၇. သဒ္ဓမ္မန္တရဓာနပဉှော

၇. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ ‘ပဉ္စေဝ ဒါနိ၊ အာနန္ဒ၊ ဝဿသတာနိ [ဝဿသဟဿာနိ (သီ.) ပဿ အ. နိ. ၈.၅၁] သဒ္ဓမ္မော ဌဿတီ’တိ. ပုန စ ပရိနိဗ္ဗာနသမယေ သုဘဒ္ဒေန ပရိဗ္ဗာဇကေန ပဉှံ ပုဋ္ဌေန ဘဂဝတာ ဘဏိတံ ‘ဣမေ စ၊ သုဘဒ္ဒ [ဒီ. နိ. ၂.၂၁၄ ပဿိတဗ္ဗံ]၊ ဘိက္ခူ သမ္မာ ဝိဟရေယျုံ၊ အသုညော လောကော အရဟန္တေဟိ အဿာ’တိ၊ အသေသဝစနမေတံ၊ နိဿေသဝစနမေတံ၊ နိပ္ပရိယာယဝစနမေတံ. ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တထာဂတေန ဘဏိတံ ‘ပဉ္စေဝ ဒါနိ၊ အာနန္ဒ၊ ဝဿသတာနိ သဒ္ဓမ္မော ဌဿတီ’တိ၊ တေန ဟိ ‘အသုညော လောကော အရဟန္တေဟိ အဿာ’တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ. ယဒိ တထာဂတေန ဘဏိတံ ‘အသုညော လောကော အရဟန္တေဟိ အဿာ’တိ၊ တေန ဟိ ‘ပဉ္စေဝ ဒါနိ၊ အာနန္ဒ၊ ဝဿသတာနိ သဒ္ဓမ္မော ဌဿတီ’တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ. အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဉှော ဂဟနတောပိ ဂဟနတရော ဗလဝတောပိ ဗလဝတရော ဂဏ္ဌိတောပိ ဂဏ္ဌိတရော၊ သော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ တတ္ထ တေ ဉာဏဗလဝိပ္ဖါရံ ဒဿေဟိ မကရော ဝိယ သာဂရဗ္ဘန္တရဂတော’’တိ.

‘‘ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ‘ပဉ္စေဝ ဒါနိ၊ အာနန္ဒ၊ ဝဿသတာနိ သဒ္ဓမ္မော ဌဿတီ’တိ. ပရိနိဗ္ဗာနသမယေ စ သုဘဒ္ဒဿ ပရိဗ္ဗာဇကဿ ဘဏိတံ ‘ဣမေ စ၊ သုဘဒ္ဒ၊ ဘိက္ခူ သမ္မာ ဝိဟရေယျုံ၊ အသုညော လောကော အရဟန္တေဟိ အဿာ’တိ. တဉ္စ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတော ဝစနံ နာနတ္ထဉ္စေဝ ဟောတိ နာနာဗျဉ္ဇနဉ္စ၊ အယံ သာသနပရိစ္ဆေဒေါ၊ အယံ ပဋိပတ္တိ ပရိဒီပနာတိ ဒူရံ ဝိဝဇ္ဇိတာ တေ ဥဘော အညမညံ. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ နဘံ ပထဝိတော ဒူရံ ဝိဝဇ္ဇိတံ၊ နိရယံ သဂ္ဂတော ဒူရံ ဝိဝဇ္ဇိတံ၊ ကုသလံ အကုသလတော ဒူရံ ဝိဝဇ္ဇိတံ၊ သုခံ ဒုက္ခတော ဒူရံ ဝိဝဇ္ဇိတံ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တေ ဥဘော အညမညံ ဒူရံ ဝိဝဇ္ဇိတာ.

