၁. ဝေဿန္တရပဉှော

၁. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ သဗ္ဗေဝ ဗောဓိသတ္တာ ပုတ္တဒါရံ ဒေန္တိ၊ ဥဒါဟု ဝေဿန္တရေနေဝ ရညာ ပုတ္တဒါရံ ဒိန္န’’န္တိ? ‘‘သဗ္ဗေပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဗောဓိသတ္တာ ပုတ္တဒါရံ ဒေန္တိ၊ န ဝေဿန္တရေနေဝ ရညာ ပုတ္တဒါရံ ဒိန္န’’န္တိ. ‘‘အပိ စ ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တေသံ အနုမတေန ဒေန္တီ’’တိ. ‘‘ဘရိယာ၊ မဟာရာဇ၊ အနုမတာ၊ ဒါရကာ ပန ဗာလတာယ ဝိလပိံသု [လာလပိံသု (သီ. ပီ.)]၊ ယဒိ တေ အတ္ထတော ဇာနေယျုံ၊ တေပိ အနုမောဒေယျုံ၊ န တေ ဝိလပေယျု’’န္တိ.

‘‘ဒုက္ကရံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဗောဓိသတ္တေန ကတံ၊ ယံ သော အတ္တနော ဩရသေ ပိယေ ပုတ္တေ ဗြာဟ္မဏဿ ဒါသတ္ထာယ အဒါသိ.

‘‘ဣဒမ္ပိ ဒုတိယံ ဒုက္ကရတော ဒုက္ကရတရံ၊ ယံ သော အတ္တနော ဩရသေ ပိယေ ပုတ္တေ ဗာလကေ တရုဏကေ လတာယ ဗန္ဓိတွာ တေန ဗြာဟ္မဏေန လတာယ အနုမဇ္ဇီယန္တေ ဒိသွာ အဇ္ဈုပေက္ခိ.

‘‘ဣဒမ္ပိ တတိယံ ဒုက္ကရတော ဒုက္ကရတရံ၊ ယံ သော သကေန ဗလေန ဗန္ဓနာ မုစ္စိတွာ အာဂတေ ဒါရကေ သာရဇ္ဇမုပဂတေ ပုနဒေဝ လတာယ ဗန္ဓိတွာ အဒါသိ.

‘‘ဣဒမ္ပိ စတုတ္ထံ ဒုက္ကရတော ဒုက္ကရတရံ၊ ယံ သော ဒါရကေ ‘အယံ ခေါ၊ တာတ၊ ယက္ခော ခါဒိတုံ နေတိ အမှေ’တိ ဝိလပန္တေ ‘မာ ဘာယိတ္ထာ’တိ န အဿာသေသိ.

‘‘ဣဒမ္ပိ ပဉ္စမံ ဒုက္ကရတော ဒုက္ကရတရံ၊ ယံ သော ဇာလိဿ ကုမာရဿ ရုဒမာနဿ ပါဒေသု နိပတိတွာ ‘အလံ၊ တာတ၊ ကဏှာဇိနံ နိဝတ္တေဟိ၊ အဟမေဝ ဂစ္ဆာမိ ယက္ခေန သဟ၊ ခါဒတု မံ ယက္ခော’တိ ယာစမာနဿ ဧဝံ န သမ္ပဋိစ္ဆိ.

‘‘ဣဒမ္ပိ ဆဋ္ဌံ ဒုက္ကရတော ဒုက္ကရတရံ၊ ယံ သော ဇာလိဿ ကုမာရဿ ‘ပါသာဏသမံ နူန တေ၊ တာတ၊ ဟဒယံ၊ ယံ တွံ အမှာကံ ဒုက္ခိတာနံ ပေက္ခမာနော နိမ္မနုဿကေ ဗြဟာရညေ ယက္ခေန နီယမာနေ န နိဝါရေသီ’တိ ဝိလပမာနဿ ကာရုညံ နာကာသိ.

‘‘ဣဒမ္ပိ သတ္တမံ ဒုက္ကရတော ဒုက္ကရတရံ၊ ယံ တဿ ရုဠရုဠဿ ဘီမဘီမဿ နီတေ ဒါရကေ အဒဿနံ ဂမိတေ န ဖလိ ဟဒယံ သတဓာ ဝါ သဟဿဓာ ဝါ၊ ပုညကာမေန မနုဇေန ကိံ ပရဒုက္ခာပနေန၊ နနု နာမ သကဒါနံ ဒါတဗ္ဗံ ဟောတီ’’တိ?

