၅. သုပိနပဉှော

၅. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဣမသ္မိံ လောကေ နရနာရိယော သုပိနံ ပဿန္တိ ကလျာဏမ္ပိ ပါပကမ္ပိ၊ ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗမ္ပိ အဒိဋ္ဌပုဗ္ဗမ္ပိ၊ ကတပုဗ္ဗမ္ပိ အကတပုဗ္ဗမ္ပိ၊ ခေမမ္ပိ သဘယမ္ပိ၊ ဒူရေပိ သန္တိကေပိ၊ ဗဟုဝိဓာနိပိ အနေကဝဏ္ဏသဟဿာနိ ဒိဿန္တိ၊ ကိဉ္စေတံ သုပိနံ နာမ၊ ကော စေတံ ပဿတီ’’တိ? ‘‘နိမိတ္တမေတံ၊ မဟာရာဇ၊ သုပိနံ နာမ၊ ယံ စိတ္တဿ အာပါတ [အာပါထ (သီ. ပီ.)] မုပဂစ္ဆတိ. ဆယိမေ၊ မဟာရာဇ၊ သုပိနံ ပဿန္တိ၊ ဝါတိကော သုပိနံ ပဿတိ၊ ပိတ္တိကော သုပိနံ ပဿတိ၊ သေမှိကော သုပိနံ ပဿတိ၊ ဒေဝတူပသံဟာရတော သုပိနံ ပဿတိ၊ သမုဒါစိဏ္ဏတော သုပိနံ ပဿတိ၊ ပုဗ္ဗနိမိတ္တတော သုပိနံ ပဿတိ၊ တတြ၊ မဟာရာဇ၊ ယံ ပုဗ္ဗနိမိတ္တတော သုပိနံ ပဿတိ၊ တံ ယေဝ သစ္စံ၊ အဝသေသံ မိစ္ဆာ’’တိ.

‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယော ပုဗ္ဗနိမိတ္တတော သုပိနံ ပဿတိ၊ ကိံ တဿ စိတ္တံ သယံ ဂန္တွာ တံ နိမိတ္တံ ဝိစိနာတိ၊ တံ ဝါ နိမိတ္တံ စိတ္တဿ အာပါတမုပဂစ္ဆတိ၊ အညော ဝါ အာဂန္တွာ တဿ အာရောစေတီ’’တိ? ‘‘န၊ မဟာရာဇ၊ တဿ စိတ္တံ သယံ ဂန္တွာ တံ နိမိတ္တံ ဝိစိနာတိ၊ နာပိ အညော ကောစိ အာဂန္တွာ တဿ အာရောစေတိ၊ အထ ခေါ တံ ယေဝ နိမိတ္တံ စိတ္တဿ အာပါတမုပဂစ္ဆတိ. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အာဒါသော န သယံ ကုဟိဉ္စိ ဂန္တွာ ဆာယံ ဝိစိနာတိ၊ နာပိ အညော ကောစိ ဆာယံ အာနေတွာ အာဒါသံ အာရောပေတိ [အာရောစေတိ (က.)]၊ အထ ခေါ ယတော ကုတောစိ ဆာယာ အာဂန္တွာ အာဒါသဿ အာပါတမုပဂစ္ဆတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ န တဿ စိတ္တံ သယံ ဂန္တွာ တံ နိမိတ္တံ ဝိစိနာတိ၊ နာပိ အညော ကောစိ အာဂန္တွာ အာရောစေတိ၊ အထ ခေါ ယတော ကုတောစိ နိမိတ္တံ အာဂန္တွာ စိတ္တဿ အာပါတမုပဂစ္ဆတီ’’တိ.

‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယံ တံ စိတ္တံ သုပိနံ ပဿတိ၊ အပိ နု တံ စိတ္တံ ဇာနာတိ ‘ဧဝံ နာမ ဝိပါကော ဘဝိဿတိ ခေမံ ဝါ ဘယံ ဝါ’တိ? ‘‘န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ တံ စိတ္တံ ဇာနာတိ ‘ဧဝံဝိပါကော ဘဝိဿတိ ခေမံ ဝါ ဘယံ ဝါ’တိ၊ နိမိတ္တေ ပန ဥပ္ပန္နေ အညေသံ ကထေတိ၊ တတော တေ အတ္ထံ ကထေန္တီ’’တိ.

