ။ ဧဝံ အဓိဋ္ဌာနဋ္ဌေန ဣန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ.

င. ပရိယာဒါနဋ္ဌနိဒ္ဒေသော

ကထံ ပရိယာဒါနဋ္ဌေန ဣန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဿဒ္ဓိယံ ပရိယာဒိယတိ၊ အဿဒ္ဓိယပရိဠာဟံ ပရိယာဒိယတိ. ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ ကောသဇ္ဇံ ပရိယာဒိယတိ၊ ကောသဇ္ဇပရိဠာဟံ ပရိယာဒိယတိ. ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ ပမာဒံ ပရိယာဒိယတိ၊ ပမာဒပရိဠာဟံ ပရိယာဒိယတိ. အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ ဥဒ္ဓစ္စံ ပရိယာဒိယတိ၊ ဥဒ္ဓစ္စပရိဠာဟံ ပရိယာဒိယတိ. ဒဿနဋ္ဌေန ပညိန္ဒြိယံ အဝိဇ္ဇံ ပရိယာဒိယတိ၊ အဝိဇ္ဇာပရိဠာဟံ ပရိယာဒိယတိ. နေက္ခမ္မေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ကာမစ္ဆန္ဒံ ပရိယာဒိယန္တိ. အဗျာပါဒေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဗျာပါဒံ ပရိယာဒိယန္တိ. အာလောကသညာယ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ထိနမိဒ္ဓံ ပရိယာဒိယန္တိ. အဝိက္ခေပေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဥဒ္ဓစ္စံ ပရိယာဒိယန္တိ။ပေ။ အရဟတ္တမဂ္ဂေ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ သဗ္ဗကိလေသေ ပရိယာဒိယန္တိ. ဧဝံ ပရိယာဒါနဋ္ဌေန ဣန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ.

စ. ပတိဋ္ဌာပကဋ္ဌနိဒ္ဒေသော

၂၀၃. ကထံ ပတိဋ္ဌာပကဋ္ဌေန ဣန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ? သဒ္ဓေါ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမောက္ခေ ပတိဋ္ဌာပေတိ၊ သဒ္ဓဿ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမောက္ခေ ပတိဋ္ဌာပေတိ. ဝီရိယဝါ ဝီရိယိန္ဒြိယံ ပဂ္ဂဟေ ပတိဋ္ဌာပေတိ၊ ဝီရိယဝတော ဝီရိယိန္ဒြိယံ ပဂ္ဂဟေ ပတိဋ္ဌာပေတိ. သတိမာ သတိန္ဒြိယံ ဥပဋ္ဌာနေ ပတိဋ္ဌာပေတိ၊ သတိမတော သတိန္ဒြိယံ ဥပဋ္ဌာနေ ပတိဋ္ဌာပေတိ. သမာဟိတော သမာဓိန္ဒြိယံ အဝိက္ခေပေ ပတိဋ္ဌာပေတိ၊ သမာဟိတဿ သမာဓိန္ဒြိယံ အဝိက္ခေပေ ပတိဋ္ဌာပေတိ. ပညဝါ ပညိန္ဒြိယံ ဒဿနေ ပတိဋ္ဌာပေတိ၊ ပညဝတော ပညိန္ဒြိယံ ဒဿနေ ပတိဋ္ဌာပေတိ. ယောဂါဝစရော ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နေက္ခမ္မေ ပတိဋ္ဌာပေတိ၊ ယောဂါဝစရဿ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ နေက္ခမ္မေ ပတိဋ္ဌာပေန္တိ. ယောဂါဝစရော ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ အဗျာပါဒေ ပတိဋ္ဌာပေတိ၊ ယောဂါဝစရဿ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ အဗျာပါဒေ ပတိဋ္ဌာပေန္တိ. ယောဂါဝစရော ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ အာလောကသညာယ ပတိဋ္ဌာပေတိ၊ ယောဂါဝစရဿ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ အာလောကသညာယ ပတိဋ္ဌာပေန္တိ. ယောဂါဝစရော ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ အဝိက္ခေပေ ပတိဋ္ဌာပေတိ၊ ယောဂါဝစရဿ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ အဝိက္ခေပေ ပတိဋ္ဌာပေန္တိ။ပေ။ ယောဂါဝစရော ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ အရဟတ္တမဂ္ဂေ ပတိဋ္ဌာပေတိ၊ ယောဂါဝစရဿ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ အရဟတ္တမဂ္ဂေ ပတိဋ္ဌာပေန္တိ. ဧဝံ ပတိဋ္ဌာပကဋ္ဌေန ဣန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ.

သုတ္တန္တနိဒ္ဒေသော စတုတ္ထော.