‘‘ဒုက္ကရဿ၊ မဟာရာဇ၊ ကတတ္တာ ဗောဓိသတ္တဿ ကိတ္တိသဒ္ဒေါ ဒသသဟဿိယာ လောကဓာတုယာ သဒေဝမနုဿေသု အဗ္ဘုဂ္ဂတော၊ ဒေဝါ ဒေဝဘဝနေ ပကိတ္တေန္တိ၊ အသုရာ အသုရဘဝနေ ပကိတ္တေန္တိ၊ ဂရုဠာ ဂရုဠဘဝနေ ပကိတ္တေန္တိ၊ နာဂါ နာဂဘဝနေ ပကိတ္တေန္တိ၊ ယက္ခာ ယက္ခဘဝနေ ပကိတ္တေန္တိ၊ အနုပုဗ္ဗေန တဿ ကိတ္တိသဒ္ဒေါ ပရမ္ပရာယ အဇ္ဇေတရဟိ ဣဓ အမှာကံ သမယံ အနုပ္ပတ္တော၊ တံ မယံ ဒါနံ ပကိတ္တေန္တာ ဝိကောပေန္တာ နိသိန္နာ သုဒိန္နံ၊ ဥဒါဟု ဒုဒ္ဒိန္နန္တိ. သော ခေါ ပနာယံ၊ မဟာရာဇ၊ ကိတ္တိသဒ္ဒေါ နိပုဏာနံ ဝိညူနံ ဝိဒူနံ ဝိဘာဝီနံ ဗောဓိသတ္တာနံ ဒသ ဂုဏေ အနုဒဿတိ. ကတမေ ဒသ? အဂေဓတာ နိရာလယတာ စာဂေါ ပဟာနံ အပုနရာဝတ္တိတာ သုခုမတာ မဟန္တတာ ဒုရနုဗောဓတာ ဒုလ္လဘတာ အသဒိသတာ ဗုဒ္ဓဓမ္မဿ၊ သော ခေါ ပနာယံ၊ မဟာရာဇ၊ ကိတ္တိသဒ္ဒေါ နိပုဏာနံ ဝိညူနံ ဝိဒူနံ ဝိဘာဝီနံ ဗောဓိသတ္တာနံ ဣမေ ဒသ ဂုဏေ အနုဒဿတီ’’တိ.

‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယော ပရံ ဒုက္ခာပေတွာ ဒါနံ ဒေတိ၊ အပိ နု တံ ဒါနံ သုခဝိပါကံ ဟောတိ သဂ္ဂသံဝတ္တနိက’’န္တိ? ‘‘အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ကိံ ဝတ္တဗ္ဗ’’န္တိ. ‘‘ဣင်္ဃ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကာရဏံ ဥပဒဿေဟီ’’တိ. ‘‘ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ကောစိ သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ သီလဝါ ဟောတိ ကလျာဏဓမ္မော၊ သော ဘဝေယျ ပက္ခဟတော ဝါ ပီဌသပ္ပီ ဝါ အညတရံ ဝါ ဗျာဓိံ အာပန္နော၊ တမေနံ ယော ကောစိ ပုညကာမော ယာနံ အာရောပေတွာ ပတ္ထိတံ ဒေသမနုပါပေယျ၊ အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တဿ ပုရိသဿ တတောနိဒါနံ ကိဉ္စိ သုခံ နိဗ္ဗတ္တေယျ သဂ္ဂသံဝတ္တနိကံ တံ ကမ္မ’’န္တိ? ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ၊ ကိံ ဝတ္တဗ္ဗံ? ဟတ္ထိယာနံ ဝါ သော၊ ဘန္တေ၊ ပုရိသော လဘေယျ အဿယာနံ ဝါ ရထယာနံ ဝါ၊ ထလေ ထလယာနံ ဇလေ ဇလယာနံ ဒေဝေသု ဒေဝယာနံ မနုဿေသု မနုဿယာနံ၊ တဒနုစ္ဆဝိကံ တဒနုလောမိကံ ဘဝေ ဘဝေ နိဗ္ဗတ္တေယျ၊ တဒနုစ္ဆဝိကာနိ တဒနုလောမိကာနိ စဿ သုခါနိ နိဗ္ဗတ္တေယျုံ၊ သုဂတိတော သုဂတိံ ဂစ္ဆေယျ၊ တေနေဝ ကမ္မာဘိသန္ဒေန ဣဒ္ဓိယာနံ အဘိရုယှ ပတ္ထိတံ နိဗ္ဗာနနဂရံ ပါပုဏေယျာ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ပရဒုက္ခာပနေန ဒိန္နဒါနံ သုခဝိပါကံ ဟောတိ သဂ္ဂသံဝတ္တနိကံ၊ ယံ သော ပုရိသော ဗလီဗဒ္ဒေ ဒုက္ခာပေတွာ ဧဝရူပံ သုခံ အနုဘဝတိ.

