၂. နိပ္ပပဉ္စဝဂ္ဂေါ

၁. နိပ္ပပဉ္စပဉှော

၁. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ ‘နိပ္ပပဉ္စာရာမာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိဟရထ နိပ္ပပဉ္စရတိနော’တိ၊ ကတမံ တံ နိပ္ပပဉ္စ’’န္တိ? ‘‘သောတာပတ္တိဖလံ၊ မဟာရာဇ၊ နိပ္ပပဉ္စံ၊ သကဒါဂါမိဖလံ နိပ္ပပဉ္စံ၊ အနာဂါမိဖလံ နိပ္ပပဉ္စံ၊ အရဟတ္တဖလံ နိပ္ပပဉ္စ’’န္တိ.

‘‘ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ သောတာပတ္တိဖလံ နိပ္ပပဉ္စံ၊ သကဒါဂါမိအနာဂါမိအရဟတ္တဖလံ နိပ္ပပဉ္စံ၊ ကိဿ ပန ဣမေ ဘိက္ခူ ဥဒ္ဒိသန္တိ ပရိပုစ္ဆန္တိ သုတ္တံ ဂေယျံ ဝေယျာကရဏံ ဂါထံ ဥဒါနံ ဣတိဝုတ္တကံ ဇာတကံ အဗ္ဘုတဓမ္မံ ဝေဒလ္လံ၊ နဝကမ္မေန ပလိဗုဇ္ဈန္တိ ဒါနေန စ ပူဇာယ စ၊ နနု တေ ဇိနပ္ပဋိက္ခိတ္တံ ကမ္မံ ကရောတီ’’တိ?

‘‘ယေ တေ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ ဥဒ္ဒိသန္တိ ပရိပုစ္ဆန္တိ သုတ္တံ ဂေယျံ ဝေယျာကရဏံ ဂါထံ ဥဒါနံ ဣတိဝုတ္တကံ ဇာတကံ အဗ္ဘုတဓမ္မံ ဝေဒလ္လံ၊ နဝကမ္မေန ပလိဗုဇ္ဈန္တိ ဒါနေန စ ပူဇာယ စ၊ သဗ္ဗေ တေ နိပ္ပပဉ္စဿ ပတ္တိယာ ကရောန္တိ. ယေ တေ၊ မဟာရာဇ၊ သဘာဝပရိသုဒ္ဓါ ပုဗ္ဗေ ဝါသိတဝါသနာ၊ တေ ဧကစိတ္တက္ခဏေန နိပ္ပပစ ဟောန္တိ. ယေ ပန တေ ဘိက္ခူ မဟာရဇက္ခာ၊ တေ ဣမေဟိ ပယောဂေဟိ နိပ္ပပဉ္စာ ဟောန္တိ.

‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဧကော ပုရိသော ခေတ္တေ ဗီဇံ ရောပေတွာ အတ္တနော ယထာဗလဝီရိယေန ဝိနာ ပါကာရဝတိယာ ဓညံ ဥဒ္ဓရေယျ၊ ဧကော ပုရိသော ခေတ္တေ ဗီဇံ ရောပေတွာ ဝနံ ပဝိသိတွာ ကဋ္ဌဉ္စ သာခဉ္စ ဆိန္ဒိတွာ ဝတိပါကာရံ ကတွာ ဓညံ ဥဒ္ဓရေယျ. ယာ တတ္ထ တဿ ဝတိပါကာရပရိယေသနာ၊ သာ ဓညတ္ထာယ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယေ တေ သဘာဝပရိသုဒ္ဓါ ပုဗ္ဗေ ဝါသိတဝါသနာ၊ တေ ဧကစိတ္တက္ခဏေန နိပ္ပပဉ္စာ ဟောန္တိ၊ ဝိနာ ဝတိပါကာရံ ပုရိသော ဝိယ ဓညုဒ္ဓါရော. ယေ ပန တေ ဘိက္ခူ မဟာရဇက္ခာ၊ တေ ဣမေဟိ ပယောဂေဟိ နိပ္ပပဉ္စာ ဟောန္တိ၊ ဝတိပါကာရံ ကတွာ ပုရိသော ဝိယ ဓညုဒ္ဓါရော.

‘‘ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော မဟတိမဟန္တေ အမ္ဗရုက္ခမတ္ထကေ ဖလပိဏ္ဍိ ဘဝေယျ၊ အထ တတ္ထ ယော ကောစိ ဣဒ္ဓိမာ အာဂန္တွာ တဿ ဖလံ ဟရေယျ၊ ယော ပန တတ္ထ အနိဒ္ဓိမာ၊ သော ကဋ္ဌဉ္စ ဝလ္လိဉ္စ ဆိန္ဒိတွာ နိဿေဏိံ ဗန္ဓိတွာ တာယ တံ ရုက္ခံ အဘိရုဟိတွာ ဖလံ ဟရေယျ. ယာ တတ္ထ တဿ နိဿေဏိပရိယေသနာ၊ သာ ဖလတ္ထာယ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယေ တေ သဘာဝပရိသုဒ္ဓါ ပုဗ္ဗေ ဝါသိတဝါသနာ၊ တေ ဧကစိတ္တက္ခဏေန နိပ္ပပဉ္စာ ဟောန္တိ၊ ဣဒ္ဓိမာ ဝိယ ရုက္ခဖလံ ဟရန္တော. ယေ ပန တေ ဘိက္ခူ မဟာရဇက္ခာ၊ တေ ဣမိနာ ပယောဂေန သစ္စာနိ အဘိသမေန္တိ၊ နိဿေဏိယာ ဝိယ ပုရိသော ရုက္ခဖလံ ဟရန္တော.

