၁. နိပ္ပပဉ္စပဉှော
၁. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ ‘နိပ္ပပဉ္စာရာမာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိဟရထ နိပ္ပပဉ္စရတိနော’တိ၊ ကတမံ တံ နိပ္ပပဉ္စ’’န္တိ? ‘‘သောတာပတ္တိဖလံ၊ မဟာရာဇ၊ နိပ္ပပဉ္စံ၊ သကဒါဂါမိဖလံ နိပ္ပပဉ္စံ၊ အနာဂါမိဖလံ နိပ္ပပဉ္စံ၊ အရဟတ္တဖလံ နိပ္ပပဉ္စ’’န္တိ.
‘‘ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ သောတာပတ္တိဖလံ နိပ္ပပဉ္စံ၊ သကဒါဂါမိအနာဂါမိအရဟတ္တဖလံ နိပ္ပပဉ္စံ၊ ကိဿ ပန ဣမေ ဘိက္ခူ ဥဒ္ဒိသန္တိ ပရိပုစ္ဆန္တိ သုတ္တံ ဂေယျံ ဝေယျာကရဏံ ဂါထံ ဥဒါနံ ဣတိဝုတ္တကံ ဇာတကံ အဗ္ဘုတဓမ္မံ ဝေဒလ္လံ၊ နဝကမ္မေန ပလိဗုဇ္ဈန္တိ ဒါနေန စ ပူဇာယ စ၊ နနု တေ ဇိနပ္ပဋိက္ခိတ္တံ ကမ္မံ ကရောတီ’’တိ?
‘‘ယေ တေ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ ဥဒ္ဒိသန္တိ ပရိပုစ္ဆန္တိ သုတ္တံ ဂေယျံ ဝေယျာကရဏံ ဂါထံ ဥဒါနံ ဣတိဝုတ္တကံ ဇာတကံ အဗ္ဘုတဓမ္မံ ဝေဒလ္လံ၊ နဝကမ္မေန ပလိဗုဇ္ဈန္တိ ဒါနေန စ ပူဇာယ စ၊ သဗ္ဗေ တေ နိပ္ပပဉ္စဿ ပတ္တိယာ ကရောန္တိ. ယေ တေ၊ မဟာရာဇ၊ သဘာဝပရိသုဒ္ဓါ ပုဗ္ဗေ ဝါသိတဝါသနာ၊ တေ ဧကစိတ္တက္ခဏေန နိပ္ပပစ ဟောန္တိ. ယေ ပန တေ ဘိက္ခူ မဟာရဇက္ခာ၊ တေ ဣမေဟိ ပယောဂေဟိ နိပ္ပပဉ္စာ ဟောန္တိ.
‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဧကော ပုရိသော ခေတ္တေ ဗီဇံ ရောပေတွာ အတ္တနော ယထာဗလဝီရိယေန ဝိနာ ပါကာရဝတိယာ ဓညံ ဥဒ္ဓရေယျ၊ ဧကော ပုရိသော ခေတ္တေ ဗီဇံ ရောပေတွာ ဝနံ ပဝိသိတွာ ကဋ္ဌဉ္စ သာခဉ္စ ဆိန္ဒိတွာ ဝတိပါကာရံ ကတွာ ဓညံ ဥဒ္ဓရေယျ. ယာ တတ္ထ တဿ ဝတိပါကာရပရိယေသနာ၊ သာ ဓညတ္ထာယ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယေ တေ သဘာဝပရိသုဒ္ဓါ ပုဗ္ဗေ ဝါသိတဝါသနာ၊ တေ ဧကစိတ္တက္ခဏေန နိပ္ပပဉ္စာ ဟောန္တိ၊ ဝိနာ ဝတိပါကာရံ ပုရိသော ဝိယ ဓညုဒ္ဓါရော. ယေ ပန တေ ဘိက္ခူ မဟာရဇက္ခာ၊ တေ ဣမေဟိ ပယောဂေဟိ နိပ္ပပဉ္စာ ဟောန္တိ၊ ဝတိပါကာရံ ကတွာ ပုရိသော ဝိယ ဓညုဒ္ဓါရော.