‘‘အပရမ္ပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတ္တရိံ ကာရဏံ သုဏောဟိ၊ ယထာ ပရဒုက္ခာပနေန ဒိန္နဒါနံ သုခဝိပါကံ ဟောတိ သဂ္ဂသံဝတ္တနိကံ. ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ယော ကောစိ ရာဇာ ဇနပဒတော ဓမ္မိကံ ဗလိံ ဥဒ္ဓရာပေတွာ အာဏာပဝတ္တနေန ဒါနံ ဒဒေယျ၊ အပိ နု ခေါ သော၊ မဟာရာဇ၊ ရာဇာ တတောနိဒါနံ ကိဉ္စိ သုခံ အနုဘဝေယျ သဂ္ဂသံဝတ္တနိကံ တံ ဒါန’’န္တိ? ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ၊ ကိံ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ တတောနိဒါနံ သော၊ ဘန္တေ၊ ရာဇာ ဥတ္တရိံ အနေကသတသဟဿဂုဏံ လဘေယျ. ရာဇူနံ အတိရာဇာ ဘဝေယျ၊ ဒေဝါနံ အတိဒေဝေါ ဘဝေယျ၊ ဗြဟ္မာနံ အတိဗြဟ္မာ ဘဝေယျ၊ သမဏာနံ အတိသမဏော ဘဝေယျ၊ ဗြာဟ္မဏာနံ အတိဗြာဟ္မဏော ဘဝေယျ၊ အရဟန္တာနံ အတိအရဟာ [အတိအရဟန္တော (သျာ. က.)] ဘဝေယျာ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ပရဒုက္ခာပနေန ဒိန္နဒါနံ သုခဝိပါကံ ဟောတိ သဂ္ဂသံဝတ္တနိကံ၊ ယံ သော ရာဇာ ဗလိနာ ဇနံ ပီဠေတွာ ဒိန္နဒါနေန ဧဝရူပံ ဥတ္တရိံ ယသသုခံ အနုဘဝတီ’’တိ.

‘‘အတိဒါနံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဝေဿန္တရေန ရညာ ဒိန္နံ၊ ယံ သော သကံ ဘရိယံ ပရဿ ဘရိယတ္ထာယ အဒါသိ၊ သကေ ဩရသေ ပုတ္တေ ဗြာဟ္မဏဿ ဒါသတ္ထာယ အဒါသိ၊ အတိဒါနံ နာမ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ လောကေ ဝိဒူဟိ နိန္ဒိတံ ဂရဟိတံ၊ ယထာ နာမ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ အတိဘာရေန သကဋဿ အက္ခော ဘိဇ္ဇတိ၊ အတိဘာရေန နာဝါ ဩသီဒတိ၊ အတိဘုတ္တေန ဘောဇနံ ဝိသမံ ပရိဏမတိ၊ အတိဝဿေန ဓညံ ဝိနဿတိ၊ အတိဒါနေန ဘောဂက္ခယံ ဥပေတိ၊ အတိတာပေန ပထဝီ ဥပဍယှတိ၊ အတိရာဂေန ဥမ္မတ္တကော ဟောတိ၊ အတိဒေါသေန ဝဇ္ဈော ဟောတိ၊ အတိမောဟေန အနယံ အာပဇ္ဇတိ၊ အတိလောဘေန စောရဂ္ဂဟဏမုပဂစ္ဆတိ၊ အတိဘယေန နိရုဇ္ဈတိ၊ အတိပူရေန နဒီ ဥတ္တရတိ၊ အတိဝါတေန အသနိ ပတတိ၊ အတိအဂ္ဂိနာ ဩဒနံ ဥတ္တရတိ၊ အတိသဉ္စရဏေန န စိရံ ဇီဝတိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ အတိဒါနံ နာမ လောကေ ဝိဒူဟိ နိန္ဒိတံ ဂရဟိတံ၊ အတိဒါနံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဝေဿန္တရေန ရညာ ဒိန္နံ၊ န တတ္ထ ကိဉ္စိ ဖလံ ဣစ္ဆိတဗ္ဗ’’န္တိ.

‘‘အတိဒါနံ၊ မဟာရာဇ၊ လောကေ ဝိဒူဟိ ဝဏ္ဏိတံ ထုတံ ပသတ္ထံ၊ ယေ ကေစိ ယာဒိသံ ကီဒိသံ ဒါနံ ဒေန္တိ [ကေစိ ယာဒိသံ တာဒိသံ ဒါနံ ဒေန္တိ (သျာ.)]၊ အတိဒါနဒါယီ လောကေ ကိတ္တိံ ပါပုဏာတိ. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အတိပဝရတာယ ဒိဗ္ဗံ ဝနမူလံ ဂဟိတမ္ပိ ဟတ္ထပါသေ ဌိတာနံ ပရဇနာနံ န ဒဿယတိ၊ အဂဒေါ အတိဇစ္စတာယ [အတိဥသဘတာယ (က.)] ပီဠာယ သမုဂ္ဃါတကော ရောဂါနံ အန္တကရော၊ အဂ္ဂိ အတိဇောတိတာယ ဍဟတိ၊ ဥဒကံ အတိသီတတာယ နိဗ္ဗာပေတိ၊ ပဒုမံ ပရိသုဒ္ဓတာယ န ဥပလိမ္ပတိ ဝါရိကဒ္ဒမေန၊ မဏိ အတိဂုဏတာယ ကာမဒဒေါ၊ ဝဇိရံ အတိတိခိဏတာယ ဝိဇ္ဈတိ မဏိမုတ္တာဖလိကံ၊ ပထဝီ အတိမဟန္တတာယ နရောရဂမိဂပက္ခိဇလသေလပဗ္ဗတဒုမေ ဓာရေတိ၊ သမုဒ္ဒေါ အတိမဟန္တတာယ အပရိပူရဏော၊ သိနေရု အတိဘာရတာယ အစလော၊ အာကာသော အတိဝိတ္ထာရတာယ အနန္တော၊ သူရိယော အတိပ္ပဘတာယ တိမိရံ ဃာတေတိ၊ သီဟော အတိဇာတိတာယ ဝိဂတဘယော၊ မလ္လော အတိဗလဝတာယ ပဋိမလ္လံ ခိပ္ပံ ဥက္ခိပတိ၊ ရာဇာ အတိပုညတာယ အဓိပတိ၊ ဘိက္ခု အတိသီလဝန္တတာယ နာဂယက္ခနရမရူဟိ နမဿနီယော၊ ဗုဒ္ဓေါ အတိအဂ္ဂတာယ [အတိဝိသိဋ္ဌတာယ (သျာ.)] အနုပမော. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အတိဒါနံ နာမ လောကေ ဝိဒူဟိ ဝဏ္ဏိတံ ထုတံ ပသတ္ထံ၊ ယေ ကေစိ ယာဒိသံ ကီဒိသံ ဒါနံ ဒေန္တိ၊ အတိဒါနဒါယီ လောကေ ကိတ္တိံ ပါပုဏာတိ၊ အတိဒါနေန ဝေဿန္တရော ရာဇာ ဒသသဟဿိယာ လောကဓာတုယာ ဝဏ္ဏိတော ထုတော ပသတ္ထော မဟိတော ကိတ္တိတော၊ တေနေဝ အတိဒါနေန ဝေဿန္တရော ရာဇာ အဇ္ဇေတရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဇာတော အဂ္ဂေါ သဒေဝကေ လောကေ.