‘‘အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ မာ တေ ပုစ္ဆာ မောဃာ အဿ [အဿု (သီ. သျာ.)]၊ ရသတော တေ သံသန္ဒိတွာ ကထယိဿာမိ ‘ပဉ္စေဝ ဒါနိ၊ အာနန္ဒ၊ ဝဿသတာနိ သဒ္ဓမ္မော ဌဿတီ’တိ ယံ ဘဂဝါ အာဟ၊ တံ ခယံ ပရိဒီပယန္တော သေသကံ ပရိစ္ဆိန္ဒိ၊ ဝဿသဟဿံ၊ အာနန္ဒ၊ သဒ္ဓမ္မော တိဋ္ဌေယျ၊ သစေ ဘိက္ခုနိယော န ပဗ္ဗာဇေယျုံ. ပဉ္စေဝ ဒါနိ၊ အာနန္ဒ၊ ဝဿသတာနိ သဒ္ဓမ္မော ဌဿတီတိ. အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ ဧဝံ ဝဒန္တော သဒ္ဓမ္မဿ အန္တရဓာနံ ဝါ ဝဒေတိ အဘိသမယံ ဝါ ပဋိက္ကောသတီ’’တိ? ‘‘န ဟိ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘နဋ္ဌံ၊ မဟာရာဇ၊ ပရိကိတ္တယန္တော သေသကံ ပရိဒီပယန္တော ပရိစ္ဆိန္ဒိ. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော နဋ္ဌာယိကော သဗ္ဗသေသကံ ဂဟေတွာ ဇနဿ ပရိဒီပေယျ ‘ဧတ္တကံ မေ ဘဏ္ဍံ နဋ္ဌံ၊ ဣဒံ သေသက’န္တိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ နဋ္ဌံ ပရိဒီပယန္တော သေသကံ ဒေဝမနုဿာနံ ကထေသိ ‘ပဉ္စေဝ ဒါနိ၊ အာနန္ဒ၊ ဝဿသတာနိ သဒ္ဓမ္မော ဌဿတီ’တိ. ယံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ ‘ပဉ္စေဝ ဒါနိ၊ အာနန္ဒ၊ ဝဿသတာနိ သဒ္ဓမ္မော ဌဿတီ’တိ၊ သာသနပရိစ္ဆေဒေါ ဧသော.

‘‘ယံ ပန ပရိနိဗ္ဗာနသမယေ သုဘဒ္ဒဿ ပရိဗ္ဗာဇကဿ သမဏေ ပရိကိတ္တယန္တော အာဟ ‘ဣမေ စ၊ သုဘဒ္ဒ၊ ဘိက္ခူ သမ္မာ ဝိဟရေယျုံ၊ အသုညော လောကော အရဟန္တေဟိ အဿာ’တိ၊ ပဋိပတ္တိပရိဒီပနာ ဧသာ၊ တွံ ပန တံ ပရိစ္ဆေဒဉ္စ ပရိဒီပနဉ္စ ဧကရသံ ကရောသိ. ယဒိ ပန တေ ဆန္ဒော၊ ဧကရသံ ကတွာ ကထယိဿာမိ၊ သာဓုကံ သုဏောဟိ မနသိကရောဟိ အဝိက္ခိတ္တမာနသော [အဝိစလမာနသော (သီ.) အဝိမာနသော (ပီ. က.)].

‘‘ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ တဠာကော ဘဝေယျ နဝသလိလသမ္ပုဏ္ဏော သမ္မုခမုတ္တရိယမာနော ပရိစ္ဆိန္နော ပရိဝဋုမကတော၊ အပရိယာဒိဏ္ဏေ ယေဝ တသ္မိံ တဠာကေ ဥဒကူပရိ မဟာမေဃော အပရာပရံ အနုပ္ပဗန္ဓော အဘိဝဿေယျ၊ အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တသ္မိံ တဠာကေ ဥဒကံ ပရိက္ခယံ ပရိယာဒါနံ ဂစ္ဆေယျာ’’တိ? ‘‘န ဟိ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ကေန ကာရဏေန မဟာရာဇာ’’တိ? ‘‘မေဃဿ၊ ဘန္တေ၊ အနုပ္ပဗန္ဓတာယာ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဇိနသာသနဝရသဒ္ဓမ္မတဠာကော အာစာရသီလဂုဏဝတ္တပဋိပတ္တိဝိမလနဝသလိလသမ္ပုဏ္ဏော ဥတ္တရိယမာနော ဘဝဂ္ဂမဘိဘဝိတွာ ဌိတော. ယဒိ တတ္ထ ဗုဒ္ဓပုတ္တာ အာစာရသီလဂုဏဝတ္တပဋိပတ္တိမေဃဝဿံ အပရာပရံ အနုပ္ပဗန္ဓာပေယျုံ အဘိဝဿာပေယျုံ. ဧဝမိဒံ ဇိနသာသနဝရသဒ္ဓမ္မတဠာကော စိရံ ဒီဃမဒ္ဓါနံ တိဋ္ဌေယျ၊ အရဟန္တေဟိ လောကော အသုညော ဘဝေယျ၊ ဣမမတ္ထံ ဘဂဝတာ သန္ဓာယ ဘာသိတံ ‘ဣမေ စ၊ သုဘဒ္ဒ၊ ဘိက္ခူ သမ္မာ ဝိဟရေယျုံ၊ အသုညော လောကော အရဟန္တေဟိ အဿာ’တိ.

