၁၁. ပညတ္တိဟာရဝိဘင်္ဂေါ

၃၉. တတ္ထ ကတမော ပညတ္တိဟာရော? ‘‘ဧကံ ဘဂဝါ ဓမ္မံ ပညတ္တီဟိ ဝိဝိဓာဟိ ဒေသေတီ’’တိ.

ယာ ပကတိကထာယ ဒေသနာ. အယံ နိက္ခေပပညတ္တိ. ကာ စ ပကတိကထာယ ဒေသနာ၊ စတ္တာရိ သစ္စာနိ. ယထာ ဘဂဝါ အာဟ ‘‘ဣဒံ ဒုက္ခ’’န္တိ အယံ ပညတ္တိ ပဉ္စန္နံ ခန္ဓာနံ ဆန္နံ ဓာတူနံ အဋ္ဌာရသန္နံ ဓာတူနံ ဒွါဒသန္နံ အာယတနာနံ ဒသန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ နိက္ခေပပညတ္တိ.

ကဗဠီကာရေ စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဟာရေ အတ္ထိ ရာဂေါ အတ္ထိ နန္ဒီ [နန္ဒိ (သီ.) ပဿ သံ. နိ. ၂.၆၄)] အတ္ထိ တဏှာ၊ ပတိဋ္ဌိတံ တတ္ထ ဝိညာဏံ ဝိရူဠှံ. ယတ္ထ ပတိဋ္ဌိတံ ဝိညာဏံ ဝိရူဠှံ၊ အတ္ထိ တတ္ထ နာမရူပဿ အဝက္ကန္တိ. ယတ္ထ အတ္ထိ နာမရူပဿ အဝက္ကန္တိ၊ အတ္ထိ တတ္ထ သင်္ခါရာနံ ဝုဒ္ဓိ [ဗုဒ္ဓိ (က.)]. ယတ္ထ အတ္ထိ သင်္ခါရာနံ ဝုဒ္ဓိ၊ အတ္ထိ တတ္ထ အာယတိံ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ. ယတ္ထ အတ္ထိ အာယတိံ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ၊ အတ္ထိ တတ္ထ အာယတိံ ဇာတိဇရာမရဏံ. ယတ္ထ အတ္ထိ အာယတိံ ဇာတိဇရာမရဏံ၊ သသောကံ တံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဒရံ သဥပါယာသန္တိ ဝဒါမိ.

ဖဿေ စေ။ပေ။ မနောသဉ္စေတနာယ စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဟာရေ. ဝိညာဏေ စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဟာရေ အတ္ထိ ရာဂေါ အတ္ထိ နန္ဒီ အတ္ထိ တဏှာ၊ ပတိဋ္ဌိတံ တတ္ထ ဝိညာဏံ ဝိရူဠှံ. ယတ္ထ ပတိဋ္ဌိတံ ဝိညာဏံ ဝိရူဠှံ၊ အတ္ထိ တတ္ထ နာမရူပဿ အဝက္ကန္တိ. ယတ္ထ အတ္ထိ နာမရူပဿ အဝက္ကန္တိ၊ အတ္ထိ တတ္ထ သင်္ခါရာနံ ဝုဒ္ဓိ. ယတ္ထ အတ္ထိ သင်္ခါရာနံ ဝုဒ္ဓိ၊ အတ္ထိ တတ္ထ အာယတိံ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ. ယတ္ထ အတ္ထိ အာယတိံ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ၊ အတ္ထိ တတ္ထ အာယတိံ ဇာတိဇရာမရဏံ. ယတ္ထ အတ္ထိ အာယတိံ ဇာတိဇရာမရဏံ၊ သသောကံ တံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဒရံ သဥပါယာသန္တိ ဝဒါမိ. အယံ ပဘဝပညတ္တိ ဒုက္ခဿ စ သမုဒယဿ စ.