‘‘အတ္ထိ ပန၊ မဟာရာဇ၊ လောကေ ဌပနီယံ ဒါနံ၊ ယံ ဒက္ခိဏေယျေ အနုပ္ပတ္တေ န ဒါတဗ္ဗ’’န္တိ? ‘‘ဒသ ခေါ ပနိမာနိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဒါနာနိ၊ ယာနိ လောကေ အဒါနသမ္မတာနိ၊ ယော တာနိ ဒါနာနိ ဒေတိ၊ သော အပါယဂါမီ ဟောတိ. ကတမာနိ ဒသ? မဇ္ဇဒါနံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ လောကေ အဒါနသမ္မတံ၊ ယော တံ ဒါနံ ဒေတိ၊ သော အပါယဂါမီ ဟောတိ. သမဇ္ဇဒါနံ။ပေ။ ဣတ္ထိဒါနံ။ပေ။ ဥသဘဒါနံ။ပေ။ စိတ္တကမ္မဒါနံ။ပေ။ သတ္ထဒါနံ ။ပေ။ ဝိသဒါနံ။ပေ။ သင်္ခလိကဒါနံ။ပေ။ ကုက္ကုဋသူကရဒါနံ။ပေ။ တုလာကူဋမာနကူဋဒါနံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ လောကေ အဒါနသမ္မတံ ဟောတိ၊ ယော တံ ဒါနံ ဒေတိ၊ သော အပါယဂါမီ ဟောတိ. ဣမာနိ ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဒသ ဒါနာနိ လောကေ အဒါနသမ္မတာနိ၊ ယော တာနိ ဒါနာနိ ဒေတိ၊ သော အပါယဂါမီ ဟောတီ’’တိ.

‘‘နာဟံ တံ၊ မဟာရာဇ၊ အဒါနသမ္မတံ ပုစ္ဆာမိ၊ ဣမံ ခွာဟံ၊ မဟာရာဇ၊ တံ ပုစ္ဆာမိ ‘အတ္ထိ ပန၊ မဟာရာဇ၊ လောကေ ဌပနီယံ ဒါနံ၊ ယံ ဒက္ခိဏေယျေ အနုပ္ပတ္တေ န ဒါတဗ္ဗ’န္တိ. ‘‘နတ္ထိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ လောကေ ဌပနီယံ ဒါနံ. ယံ ဒက္ခိဏေယျေ အနုပ္ပတ္တေ န ဒါတဗ္ဗံ၊ စိတ္တပ္ပသာဒေ ဥပ္ပန္နေ ကေစိ ဒက္ခိဏေယျာနံ ဘောဇနံ ဒေန္တိ၊ ကေစိ အစ္ဆာဒနံ၊ ကေစိ သယနံ၊ ကေစိ အာဝသထံ၊ ကေစိ အတ္ထရဏပါဝုရဏံ၊ ကေစိ ဒါသိဒါသံ၊ ကေစိ ခေတ္တဝတ္ထုံ၊ ကေစိ ဒွိပဒစတုပ္ပဒံ၊ ကေစိ သတံ သဟဿံ သတသဟဿံ၊ ကေစိ မဟာရဇ္ဇံ၊ ကေစိ ဇီဝိတမ္ပိ ဒေန္တီ’’တိ. ‘‘ယဒိ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ကေစိ ဇီဝိတမ္ပိ ဒေန္တိ၊ ကိံ ကာရဏာ ဝေဿန္တရံ ဒါနပတိံ အတိဗာဠှံ ပရိပါတေသိ သုဒိန္နေ ပုတ္တေ စ ဒါရေ စ?