‘‘ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဧကော ပုရိသော အတ္ထကရဏိကော ဧကကော ယေဝ သာမိကံ ဥပဂန္တွာ အတ္ထံ သာဓေတိ. ဧကော ဓနဝါ ဓနဝသေန ပရိသံ ဝဍ္ဎေတွာ ပရိသာယ အတ္ထံ သာဓေတိ. ယာ တတ္ထ တဿ ပရိသပရိယေသနာ၊ သာ အတ္ထတ္ထာယ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယေ တေ သဘာဝပရိသုဒ္ဓါ ပုဗ္ဗေ ဝါသိတဝါသနာ၊ တေ ဧကစိတ္တက္ခဏေန ဆသု အဘိညာသု ဝသိဘာဝံ ပါပုဏန္တိ၊ ပုရိသော ဝိယ ဧကကော အတ္ထသိဒ္ဓိံ ကရောန္တော. ယေ ပန တေ ဘိက္ခူ မဟာရဇက္ခာ၊ တေ ဣမေဟိ ပယောဂေဟိ သာမညတ္ထမဘိသာဓေန္တိ၊ ပရိသာယ ဝိယ ပုရိသော အတ္ထသိဒ္ဓိံ ကရောန္တော.

‘‘ဥဒ္ဒေသောပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဗဟုကာရော၊ ပရိပုစ္ဆာပိ ဗဟုကာရာ၊ နဝကမ္မမ္ပိ ဗဟုကာရံ၊ ဒါနမ္ပိ ဗဟုကာရံ၊ ပူဇာပိ ဗဟုကာရာ တေသု တေသု ကရဏီယေသု. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော ရာဇူပသေဝီ ကတာဝီ အမစ္စဘဋဗလဒေါဝါရိကအနီကဋ္ဌပါရိသဇ္ဇဇနေဟိ၊ တေ တဿ ကရဏီယေ အနုပ္ပတ္တေ သဗ္ဗေပိ ဥပကာရာ ဟောန္တိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒ္ဒေသောပိ ဗဟုကာရော၊ ပရိပုစ္ဆာပိ ဗဟုကာရာ၊ နဝကမ္မမ္ပိ ဗဟုကာရံ၊ ဒါနမ္ပိ ဗဟုကာရံ၊ ပူဇာပိ ဗဟုကာရာ တေသု တေသု ကရဏီယေသု. ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ သဗ္ဗေပိ အဘိဇာတိပရိသုဒ္ဓါ ဘဝေယျုံ၊ အနုသာသနေန [အနုသာသကေန (သီ. ပီ.)] ကရဏီယံ န ဘဝေယျ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သဝနေန ကရဏီယံ ဟောတိ၊ ထေရော၊ မဟာရာဇ၊ သာရိပုတ္တော အပရိမိတမသင်္ခေယျကပ္ပံ ဥပါဒါယ ဥပစိတကုသလမူလော ပညာယ ကောဋိံ ဂတော၊ သောပိ ဝိနာ သဝနေန နာသက္ခိ အာသဝက္ခယံ ပါပုဏိတုံ. တသ္မာ၊ မဟာရာဇ၊ ဗဟုကာရံ သဝနံ၊ တထာ ဥဒ္ဒေသောပိ ပရိပုစ္ဆာပိ. တသ္မာ ဥဒ္ဒေသပရိပုစ္ဆာပိ နိပ္ပပဉ္စာ သင်္ခတာ’’တိ. ‘‘သုနိဇ္ဈာပိတော၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ပဉှော၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ’’တိ.

နိပ္ပပဉ္စပဉှော ပဌမော.

၂. ခီဏာသဝဘာဝပဉှော

၂. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ တုမှေ ဘဏထ ‘ယော ဂိဟီ အရဟတ္တံ ပတ္တော၊ ဒွေ ဝါဿ ဂတိယော ဘဝန္တိ အနညာ၊ တသ္မိံ ယေဝ ဒိဝသေ ပဗ္ဗဇတိ ဝါ ပရိနိဗ္ဗာယတိ ဝါ. န သော ဒိဝသော သက္ကာ အတိက္ကမေတု’န္တိ. သစေ သော၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တသ္မိံ ဒိဝသေ အာစရိယံ ဝါ ဥပဇ္ဈာယံ ဝါ ပတ္တစီဝရံ ဝါ န လဘေထ၊ အပိ နု ခေါ သော အရဟာ သယံ ဝါ ပဗ္ဗဇေယျ ဒိဝသံ ဝါ အတိက္ကမေယျ၊ အညော ကောစိ အရဟာ ဣဒ္ဓိမာ အာဂန္တွာ တံ ပဗ္ဗာဇေယျ ဝါ ပရိနိဗ္ဗာယေယျ ဝါ’’တိ? ‘‘န သော၊ မဟာရာဇ၊ အရဟာ သယံ ပဗ္ဗဇေယျ၊ သယံ ပဗ္ဗဇန္တော ထေယျံ အာပဇ္ဇတိ၊ န စ ဒိဝသံ အတိက္ကမေယျ၊ အညဿ အရဟန္တဿ အာဂမနံ ဘဝေယျ ဝါ န ဝါ ဘဝေယျ၊ တသ္မိံ ယေဝ ဒိဝသေ ပရိနိဗ္ဗာယေယျာ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ အရဟတ္တဿ သန္တဘာဝေါ ဝိဇဟိတော ဟောတိ၊ ယေန အဓိဂတဿ ဇီဝိတဟာရော ဘဝတီ’’တိ.

‘‘ဝိသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဂိဟိလိင်္ဂံ၊ ဝိသမေ လိင်္ဂေ လိင်္ဂဒုဗ္ဗလတာယ အရဟတ္တံ ပတ္တော ဂိဟီ တသ္မိံ ယေဝ ဒိဝသေ ပဗ္ဗဇတိ ဝါ ပရိနိဗ္ဗာယတိ ဝါ. နေသော၊ မဟာရာဇ၊ ဒေါသော အရဟတ္တဿ၊ ဂိဟိလိင်္ဂဿေဝေသော ဒေါသော ယဒိဒံ လိင်္ဂဒုဗ္ဗလတာ.

‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဘောဇနံ သဗ္ဗသတ္တာနံ အာယုပါလကံ ဇီဝိတရက္ခကံ ဝိသမကောဋ္ဌဿ မန္ဒဒုဗ္ဗလဂဟဏိကဿ အဝိပါကေန ဇီဝိတံ ဟရတိ. နေသော၊ မဟာရာဇ၊ ဒေါသော ဘောဇနဿ၊ ကောဋ္ဌဿေဝေသော ဒေါသော ယဒိဒံ အဂ္ဂိဒုဗ္ဗလတာ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိသမေ လိင်္ဂေ လိင်္ဂဒုဗ္ဗလတာယ အရဟတ္တံ ပတ္တော ဂိဟီ တသ္မိံ ယေဝ ဒိဝသေ ပဗ္ဗဇတိ ဝါ ပရိနိဗ္ဗာယတိ ဝါ. နေသော၊ မဟာရာဇ၊ ဒေါသော အရဟတ္တဿ၊ ဂိဟိလိင်္ဂဿေဝေသော ဒေါသော ယဒိဒံ လိင်္ဂဒုဗ္ဗလတာ.

‘‘ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပရိတ္တံ တိဏသလာကံ ဥပရိ ဂရုကေ ပါသာဏေ ဌပိတေ ဒုဗ္ဗလတာယ ဘိဇ္ဇိတွာ ပတတိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟတ္တံ ပတ္တော ဂိဟီ တေန လိင်္ဂေန အရဟတ္တံ ဓာရေတုံ အသက္ကောန္တော တသ္မိံ ယေဝ ဒိဝသေ ပဗ္ဗဇတိ ဝါ ပရိနိဗ္ဗာယတိ ဝါ.

‘‘ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော အဗလော ဒုဗ္ဗလော နိဟီနဇစ္စော ပရိတ္တပုညော မဟတိမဟာရဇ္ဇံ လဘိတွာ ခဏေန ပရိပတတိ ပရိဓံသတိ ဩသက္ကတိ၊ န သက္ကောတိ ဣဿရိယံ ဓာရေတုံ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟတ္တံ ပတ္တော ဂိဟီ တေန လိင်္ဂေန အရဟတ္တံ ဓာရေတုံ န သက္ကောတိ၊ တေန ကာရဏေန တသ္မိံ ယေဝ ဒိဝသေ ပဗ္ဗဇတိ ဝါ ပရိနိဗ္ဗာယတိ ဝါ’’တိ. ‘‘သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ’’တိ.

ခီဏာသဝဘာဝပဉှော ဒုတိယော.

၃. ခီဏာသဝသတိသမ္မောသပဉှော

၃. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ အတ္ထိ အရဟတော သတိသမ္မောသော’’တိ? ‘‘ဝိဂတသတိသမ္မောသာ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟန္တော၊ နတ္ထိ အရဟန္တာနံ သတိသမ္မောသော’’တိ. ‘‘အာပဇ္ဇေယျ ပန၊ ဘန္တေ၊ အရဟာ အာပတ္တိ’’န္တိ? ‘‘အာမ၊ မဟာရာဇာ’’တိ. ‘‘ကိသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိ’’န္တိ? ‘‘ကုဋိကာရေ၊ မဟာရာဇ၊ သဉ္စရိတ္တေ၊ ဝိကာလေ ကာလသညာယ၊ ပဝါရိတေ အပ္ပဝါရိတသညာယ၊ အနတိရိတ္တေ အတိရိတ္တသညာယာ’’တိ.

‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ တုမှေ ဘဏထ ‘ယေ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇန္တိ၊ တေ ဒွီဟိ ကာရဏေဟိ အာပဇ္ဇန္တိ အနာဒရိယေန ဝါ အဇာနနေန ဝါ’တိ. အပိ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ အရဟတော အနာဒရိယံ ဟောတိ၊ ယံ အရဟာ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘န ဟိ၊ မဟာရာဇာ’’တိ.

‘‘ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ အရဟာ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ၊ နတ္ထိ စ အရဟတော အနာဒရိယံ၊ တေန ဟိ အတ္ထိ အရဟတော သတိသမ္မောသော’’တိ? ‘‘နတ္ထိ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟတော သတိသမ္မောသော၊ အာပတ္တိဉ္စ အရဟာ အာပဇ္ဇတီ’’တိ.

‘‘တေန ဟိ၊ ဘန္တေ၊ ကာရဏေန မံ သညာပေဟိ၊ ကိံ တတ္ထ ကာရဏ’’န္တိ? ‘‘ဒွေမေ၊ မဟာရာဇ၊ ကိလေသာ လောကဝဇ္ဇံ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇဉ္စာတိ. ကတမံ၊ မဟာရာဇ၊ လောကဝဇ္ဇံ? ဒသ အကုသလကမ္မပထာ၊ ဣဒံ ဝုစ္စတိ လောကဝဇ္ဇံ. ကတမံ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇံ? ယံ လောကေ အတ္ထိ သမဏာနံ အနနုစ္ဆဝိကံ အနနုလောမိကံ၊ ဂိဟီနံ အနဝဇ္ဇံ. တတ္ထ ဘဂဝါ သာဝကာနံ သိက္ခာပဒံ ပညပေတိ ‘ယာဝဇီဝံ အနတိက္ကမနီယ’န္တိ. ဝိကာလဘောဇနံ၊ မဟာရာဇ၊ လောကဿ အနဝဇ္ဇံ၊ တံ ဇိနသာသနေ ဝဇ္ဇံ. ဘူတဂါမဝိကောပနံ၊ မဟာရာဇ၊ လောကဿ အနဝဇ္ဇံ၊ တံ ဇိနသာသနေ ဝဇ္ဇံ. ဥဒကေ ဟဿဓမ္မံ၊ မဟာရာဇ၊ လောကဿ အနဝဇ္ဇံ၊ တံ ဇိနသာသနေ ဝဇ္ဇံ. ဣတိ ဧဝရူပါနိ ဧဝရူပါနိ၊ မဟာရာဇ၊ ဇိနသာသနေ ဝဇ္ဇာနိ၊ ဣဒံ ဝုစ္စတိ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇံ.

