၅. အကမ္မဇာဒိပဉှော

၅. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဒိဿန္တိ လောကေ ကမ္မနိဗ္ဗတ္တာ၊ ဒိဿန္တိ ဟေတုနိဗ္ဗတ္တာ၊ ဒိဿန္တိ ဥတုနိဗ္ဗတ္တာ၊ ယံ လောကေ အကမ္မဇံ အဟေတုဇံ အနုတုဇံ၊ တံ မေ ကထေဟီ’’တိ. ‘‘ဒွေမေ၊ မဟာရာဇ၊ လောကသ္မိံ အကမ္မဇာ အဟေတုဇာ အနုတုဇာ. ကတမေ ဒွေ? အာကာသော၊ မဟာရာဇ၊ အကမ္မဇော အဟေတုဇော အနုတုဇော၊ နိဗ္ဗာနံ၊ မဟာရာဇ၊ အကမ္မဇံ အဟေတုဇံ အနုတုဇံ. ဣမေ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒွေ အကမ္မဇာ အဟေတုဇာ အနုတုဇာ’’တိ.

‘‘မာ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဇိနဝစနံ မက္ခေဟိ၊ မာ အဇာနိတွာ ပဉှံ ဗျာကရောဟီ’’တိ. ‘‘ကိံ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အဟံ ဝဒါမိ၊ ယံ မံ တွံ ဧဝံ ဝဒေသိ ‘မာ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဇိနဝစနံ မက္ခေဟိ၊ မာ အဇာနိတွာ ပဉှံ ဗျာကရောဟီ’’’တိ? ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယုတ္တမိဒံ တာဝ ဝတ္တုံ ‘အာကာသော အကမ္မဇော အဟေတုဇော အနုတုဇော’တိ. အနေကသတေဟိ ပန၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကာရဏေဟိ ဘဂဝတာ သာဝကာနံ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ မဂ္ဂေါ အက္ခာတော၊ အထ စ ပန တွံ ဧဝံ ဝဒေသိ ‘အဟေတုဇံ နိဗ္ဗာန’’’န္တိ. ‘‘သစ္စံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ အနေကသတေဟိ ကာရဏေဟိ သာဝကာနံ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ မဂ္ဂေါ အက္ခာတော၊ န စ ပန နိဗ္ဗာနဿ ဥပ္ပါဒါယ ဟေတု အက္ခာတော’’တိ.

‘‘ဧတ္ထ မယံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ အန္ဓကာရတော အန္ဓကာရတရံ ပဝိသာမ၊ ဝနတော ဝနတရံ ပဝိသာမ၊ ဂဟနတော ဂဟနတရံ [ဂဟနန္တရတော ဂဟနန္တရံ (က.)] ပဝိသာမ၊ ယတြ ဟိ နာမ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ ဟေတု အတ္ထိ၊ တဿ ပန ဓမ္မဿ ဥပ္ပါဒါယ ဟေတု နတ္ထိ. ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ ဟေတု အတ္ထိ၊ တေန ဟိ နိဗ္ဗာနဿ ဥပ္ပါဒါယပိ ဟေတု ဣစ္ဆိတဗ္ဗော.

‘‘ယထာ ပန၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ပုတ္တဿ ပိတာ အတ္ထိ၊ တေန ကာရဏေန ပိတုနောပိ ပိတာ ဣစ္ဆိတဗ္ဗော. ယထာ အန္တေဝါသိကဿ အာစရိယော အတ္ထိ၊ တေန ကာရဏေန အာစရိယဿပိ အာစရိယော ဣစ္ဆိတဗ္ဗော. ယထာ အင်္ကုရဿ ဗီဇံ အတ္ထိ၊ တေန ကာရဏေန ဗီဇဿပိ ဗီဇံ ဣစ္ဆိတဗ္ဗံ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယဒိ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ ဟေတု အတ္ထိ၊ တေန ကာရဏေန နိဗ္ဗာနဿ ဥပ္ပါဒါယပိ ဟေတု ဣစ္ဆိတဗ္ဗော.

‘‘ယထာ ရုက္ခဿ ဝါ လတာယ ဝါ အဂ္ဂေ သတိ တေန ကာရဏေန မဇ္ဈမ္ပိ အတ္ထိ၊ မူလမ္ပိ အတ္ထိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယဒိ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ ဟေတု အတ္ထိ၊ တေန ကာရဏေန နိဗ္ဗာနဿ ဥပ္ပါဒါယပိ ဟေတု ဣစ္ဆိတဗ္ဗော’’’တိ.

‘‘အနုပ္ပါဒနီယံ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗ္ဗာနံ၊ တသ္မာ န နိဗ္ဗာနဿ ဥပ္ပါဒါယ ဟေတု အက္ခာတော’’တိ. ‘‘ဣင်္ဃ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကာရဏံ ဒဿေတွာ ကာရဏေန မံ သညာပေဟိ၊ ယထာဟံ ဇာနေယျံ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ ဟေတု အတ္ထိ၊ နိဗ္ဗာနဿ ဥပ္ပါဒါယ ဟေတု နတ္ထီ’’တိ.