ကဗဠီကာရေ စေ၊ ဘိက္ခဝေ [ပဿ သံ. နိ. ၂.၆၄]၊ အာဟာရေ နတ္ထိ ရာဂေါ နတ္ထိ နန္ဒီ နတ္ထိ တဏှာ၊ အပ္ပတိဋ္ဌိတံ တတ္ထ ဝိညာဏံ အဝိရူဠှံ. ယတ္ထ အပ္ပတိဋ္ဌိတံ ဝိညာဏံ အဝိရူဠှံ၊ နတ္ထိ တတ္ထ နာမရူပဿ အဝက္ကန္တိ. ယတ္ထ နတ္ထိ နာမရူပဿ အဝက္ကန္တိ၊ နတ္ထိ တတ္ထ သင်္ခါရာနံ ဝုဒ္ဓိ. ယတ္ထ နတ္ထိ သင်္ခါရာနံ ဝုဒ္ဓိ၊ နတ္ထိ တတ္ထ အာယတိံ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ. ယတ္ထ နတ္ထိ အာယတိံ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ၊ နတ္ထိ တတ္ထ အာယတိံ ဇာတိဇရာမရဏံ. ယတ္ထ နတ္ထိ အာယတိံ ဇာတိဇရာမရဏံ၊ အသောကံ တံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဒရံ အနုပါယာသန္တိ ဝဒါမိ.

ဖဿေ စေ။ပေ။ မနောသဉ္စေတနာယ စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဟာရေ. ဝိညာဏေ စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဟာရေ နတ္ထိ ရာဂေါ နတ္ထိ နန္ဒီ နတ္ထိ တဏှာ၊ အပ္ပတိဋ္ဌိတံ တတ္ထ ဝိညာဏံ အဝိရူဠှံ. ယတ္ထ အပ္ပတိဋ္ဌိတံ ဝိညာဏံ အဝိရူဠှံ၊ နတ္ထိ တတ္ထ နာမရူပဿ အဝက္ကန္တိ. ယတ္ထ နတ္ထိ နာမရူပဿ အဝက္ကန္တိ၊ နတ္ထိ တတ္ထ သင်္ခါရာနံ ဝုဒ္ဓိ. ယတ္ထ နတ္ထိ သင်္ခါရာနံ ဝုဒ္ဓိ၊ နတ္ထိ တတ္ထ အာယတိံ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ. ယတ္ထ နတ္ထိ အာယတိံ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ၊ နတ္ထိ တတ္ထ အာယတိံ ဇာတိဇရာမရဏံ. ယတ္ထ နတ္ထိ အာယတိံ ဇာတိဇရာမရဏံ၊ အသောကံ တံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဒရံ အနုပါယာသန္တိ ဝဒါမိ.

အယံ ပရိညာပညတ္တိ ဒုက္ခဿ၊ ပဟာနပညတ္တိ သမုဒယဿ၊ ဘာဝနာပညတ္တိ မဂ္ဂဿ၊ သစ္ဆိကိရိယာပညတ္တိ နိရောဓဿ.

၄၀. သမာဓိံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘာဝေထ. အပ္ပမတ္တော နိပကော သတော၊ သမာဟိတော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ကိဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ? ‘‘စက္ခု [စက္ခုံ (က.) ပဿ သံ. နိ. ၄.၉၉] အနိစ္စ’’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ‘‘ရူပါ အနိစ္စာ’’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ ‘‘စက္ခုဝိညာဏံ အနိစ္စ’’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ‘‘စက္ခုသမ္ဖဿော အနိစ္စော’’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ယမ္ပိဒံ [ယမိဒံ (သီ. က.)] စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ၊ တမ္ပိ အနိစ္စန္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ.

သောတံ ။ပေ။ ဃာနံ။ပေ။ ဇိဝှါ။ပေ။ ကာယော။ပေ။ ‘‘မနော အနိစ္စော’’တိ [အနိစ္စ’’န္တိ (သံ. နိ. ၄.၁၀၀)] ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ‘‘ဓမ္မာ အနိစ္စာ’’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ‘‘မနောဝိညာဏံ အနိစ္စ’’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ‘‘မနောသမ္ဖဿော အနိစ္စော’’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ၊ တမ္ပိ အနိစ္စန္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ.