၅. ဣန္ဒြိယသမောဓာနံ

၂၀၄. ပုထုဇ္ဇနော သမာဓိံ ဘာဝေန္တော ကတိဟာကာရေဟိ ဥပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ? သေက္ခော သမာဓိံ ဘာဝေန္တော ကတိဟာကာရေဟိ ဥပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ? ဝီတရာဂေါ သမာဓိံ ဘာဝေန္တော ကတိဟာကာရေဟိ ဥပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ? ပုထုဇ္ဇနော သမာဓိံ ဘာဝေန္တော သတ္တဟိ အာကာရေဟိ ဥပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ. သေက္ခော သမာဓိံ ဘာဝေန္တော အဋ္ဌဟိ အာကာရေဟိ ဥပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ. ဝီတရာဂေါ သမာဓိံ ဘာဝေန္တော ဒသဟိ အာကာရေဟိ ဥပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ.

ပုထုဇ္ဇနော သမာဓိံ ဘာဝေန္တော ကတမေဟိ သတ္တဟာကာရေဟိ ဥပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ? အာဝဇ္ဇိတတ္တာ အာရမ္မဏူပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ သမထနိမိတ္တူပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ ပဂ္ဂဟနိမိတ္တူပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ အဝိက္ခေပူပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ ဩဘာသူပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ သမ္ပဟံသနူပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ ဥပေက္ခူပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ – ပုထုဇ္ဇနော သမာဓိံ ဘာဝေန္တော ဣမေဟိ သတ္တဟိ အာကာရေဟိ ဥပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ.

သေက္ခော သမာဓိံ ဘာဝေန္တော ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ အာကာရေဟိ ဥပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ? အာဝဇ္ဇိတတ္တာ အာရမ္မဏူပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ သမထနိမိတ္တူပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ ပဂ္ဂဟနိမိတ္တူပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ အဝိက္ခေပူပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ ဩဘာသူပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ သမ္ပဟံသနူပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ ဥပေက္ခူပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ ဧကတ္တူပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ – သေက္ခော သမာဓိံ ဘာဝေန္တော ဣမေဟိ အဋ္ဌဟိ အာကာရေဟိ ဥပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ.

ဝီတရာဂေါ သမာဓိံ ဘာဝေန္တော ကတမေဟိ ဒသဟိ အာကာရေဟိ ဥပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ? အာဝဇ္ဇိတတ္တာ အာရမ္မဏူပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ။ပေ။ ဧကတ္တူပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ ဉာဏူပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ ဝိမုတ္တူပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ – ဝီတရာဂေါ သမာဓိံ ဘာဝေန္တော ဣမေဟိ ဒသဟိ အာကာရေဟိ ဥပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ.

၂၀၅. ပုထုဇ္ဇနော ဝိပဿနံ ဘာဝေန္တော ကတိဟာကာရေဟိ ဥပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ ကတိဟာကာရေဟိ အနုပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ? သေက္ခော ဝိပဿနံ ဘာဝေန္တော ကတိဟာကာရေဟိ ဥပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ ကတိဟာကာရေဟိ အနုပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ? ဝီတရာဂေါ ဝိပဿနံ ဘာဝေန္တော ကတိဟာကာရေဟိ ဥပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ ကတိဟာကာရေဟိ အနုပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ?

ပုထုဇ္ဇနော ဝိပဿနံ ဘာဝေန္တော နဝဟိ အာကာရေဟိ ဥပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ နဝဟိ အာကာရေဟိ အနုပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ. သေက္ခော ဝိပဿနံ ဘာဝေန္တော ဒသဟိ အာကာရေဟိ ဥပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ ဒသဟိ အာကာရေဟိ အနုပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ. ဝီတရာဂေါ ဝိပဿနံ ဘာဝေန္တော ဒွါဒသဟိ အာကာရေဟိ ဥပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ ဒွါဒသဟိ အာကာရေဟိ အနုပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ.

ပုထုဇ္ဇနော ဝိပဿနံ ဘာဝေန္တော ကတမေဟိ နဝဟိ အာကာရေဟိ ဥပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ ကတမေဟိ နဝဟိ အာကာရေဟိ အနုပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ? အနိစ္စတော ဥပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ နိစ္စတော အနုပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ. ဒုက္ခတော ဥပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ သုခတော အနုပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ. အနတ္တတော ဥပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ အတ္တတော အနုပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ. ခယတော ဥပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ ဃနတော အနုပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ. ဝယတော ဥပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ အာယူဟနာနုပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ. ဝိပရိဏာမူပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ ဓုဝတော အနုပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ. အနိမိတ္တူပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ နိမိတ္တာနုပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ. အပ္ပဏိဟိတူပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ ပဏိဓိအနုပဋ္ဌာနကုသလော [ပဏိဓာနုပဋ္ဌာနကုသလော (သျာ.)] ဟောတိ. သုညတူပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ အဘိနိဝေသာနုပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ – ပုထုဇ္ဇနော ဝိပဿနံ ဘာဝေန္တော ဣမေဟိ နဝဟိ အာကာရေဟိ ဥပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ ဣမေဟိ နဝဟိ အာကာရေဟိ အနုပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ.