‘‘လောကဝဇ္ဇံ အဘဗ္ဗော ခီဏာသဝေါ တံ အဇ္ဈာစရိတုံ၊ ယံ ကိလေသံ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇံ၊ တံ အဇာနန္တော အာပဇ္ဇေယျ. အဝိသယော၊ မဟာရာဇ၊ ဧကစ္စဿ အရဟတော သဗ္ဗံ ဇာနိတုံ၊ န ဟိ တဿ ဗလံ အတ္ထိ သဗ္ဗံ ဇာနိတုံ. အနညာတံ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟတော ဣတ္ထိပုရိသာနံ နာမမ္ပိ ဂေါတ္တမ္ပိ၊ မဂ္ဂေါပိ တဿ မဟိယာ အနညာတော၊ ဝိမုတ္တိံ ယေဝ၊ မဟာရာဇ၊ ဧကစ္စော အရဟာ ဇာနေယျ၊ ဆဠဘိညော အရဟာ သကဝိသယံ ဇာနေယျ၊ သဗ္ဗညူ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတောဝ သဗ္ဗံ ဇာနာတီ’’တိ. ‘‘သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ’’တိ.

ခီဏာသဝသတိသမ္မောသပဉှော တတိယော.

၄. လောကေ နတ္ထိဘာဝပဉှော

၄. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဒိဿန္တိ လောကေ ဗုဒ္ဓါ၊ ဒိဿန္တိ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ၊ ဒိဿန္တိ တထာဂတဿ သာဝကာ၊ ဒိဿန္တိ စက္ကဝတ္တိရာဇာနော၊ ဒိဿန္တိ ပဒေသရာဇာနော၊ ဒိဿန္တိ ဒေဝမနုဿာ၊ ဒိဿန္တိ သဓနာ၊ ဒိဿန္တိ အဓနာ၊ ဒိဿန္တိ သုဂတာ၊ ဒိဿန္တိ ဒုဂ္ဂတာ၊ ဒိဿတိ ပုရိသဿ ဣတ္ထိလိင်္ဂံ ပါတုဘူတံ၊ ဒိဿတိ ဣတ္ထိယာ ပုရိသလိင်္ဂံ ပါတုဘူတံ၊ ဒိဿတိ သုကတံ ဒုက္ကတံ ကမ္မံ၊ ဒိဿန္တိ ကလျာဏပါပကာနံ ကမ္မာနံ ဝိပါကူပဘောဂိနော သတ္တာ၊ အတ္ထိ လောကေ သတ္တာ အဏ္ဍဇာ ဇလာဗုဇာ သံသေဒဇာ ဩပပါတိကာ၊ အတ္ထိ သတ္တာ အပဒါ ဒွိပဒါ စတုပ္ပဒါ ဗဟုပ္ပဒါ၊ အတ္ထိ လောကေ ယက္ခာ ရက္ခသာ ကုမ္ဘဏ္ဍာ အသုရာ ဒါနဝါ ဂန္ဓဗ္ဗာ ပေတာ ပိသာစာ၊ အတ္ထိ ကိန္နရာ မဟောရဂါ နာဂါ သုပဏ္ဏာ သိဒ္ဓါ ဝိဇ္ဇာဓရာ၊ အတ္ထိ ဟတ္ထီ အဿာ ဂါဝေါ မဟိံသာ [မဟိသာ (သီ. ပီ.)] ဩဋ္ဌာ ဂဒြဘာ အဇာ ဧဠကာ မိဂါ သူကရာ သီဟာ ဗျဂ္ဃါ ဒီပီ အစ္ဆာ ကောကာ တရစ္ဆာ သောဏာ သိင်္ဂါလာ၊ အတ္ထိ ဗဟုဝိဓာ သကုဏာ၊ အတ္ထိ သုဝဏ္ဏံ ရဇတံ မုတ္တာ မဏိ သင်္ခေါ သိလာ ပဝါဠံ လောဟိတင်္ကော မသာရဂလ္လံ ဝေဠုရိယော ဝဇိရံ ဖလိကံ ကာဠလောဟံ တမ္ဗလောဟံ ဝဋ္ဋလောဟံ ကံသလောဟံ၊ အတ္ထိ ခေါမံ ကောသေယျံ ကပ္ပါသိကံ သာဏံ ဘင်္ဂံ ကမ္ဗလံ၊ အတ္ထိ သာလိ ဝီဟိ ယဝေါ ကင်္ဂု ကုဒြူသော ဝရကော ဂေါဓူမော မုဂ္ဂေါ၊ မာသော တိလံ ကုလတ္ထံ၊ အတ္ထိ မူလဂန္ဓော သာရဂန္ဓော ဖေဂ္ဂုဂန္ဓော တစဂန္ဓော ပတ္တဂန္ဓော ပုပ္ဖဂန္ဓော ဖလဂန္ဓော သဗ္ဗဂန္ဓော၊ အတ္ထိ တိဏ လတာ ဂစ္ဆ ရုက္ခ ဩသဓိ ဝနပ္ပတိ နဒီ ပဗ္ဗတ သမုဒ္ဒ မစ္ဆကစ္ဆပါ သဗ္ဗံ လောကေ အတ္ထိ. ယံ၊ ဘန္တေ၊ လောကေ နတ္ထိ၊ တံ မေ ကထေဟီ’’တိ.

‘‘တီဏိမာနိ၊ မဟာရာဇ၊ လောကေ နတ္ထိ. ကတမာနိ တီဏိ? သစေတနာ ဝါ အစေတနာ ဝါ အဇရာမရာ လောကေ နတ္ထိ၊ သင်္ခါရာနံ နိစ္စတာ နတ္ထိ၊ ပရမတ္ထေန သတ္တူပလဒ္ဓိ နတ္ထိ၊ ဣမာနိ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တီဏိ လောကေ နတ္ထီ’’တိ. ‘‘သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ’’တိ.

လောကေ နတ္ထိဘာဝပဉှော စတုတ္ထော.