‘‘ဣင်္ဃ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကာရဏံ မေ ဒဿေဟီ’’တိ. ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သရီရေ တိလကာ ပီဠကာ ဒဒ္ဒူနိ ဥဋ္ဌဟန္တိ လာဘာယ ဝါ အလာဘာယ ဝါ၊ ယသာယ ဝါ အယသာယ ဝါ၊ နိန္ဒာယ ဝါ ပသံသာယ ဝါ၊ သုခါယ ဝါ ဒုက္ခာယ ဝါ၊ အပိ နု တာ၊ မဟာရာဇ၊ ပီဠကာ ဇာနိတွာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ ‘ဣမံ နာမ မယံ အတ္ထံ နိပ္ဖါဒေဿာမာ’’’တိ? ‘‘န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ ယာဒိသေ တာ ဩကာသေ ပီဠကာ သမ္ဘဝန္တိ၊ တတ္ထ တာ ပီဠကာ ဒိသွာ နေမိတ္တကာ ဗျာကရောန္တိ ‘ဧဝံ နာမ ဝိပါကော ဘဝိဿတီ’’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယံ တံ စိတ္တံ သုပိနံ ပဿတိ၊ န တံ စိတ္တံ ဇာနာတိ ‘ဧဝံ နာမ ဝိပါကော ဘဝိဿတိ ခေမံ ဝါ ဘယံ ဝါ’တိ၊ နိမိတ္တေ ပန ဥပ္ပန္နေ အညေသံ ကထေတိ၊ တတော တေ အတ္ထံ ကထေန္တီ’’တိ.

‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယော သုပိနံ ပဿတိ၊ သော နိဒ္ဒါယန္တော၊ ဥဒါဟု ဇာဂရန္တော [ဇဂ္ဂန္တော (သီ. ပီ.)] ပဿတီ’’တိ? ‘‘ယော သော၊ မဟာရာဇ၊ သုပိနံ ပဿတိ၊ န သော နိဒ္ဒါယန္တော ပဿတိ၊ နာပိ ဇာဂရန္တော ပဿတိ. အပိ စ ဩက္ကန္တေ မိဒ္ဓေ အသမ္ပတ္တေ ဘဝင်္ဂေ ဧတ္ထန္တရေ သုပိနံ ပဿတိ. မိဒ္ဓသမာရူဠှဿ၊ မဟာရာဇ၊ စိတ္တံ ဘဝင်္ဂဂတံ ဟောတိ၊ ဘဝင်္ဂဂတံ စိတ္တံ နပ္ပဝတ္တတိ၊ အပ္ပဝတ္တံ စိတ္တံ သုခဒုက္ခံ နပ္ပဇာနာတိ၊ အပ္ပဋိဝိဇာနန္တဿ သုပိနော န ဟောတိ၊ ပဝတ္တမာနေ စိတ္တေ သုပိနံ ပဿတိ.

‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ တိမိရေ အန္ဓကာရေ အပ္ပဘာသေ သုပရိသုဒ္ဓေပိ အာဒါသေ ဆာယာ န ဒိဿတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ မိဒ္ဓသမာရူဠှေ စိတ္တေ ဘဝင်္ဂဂတေ တိဋ္ဌမာနေပိ သရီရေ စိတ္တံ အပ္ပဝတ္တံ ဟောတိ၊ အပ္ပဝတ္တေ စိတ္တေ သုပိနံ န ပဿတိ. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အာဒါသော၊ ဧဝံ သရီရံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ယထာ အန္ဓကာရော၊ ဧဝံ မိဒ္ဓံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ယထာ အာလောကော၊ ဧဝံ စိတ္တံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

‘‘ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ မဟိကောတ္ထဋဿ သူရိယဿ ပဘာ န ဒိဿတိ သန္တာ ယေဝ သူရိယရသ္မိ အပ္ပဝတ္တာ ဟောတိ၊ အပ္ပဝတ္တာယ သူရိယရသ္မိယာ အာလောကော န ဟောတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ မိဒ္ဓသမာရူဠှဿ စိတ္တံ ဘဝင်္ဂဂတံ ဟောတိ၊ ဘဝင်္ဂဂတံ စိတ္တံ နပ္ပဝတ္တတိ၊ အပ္ပဝတ္တေ စိတ္တေ သုပိနံ န ပဿတိ. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိယော၊ ဧဝံ သရီရံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ယထာ မဟိကောတ္ထရဏံ၊ ဧဝံ မိဒ္ဓံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ယထာ သူရိယရသ္မိ၊ ဧဝံ စိတ္တံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