၂၀၆. သေက္ခော ဝိပဿနံ ဘာဝေန္တော ကတမေဟိ ဒသဟိ အာကာရေဟိ ဥပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ ကတမေဟိ ဒသဟိ အာကာရေဟိ အနုပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ? အနိစ္စတော ဥပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ နိစ္စတော အနုပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ။ပေ။ သုညတူပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ အဘိနိဝေသာနူပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ. ဉာဏူပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ အဉာဏအနုပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ – သေက္ခော ဝိပဿနံ ဘာဝေန္တော ဣမေဟိ ဒသဟိ အာကာရေဟိ ဥပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ ဣမေဟိ ဒသဟိ အာကာရေဟိ အနုပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ.

ဝီတရာဂေါ ဝိပဿနံ ဘာဝေန္တော ကတမေဟိ ဒွါဒသဟိ အာကာရေဟိ ဥပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ ကတမေဟိ ဒွါဒသဟိ အာကာရေဟိ အနုပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ? အနိစ္စတော ဥပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ နိစ္စတော အနုပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ။ပေ။ ဉာဏူပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ အဉာဏာနုပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ. ဝိသညောဂူပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ သညောဂါနုပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ. နိရောဓူပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ သင်္ခါရာနုပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ – ဝီတရာဂေါ ဝိပဿနံ ဘာဝေန္တော ဣမေဟိ ဒွါဒသဟိ အာကာရေဟိ ဥပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ၊ ဣမေဟိ ဒွါဒသဟိ အာကာရေဟိ အနုပဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ.

အာဝဇ္ဇိတတ္တာ အာရမ္မဏူပဋ္ဌာနကုသလဝသေန ဣန္ဒြိယာနိ သမောဓာနေတိ၊ ဂေါစရဉ္စ ပဇာနာတိ၊ သမတ္ထဉ္စ ပဋိဝိဇ္ဈတိ။ပေ။ ဓမ္မေ သမောဓာနေတိ၊ ဂေါစရဉ္စ ပဇာနာတိ၊ သမတ္ထဉ္စ ပဋိဝိဇ္ဈတိ. ဣန္ဒြိယာနိ သမောဓာနေတီတိ ကထံ ဣန္ဒြိယာနိ သမောဓာနေတိ? အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ သမောဓာနေတိ။ပေ။ သမထနိမိတ္တူပဋ္ဌာနကုသလဝသေန၊ ပဂ္ဂဟနိမိတ္တူပဋ္ဌာနကုသလဝသေန၊ အဝိက္ခေပူပဋ္ဌာနကုသလဝသေန၊ ဩဘာသူပဋ္ဌာနကုသလဝသေန၊ သမ္ပဟံသနူပဋ္ဌာနကုသလဝသေန၊ ဥပေက္ခူပဋ္ဌာနကုသလဝသေန၊ ဧကတ္တူပဋ္ဌာနကုသလဝသေန၊ ဉာဏူပဋ္ဌာနကုသလဝသေန၊ ဝိမုတ္တူပဋ္ဌာနကုသလဝသေန.

အနိစ္စတော ဥပဋ္ဌာနကုသလဝသေန၊ နိစ္စတော အနုပဋ္ဌာနကုသလဝသေန၊ ဒုက္ခတော ဥပဋ္ဌာနကုသလဝသေန၊ သုခတော အနုပဋ္ဌာနကုသလဝသေန၊ အနတ္တတော ဥပဋ္ဌာနကုသလဝသေန၊ အတ္တတော အနုပဋ္ဌာနကုသလဝသေန၊ ခယတော ဥပဋ္ဌာနကုသလဝသေန၊ ဃနတော အနုပဋ္ဌာနကုသလဝသေန၊ ဝယတော ဥပဋ္ဌာနကုသလဝသေန၊ အာယူဟနာနုပဋ္ဌာနကုသလဝသေန၊ ဝိပရိဏာမူပဋ္ဌာနကုသလဝသေန၊ ဓုဝတော အနုပဋ္ဌာနကုသလဝသေန၊ အနိမိတ္တူပဋ္ဌာနကုသလဝသေန၊ နိမိတ္တာနုပဋ္ဌာနကုသလဝသေန၊ အပ္ပဏိဟိတူပဋ္ဌာနကုသလဝသေန၊ ပဏိဓိအနုပဋ္ဌာနကုသလဝသေန၊ သုညတူပဋ္ဌာနကုသလဝသေန၊ အဘိနိဝေသာနုပဋ္ဌာနကုသလဝသေန၊ ဉာဏူပဋ္ဌာနကုသလဝသေန၊ အဉာဏာနုပဋ္ဌာနကုသလဝသေန၊ ဝိသညောဂူပဋ္ဌာနကုသလဝသေန၊ သညောဂါနုပဋ္ဌာနကုသလဝသေန၊ နိရောဓူပဋ္ဌာနကုသလဝသေန၊ သင်္ခါရာနုပဋ္ဌာနကုသလဝသေန ဣန္ဒြိယာနိ သမောဓာနေတိ၊ ဂေါစရဉ္စ ပဇာနာတိ၊ သမတ္ထဉ္စ ပဋိဝိဇ္ဈတိ.