‘‘အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အတ္ထိ လောကပကတိ လောကာစိဏ္ဏံ၊ လဘတိ ပိတာ ပုတ္တံ ဣဏဋ္ဋော ဝါ အာဇီဝိကပကတော ဝါ အာဝပိတုံ ဝါ [အာဓာပေတုံ ဝါ (သျာ.)၊ အာဓပိတုံ ဝါ (က.)] ဝိက္ကိဏိတုံ ဝါ’’တိ? ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ၊ လဘတိ ပိတာ ပုတ္တံ ဣဏဋ္ဋော ဝါ အာဇီဝိကပကတော ဝါ အာဝပိတုံ ဝါ ဝိက္ကိဏိတုံ ဝါ’’တိ. ‘‘ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ လဘတိ ပိတာ ပုတ္တံ ဣဏဋ္ဋော ဝါ အာဇီဝိကပကတော ဝါ အာဝပိတုံ ဝါ ဝိက္ကိဏိတုံ ဝါ၊ ဝေဿန္တရောပိ၊ မဟာရာဇ၊ ရာဇာ အလဘမာနော သဗ္ဗညုတဉာဏံ ဥပဒ္ဒုတော ဒုက္ခိတော တဿ ဓမ္မဓနဿ ပဋိလာဘာယ ပုတ္တဒါရံ အာဝပေသိ စ ဝိက္ကိဏိ စ. ဣတိ၊ မဟာရာဇ၊ ဝေဿန္တရေန ရညာ အညေသံ ဒိန္နံ ယေဝ ဒိန္နံ၊ ကတံ ယေဝ ကတံ. ကိဿ ပန တွံ၊ မဟာရာဇ၊ တေန ဒါနေန ဝေဿန္တရံ ဒါနပတိံ အတိဗာဠှံ အပသာဒေသီ’’တိ?

‘‘နာဟံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဝေဿန္တရဿ ဒါနပတိနော ဒါနံ ဂရဟာမိ၊ အပိ စ ပုတ္တဒါရံ ယာစန္တေ နိမိနိတွာ အတ္တာနံ ဒါတဗ္ဗ’’န္တိ. ‘‘ဧတံ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အသဗ္ဘိကာရဏံ၊ ယံ ပုတ္တဒါရံ ယာစန္တေ အတ္တာနံ ဒဒေယျ၊ ယံ ယံ ဟိ ယာစန္တေ တံ တဒေဝ ဒါတဗ္ဗံ၊ ဧတံ သပ္ပုရိသာနံ ကမ္မံ. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကောစိ ပုရိသော ပါနီယံ အာဟရာပေယျ၊ တဿ ယော ဘောဇနံ ဒဒေယျ၊ အပိ နု သော၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော တဿ ကိစ္စကာရီ အဿာ’’တိ? ‘‘န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ ယံ သော အာဟရာပေတိ၊ တမေဝ တဿ ဒေန္တော ကိစ္စကာရီ အဿာ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝေဿန္တရော ရာဇာ ဗြာဟ္မဏေ ပုတ္တဒါရံ ယာစန္တေ ပုတ္တဒါရံ ယေဝ အဒါသိ. သစေ၊ မဟာရာဇ၊ ဗြာဟ္မဏော ဝေဿန္တရဿ သရီရံ ယာစေယျ၊ န သော၊ မဟာရာဇ၊ အတ္တာနံ ရက္ခေယျ န ကမ္ပေယျ န ရဇ္ဇေယျ၊ တဿ ဒိန္နံ ပရိစ္စတ္တံ ယေဝ သရီရံ ဘဝေယျ. သစေ၊ မဟာရာဇ၊ ကောစိ ဝေဿန္တရံ ဒါနပတိံ ဥပဂန္တွာ ယာစေယျ ‘ဒါသတ္တံ မေ ဥပေဟီ’တိ၊ ဒိန္နံ ပရိစ္စတ္တံ ယေဝဿ သရီရံ ဘဝေယျ၊ န သော ဒတွာ တပေယျ [ဌပေယျ (သီ.)]၊ ရညော၊ မဟာရာဇ၊ ဝေဿန္တရဿ ကာယော ဗဟုသာဓာရဏော.

‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပက္ကာ မံသပေသိ ဗဟုသာဓာရဏာ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ရညော ဝေဿန္တရဿ ကာယော ဗဟုသာဓာရဏော. ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဖလိတော [ဖလိနော (?)] ရုက္ခော နာနာဒိဇဂဏသာဓာရဏော၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ရညော ဝေဿန္တရဿ ကာယော ဗဟုသာဓာရဏော. ကိံ ကာရဏာ? ‘ဧဝါဟံ ပဋိပဇ္ဇန္တော သမ္မာသမ္ဗောဓိံ ပါပုဏိဿာမီ’တိ.

‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော အဓနော ဓနတ္ထိကော ဓနပရိယေသနံ စရမာနော အဇပထံ သင်္ကုပထံ ဝေတ္တပထံ ဂစ္ဆတိ၊ ဇလထလဝါဏိဇ္ဇံ ကရောတိ၊ ကာယေန ဝါစာယ မနသာ ဓနံ အာရာဓေတိ၊ ဓနပ္ပဋိလာဘာယ ဝါယမတိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝေဿန္တရော ဒါနပတိ အဓနော ဗုဒ္ဓဓနေန သဗ္ဗညုတဉာဏရတနပ္ပဋိလာဘာယ ယာစကာနံ ဓနဓညံ ဒါသိဒါသံ ယာနဝါဟနံ သကလသာပတေယျံ သကံ ပုတ္တဒါရံ အတ္တာနဉ္စ စဇိတွာ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ ယေဝ ပရိယေသတိ.