၅. အကမ္မဇာဒိပဉှော

၅. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဒိဿန္တိ လောကေ ကမ္မနိဗ္ဗတ္တာ၊ ဒိဿန္တိ ဟေတုနိဗ္ဗတ္တာ၊ ဒိဿန္တိ ဥတုနိဗ္ဗတ္တာ၊ ယံ လောကေ အကမ္မဇံ အဟေတုဇံ အနုတုဇံ၊ တံ မေ ကထေဟီ’’တိ. ‘‘ဒွေမေ၊ မဟာရာဇ၊ လောကသ္မိံ အကမ္မဇာ အဟေတုဇာ အနုတုဇာ. ကတမေ ဒွေ? အာကာသော၊ မဟာရာဇ၊ အကမ္မဇော အဟေတုဇော အနုတုဇော၊ နိဗ္ဗာနံ၊ မဟာရာဇ၊ အကမ္မဇံ အဟေတုဇံ အနုတုဇံ. ဣမေ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒွေ အကမ္မဇာ အဟေတုဇာ အနုတုဇာ’’တိ.

‘‘မာ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဇိနဝစနံ မက္ခေဟိ၊ မာ အဇာနိတွာ ပဉှံ ဗျာကရောဟီ’’တိ. ‘‘ကိံ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အဟံ ဝဒါမိ၊ ယံ မံ တွံ ဧဝံ ဝဒေသိ ‘မာ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဇိနဝစနံ မက္ခေဟိ၊ မာ အဇာနိတွာ ပဉှံ ဗျာကရောဟီ’’’တိ? ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယုတ္တမိဒံ တာဝ ဝတ္တုံ ‘အာကာသော အကမ္မဇော အဟေတုဇော အနုတုဇော’တိ. အနေကသတေဟိ ပန၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကာရဏေဟိ ဘဂဝတာ သာဝကာနံ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ မဂ္ဂေါ အက္ခာတော၊ အထ စ ပန တွံ ဧဝံ ဝဒေသိ ‘အဟေတုဇံ နိဗ္ဗာန’’’န္တိ. ‘‘သစ္စံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ အနေကသတေဟိ ကာရဏေဟိ သာဝကာနံ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ မဂ္ဂေါ အက္ခာတော၊ န စ ပန နိဗ္ဗာနဿ ဥပ္ပါဒါယ ဟေတု အက္ခာတော’’တိ.

‘‘ဧတ္ထ မယံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ အန္ဓကာရတော အန္ဓကာရတရံ ပဝိသာမ၊ ဝနတော ဝနတရံ ပဝိသာမ၊ ဂဟနတော ဂဟနတရံ [ဂဟနန္တရတော ဂဟနန္တရံ (က.)] ပဝိသာမ၊ ယတြ ဟိ နာမ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ ဟေတု အတ္ထိ၊ တဿ ပန ဓမ္မဿ ဥပ္ပါဒါယ ဟေတု နတ္ထိ. ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ ဟေတု အတ္ထိ၊ တေန ဟိ နိဗ္ဗာနဿ ဥပ္ပါဒါယပိ ဟေတု ဣစ္ဆိတဗ္ဗော.

‘‘ယထာ ပန၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ပုတ္တဿ ပိတာ အတ္ထိ၊ တေန ကာရဏေန ပိတုနောပိ ပိတာ ဣစ္ဆိတဗ္ဗော. ယထာ အန္တေဝါသိကဿ အာစရိယော အတ္ထိ၊ တေန ကာရဏေန အာစရိယဿပိ အာစရိယော ဣစ္ဆိတဗ္ဗော. ယထာ အင်္ကုရဿ ဗီဇံ အတ္ထိ၊ တေန ကာရဏေန ဗီဇဿပိ ဗီဇံ ဣစ္ဆိတဗ္ဗံ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယဒိ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ ဟေတု အတ္ထိ၊ တေန ကာရဏေန နိဗ္ဗာနဿ ဥပ္ပါဒါယပိ ဟေတု ဣစ္ဆိတဗ္ဗော.

‘‘ယထာ ရုက္ခဿ ဝါ လတာယ ဝါ အဂ္ဂေ သတိ တေန ကာရဏေန မဇ္ဈမ္ပိ အတ္ထိ၊ မူလမ္ပိ အတ္ထိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယဒိ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ ဟေတု အတ္ထိ၊ တေန ကာရဏေန နိဗ္ဗာနဿ ဥပ္ပါဒါယပိ ဟေတု ဣစ္ဆိတဗ္ဗော’’’တိ.

‘‘အနုပ္ပါဒနီယံ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗ္ဗာနံ၊ တသ္မာ န နိဗ္ဗာနဿ ဥပ္ပါဒါယ ဟေတု အက္ခာတော’’တိ. ‘‘ဣင်္ဃ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကာရဏံ ဒဿေတွာ ကာရဏေန မံ သညာပေဟိ၊ ယထာဟံ ဇာနေယျံ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ ဟေတု အတ္ထိ၊ နိဗ္ဗာနဿ ဥပ္ပါဒါယ ဟေတု နတ္ထီ’’တိ.

‘‘တေန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ သက္ကစ္စံ သောတံ ဩဒဟ၊ သာဓုကံ သုဏောဟိ၊ ဝက္ခာမိ တတ္ထ ကာရဏံ၊ သက္ကုဏေယျ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော ပါကတိကေန ဗလေန ဣတော ဟိမဝန္တံ ပဗ္ဗတရာဇံ ဥပဂန္တု’’န္တိ? ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘သက္ကုဏေယျ ပန သော၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော ပါကတိကေန ဗလေန ဟိမဝန္တံ ပဗ္ဗတရာဇံ ဣဓ အာဟရိတု’’န္တိ? ‘‘န ဟိ၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သက္ကာ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ မဂ္ဂေါ အက္ခာတုံ၊ န သက္ကာ နိဗ္ဗာနဿ ဥပ္ပါဒါယ ဟေတု ဒဿေတုံ.

‘‘သက္ကုဏေယျ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော ပါကတိကေန ဗလေန မဟာသမုဒ္ဒံ နာဝါယ ဥတ္တရိတွာ ပါရိမတီရံ ဂန္တု’’န္တိ? ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ’’တိ? ‘‘သက္ကုဏေယျ ပန သော၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော ပါကတိကေန ဗလေန မဟာသမုဒ္ဒဿ ပါရိမတီရံ ဣဓ အာဟရိတု’’န္တိ? ‘‘န ဟိ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သက္ကာ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ မဂ္ဂေါ အက္ခာတုံ၊ န သက္ကာ နိဗ္ဗာနဿ ဥပ္ပါဒါယ ဟေတု ဒဿေတုံ. ကိံ ကာရဏာ? အသင်္ခတတ္တာ ဓမ္မဿာ’’တိ.