၂၀၇. စတုသဋ္ဌိယာ အာကာရေဟိ တိဏ္ဏန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ ဝသီဘာဝတာပညာ အာသဝါနံ ခယေ ဉာဏံ. ကတမေသံ တိဏ္ဏန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ? အနညာတညဿာမီတိန္ဒြိယဿ၊ အညိန္ဒြိယဿ၊ အညာတာဝိန္ဒြိယဿ.

အနညာတညဿာမီတိန္ဒြိယံ ကတိ ဌာနာနိ ဂစ္ဆတိ? အညိန္ဒြိယံ ကတိ ဌာနာနိ ဂစ္ဆတိ? အညာတာဝိန္ဒြိယံ ကတိ ဌာနာနိ ဂစ္ဆတိ? အနညာတညဿာမီတိန္ဒြိယံ ဧကံ ဌာနံ ဂစ္ဆတိ – သောတာပတ္တိမဂ္ဂံ. အညိန္ဒြိယံ ဆ ဌာနာနိ ဂစ္ဆတိ – သောတာပတ္တိဖလံ၊ သကဒါဂါမိမဂ္ဂံ၊ သကဒါဂါမိဖလံ၊ အနာဂါမိမဂ္ဂံ၊ အနာဂါမိဖလံ၊ အရဟတ္တမဂ္ဂံ. အညာတာဝိန္ဒြိယံ ဧကံ ဌာနံ ဂစ္ဆတိ – အရဟတ္တဖလံ.

သောတာပတ္တိမဂ္ဂက္ခဏေ အနညာတညဿာမီတိန္ဒြိယဿ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမောက္ခပရိဝါရံ ဟောတိ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ ပဂ္ဂဟပရိဝါရံ ဟောတိ၊ သတိန္ဒြိယံ ဥပဋ္ဌာနပရိဝါရံ ဟောတိ၊ သမာဓိန္ဒြိယံ အဝိက္ခေပပရိဝါရံ ဟောတိ၊ ပညိန္ဒြိယံ ဒဿနပရိဝါရံ ဟောတိ၊ မနိန္ဒြိယံ ဝိဇာနနပရိဝါရံ ဟောတိ၊ သောမနဿိန္ဒြိယံ အဘိသန္ဒနပရိဝါရံ ဟောတိ၊ ဇီဝိတိန္ဒြိယံ ပဝတ္တသန္တတာဓိပတေယျပရိဝါရံ ဟောတိ. သောတာပတ္တိမဂ္ဂက္ခဏေ ဇာတာ ဓမ္မာ၊ ဌပေတွာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနံ ရူပံ၊ သဗ္ဗေဝ ကုသလာ ဟောန္တိ၊ သဗ္ဗေဝ အနာသဝါ ဟောန္တိ၊ သဗ္ဗေဝ နိယျာနိကာ ဟောန္တိ၊ သဗ္ဗေဝ အပစယဂါမိနော ဟောန္တိ၊ သဗ္ဗေဝ လောကုတ္တရာ ဟောန္တိ၊ သဗ္ဗေဝ နိဗ္ဗာနာရမ္မဏာ ဟောန္တိ. သောတာပတ္တိမဂ္ဂက္ခဏေ အနညာတညဿာမီတိန္ဒြိယဿ ဣမာနိ အဋ္ဌိန္ဒြိယာနိ သဟဇာတပရိဝါရာ ဟောန္တိ၊ အညမညပရိဝါရာ ဟောန္တိ၊ နိဿယပရိဝါရာ ဟောန္တိ၊ သမ္ပယုတ္တပရိဝါရာ ဟောန္တိ၊ သဟဂတာ ဟောန္တိ၊ သဟဇာတာ ဟောန္တိ၊ သံသဋ္ဌာ ဟောန္တိ၊ သမ္ပယုတ္တာ ဟောန္တိ. တေဝ တဿ အာကာရာ စေဝ ဟောန္တိ ပရိဝါရာ စ.