‘‘ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အမစ္စော မုဒ္ဒကာမော မုဒ္ဒါဓိကရဏံ ယံ ကိဉ္စိ ဂေဟေ ဓနဓညံ ဟိရညသုဝဏ္ဏံ၊ တံ သဗ္ဗံ ဒတွာပိ မုဒ္ဒပ္ပဋိလာဘာယ ဝါယမတိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝေဿန္တရော ဒါနပတိ သဗ္ဗံ တံ ဗာဟိရဗ္ဘန္တရဓနံ ဒတွာ ဇီဝိတမ္ပိ ပရေသံ ဒတွာ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ ယေဝ ပရိယေသတိ.

‘‘အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ ဝေဿန္တရဿ ဒါနပတိနော ဧဝံ အဟောသိ ‘ယံ သော ဗြာဟ္မဏော ယာစတိ၊ တမေဝါဟံ တဿ ဒေန္တော ကိစ္စကာရီ နာမ ဟောမီ’တိ၊ ဧဝံ သော တဿ ပုတ္တဒါရမဒါသိ. န ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝေဿန္တရော ဒါနပတိ ဒေဿတာယ ဗြာဟ္မဏဿ ပုတ္တဒါရမဒါသိ၊ န အဒဿနကာမတာယ ပုတ္တဒါရမဒါသိ၊ န အတိဗဟုကာ မေ ပုတ္တဒါရာ၊ ‘န သက္ကောမိ တေ ပေါသေတု’န္တိ ပုတ္တဒါရမဒါသိ၊ န ဥက္ကဏ္ဌိတော ‘အပ္ပိယာ မေ’တိ နီဟရိတုကာမတာယ ပုတ္တဒါရမဒါသိ. အထ ခေါ သဗ္ဗညုတဉာဏရတနဿေဝ ပိယတ္တာ သဗ္ဗညုတဉာဏဿ ကာရဏာ ဝေဿန္တရော ရာဇာ ဧဝရူပံ အတုလံ ဝိပုလမနုတ္တရံ ပိယံ မနာပံ ဒယိတံ ပါဏသမံ ပုတ္တဒါရဒါနဝရံ ဗြာဟ္မဏဿ အဒါသိ.

‘‘ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန စရိယာပိဋကေ –

‘‘‘န မေ ဒေဿာ ဥဘော ပုတ္တာ၊ မဒ္ဒီ ဒေဝီ န ဒေဿိယာ၊

သဗ္ဗညုတံ ပိယံ မယှံ၊ တသ္မာ ပိယေ အဒါသဟ’န္တိ.

‘‘တသ္မာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝေဿတရော ရာဇာ ပုတ္တဒါနံ [ပုတ္တဒါရံ (က.)] ဒတွာ ပဏ္ဏသာလံ ပဝိသိတွာ နိပဇ္ဇိ. တဿ အတိပေမေန ဒုက္ခိတဿ ဗလဝသောကော ဥပ္ပဇ္ဇိ၊ ဟဒယဝတ္ထု ဥဏှမဟောသိ. နာသိကာယ အပ္ပဟောန္တိယာ မုခေန ဥဏှေ အဿာသပဿာသေ ဝိဿဇ္ဇေသိ၊ အဿူနိ ပရိဝတ္တိတွာ လောဟိတဗိန္ဒူနိ ဟုတွာ နေတ္တေဟိ နိက္ခမိံသု. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒုက္ခေန ဝေဿန္တရော ရာဇာ ဗြာဟ္မဏဿ ပုတ္တဒါရမဒါသိ ‘မာ မေ ဒါနပထော ပရိဟာယီ’တိ.

‘‘အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ ဝေဿန္တရော ရာဇာ ဒွေ အတ္ထဝသေ ပဋိစ္စ ဗြာဟ္မဏဿ ဒွေ ဒါရကေ အဒါသိ. ကတမေ ဒွေ? ဒါနပထော စ မေ အပရိဟီနော ဘဝိဿတိ၊ ဒုက္ခိတေ စ မေ ပုတ္တကေ ဝနမူလဖလေဟိ ဣတောနိဒါနံ အယျကော မောစေဿတီတိ. ဇာနာတိ ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ဝေဿန္တရော ရာဇာ ‘န မေ ဒါရကာ သက္ကာ ကေနစိ ဒါသဘောဂေန ဘုဉ္ဇိတုံ၊ ဣမေ စ ဒါရကေ အယျကော နိက္ကိဏိဿတိ၊ ဧဝံ အမှာကမ္ပိ ဂမနံ ဘဝိဿတီ’တိ. ဣမေ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒွေ အတ္ထဝသေ ပဋိစ္စ ဗြာဟ္မဏဿ ဒွေ ဒါရကေ အဒါသိ.

