၅. ဗုဒ္ဓအဝိဟေဌကပဉှော

၅. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ ‘ပုဗ္ဗေ ဝါဟံ မနုဿဘူတော သမာနော သတ္တာနံ အဝိဟေဌကဇာတိကော အဟောသိ’န္တိ. ပုန စ ဘဏိတံ ‘လောမသကဿပေါ နာမ ဣသိ သမာနော အနေကသတေ ပါဏေ ဃာတယိတွာ ဝါဇပေယျံ မဟာယညံ ယဇီ’တိ. ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ ‘ပုဗ္ဗေ ဝါဟံ မနုဿဘူတော သမာနော သတ္တာနံ အဝိဟေဌကဇာတိကော အဟောသိ’န္တိ၊ တေန ဟိ ‘လောမသကဿပေန ဣသိနာ အနေကသတေ ပါဏေ ဃာတယိတွာ ဝါဇပေယျံ မဟာယညံ ယဇိတ’န္တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ. ယဒိ ‘လောမသကဿပေန ဣသိနာ အနေကသတေ ပါဏေ ဃာတယိတွာ ဝါဇပေယျံ မဟာယညံ ယဇိတံ’၊ တေန ဟိ ‘ပုဗ္ဗေ ဝါဟံ မနုဿဘူတော သမာနော သတ္တာနံ အဝိဟေဌကဇာတိကော အဟောသိ’န္တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ. အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဉှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော’’တိ.

‘‘ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ‘ပုဗ္ဗေ ဝါဟံ မနုဿဘူတော သမာနော သတ္တာနံ အဝိဟေဌကဇာတိကော အဟောသိ’န္တိ၊ ‘လောမသကဿပေန ဣသိနာ အနေကသတေ ပါဏေ ဃာတယိတွာ ဝါဇပေယျံ မဟာယညံ ယဇိတံ’၊ တဉ္စ ပန ရာဂဝသေန ဝိသညိနာ၊ နော သစေတနေနာ’’တိ.

‘‘အဋ္ဌိမေ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ပုဂ္ဂလာ ပါဏံ ဟနန္တိ. ကတမေ အဋ္ဌ? ရတ္တော ရာဂဝသေန ပါဏံ ဟနတိ၊ ဒုဋ္ဌော ဒေါသဝသေန ပါဏံ ဟနတိ၊ မူဠှော မောဟဝသေန ပါဏံ ဟနတိ၊ မာနီ မာနဝသေန ပါဏံ ဟနတိ၊ လုဒ္ဓေါ လောဘဝသေန ပါဏံ ဟနတိ၊ အကိဉ္စနော ဇီဝိကတ္ထာယ ပါဏံ ဟနတိ၊ ဗာလော ဟဿဝသေန [အညာဏဝသေန (က. သီ.)] ပါဏံ ဟနတိ၊ ရာဇာ ဝိနယနဝသေန ပါဏံ ဟနတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ အဋ္ဌ ပုဂ္ဂလာ ပါဏံ ဟနန္တိ. ပါကတိကံ ယေဝ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဗောဓိသတ္တေန ကတ’’န္တိ. ‘‘န၊ မဟာရာဇ၊ ပါကတိကံ ဗောဓိသတ္တေန ကတံ၊ ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ ဗောဓိသတ္တော ပကတိဘာဝေန ဩနမေယျ မဟာယညံ ယဇိတုံ၊ န ယိမံ ဂါထံ ဘဏေယျ –

‘‘‘သသမုဒ္ဒပရိယာယံ၊ မဟိံ သာဂရကုဏ္ဍလံ၊

န ဣစ္ဆေ သဟ နိန္ဒာယ၊ ဧဝံ သေယှ [သယှ (သီ. ပီ.)] ဝိဇာနဟီ’တိ.