သောတာပတ္တိဖလက္ခဏေ။ပေ။ အရဟတ္တဖလက္ခဏေ အညာတာဝိန္ဒြိယဿ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမောက္ခပရိဝါရံ ဟောတိ။ပေ။ ဇီဝိတိန္ဒြိယံ ပဝတ္တသန္တတာဓိပတေယျပရိဝါရံ ဟောတိ. အရဟတ္တဖလက္ခဏေ ဇာတာ ဓမ္မာ သဗ္ဗေဝ အဗျာကတာ ဟောန္တိ၊ ဌပေတွာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနံ ရူပံ သဗ္ဗေဝ အနာသဝါ ဟောန္တိ၊ သဗ္ဗေဝ လောကုတ္တရာ ဟောန္တိ၊ သဗ္ဗေဝ နိဗ္ဗာနာရမ္မဏာ ဟောန္တိ. အရဟတ္တဖလက္ခဏေ အညာတာဝိန္ဒြိယဿ ဣမာနိ အဋ္ဌိန္ဒြိယာနိ သဟဇာတပရိဝါရာ ဟောန္တိ. တေဝ တဿ အာကာရာ စေဝ ဟောန္တိ ပရိဝါရာ စ. ဣတိ ဣမာနိ အဋ္ဌ အဋ္ဌကာနိ စတုသဋ္ဌိ ဟောန္တိ.

အာသဝါတိ ကတမေ တေ အာသဝါ? ကာမာသဝေါ၊ ဘဝါသဝေါ၊ ဒိဋ္ဌာသဝေါ၊ အဝိဇ္ဇာသဝေါ. ကတ္ထေတေ အာသဝါ ခီယန္တိ [ခိယျန္တိ (က.)]? သောတာပတ္တိမဂ္ဂေန အနဝသေသော ဒိဋ္ဌာသဝေါ ခီယတိ. အပါယဂမနီယော ကာမာသဝေါ ခီယတိ၊ အပါယဂမနီယော ဘဝါသဝေါ ခီယတိ၊ အပါယဂမနီယော အဝိဇ္ဇာသဝေါ ခီယတိ. ဧတ္ထေတေ အာသဝါ ခီယန္တိ. သကဒါဂါမိမဂ္ဂေန ဩဠာရိကော ကာမာသဝေါ ခီယတိ၊ တဒေကဋ္ဌော ဘဝါသဝေါ ခီယတိ၊ တဒေကဋ္ဌော အဝိဇ္ဇာသဝေါ ခီယတိ. ဧတ္ထေတေ အာသဝါ ခီယန္တိ. အနာဂါမိမဂ္ဂေန အနဝသေသော ကာမာသဝေါ ခီယတိ၊ တဒေကဋ္ဌော ဘဝါသဝေါ ခီယတိ၊ တဒေကဋ္ဌော အဝိဇ္ဇာသဝေါ ခီယတိ. ဧတ္ထေတေ အာသဝါ ခီယန္တိ. အရဟတ္တမဂ္ဂေန အနဝသေသော ဘဝါသဝေါ ခီယတိ၊ အနဝသေသော အဝိဇ္ဇာသဝေါ ခီယတိ. ဧတ္ထေတေ အာသဝါ ခီယန္တိ.

၂၀၈. န တဿ အဒ္ဒိဋ္ဌမိဓတ္ထိ ကိဉ္စိ၊ အထော အဝိညာတမဇာနိတဗ္ဗံ၊

သဗ္ဗံ အဘိညာသိ ယဒတ္ထိ နေယျံ၊ တထာဂတော တေန သမန္တစက္ခူတိ.

သမန္တစက္ခူတိ ကေနဋ္ဌေန သမန္တစက္ခု? စုဒ္ဒသ ဗုဒ္ဓဉာဏာနိ – ဒုက္ခေ ဉာဏံ ဗုဒ္ဓဉာဏံ၊ ဒုက္ခသမုဒယေ ဉာဏံ ဗုဒ္ဓဉာဏံ။ပေ။ သဗ္ဗညုတဉာဏံ ဗုဒ္ဓဉာဏံ၊ အနာဝရဏဉာဏံ ဗုဒ္ဓဉာဏံ. ဣမာနိ စုဒ္ဒသ ဗုဒ္ဓဉာဏာနိ. ဣမေသံ စုဒ္ဒသန္နံ ဗုဒ္ဓဉာဏာနံ အဋ္ဌ ဉာဏာနိ သာဝကသာဓာရဏာနိ၊ ဆ ဉာဏာနိ အသာဓာရဏာနိ သာဝကေဟိ.