‘‘အသင်္ခတံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ နိဗ္ဗာန’’န္တိ? ‘‘အာမ၊ မဟာရာဇ၊ အသင်္ခတံ နိဗ္ဗာနံ န ကေဟိစိ ကတံ၊ နိဗ္ဗာနံ၊ မဟာရာဇ၊ န ဝတ္တဗ္ဗံ ဥပ္ပန္နန္တိ ဝါ အနုပ္ပန္နန္တိ ဝါ ဥပ္ပါဒနီယန္တိ ဝါ အတီတန္တိ ဝါ အနာဂတန္တိ ဝါ ပစ္စုပ္ပန္နန္တိ ဝါ စက္ခုဝိညေယျန္တိ ဝါ သောတဝိညေယျန္တိ ဝါ ဃာနဝိညေယျန္တိ ဝါ ဇိဝှါဝိညေယျန္တိ ဝါ ကာယဝိညေယျန္တိ ဝါ’’တိ. ‘‘ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ နိဗ္ဗာနံ န ဥပ္ပန္နံ န အနုပ္ပန္နံ န ဥပ္ပါဒနီယံ န အတီတံ န အနာဂတံ န ပစ္စုပ္ပန္နံ န စက္ခုဝိညေယျံ န သောတဝိညေယျံ န ဃာနဝိညေယျံ န ဇိဝှါဝိညေယျံ န ကာယဝိညေယျံ၊ တေန ဟိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တုမှေ နတ္ထိဓမ္မံ နိဗ္ဗာနံ အပဒိသထ ‘နတ္ထိ နိဗ္ဗာန’န္တိ. ‘‘အတ္ထိ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗ္ဗာနံ၊ မနောဝိညေယျံ နိဗ္ဗာနံ၊ ဝိသုဒ္ဓေန မာနသေန ပဏီတေန ဥဇုကေန အနာဝရဏေန နိရာမိသေန သမ္မာပဋိပန္နော အရိယသာဝကော နိဗ္ဗာနံ ပဿတီ’’တိ.

‘‘ကီဒိသံ ပန တံ၊ ဘန္တေ၊ နိဗ္ဗာနံ၊ ယံ တံ ဩပမ္မေဟိ အာဒီပနီယံ ကာရဏေဟိ မံ သညာပေဟိ၊ ယထာ အတ္ထိဓမ္မံ ဩပမ္မေဟိ အာဒီပနီယ’’န္တိ. ‘‘အတ္ထိ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါတော နာမာ’’တိ? ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ဣင်္ဃ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါတံ ဒဿေဟိ ဝဏ္ဏတော ဝါ သဏ္ဌာနတော ဝါ အဏုံ ဝါ ထူလံ ဝါ ဒီဃံ ဝါ ရဿံ ဝါ’’တိ. ‘‘န သက္ကာ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဝါတော ဥပဒဿယိတုံ၊ န သော ဝါတော ဟတ္ထဂ္ဂဟဏံ ဝါ နိမ္မဒ္ဒနံ ဝါ ဥပေတိ၊ အပိ စ အတ္ထိ သော ဝါတော’’တိ. ‘‘ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ န သက္ကာ ဝါတော ဥပဒဿယိတုံ၊ တေန ဟိ နတ္ထိ ဝါတော’’တိ? ‘‘ဇာနာမဟံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဝါတော အတ္ထီတိ မေ ဟဒယေ အနုပဝိဋ္ဌံ၊ န စာဟံ သက္ကောမိ ဝါတံ ဥပဒဿယိတု’’န္တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အတ္ထိ နိဗ္ဗာနံ၊ န စ သက္ကာ နိဗ္ဗာနံ ဥပဒဿယိတုံ ဝဏ္ဏေန ဝါ သဏ္ဌာနေန ဝါ’’တိ. ‘‘သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ သူပဒဿိတံ ဩပမ္မံ၊ သုနိဒ္ဒိဋ္ဌံ ကာရဏံ၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမိ ‘အတ္ထိ နိဗ္ဗာန’’’န္တိ.

အကမ္မဇာဒိပဉှော ပဉ္စမော.

၆. ကမ္မဇာဒိပဉှော

၆. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကတမေ ဧတ္ထ ကမ္မဇာ၊ ကတမေ ဟေတုဇာ၊ ကတမေ ဥတုဇာ၊ ကတမေ န ကမ္မဇာ၊ န ဟေတုဇာ၊ န ဥတုဇာ’’တိ? ‘‘ယေ ကေစိ၊ မဟာရာဇ၊ သတ္တာ သစေတနာ၊ သဗ္ဗေ တေ ကမ္မဇာ၊ အဂ္ဂိ စ သဗ္ဗာနိ စ ဗီဇဇာတာနိ ဟေတုဇာနိ၊ ပထဝီ စ ပဗ္ဗတာ စ ဥဒကဉ္စ ဝါတော စ၊ သဗ္ဗေ တေ ဥတုဇာ၊ အာကာသော စ နိဗ္ဗာနဉ္စ ဣမေ ဒွေ အကမ္မဇာ အဟေတုဇာ အနုတုဇာ. နိဗ္ဗာနံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ န ဝတ္တဗ္ဗံ ကမ္မဇန္တိ ဝါ ဟေတုဇန္တိ ဝါ ဥတုဇန္တိ ဝါ ဥပ္ပန္နန္တိ ဝါ အနုပ္ပန္နန္တိ ဝါ ဥပ္ပါဒနီယန္တိ ဝါ အတီတန္တိ ဝါ အနာဂတန္တိ ဝါ ပစ္စုပ္ပန္နန္တိ ဝါ စက္ခုဝိညေယျန္တိ ဝါ သောတဝိညေယျန္တိ ဝါ ဃာနဝိညေယျန္တိ ဝါ ဇိဝှါဝိညေယျန္တိ ဝါ ကာယဝိညေယျန္တိ ဝါ၊ အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ မနောဝိညေယျံ နိဗ္ဗာနံ၊ ယံ သော သမ္မာပဋိပန္နော အရိယသာဝကော ဝိသုဒ္ဓေန ဉာဏေန ပဿတီ’’တိ. ‘‘ရမဏီယော၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ပဉှော သုဝိနိစ္ဆိတော နိဿံသယော ဧကန္တဂတော၊ ဝိမတိ ဥပ္ပစ္ဆိန္နာ၊ တွံ ဂဏိဝရပဝရမာသဇ္ဇာ’’တိ.