အယံ ဘာဝနာပညတ္တိ မဂ္ဂဿ၊ ပရိညာပညတ္တိ ဒုက္ခဿ၊ ပဟာနပညတ္တိ သမုဒယဿ၊ သစ္ဆိကိရိယာပညတ္တိ နိရောဓဿ.

ရူပံ၊ ရာဓ၊ ဝိကိရထ ဝိဓမထ ဝိဒ္ဓံသေထ ဝိကီဠနိယံ [ဝိကီဠနိကံ (သီ. က.) ပဿ သံ. နိ. ၃.၁၆၉] ကရောထ၊ ပညာယ တဏှက္ခယာယ ပဋိပဇ္ဇထ. တဏှက္ခယာ ဒုက္ခက္ခယော၊ ဒုက္ခက္ခယာ နိဗ္ဗာနံ. ဝေဒနံ။ပေ။. သညံ။ပေ။ သင်္ခါရေ ဝိညာဏံ ဝိကိရထ ဝိဓမထ ဝိဒ္ဓံသေထ ဝိကီဠနိယံ ကရောထ၊ ပညာယ တဏှက္ခယာယ ပဋိပဇ္ဇထ. တဏှက္ခယာ ဒုက္ခက္ခယော၊ ဒုက္ခက္ခယာ နိဗ္ဗာနံ.

အယံ နိရောဓပညတ္တိ နိရောဓဿ၊ နိဗ္ဗိဒါပညတ္တိ အဿာဒဿ၊ ပရိညာပညတ္တိ ဒုက္ခဿ၊ ပဟာနပညတ္တိ သမုဒယဿ၊ ဘာဝနာပညတ္တိ မဂ္ဂဿ၊ သစ္ဆိကိရိယာပညတ္တိ နိရောဓဿ.

‘‘သော ဣဒံ ဒုက္ခ’’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ‘‘အယံ ဒုက္ခသမုဒယော’’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ‘‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓော’’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ ‘‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ.

အယံ ပဋိဝေဓပညတ္တိ သစ္စာနံ၊ နိက္ခေပပညတ္တိ ဒဿနဘူမိယာ၊ ဘာဝနာပညတ္တိ မဂ္ဂဿ၊ သစ္ဆိကိရိယာပညတ္တိ သောတာပတ္တိဖလဿ. ‘‘သော ဣမေ အာသဝါ’’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ‘‘အယံ အာသဝသမုဒယော’’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ‘‘အယံ အာသဝနိရောဓော’’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ‘‘အယံ အာသဝနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ‘‘ဣမေ အာသဝါ အသေသံ နိရုဇ္ဈန္တီ’’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ.

အယံ ဥပ္ပါဒပညတ္တိ ခယေ ဉာဏဿ၊ ဩကာသပညတ္တိ အနုပ္ပါဒေ ဉာဏဿ၊ ဘာဝနာပညတ္တိ မဂ္ဂဿ၊ ပရိညာပညတ္တိ ဒုက္ခဿ၊ ပဟာနပညတ္တိ သမုဒယဿ၊ အာရမ္ဘပညတ္တိ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ၊ အာသာဋနပညတ္တိ အာသာဋိကာနံ၊ နိက္ခေပပညတ္တိ ဘာဝနာဘူမိယာ၊ အဘိနိဃာတပညတ္တိ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ.

၄၁. ဣဒံ ‘‘ဒုက္ခ’’န္တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒိ၊ ဉာဏံ ဥဒပါဒိ၊ ပညာ ဥဒပါဒိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ၊ အာလောကော ဥဒပါဒိ. အယံ ‘‘ဒုက္ခသမုဒယော’’တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ အယံ ‘‘ဒုက္ခနိရောဓော’’တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။. အယံ ‘‘ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’’တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒိ၊ ဉာဏံ ဥဒပါဒိ၊ ပညာ ဥဒပါဒိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ၊ အာလောကော ဥဒပါဒိ.