ယာဝတာ ဒုက္ခဿ ဒုက္ခဋ္ဌော ဉာတော၊ အညာတော ဒုက္ခဋ္ဌော နတ္ထီတိ – သမန္တစက္ခု. ယံ သမန္တစက္ခု တံ ပညိန္ဒြိယံ. ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ. ယာဝတာ ဒုက္ခဿ ဒုက္ခဋ္ဌော ဒိဋ္ဌော ဝိဒိတော သစ္ဆိကတော ဖဿိတော ပညာယ၊ အဖဿိတော ပညာယ ဒုက္ခဋ္ဌော နတ္ထီတိ – သမန္တစက္ခု. ယံ သမန္တစက္ခု တံ ပညိန္ဒြိယံ. ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ. ယာဝတာ သမုဒယဿ သမုဒယဋ္ဌော။ပေ။ ယာဝတာ နိရောဓဿ နိရောဓဋ္ဌော။ ယာဝတာ မဂ္ဂဿ မဂ္ဂဋ္ဌော။ ယာဝတာ အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒါယ အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒဋ္ဌော။ ယာဝတာ ဓမ္မပဋိသမ္ဘိဒါယ ဓမ္မပဋိသမ္ဘိဒဋ္ဌော။ ယာဝတာ နိရုတ္တိပဋိသမ္ဘိဒါယ နိရုတ္တိပဋိသမ္ဘိဒဋ္ဌော။ ယာဝတာ ပဋိဘာနပဋိသမ္ဘိဒါယ ပဋိဘာနပဋိသမ္ဘိဒဋ္ဌော။ ယာဝတာ ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တေ ဉာဏံ။ ယာဝတာ သတ္တာနံ အာသယာနုသယေ ဉာဏံ။ ယာဝတာ ယမကပါဋိဟီရေ ဉာဏံ။ ယာဝတာ မဟာကရုဏာသမာပတ္တိယာ ဉာဏံ။ ယာဝတာ သဒေဝကဿ လောကဿ သမာရကဿ သဗြဟ္မကဿ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ ဒိဋ္ဌံ သုတံ မုတံ ဝိညာတံ ပတ္တံ ပရိယေသိတံ အနုဝိစရိတံ မနသာ၊ တံ ဉာတံ ဒိဋ္ဌံ ဝိဒိတံ သစ္ဆိကတံ ဖဿိတံ ပညာယ. အဖဿိတံ ပညာယ နတ္ထီတိ – သမန္တစက္ခု. ယံ သမန္တစက္ခု တံ ပညိန္ဒြိယံ. ပညိန္ဒြိယဿ ဝသေန အဓိမောက္ခဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ၊ ပဂ္ဂဟဋ္ဌေန ဝီရိယိန္ဒြိယံ၊ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိန္ဒြိယံ၊ အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမာဓိန္ဒြိယံ.

သဒ္ဒဟန္တော ပဂ္ဂဏှာတိ၊ ပဂ္ဂဏှန္တော သဒ္ဒဟတိ. သဒ္ဒဟန္တော ဥပဋ္ဌာပေတိ၊ ဥပဋ္ဌာပေန္တော သဒ္ဒဟတိ. သဒ္ဒဟန္တော သမာဒဟတိ၊ သမာဒဟန္တော သဒ္ဒဟတိ. သဒ္ဒဟန္တော ပဇာနာတိ၊ ပဇာနန္တော သဒ္ဒဟတိ. ပဂ္ဂဏှန္တော ဥပဋ္ဌာပေတိ၊ ဥပဋ္ဌာပေန္တော ပဂ္ဂဏှာတိ. ပဂ္ဂဏှန္တော သမာဒဟတိ၊ သမာဒဟန္တော ပဂ္ဂဏှာတိ. ပဂ္ဂဏှန္တော ပဇာနာတိ၊ ပဇာနန္တော ပဂ္ဂဏှာတိ. ပဂ္ဂဏှန္တော သဒ္ဒဟတိ၊ သဒ္ဒဟန္တော ပဂ္ဂဏှာတိ. ဥပဋ္ဌာပေန္တော သမာဒဟတိ၊ သမာဒဟန္တော ဥပဋ္ဌာပေတိ. ဥပဋ္ဌာပေန္တော ပဇာနာတိ၊ ပဇာနန္တော ဥပဋ္ဌာပေတိ. ဥပဋ္ဌာပေန္တော သဒ္ဒဟတိ၊ သဒ္ဒဟန္တော ဥပဋ္ဌာပေတိ. ဥပဋ္ဌာပေန္တော ပဂ္ဂဏှာတိ၊ ပဂ္ဂဏှန္တော ဥပဋ္ဌာပေတိ. သမာဒဟန္တော ပဇာနာတိ၊ ပဇာနန္တော သမာဒဟတိ. သမာဒဟန္တော သဒ္ဒဟတိ၊ သဒ္ဒဟန္တော သမာဒဟတိ. သမာဒဟန္တော ပဂ္ဂဏှာတိ၊ ပဂ္ဂဏှန္တော သမာဒဟတိ. သမာဒဟန္တော ဥပဋ္ဌာပေတိ၊ ဥပဋ္ဌာပေန္တော သမာဒဟတိ. ပဇာနန္တော သဒ္ဒဟတိ၊ သဒ္ဒဟန္တော ပဇာနာတိ. ပဇာနန္တော ပဂ္ဂဏှာတိ၊ ပဂ္ဂဏှန္တော ပဇာနာတိ. ပဇာနန္တော ဥပဋ္ဌာပေတိ၊ ဥပဋ္ဌာပေန္တော ပဇာနာတိ. ပဇာနန္တော သမာဒဟတိ၊ သမာဒဟန္တော ပဇာနာတိ.