ကမ္မဇာဒိပဉှော ဆဋ္ဌော.

၇. ယက္ခပဉှော

၇. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ အတ္ထိ လောကေ ယက္ခာ နာမာ’’တိ? ‘‘အာမ၊ မဟာရာဇ၊ အတ္ထိ လောကေ ယက္ခာ နာမာ’’တိ. ‘‘စဝန္တိ ပန တေ၊ ဘန္တေ၊ ယက္ခာ တမှာ ယောနိယာ’’တိ? ‘‘အာမ၊ မဟာရာဇ၊ စဝန္တိ တေ ယက္ခာ တမှာ ယောနိယာ’’တိ. ‘‘ကိဿ ပန၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တေသံ မတာနံ ယက္ခာနံ သရီရံ န ဒိဿတိ၊ ကုဏပဂန္ဓောပိ န ဝါယတီ’’တိ? ‘‘ဒိဿတိ၊ မဟာရာဇ၊ မတာနံ ယက္ခာနံ သရီရံ၊ ကုဏပဂန္ဓောပိ တေသံ ဝါယတိ၊ မတာနံ၊ မဟာရာဇ၊ ယက္ခာနံ သရီရံ ကီဋဝဏ္ဏေန ဝါ ဒိဿတိ၊ ကိမိဝဏ္ဏေန ဝါ ဒိဿတိ၊ ကိပိလ္လိကဝဏ္ဏေန ဝါ ဒိဿတိ၊ ပဋင်္ဂဝဏ္ဏေန ဝါ ဒိဿတိ၊ အဟိဝဏ္ဏေန ဝါ ဒိဿတိ၊ ဝိစ္ဆိကဝဏ္ဏေန ဝါ ဒိဿတိ၊ သတပဒိဝဏ္ဏေန ဝါ ဒိဿတိ၊ ဒိဇဝဏ္ဏေန ဝါ ဒိဿတိ၊ မိဂဝဏ္ဏေန ဝါ ဒိဿတီ’’တိ. ‘‘ကော ဟိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ အညော ဣဒံ ပဉှံ ပုဋ္ဌော ဝိသဇ္ဇေယျ အညတြ တဝါဒိသေန ဗုဒ္ဓိမတာ’’တိ.

ယက္ခပဉှော သတ္တမော.

၈. အနဝသေသသိက္ခာပဒပဉှော

၈. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယေ တေ အဟေသုံ တိကိစ္ဆကာနံ ပုဗ္ဗကာ အာစရိယာ သေယျထိဒံ၊ နာရဒေါ ဓမ္မန္တရီ [ဓနွန္တရီ (?)] အင်္ဂိရသော ကပိလော ကဏ္ဍရဂ္ဂိ သာမော အတုလော ပုဗ္ဗကစ္စာယနော၊ သဗ္ဗေပေတေ အာစရိယာ သကိံ ယေဝ ရောဂုပ္ပတ္တိဉ္စ နိဒါနဉ္စ သဘာဝဉ္စ သမုဋ္ဌာနဉ္စ တိကိစ္ဆဉ္စ ကိရိယဉ္စ သိဒ္ဓါသိဒ္ဓဉ္စ သဗ္ဗံ တံ [သန္တံ (က.)] နိရဝသေသံ ဇာနိတွာ ‘ဣမသ္မိံ ကာယေ ဧတ္တကာ ရောဂါ ဥပ္ပဇ္ဇိဿန္တီ’တိ ဧကပ္ပဟာရေန ကလာပဂ္ဂါဟံ ကရိတွာ သုတ္တံ ဗန္ဓိံသု၊ အသဗ္ဗညုနော ဧတေ သဗ္ဗေ၊ ကိဿ ပန တထာဂတော သဗ္ဗညူ သမာနော အနာဂတံ ကိရိယံ ဗုဒ္ဓဉာဏေန ဇာနိတွာ ‘ဧတ္တကေ နာမ ဝတ္ထုသ္မိံ ဧတ္တကံ နာမ သိက္ခာပဒံ ပညပေတဗ္ဗံ ဘဝိဿတီ’တိ ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ အနဝသေသတော သိက္ခာပဒံ န ပညပေသိ၊ ဥပ္ပန္နုပ္ပန္နေ ဝတ္ထုသ္မိံ အယသေ ပါကဋေ ဒေါသေ ဝိတ္ထာရိကေ ပုထုဂတေ ဥဇ္ဈာယန္တေသု မနုဿေသု တသ္မိံ တသ္မိံ ကာလေ သာဝကာနံ သိက္ခာပဒံ ပညပေသီ’’တိ?