‘‘ဒွိန္နံ၊ မဟာရာဇ၊ သန္တေပိ သရီရေ စိတ္တံ အပ္ပဝတ္တံ ဟောတိ၊ မိဒ္ဓသမာရူဠှဿ ဘဝင်္ဂဂတဿ သန္တေပိ သရီရေ စိတ္တံ အပ္ပဝတ္တံ ဟောတိ၊ နိရောဓသမာပန္နဿ သန္တေပိ သရီရေ စိတ္တံ အပ္ပဝတ္တံ ဟောတိ၊ ဇာဂရန္တဿ၊ မဟာရာဇ၊ စိတ္တံ လောလံ ဟောတိ ဝိဝဋံ ပါကဋံ အနိဗဒ္ဓံ၊ ဧဝရူပဿ စိတ္တေ နိမိတ္တံ အာပါတံ န ဥပေတိ. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသံ ဝိဝဋံ ပါကဋံ အကိရိယံ အရဟဿံ ရဟဿကာမာ ပရိဝဇ္ဇေန္တိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဇာဂရန္တဿ ဒိဗ္ဗော အတ္ထော အာပါတံ န ဥပေတိ၊ တသ္မာ ဇာဂရန္တော သုပိနံ န ပဿတိ. ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခုံ ဘိန္နာဇီဝံ အနာစာရံ ပါပမိတ္တံ ဒုဿီလံ ကုသီတံ ဟီနဝီရိယံ ကုသလာ ဗောဓိပက္ခိယာ ဓမ္မာ အာပါတံ န ဥပေန္တိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဇာဂရန္တဿ ဒိဗ္ဗော အတ္ထော အာပါတံ န ဥပေတိ၊ တသ္မာ ဇာဂရန္တော သုပိနံ န ပဿတီ’’တိ.

‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ အတ္ထိ မိဒ္ဓဿ အာဒိမဇ္ဈပရိယောသာန’’န္တိ? ‘‘အာမ၊ မဟာရာဇ၊ အတ္ထိ မိဒ္ဓဿ အာဒိမဇ္ဈပရိယောသာန’’န္တိ. ‘‘ကတမံ အာဒိ၊ ကတမံ မဇ္ဈံ၊ ကတမံ ပရိယောသာန’’န္တိ? ‘‘ယော၊ မဟာရာဇ၊ ကာယဿ ဩနာဟော ပရိယောနာဟော ဒုဗ္ဗလျံ မန္ဒတာ အကမ္မညတာ ကာယဿ၊ အယံ မိဒ္ဓဿ အာဒိ၊ ယော၊ မဟာရာဇ၊ ကပိနိဒ္ဒါပရေတော ဝေါကိဏ္ဏကံ ဇဂ္ဂတိ [ဝေါကိဏ္ဏတံ ဂစ္ဆတိ (နိသျ)]၊ ဣဒံ မိဒ္ဓဿ မဇ္ဈံ၊ ဘဝင်္ဂဂတိ ပရိယောသနံ. မဇ္ဈူပဂတော၊ မဟာရာဇ၊ ကပိနိဒ္ဒါပရေတော သုပိနံ ပဿတိ. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကောစိ ယတစာရီ သမာဟိတစိတ္တော ဌိတဓမ္မော အစလဗုဒ္ဓိ ပဟီနကောတူဟလသဒ္ဒံ ဝနမဇ္ဈောဂါဟိတွာ သုခုမံ အတ္ထံ စိန္တယတိ၊ န စ သော တတ္ထ မိဒ္ဓံ ဩက္ကမတိ၊ သော တတ္ထ သမာဟိတော ဧကဂ္ဂစိတ္တော သုခုမံ အတ္ထံ ပဋိဝိဇ္ဈတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဇာဂရော န မိဒ္ဓသမာပန္နော၊ မဇ္ဈူပဂတော ကပိနိဒ္ဒါပရေတော သုပိနံ ပဿတိ. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကောတူဟလသဒ္ဒေါ၊ ဧဝံ ဇာဂရံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ယထာ ဝိဝိတ္တံ ဝနံ၊ ဧဝံ ကပိနိဒ္ဒါပရေတော ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ယထာ သော ကောတူဟလသဒ္ဒံ ဩဟာယ မိဒ္ဓံ ဝိဝဇ္ဇေတွာ မဇ္ဈတ္တဘူတော သုခုမံ အတ္ထံ ပဋိဝိဇ္ဈတိ၊ ဧဝံ ဇာဂရော န မိဒ္ဓသမာပန္နော ကပိနိဒ္ဒါပရေတော သုပိနံ ပဿတီ’’တိ. ‘‘သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ’’တိ.

သုပိနပဉှော ပဉ္စမော.