‘‘တေန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ သက္ကစ္စံ သောတံ ဩဒဟ၊ သာဓုကံ သုဏောဟိ၊ ဝက္ခာမိ တတ္ထ ကာရဏံ၊ သက္ကုဏေယျ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော ပါကတိကေန ဗလေန ဣတော ဟိမဝန္တံ ပဗ္ဗတရာဇံ ဥပဂန္တု’’န္တိ? ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘သက္ကုဏေယျ ပန သော၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော ပါကတိကေန ဗလေန ဟိမဝန္တံ ပဗ္ဗတရာဇံ ဣဓ အာဟရိတု’’န္တိ? ‘‘န ဟိ၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သက္ကာ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ မဂ္ဂေါ အက္ခာတုံ၊ န သက္ကာ နိဗ္ဗာနဿ ဥပ္ပါဒါယ ဟေတု ဒဿေတုံ.

‘‘သက္ကုဏေယျ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော ပါကတိကေန ဗလေန မဟာသမုဒ္ဒံ နာဝါယ ဥတ္တရိတွာ ပါရိမတီရံ ဂန္တု’’န္တိ? ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ’’တိ? ‘‘သက္ကုဏေယျ ပန သော၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော ပါကတိကေန ဗလေန မဟာသမုဒ္ဒဿ ပါရိမတီရံ ဣဓ အာဟရိတု’’န္တိ? ‘‘န ဟိ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သက္ကာ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ မဂ္ဂေါ အက္ခာတုံ၊ န သက္ကာ နိဗ္ဗာနဿ ဥပ္ပါဒါယ ဟေတု ဒဿေတုံ. ကိံ ကာရဏာ? အသင်္ခတတ္တာ ဓမ္မဿာ’’တိ.

‘‘အသင်္ခတံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ နိဗ္ဗာန’’န္တိ? ‘‘အာမ၊ မဟာရာဇ၊ အသင်္ခတံ နိဗ္ဗာနံ န ကေဟိစိ ကတံ၊ နိဗ္ဗာနံ၊ မဟာရာဇ၊ န ဝတ္တဗ္ဗံ ဥပ္ပန္နန္တိ ဝါ အနုပ္ပန္နန္တိ ဝါ ဥပ္ပါဒနီယန္တိ ဝါ အတီတန္တိ ဝါ အနာဂတန္တိ ဝါ ပစ္စုပ္ပန္နန္တိ ဝါ စက္ခုဝိညေယျန္တိ ဝါ သောတဝိညေယျန္တိ ဝါ ဃာနဝိညေယျန္တိ ဝါ ဇိဝှါဝိညေယျန္တိ ဝါ ကာယဝိညေယျန္တိ ဝါ’’တိ. ‘‘ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ နိဗ္ဗာနံ န ဥပ္ပန္နံ န အနုပ္ပန္နံ န ဥပ္ပါဒနီယံ န အတီတံ န အနာဂတံ န ပစ္စုပ္ပန္နံ န စက္ခုဝိညေယျံ န သောတဝိညေယျံ န ဃာနဝိညေယျံ န ဇိဝှါဝိညေယျံ န ကာယဝိညေယျံ၊ တေန ဟိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တုမှေ နတ္ထိဓမ္မံ နိဗ္ဗာနံ အပဒိသထ ‘နတ္ထိ နိဗ္ဗာန’န္တိ. ‘‘အတ္ထိ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗ္ဗာနံ၊ မနောဝိညေယျံ နိဗ္ဗာနံ၊ ဝိသုဒ္ဓေန မာနသေန ပဏီတေန ဥဇုကေန အနာဝရဏေန နိရာမိသေန သမ္မာပဋိပန္နော အရိယသာဝကော နိဗ္ဗာနံ ပဿတီ’’တိ.

‘‘ကီဒိသံ ပန တံ၊ ဘန္တေ၊ နိဗ္ဗာနံ၊ ယံ တံ ဩပမ္မေဟိ အာဒီပနီယံ ကာရဏေဟိ မံ သညာပေဟိ၊ ယထာ အတ္ထိဓမ္မံ ဩပမ္မေဟိ အာဒီပနီယ’’န္တိ. ‘‘အတ္ထိ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါတော နာမာ’’တိ? ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ဣင်္ဃ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါတံ ဒဿေဟိ ဝဏ္ဏတော ဝါ သဏ္ဌာနတော ဝါ အဏုံ ဝါ ထူလံ ဝါ ဒီဃံ ဝါ ရဿံ ဝါ’’တိ. ‘‘န သက္ကာ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဝါတော ဥပဒဿယိတုံ၊ န သော ဝါတော ဟတ္ထဂ္ဂဟဏံ ဝါ နိမ္မဒ္ဒနံ ဝါ ဥပေတိ၊ အပိ စ အတ္ထိ သော ဝါတော’’တိ. ‘‘ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ န သက္ကာ ဝါတော ဥပဒဿယိတုံ၊ တေန ဟိ နတ္ထိ ဝါတော’’တိ? ‘‘ဇာနာမဟံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဝါတော အတ္ထီတိ မေ ဟဒယေ အနုပဝိဋ္ဌံ၊ န စာဟံ သက္ကောမိ ဝါတံ ဥပဒဿယိတု’’န္တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အတ္ထိ နိဗ္ဗာနံ၊ န စ သက္ကာ နိဗ္ဗာနံ ဥပဒဿယိတုံ ဝဏ္ဏေန ဝါ သဏ္ဌာနေန ဝါ’’တိ. ‘‘သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ သူပဒဿိတံ ဩပမ္မံ၊ သုနိဒ္ဒိဋ္ဌံ ကာရဏံ၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမိ ‘အတ္ထိ နိဗ္ဗာန’’’န္တိ.

အကမ္မဇာဒိပဉှော ပဉ္စမော.