သဒ္ဒဟိတတ္တာ ပဂ္ဂဟိတံ၊ ပဂ္ဂဟိတတ္တာ သဒ္ဒဟိတံ. သဒ္ဒဟိတတ္တာ ဥပဋ္ဌာပိတံ၊ ဥပဋ္ဌာပိတတ္တာ သဒ္ဒဟိတံ. သဒ္ဒဟိတတ္တာ သမာဒဟိတံ၊ သမာဒဟိတတ္တာ သဒ္ဒဟိတံ. သဒ္ဒဟိတတ္တာ ပဇာနိတံ၊ ပဇာနိတတ္တာ သဒ္ဒဟိတံ. ပဂ္ဂဟိတတ္တာ ဥပဋ္ဌာပိတံ၊ ဥပဋ္ဌာပိတတ္တာ ပဂ္ဂဟိတံ. ပဂ္ဂဟိတတ္တာ သမာဒဟိတံ၊ သမာဒဟိတတ္တာ ပဂ္ဂဟိတံ. ပဂ္ဂဟိတတ္တာ ပဇာနိတံ ပဇာနိတတ္တာ ပဂ္ဂဟိတံ. ပဂ္ဂဟိတတ္တာ သဒ္ဒဟိတံ၊ သဒ္ဒဟိတတ္တာ ပဂ္ဂဟိတံ. ဥပဋ္ဌာပိတတ္တာ သမာဒဟိတံ၊ သမာဒဟိတတ္တာ ဥပဋ္ဌာပိတံ. ဥပဋ္ဌာပိတတ္တာ ပဇာနိတံ၊ ပဇာနိတတ္တာ ဥပဋ္ဌာပိတံ. ဥပဋ္ဌာပိတတ္တာ သဒ္ဒဟိတံ၊ သဒ္ဒဟိတတ္တာ ဥပဋ္ဌာပိတံ. ဥပဋ္ဌာပိတတ္တာ ပဂ္ဂဟိတံ၊ ပဂ္ဂဟိတတ္တာ ဥပဋ္ဌာပိတံ. သမာဒဟိတတ္တာ ပဇာနိတံ၊ ပဇာနိတတ္တာ သမာဒဟိတံ. သမာဒဟိတတ္တာ သဒ္ဒဟိတံ၊ သဒ္ဒဟိတတ္တာ သမာဒဟိတံ. သမာဒဟိတတ္တာ ပဂ္ဂဟိတံ၊ ပဂ္ဂဟိတတ္တာ သမာဒဟိတံ. သမာဒဟိတတ္တာ ဥပဋ္ဌာပိတံ၊ ဥပဋ္ဌာပိတတ္တာ သမာဒဟိတံ. ပဇာနိတတ္တာ သဒ္ဒဟိတံ၊ သဒ္ဒဟိတတ္တာ ပဇာနိတံ. ပဇာနိတတ္တာ ပဂ္ဂဟိတံ၊ ပဂ္ဂဟိတတ္တာ ပဇာနိတံ. ပဇာနိတတ္တာ ဥပဋ္ဌာပိတံ၊ ဥပဋ္ဌာပိတတ္တာ ပဇာနိတံ. ပဇာနိတတ္တာ သမာဒဟိတံ၊ သမာဒဟိတတ္တာ ပဇာနိတံ.

ယံ ဗုဒ္ဓစက္ခု တံ ဗုဒ္ဓဉာဏံ၊ ယံ ဗုဒ္ဓဉာဏံ တံ ဗုဒ္ဓစက္ခု၊ ယေန စက္ခုနာ တထာဂတော သတ္တေ ပဿတိ အပ္ပရဇက္ခေ မဟာရဇက္ခေ တိက္ခိန္ဒြိယေ မုဒိန္ဒြိယေ သွာကာရေ ဒွါကာရေ သုဝိညာပယေ ဒုဝိညာပယေ အပ္ပေကစ္စေ ပရလောကဝဇ္ဇဘယဒဿာဝိနော [ပရလောကဝဇ္ဇဘယဒဿာဝိနေ (သျာ. က.)]၊ အပ္ပေကစ္စေ နပရလောကဝဇ္ဇဘယဒဿာဝိနော.

အပ္ပရဇက္ခေ မဟာရဇက္ခေတိ သဒ္ဓေါ ပုဂ္ဂလော အပ္ပရဇက္ခော၊ အဿဒ္ဓေါ ပုဂ္ဂလော မဟာရဇက္ခော. အာရဒ္ဓဝီရိယော ပုဂ္ဂလော အပ္ပရဇက္ခော၊ ကုသီတော ပုဂ္ဂလော မဟာရဇက္ခော. ဥပဋ္ဌိတဿတိ ပုဂ္ဂလော အပ္ပရဇက္ခော၊ မုဋ္ဌဿတိ ပုဂ္ဂလော မဟာရဇက္ခော. သမာဟိတော ပုဂ္ဂလော အပ္ပရဇက္ခော၊ အသမာဟိတော ပုဂ္ဂလော မဟာရဇက္ခော. ပညဝါ ပုဂ္ဂလော အပ္ပရဇက္ခော၊ ဒုပ္ပညော ပုဂ္ဂလော မဟာရဇက္ခော.