အယံ ဒေသနာပညတ္တိ သစ္စာနံ၊ နိက္ခေပပညတ္တိ သုတမယိယာ ပညာယ သစ္ဆိကိရိယာပညတ္တိ အနညာတညဿာမီတိန္ဒြိယဿ၊ ပဝတ္တနာပညတ္တိ ဓမ္မစက္ကဿ.

‘‘တံ ခေါ ပနိဒံ ဒုက္ခံ ပရိညေယျ’’န္တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒိ၊ ဉာဏံ ဥဒပါဒိ၊ ပညာ ဥဒပါဒိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ၊ အာလောကော ဥဒပါဒိ. ‘‘သော ခေါ ပနာယံ ဒုက္ခသမုဒယော ပဟာတဗ္ဗော’’တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ ‘‘သော ခေါ ပနာယံ ဒုက္ခနိရောဓော သစ္ဆိကာတဗ္ဗော’’တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ ‘‘သာ ခေါ ပနာယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒိ၊ ဉာဏံ ဥဒပါဒိ၊ ပညာ ဥဒပါဒိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ၊ အာလောကော ဥဒပါဒိ.

အယံ ဘာဝနာပညတ္တိ မဂ္ဂဿ၊ နိက္ခေပပညတ္တိ စိန္တာမယိယာ ပညာယ၊ သစ္ဆိကိရိယာပညတ္တိ အညိန္ဒြိယဿ.

‘‘တံ ခေါ ပနိဒံ ဒုက္ခံ ပရိညာတ’’န္တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒိ၊ ဉာဏံ ဥဒပါဒိ၊ ပညာ ဥဒပါဒိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ၊ အာလောကော ဥဒပါဒိ. ‘‘သော ခေါ ပနာယံ ဒုက္ခသမုဒယော ပဟီနော’’တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ ‘‘သော ခေါ ပနာယံ ဒုက္ခနိရောဓော သစ္ဆိကတော’’တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ ‘‘သာ ခေါ ပနာယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ ဘာဝိတာ’’တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒိ၊ ဉာဏံ ဥဒပါဒိ၊ ပညာ ဥဒပါဒိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ၊ အာလောကော ဥဒပါဒိ. အယံ ဘာဝနာပညတ္တိ မဂ္ဂဿ၊ နိက္ခေပပညတ္တိ ဘာဝနာမယိယာ ပညာယ၊ သစ္ဆိကိရိယာပညတ္တိ အညာတာဝိနော ဣန္ဒြိယဿ၊ ပဝတ္တနာပညတ္တိ ဓမ္မစက္ကဿ.

‘‘တုလမတုလဉ္စ သမ္ဘဝံ၊ ဘဝသင်္ခါရမဝဿဇိ မုနိ၊

အဇ္ဈတ္တရတော သမာဟိတော၊ အဘိန္ဒိ [အဘိဒါ (သီ. က.) ပဿ ဒီ. နိ. ၂.၁၆၉] ကဝစမိဝတ္တသမ္ဘဝ’’န္တိ.

‘‘တုလ’’န္တိ သင်္ခါရဓာတု. ‘‘အတုလ’’န္တိ နိဗ္ဗာနဓာတု၊ ‘‘တုလမတုလဉ္စ သမ္ဘဝ’’န္တိ အဘိညာပညတ္တိ သဗ္ဗဓမ္မာနံ. နိက္ခေပပညတ္တိ ဓမ္မပဋိသမ္ဘိဒါယ. ‘‘ဘဝသင်္ခါရမဝဿဇိ မုနီ’’တိ ပရိစ္စာဂပညတ္တိ သမုဒယဿ. ပရိညာပညတ္တိ ဒုက္ခဿ. ‘‘အဇ္ဈတ္တရတော သမာဟိတော’’တိ ဘာဝနာပညတ္တိ ကာယဂတာယ သတိယာ. ဌိတိပညတ္တိ စိတ္တေကဂ္ဂတာယ. ‘‘အဘိန္ဒိ ကဝစမိဝတ္တသမ္ဘဝ’’န္တိ အဘိနိဗ္ဗိဒါပညတ္တိ စိတ္တဿ၊ ဥပါဒါနပညတ္တိ သဗ္ဗညုတာယ၊ ပဒါလနာပညတ္တိ အဝိဇ္ဇဏ္ဍကောသာနံ. တေနာဟ ဘဂဝါ ‘‘တုလမတုလဉ္စ သမ္ဘဝ’’န္တိ.