‘‘ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော မဟတိမဟန္တေ အမ္ဗရုက္ခမတ္ထကေ ဖလပိဏ္ဍိ ဘဝေယျ၊ အထ တတ္ထ ယော ကောစိ ဣဒ္ဓိမာ အာဂန္တွာ တဿ ဖလံ ဟရေယျ၊ ယော ပန တတ္ထ အနိဒ္ဓိမာ၊ သော ကဋ္ဌဉ္စ ဝလ္လိဉ္စ ဆိန္ဒိတွာ နိဿေဏိံ ဗန္ဓိတွာ တာယ တံ ရုက္ခံ အဘိရုဟိတွာ ဖလံ ဟရေယျ. ယာ တတ္ထ တဿ နိဿေဏိပရိယေသနာ၊ သာ ဖလတ္ထာယ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယေ တေ သဘာဝပရိသုဒ္ဓါ ပုဗ္ဗေ ဝါသိတဝါသနာ၊ တေ ဧကစိတ္တက္ခဏေန နိပ္ပပဉ္စာ ဟောန္တိ၊ ဣဒ္ဓိမာ ဝိယ ရုက္ခဖလံ ဟရန္တော. ယေ ပန တေ ဘိက္ခူ မဟာရဇက္ခာ၊ တေ ဣမိနာ ပယောဂေန သစ္စာနိ အဘိသမေန္တိ၊ နိဿေဏိယာ ဝိယ ပုရိသော ရုက္ခဖလံ ဟရန္တော.
‘‘ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဧကော ပုရိသော အတ္ထကရဏိကော ဧကကော ယေဝ သာမိကံ ဥပဂန္တွာ အတ္ထံ သာဓေတိ. ဧကော ဓနဝါ ဓနဝသေန ပရိသံ ဝဍ္ဎေတွာ ပရိသာယ အတ္ထံ သာဓေတိ. ယာ တတ္ထ တဿ ပရိသပရိယေသနာ၊ သာ အတ္ထတ္ထာယ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယေ တေ သဘာဝပရိသုဒ္ဓါ ပုဗ္ဗေ ဝါသိတဝါသနာ၊ တေ ဧကစိတ္တက္ခဏေန ဆသု အဘိညာသု ဝသိဘာဝံ ပါပုဏန္တိ၊ ပုရိသော ဝိယ ဧကကော အတ္ထသိဒ္ဓိံ ကရောန္တော. ယေ ပန တေ ဘိက္ခူ မဟာရဇက္ခာ၊ တေ ဣမေဟိ ပယောဂေဟိ သာမညတ္ထမဘိသာဓေန္တိ၊ ပရိသာယ ဝိယ ပုရိသော အတ္ထသိဒ္ဓိံ ကရောန္တော.
‘‘ဥဒ္ဒေသောပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဗဟုကာရော၊ ပရိပုစ္ဆာပိ ဗဟုကာရာ၊ နဝကမ္မမ္ပိ ဗဟုကာရံ၊ ဒါနမ္ပိ ဗဟုကာရံ၊ ပူဇာပိ ဗဟုကာရာ တေသု တေသု ကရဏီယေသု. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော ရာဇူပသေဝီ ကတာဝီ အမစ္စဘဋဗလဒေါဝါရိကအနီကဋ္ဌပါရိသဇ္ဇဇနေဟိ၊ တေ တဿ ကရဏီယေ အနုပ္ပတ္တေ သဗ္ဗေပိ ဥပကာရာ ဟောန္တိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒ္ဒေသောပိ ဗဟုကာရော၊ ပရိပုစ္ဆာပိ ဗဟုကာရာ၊ နဝကမ္မမ္ပိ ဗဟုကာရံ၊ ဒါနမ္ပိ ဗဟုကာရံ၊ ပူဇာပိ ဗဟုကာရာ တေသု တေသု ကရဏီယေသု. ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ သဗ္ဗေပိ အဘိဇာတိပရိသုဒ္ဓါ ဘဝေယျုံ၊ အနုသာသနေန [အနုသာသကေန (သီ. ပီ.)] ကရဏီယံ န ဘဝေယျ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သဝနေန ကရဏီယံ ဟောတိ၊ ထေရော၊ မဟာရာဇ၊ သာရိပုတ္တော အပရိမိတမသင်္ခေယျကပ္ပံ ဥပါဒါယ ဥပစိတကုသလမူလော ပညာယ ကောဋိံ ဂတော၊ သောပိ ဝိနာ သဝနေန နာသက္ခိ အာသဝက္ခယံ ပါပုဏိတုံ. တသ္မာ၊ မဟာရာဇ၊ ဗဟုကာရံ သဝနံ၊ တထာ ဥဒ္ဒေသောပိ ပရိပုစ္ဆာပိ. တသ္မာ ဥဒ္ဒေသပရိပုစ္ဆာပိ နိပ္ပပဉ္စာ သင်္ခတာ’’တိ. ‘‘သုနိဇ္ဈာပိတော၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ပဉှော၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ’’တိ.
နိပ္ပပဉ္စပဉှော ပဌမော.