တိက္ခိန္ဒြိယေ မုဒိန္ဒြိယေတိ သဒ္ဓေါ ပုဂ္ဂလော တိက္ခိန္ဒြိယော၊ အဿဒ္ဓေါ ပုဂ္ဂလော မုဒိန္ဒြိယော။ပေ။ ပညဝါ ပုဂ္ဂလော တိက္ခိန္ဒြိယော၊ ဒုပ္ပညော ပုဂ္ဂလော မုဒိန္ဒြိယော. သွာကာရေ ဒွါကာရေတိ သဒ္ဓေါ ပုဂ္ဂလော သွာကာရော၊ အဿဒ္ဓေါ ပုဂ္ဂလော ဒွါကာရော။ပေ။ ပညဝါ ပုဂ္ဂလော သွာကာရော၊ ဒုပ္ပညော ပုဂ္ဂလော ဒွါကာရော. သုဝိညာပယေ ဒုဝိညာပယေတိ သဒ္ဓေါ ပုဂ္ဂလော သုဝိညာပယော၊ အဿဒ္ဓေါ ပုဂ္ဂလော ဒုဝိညာပယော။ပေ။ ပညဝါ ပုဂ္ဂလော သုဝိညာပယော၊ ဒုပ္ပညော ပုဂ္ဂလော ဒုဝိညာပယော.

အပ္ပေကစ္စေ ပရလောကဝဇ္ဇဘယဒဿာဝိနော၊ အပ္ပေကစ္စေ နပရလောကဝဇ္ဇဘယဒဿာဝိနောတိ သဒ္ဓေါ ပုဂ္ဂလော ပရလောကဝဇ္ဇဘယဒဿာဝီ၊ အဿဒ္ဓေါ ပုဂ္ဂလော နပရလောကဝဇ္ဇဘယဒဿာဝီ. အာရဒ္ဓဝီရိယော ပုဂ္ဂလော ပရလောကဝဇ္ဇဘယဒဿာဝီ၊ ကုသီတော ပုဂ္ဂလော နပရလောကဝဇ္ဇဘယဒဿာဝီ။ပေ။ ပညဝါ ပုဂ္ဂလော ပရလောကဝဇ္ဇဘယဒဿာဝီ၊ ဒုပ္ပညော ပုဂ္ဂလော နပရလောကဝဇ္ဇဘယဒဿာဝီ.

လောကောတိ ခန္ဓလောကော ဓာတုလောကော အာယတနလောကော ဝိပတ္တိဘဝလောကော ဝိပတ္တိသမ္ဘဝလောကော သမ္ပတ္တိဘဝလောကော သမ္ပတ္တိသမ္ဘဝလောကော.

ဧကော လောကော – သဗ္ဗေ သတ္တာ အာဟာရဋ္ဌိတိကာ. ဒွေ လောကာ – နာမဉ္စ ရူပဉ္စ. တယော လောကာ – တိဿော ဝေဒနာ. စတ္တာရော လောကာ – စတ္တာရော အာဟာရာ. ပဉ္စ လောကာ – ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ. ဆ လောကာ – ဆ အဇ္ဈတ္တိကာနိ အာယတနာနိ. သတ္တ လောကာ – သတ္တ ဝိညာဏဋ္ဌိတိယော. အဋ္ဌ လောကာ – အဋ္ဌ လောကဓမ္မာ. နဝ လောကာ – နဝ သတ္တာဝါသာ. ဒသ လောကာ – ဒသာယတနာနိ. ဒွါဒသ လောကာ – ဒွါဒသာယတနာနိ. အဋ္ဌာရသ လောကာ – အဋ္ဌာရသ ဓာတုယော.

ဝဇ္ဇန္တိ သဗ္ဗေ ကိလေသာ ဝဇ္ဇာ၊ သဗ္ဗေ ဒုစ္စရိတာ ဝဇ္ဇာ၊ သဗ္ဗေ အဘိသင်္ခါရာ ဝဇ္ဇာ၊ သဗ္ဗေ ဘဝဂါမိကမ္မာ ဝဇ္ဇာ. ဣတိ ဣမသ္မိဉ္စ လောကေ ဣမသ္မိဉ္စ ဝဇ္ဇေ တိဗ္ဗာ ဘယသညာ ပစ္စုပဋ္ဌိတာ ဟောန္တိ၊ သေယျထာပိ ဥက္ခိတ္တာသိကေ ဝဓကေ. ဣမေဟိ ပညာသာယ အာကာရေဟိ ဣမာနိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဇာနာတိ ပဿတိ အညာတိ ပဋိဝိဇ္ဈတီတိ.

ဣန္ဒြိယသမောဓာနော ပဉ္စမော.

တတိယဘာဏဝါရော.

ဣန္ဒြိယကထာ နိဋ္ဌိတာ.