ယော ဒုက္ခမဒ္ဒက္ခိ ယတောနိဒါနံ၊ ကာမေသု သော ဇန္တု ကထံ နမေယျ၊

ကာမာ ဟိ လောကေ သင်္ဂေါတိ ဉတွာ၊ တေသံ သတီမာ ဝိနယာယ သိက္ခေတိ.

‘‘ယော ဒုက္ခ’’န္တိ ဝေဝစနပညတ္တိ စ ဒုက္ခဿ ပရိညာပညတ္တိ စ. ‘‘ယတောနိဒါန’’န္တိ ပဘဝပညတ္တိ စ သမုဒယဿ ပဟာနပညတ္တိ စ. ‘‘အဒ္ဒက္ခီ’’တိ ဝေဝစနပညတ္တိ စ ဉာဏစက္ခုဿ ပဋိဝေဓပညတ္တိ စ. ‘‘ကာမေသု သော ဇန္တုကထံ နမေယျာ’’တိ ဝေဝစနပညတ္တိ စ ကာမတဏှာယ အဘိနိဝေသပညတ္တိ စ. ‘‘ကာမာ ဟိ လောကေ သင်္ဂေါတိ ဉတွာ’’တိ ပစ္စတ္ထိကတော ဒဿနပညတ္တိ ကာမာနံ. ကာမာ ဟိ အင်္ဂါရကာသူပမာ မံသပေသူပမာ ပါဝကကပ္ပါ ပပါတဥရဂေါပမာ စ. ‘‘တေသံ သတီမာ’’တိ အပစယပညတ္တိ ပဟာနာယ၊ နိက္ခေပပညတ္တိ ကာယဂတာယ သတိယာ၊ ဘာဝနာပညတ္တိ မဂ္ဂဿ. ‘‘ဝိနယာယ သိက္ခေ’’တိ ပဋိဝေဓပညတ္တိ ရာဂဝိနယဿ ဒေါသဝိနယဿ မောဟဝိနယဿ. ‘‘ဇန္တူ’’တိ ဝေဝစနပညတ္တိ ယောဂိဿ. ယဒါ ဟိ ယောဂီ ကာမာ သင်္ဂေါတိ ပဇာနာတိ. သော ကာမာနံ အနုပ္ပါဒါယ ကုသလေ ဓမ္မေ ဥပ္ပါဒယတိ၊ သော အနုပ္ပန္နာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပ္ပါဒါယ ဝါယမတိ. အယံ ဝါယာမပညတ္တိ အပ္ပတ္တဿ ပတ္တိယာ. နိက္ခေပပညတ္တိ ဩရမတ္တိကာယ အသန္တုဋ္ဌိယာ. တတ္ထ သော ဥပ္ပန္နာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဌိတိယာ ဝါယမတီတိ အယံ အပ္ပမာဒပညတ္တိ ဘာဝနာယ၊ နိက္ခေပပညတ္တိ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ၊ အာရက္ခပညတ္တိ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ၊ ဌိတိပညတ္တိ အဓိစိတ္တသိက္ခာယ. တေနာဟ ဘဂဝါ ‘‘ယော ဒုက္ခမဒ္ဒက္ခိ ယတောနိဒါန’’န္တိ.

‘‘မောဟသမ္ဗန္ဓနော လောကော၊ ဘဗ္ဗရူပေါဝ ဒိဿတိ၊

ဥပဓိဗန္ဓနော [ဥပဓိသမ္ဗန္ဓနော (သီ.) ပဿ ဥဒါ. ၇၀] ဗာလော၊ တမသာ ပရိဝါရိတော၊

အဿိရီ ဝိယ [သဿတောရိဝ (ဥဒါ. ၇၀)] ခါယတိ၊ ပဿတော နတ္ထိ ကိဉ္စန’’န္တိ.