‘‘အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ ဝေဿန္တရော ရာဇာ ဇာနာတိ ‘အယံ ခေါ ဗြာဟ္မဏော ဇိဏ္ဏော ဝုဍ္ဎော မဟလ္လကော ဒုဗ္ဗလော ဘဂ္ဂေါ ဒဏ္ဍပရာယဏော ခီဏာယုကော ပရိတ္တပုညော၊ နေသော သမတ္ထော ဣမေ ဒါရကေ ဒါသဘောဂေန ဘုဉ္ဇိတု’န္တိ. သက္ကုဏေယျ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော ပါကတိကေန ဗလေန ဣမေ စန္ဒိမသူရိယေ ဧဝံမဟိဒ္ဓိကေ ဧဝံမဟာနုဘာဝေ ဂဟေတွာ ပေဠာယ ဝါ သမုဂ္ဂေ ဝါ ပက္ခိပိတွာ နိပ္ပဘေ ကတွာ ထာလကပရိဘောဂေန [ပဒီပပရိဘောဂေန (သျာ.)] ပရိဘုဉ္ဇိတု’’န္တိ? ‘‘န ဟိ၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣမသ္မိံ လောကေ စန္ဒိမသူရိယပ္ပဋိဘာဂဿ ဝေဿန္တရဿ ဒါရကာ န သက္ကာ ကေနစိ ဒါသဘောဂေန ဘုဉ္ဇိတုန္တိ.

‘‘အပရမ္ပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတ္တရိံ ကာရဏံ သုဏောဟိ၊ ယေန ကာရဏေန ဝေဿန္တရဿ ဒါရကာ န သက္ကာ ကေနစိ ဒါသဘောဂေန ဘုဉ္ဇိတုံ. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ရညော စက္ကဝတ္တိဿ မဏိရတနံ သုဘံ ဇာတိမန္တံ အဋ္ဌံသံ သုပရိကမ္မကတံ စတုဟတ္ထာယာမံ သကဋနာဘိပရိဏာဟံ န သက္ကာ ကေနစိ ပိလောတိကာယ ဝေဌေတွာ ပေဠာယ ပက္ခိပိတွာ သတ္ထကနိသာနပရိဘောဂေန ပရိဘုဉ္ဇိတုံ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ လောကေ စက္ကဝတ္တိရညော မဏိရတနပ္ပဋိဘာဂဿ ဝေဿန္တရဿ ဒါရကာ န သက္ကာ ကေနစိ ဒါသဘောဂေန ဘုဉ္ဇိတုံ.

‘‘အပရမ္ပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတ္တရိံ ကာရဏံ သုဏောဟိ၊ ယေန ကာရဏေန ဝေဿန္တရဿ ဒါရကာ န သက္ကာ ကေနစိ ဒါသဘောဂေန ဘုဉ္ဇိတုံ. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ တိဓာ ပဘိန္နော သဗ္ဗသေတော သတ္တပ္ပတိဋ္ဌိတော အဋ္ဌရတနုဗ္ဗေဓော နဝရတနာယာမပရိဏာဟော ပါသာဒိကော ဒဿနီယော ဥပေါသထော နာဂရာဇာ န သက္ကာ ကေနစိ သုပ္ပေန ဝါ သရာဝေန ဝါ ပိဒဟိတုံ၊ ဂေါဝစ္ဆကော ဝိယ ဝစ္ဆကသာလာယ ပက္ခိပိတွာ ပရိဟရိတုံ ဝါ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ လောကေ ဥပေါသထနာဂရာဇပ္ပဋိဘာဂဿ ဝေဿန္တရဿ ဒါရကာ န သက္ကာ ကေနစိ ဒါသဘောဂေန ဘုဉ္ဇိတုံ.

‘‘အပရမ္ပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတ္တရိံ ကာရဏံ သုဏောဟိ၊ ယေန ကာရဏေန ဝေဿန္တရဿ ဒါရကာ န သက္ကာ ကေနစိ ဒါသဘောဂေန ဘုဉ္ဇိတုံ. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုဒ္ဒေါ ဒီဃပုထုလဝိတ္ထိဏ္ဏော ဂမ္ဘီရော အပ္ပမေယျော ဒုရုတ္တရော အပရိယောဂါဠှော အနာဝဋော န သက္ကာ ကေနစိ သဗ္ဗတ္ထ ပိဒဟိတွာ ဧကတိတ္ထေန ပရိဘောဂံ ကာတုံ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ လောကေ မဟာသမုဒ္ဒပ္ပဋိဘာဂဿ ဝေဿန္တရဿ ဒါရကာ န သက္ကာ ကေနစိ ဒါသဘောဂေန ဘုဉ္ဇိတုံ.