‘‘ဉာတမေတံ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတဿ ‘ဣမသ္မိံ သမယေ ဣမေသု မနုဿေသု သာဓိကံ ဒိယဍ္ဎသိက္ခာပဒသတံ ပညပေတဗ္ဗံ ဘဝိဿတီ’တိ၊ အပိ စ တထာဂတဿ ဧဝံ အဟောသိ ‘သစေ ခေါ အဟံ သာဓိကံ ဒိယဍ္ဎသိက္ခာပဒသတံ ဧကပ္ပဟာရံ ပညပေဿာမိ၊ မဟာဇနော သန္တာသမာပဇ္ဇိဿတိ ‘ဗဟုကံ ဣဓ ရက္ခိတဗ္ဗံ၊ ဒုက္ကရံ ဝတ ဘော သမဏဿ ဂေါတမဿ သာသနေ ပဗ္ဗဇိတု’န္တိ၊ ပဗ္ဗဇိတုကာမာပိ န ပဗ္ဗဇိဿန္တိ၊ ဝစနဉ္စ မေ န သဒ္ဒဟိဿန္တိ၊ အသဒ္ဒဟန္တာ တေ မနုဿာ အပါယဂါမိနော ဘဝိဿန္န-တိ ဥပ္ပန္နုပ္ပန္နေ ဝတ္ထုသ္မိံ ဓမ္မဒေသနာယ ဝိညာပေတွာ ပါကဋေ ဒေါသေ သိက္ခာပဒံ ပညပေဿာမီ’’’တိ. ‘‘အစ္ဆရိယံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဗုဒ္ဓါနံ၊ အဗ္ဘုတံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဗုဒ္ဓါနံ၊ ယာဝ မဟန္တံ တထာဂတဿ သဗ္ဗညုတဉာဏံ၊ ဧဝမေတံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ သုနိဒ္ဒိဋ္ဌော ဧသော အတ္ထော တထာဂတေန၊ ‘ဗဟုကံ ဣဓ သိက္ခိတဗ္ဗ’န္တိ သုတွာ သတ္တာနံ သန္တာသော ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ ဧကောပိ ဇိနသာသနေ န ပဗ္ဗဇေယျ၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ’’တိ.

အနဝသေသသိက္ခာပဒပဉှော အဋ္ဌမော.

၉. သူရိယတပနပဉှော

၉. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ အယံ သူရိယော သဗ္ဗကာလံ ကဌိနံ တပတိ၊ ဥဒါဟု ကိဉ္စိကာလံ မန္ဒံ တပတီ’’တိ? ‘‘သဗ္ဗကာလံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိယော ကဌိနံ တပတိ၊ န ကိဉ္စိကာလံ မန္ဒံ တပတီ’’တိ. ‘‘ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ သူရိယော သဗ္ဗကာလံ ကဌိနံ တပတိ၊ ကိဿ ပန အပ္ပေကဒါ သူရိယော ကဌိနံ တပတိ၊ အပ္ပေကဒါ မန္ဒံ တပတီ’’တိ? ‘‘စတ္တာရောမေ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိယဿ ရောဂါ၊ ယေသံ အညတရေန ရောဂေန ပဋိပီဠိတော သူရိယော မန္ဒံ တပတိ. ကတမေ စတ္တာရော? အဗ္ဘံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိယဿ ရောဂေါ၊ တေန ရောဂေန ပဋိပီဠိတော သူရိယော မန္ဒံ တပတိ. မဟိကာ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိယဿ ရောဂေါ၊ တေန ရောဂေန ပဋိပီဠိတော သူရိယော မန္ဒံ တပတိ. မေဃော၊ မဟာရာဇ၊ သူရိယဿ ရောဂေါ၊ တေန ရောဂေန ပဋိပီဠိတော သူရိယော မန္ဒံ တပတိ. ရာဟု၊ မဟာရာဇ၊ သူရိယဿ ရောဂေါ၊ တေန ရောဂေန ပဋိပီဠိတော သူရိယော မန္ဒံ တပတိ. ဣမေ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ စတ္တာရော သူရိယဿ ရောဂါ၊ ယေသံ အညတရေန ရောဂေန ပဋိပီဠိတော သူရိယော မန္ဒံ တပတီ’’တိ. ‘‘အစ္ဆရိယံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ အဗ္ဘုတံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ သူရိယဿပိ တာဝ တေဇောသမ္ပန္နဿ ရောဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ၊ ကိမင်္ဂံ ပန အညေသံ သတ္တာနံ၊ နတ္ထိ၊ ဘန္တေ၊ ဧသာ ဝိဘတ္တိ အညဿ အညတြ တဝါဒိသေန ဗုဒ္ဓိမတာ’’တိ.

သူရိယတပနပဉှော နဝမော.

၁၀. ကဌိနတပနပဉှော

၁၀. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကိဿ ဟေမန္တေ သူရိယော ကဌိနံ တပတိ၊ နော တထာ ဂိမှေ’’တိ? ‘‘ဂိမှေ၊ မဟာရာဇ၊ အနုပဟတံ ဟောတိ ရဇောဇလ္လံ၊ ဝါတက္ခုဘိတာ ရေဏူ ဂဂနာနုဂတာ ဟောန္တိ၊ အာကာသေပိ အဗ္ဘာ သုဗဟလာ ဟောန္တိ၊ မဟာဝါတော စ အဓိမတ္တံ ဝါယတိ၊ တေ သဗ္ဗေ နာနာကုလာ သမာယုတာ သူရိယရံသိယော ပိဒဟန္တိ၊ တေန ဂိမှေ သူရိယော မန္ဒံ တပတိ.

‘‘ဟေမန္တေ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဟေဋ္ဌာ ပထဝီ နိဗ္ဗုတာ ဟောတိ၊ ဥပရိ မဟာမေဃော ဥပဋ္ဌိတော ဟောတိ၊ ဥပသန္တံ ဟောတိ ရဇောဇလ္လံ၊ ရေဏု စ သန္တသန္တံ ဂဂနေ စရတိ၊ ဝိဂတဝလာဟကော စ ဟောတိ အာကာသော၊ ဝါတော စ မန္ဒမန္ဒံ ဝါယတိ၊ ဧတေသံ ဥပရတိယာ ဝိသုဒ္ဓါ [ဝိသဒါ (သီ. ပီ.)] ဟောန္တိ သူရိယရံသိယော၊ ဥပဃာတဝိမုတ္တဿ သူရိယဿ တာပေါ အတိ ဝိယ တပတိ. ဣဒမေတ္ထ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ယေန ကာရဏေန သူရိယော ဟေမန္တေ ကဌိနံ တပတိ၊ နော တထာ ဂိမှေ’’တိ. ‘‘သဗ္ဗီတိမုတ္တော၊ ဘန္တေ၊ သူရိယော ကဌိနံ တပတိ၊ မေဃာဒိသဟဂတော ကဌိနံ န တပတီ’’တိ.

ကဌိနတပနပဉှော ဒသမော.

နိပ္ပပဉ္စဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော.

ဣမသ္မိံ ဝဂ္ဂေ ဒသ ပဉှာ.