‘‘မောဟသမ္ဗန္ဓနော လောကော’’တိ ဒေသနာပညတ္တိ ဝိပလ္လာသာနံ. ‘‘ဘဗ္ဗရူပေါဝ ဒိဿတီ’’တိ ဝိပရီတပညတ္တိ လောကဿ. ‘‘ဥပဓိဗန္ဓနော ဗာလော’’တိ ပဘဝပညတ္တိ ပါပကာနံ ဣစ္ဆာဝစရာနံ၊ ကိစ္စပညတ္တိ ပရိယုဋ္ဌာနာနံ. ဗလဝပညတ္တိ ကိလေသာနံ. ဝိရူဟနာပညတ္တိ သင်္ခါရာနံ. ‘‘တမသာ ပရိဝါရိတော’’တိ ဒေသနာပညတ္တိ အဝိဇ္ဇန္ဓကာရဿ ဝေဝစနပညတ္တိ စ. ‘‘အဿိရီ ဝိယ ခါယတီ’’တိ ဒဿနပညတ္တိ ဒိဗ္ဗစက္ခုဿ၊ နိက္ခေပပညတ္တိ ပညာစက္ခုဿ. ‘‘ပဿတော နတ္ထိ ကိဉ္စန’’န္တိ ပဋိဝေဓပညတ္တိ သတ္တာနံ၊ ရာဂေါ ကိဉ္စနံ ဒေါသော ကိဉ္စနံ မောဟော ကိဉ္စနံ. တေနာဟ ဘဂဝါ ‘‘မောဟသမ္ဗန္ဓနော လောကော’’တိ.

‘‘အတ္ထိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဇာတံ အဘူတံ အကတံ အသင်္ခတံ၊ နော စေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဘဝိဿ အဇာတံ အဘူတံ အကတံ အသင်္ခတံ. နယိဓ [န ဣဓ (သီ. က.) ပဿ ဥဒါ. ၇၃] ဇာတဿ ဘူတဿ ကတဿ သင်္ခတဿ နိဿရဏံ ပညာယေထ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထိ အဇာတံ အဘူတံ အကတံ အသင်္ခတံ၊ တသ္မာ ဇာတဿ ဘူတဿ ကတဿ သင်္ခတဿ နိဿရဏံ ပညာယတီ’’တိ.

‘‘နော စေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဘဝိဿ အဇာတံ အဘူတံ အကတံ အသင်္ခတ’’န္တိ ဒေသနာပညတ္တိ နိဗ္ဗာနဿ ဝေဝစနပညတ္တိ စ. ‘‘နယိဓ ဇာတဿ ဘူတဿ ကတဿ သင်္ခတဿ နိဿရဏံ ပညာယေထာ’’တိ ဝေဝစနပညတ္တိ သင်္ခတဿ ဥပနယနပညတ္တိ စ. ‘‘ယသ္မာ စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထိ အဇာတံ အဘူတံ အကတံ အသင်္ခတ’’န္တိ ဝေဝစနပညတ္တိ နိဗ္ဗာနဿ ဇောတနာပညတ္တိ စ. ‘‘တသ္မာ ဇာတဿ ဘူတဿ ကတဿ သင်္ခတဿ နိဿရဏံ ပညာယတီ’’တိ အယံ ဝေဝစနပညတ္တိ နိဗ္ဗာနဿ၊ နိယျာနိကပညတ္တိ မဂ္ဂဿ၊ နိဿရဏပညတ္တိ သံသာရတော. တေနာဟ ဘဂဝါ ‘‘နော စေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဘဝိဿာ’’တိ. တေနာဟ အာယသ္မာ မဟာကစ္စာယနော ‘‘ဧကံ ဘဂဝါ ဓမ္မံ၊ ပညတ္တီဟိ ဝိဝိဓာဟိ ဒေသေတီ’’တိ.

နိယုတ္တော ပညတ္တိ ဟာရော.