‘‘အပရမ္ပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတ္တရိံ ကာရဏံ သုဏောဟိ၊ ယေန ကာရဏေန ဝေဿန္တရဿ ဒါရကာ န သက္ကာ ကေနစိ ဒါသဘောဂေန ဘုဉ္ဇိတုံ. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဟိမဝန္တော ပဗ္ဗတရာဇာ ပဉ္စယောဇနသတံ အစ္စုဂ္ဂတော နဘေ တိသဟဿယောဇနာယာမဝိတ္ထာရော စတုရာသီတိကူဋသဟဿပ္ပဋိမဏ္ဍိတော ပဉ္စန္နံ မဟာနဒီသတာနံ ပဘဝေါ မဟာဘူတဂဏာလယော နာနာဝိဓဂန္ဓဓရော ဒိဗ္ဗောသဓသတသမလင်္ကတော နဘေ ဝလာဟကော ဝိယ အစ္စုဂ္ဂတော ဒိဿတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ လောကေ ဟိမဝန္တပဗ္ဗတရာဇပ္ပဋိဘာဂဿ ဝေဿန္တရဿ ဒါရကာ န သက္ကာ ကေနစိ ဒါသဘောဂေန ဘုဉ္ဇိတုံ.

‘‘အပရမ္ပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတ္တရိံ ကာရဏံ သုဏောဟိ၊ ယေန ကာရဏေန ဝေဿန္တရဿ ဒါရကာ န သက္ကာ ကေနစိ ဒါသဘောဂေန ဘုဉ္ဇိတုံ. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ရတ္တန္ဓကာရတိမိသာယံ ဥပရိပဗ္ဗတဂ္ဂေ ဇလမာနော မဟာအဂ္ဂိက္ခန္ဓော သုဝိဒူရေပိ ပညာယတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝေဿန္တရော ရာဇာ ပဗ္ဗတဂ္ဂေ ဇလမာနော မဟာအဂ္ဂိက္ခန္ဓော ဝိယ သုဝိဒူရေပိ ပါကဋော ပညာယတိ၊ တဿ ဒါရကာ န သက္ကာ ကေနစိ ဒါသဘောဂေန ဘုဉ္ဇိတုံ.

‘‘အပရမ္ပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတ္တရိံ ကာရဏံ သုဏောဟိ၊ ယေန ကာရဏေန ဝေဿန္တရဿ ဒါရကာ န သက္ကာ ကေနစိ ဒါသဘောဂေန ဘုဉ္ဇိတုံ. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဟိမဝန္တေ ပဗ္ဗတေ နာဂပုပ္ဖသမယေ ဥဇုဝါတေ ဝါယန္တေ ဒသ ဒွါဒသ ယောဇနာနိ ပုပ္ဖဂန္ဓော ဝါယတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝေဿန္တရဿ ရညော အပိ ယောဇနသဟဿေဟိပိ ယာဝ အကနိဋ္ဌဘဝနံ ဧတ္ထန္တရေ သုရာသုရဂရုဠဂန္ဓဗ္ဗယက္ခရက္ခသမဟောရဂကိန္နရဣန္ဒဘဝနေသု ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂတော၊ သီလဝရဂန္ဓော စဿ သမ္ပဝါယတိ၊ တေန တဿ ဒါရကာ န သက္ကာ ကေနစိ ဒါသဘောဂေန ဘုဉ္ဇိတုံ. အနုသိဋ္ဌော၊ မဟာရာဇ၊ ဇာလီ ကုမာရော ပိတရာ ဝေဿန္တရေန ရညာ ‘အယျကော တေ၊ တာတ၊ တုမှေ ဗြာဟ္မဏဿ ဓနံ ဒတွာ နိက္ကိဏန္တော တံ နိက္ခသဟဿံ ဒတွာ နိက္ကိဏာတု၊ ကဏှာဇိနံ နိက္ကိဏန္တော ဒါသသတံ ဒါသိသတံ ဟတ္ထိသတံ အဿသတံ ဓေနုသတံ ဥသဘသတံ နိက္ခသတန္တိ သဗ္ဗသတံ ဒတွာ နိက္ကိဏာတု၊ ယဒိ တေ၊ တာတ၊ အယျကော တုမှေ ဗြာဟ္မဏဿ ဟတ္ထတော အာဏာယ ဗလသာ မုဓာ ဂဏှာတိ၊ မာ တုမှေ အယျကဿ ဝစနံ ကရိတ္ထ၊ ဗြာဟ္မဏဿေဝ အနုယာယိနော ဟောထာ’တိ၊ ဧဝမနုသာသိတွာ ပုတ္တေ ပေသေသိ၊ တတော ဇာလီကုမာရော ဂန္တွာ အယျကေန ပုဋ္ဌော ကထေသိ –

‘‘‘သဟဿဂ္ဃံ ဟိ မံ တာတ၊ ဗြာဟ္မဏဿ ပိတာ အဒါ၊

အထော ကဏှာဇိနံ ကညံ၊ ဟတ္ထီနဉ္စ သတေန စာ’’’တိ.

‘‘သုနိဗ္ဗေဌိတော၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ပဉှော၊ သုဘိန္နံ ဒိဋ္ဌိဇာလံ၊ သုမဒ္ဒိတော ပရဝါဒေါ၊ သကသမယော သုဒီပိတော၊ ဗျဉ္ဇနံ သုပရိသောဓိတံ၊ သုဝိဘတ္တော အတ္ထော၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ’’တိ.

ဝေဿန္တရပဉှော ပဌမော.