‘‘ဧဝံဝါဒီ၊ မဟာရာဇ၊ ဗောဓိသတ္တော သဟ ဒဿနေန စန္ဒဝတိယာ ရာဇကညာယ ဝိသညီ အဟောသိ ခိတ္တစိတ္တော ရတ္တော ဝိသညိဘူတော အာကုလာကုလော တုရိတတုရိတော တေန ဝိက္ခိတ္တဘန္တလုဠိတစိတ္တေန မဟတိမဟာပသုဃာတဂလရုဟိရသဉ္စယံ ဝါဇပေယျံ မဟာယညံ ယဇိ.

‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥမ္မတ္တကော ခိတ္တစိတ္တော ဇလိတမ္ပိ ဇာတဝေဒံ အက္ကမတိ၊ ကုပိတမ္ပိ အာသီဝိသံ ဂဏှာတိ၊ မတ္တမ္ပိ ဟတ္ထိံ ဥပေတိ၊ သမုဒ္ဒမ္ပိ အတီရဒဿိံ ပက္ခန္ဒတိ၊ စန္ဒနိကမ္ပိ ဩဠိဂလ္လမ္ပိ ဩမဒ္ဒတိ၊ ကဏ္ဋကာဓာနမ္ပိ အဘိရုဟတိ၊ ပပါတေပိ ပတတိ၊ အသုစိမ္ပိ ဘက္ခေတိ၊ နဂ္ဂေါပိ ရထိယာ စရတိ၊ အညမ္ပိ ဗဟုဝိဓံ အကိရိယံ ကရောတိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဗောဓိသတ္တော သဟ ဒဿနေန စန္ဒဝတိယာ ရာဇကညာယ ဝိသညီ အဟောသိ ခိတ္တစိတ္တော ရတ္တော ဝိသညိဘူတော အာကုလာကုလော တုရိတတုရိတော၊ တေန ဝိက္ခိတ္တဘန္တလုဠိတစိတ္တေန မဟတိမဟာပသုဃာတဂလရုဟိရသဉ္စယံ ဝါဇပေယျံ မဟာယညံ ယဇိ.

‘‘ခိတ္တစိတ္တေန၊ မဟာရာဇ၊ ကတံ ပါပံ ဒိဋ္ဌဓမ္မေပိ န မဟာသာဝဇ္ဇံ ဟောတိ၊ သမ္ပရာယေ ဝိပါကေနပိ နော တထာ. ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ကောစိ ဥမ္မတ္တကော ဝဇ္ဈမာပဇ္ဇေယျ၊ တဿ တုမှေ ကိံ ဒဏ္ဍံ ဓာရေထာ’’တိ? ‘‘ကော၊ ဘန္တေ၊ ဥမ္မတ္တကဿ ဒဏ္ဍော ဘဝိဿတိ၊ တံ မယံ ပေါထာပေတွာ နီဟရာပေမ၊ ဧသောဝ တဿ ဒဏ္ဍော’’တိ. ‘‘ဣတိ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဥမ္မတ္တကဿ အပရာဓေ ဒဏ္ဍောပိ န ဘဝတိ၊ တသ္မာ ဥမ္မတ္တကဿ ကတေပိ န ဒေါသော ဘဝတိ သတေကိစ္ဆော. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ လောမသကဿပေါ ဣသိ သဟ ဒဿနေန စန္ဒဝတိယာ ရာဇကညာယ ဝိသညီ အဟောသိ ခိတ္တစိတ္တော ရတ္တော ဝိသညိဘူတော ဝိသဋပယာတော အာကုလာကုလော တုရိတတုရိတော၊ တေန ဝိက္ခိတ္တဘန္တလုဠိတစိတ္တေန မဟတိမဟာပသုဃာတဂလရုဟိရသဉ္စယံ ဝါဇပေယျံ မဟာယညံ ယဇိ. ယဒါ စ ပန ပကတိစိတ္တော အဟောသိ ပဋိလဒ္ဓဿတိ၊ တဒါ ပုနဒေဝ ပဗ္ဗဇိတွာ ပဉ္စာဘိညာယော နိဗ္ဗတ္တေတွာ ဗြဟ္မလောကူပဂေါ အဟောသီ’’တိ. ‘‘သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ’’တိ.

ဗုဒ္ဓအဝိဟေဌကပဉှော ပဉ္စမော.