‘‘ဣဓ ပန၊ မဟာရာဇ၊ မဟတိ မဟာအဂ္ဂိက္ခန္ဓေ ဇလမာနေ အပရာပရံ သုက္ခတိဏကဋ္ဌဂေါမယာနိ ဥပသံဟရေယျုံ၊ အပိ နု ခေါ သော၊ မဟာရာဇ၊ အဂ္ဂိက္ခန္ဓော နိဗ္ဗာယေယျာ’’တိ? ‘‘န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ ဘိယျော ဘိယျော သော အဂ္ဂိက္ခန္ဓော ဇလေယျ၊ ဘိယျော ဘိယျော ပဘာသေယျာ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒသသဟဿိယာ [ဒသသဟဿိမှိ (ဗဟူသု)] လောကဓာတုယာ ဇိနသာသနဝရမ္ပိ အာစာရသီလဂုဏဝတ္တပဋိပတ္တိယာ ဇလတိ ပဘာသတိ. ယဒိ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တဒုတ္တရိံ ဗုဒ္ဓပုတ္တာ ပဉ္စဟိ ပဓာနိယင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတာ သတတမပ္ပမတ္တာ ပဒဟေယျုံ၊ တီသု သိက္ခာသု ဆန္ဒဇာတာ သိက္ခေယျုံ၊ စာရိတ္တဉ္စ သီလံ သမတ္တံ ပရိပူရေယျုံ၊ ဧဝမိဒံ ဇိနသာသနဝရံ ဘိယျော ဘိယျော စိရံ ဒီဃမဒ္ဓါနံ တိဋ္ဌေယျ၊ အသုညော လောကော အရဟန္တေဟိ အဿာတိ ဣမမတ္ထံ ဘဂဝတာ သန္ဓာယ ဘာသိတံ ‘ဣမေ စ၊ သုဘဒ္ဒ၊ ဘိက္ခူ သမ္မာ ဝိဟရေယျုံ၊ အသုညော လောကော အရဟန္တေဟိ အဿာ’တိ.

‘‘ဣဓ ပန၊ မဟာရာဇ၊ သိနိဒ္ဓသမသုမဇ္ဇိတသပ္ပဘာသဝိမလာဒါသံ [သပ္ပဘံ သုဝိမလာဒါသံ (သီ.)] သဏှသုခုမဂေရုကစုဏ္ဏေန အပရာပရံ မဇ္ဇေယျုံ၊ အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တသ္မိံ အာဒါသေ မလကဒ္ဒမရဇောဇလ္လံ ဇာယေယျာ’’တိ? ‘‘န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ အညဒတ္ထု ဝိမလတရံ ယေဝ ဘဝေယျာ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဇိနသာသနဝရံ ပကတိနိမ္မလံ ဗျပဂတကိလေသမလရဇောဇလ္လံ၊ ယဒိ တံ ဗုဒ္ဓပုတ္တာ အာစာရသီလဂုဏဝတ္တပဋိပတ္တိသလ္လေခဓုတဂုဏေန ဇိနသာသနဝရံ သလ္လက္ခေယျုံ [သလ္လိက္ခေယျုံ (သီ. ပီ.)]၊ ဧဝမိဒံ ဇိနသာသနဝရံ စိရံ ဒီဃမဒ္ဓါနံ တိဋ္ဌေယျ၊ အသုညော စ လောကော အရဟန္တေဟိ အဿာတိ ဣမမတ္ထံ ဘဂဝတာ သန္ဓာယ ဘာသိတံ ‘ဣမေ စ၊ သုဘဒ္ဒ၊ ဘိက္ခူ သမ္မာ ဝိဟရေယျုံ၊ အသုညော လောကော အရဟန္တေဟိ အဿာ’တိ. ပဋိပတ္တိမူလကံ၊ မဟာရာဇ၊ သတ္ထုသာသနံ ပဋိပတ္တိကာရဏံ ပဋိပတ္တိယာ အနန္တရဟိတာယ တိဋ္ဌတီ’’တိ.

‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ‘သဒ္ဓမ္မန္တရဓာန’န္တိ ယံ ဝဒေသိ၊ ကတမံ တံ သဒ္ဓမ္မန္တရဓာန’’န္တိ? ‘‘တီဏိမာနိ၊ မဟာရာဇ၊ သာသနန္တရဓာနာနိ. ကတမာနိ တီဏိ? အဓိဂမန္တရဓာနံ ပဋိပတ္တန္တရဓာနံ လိင်္ဂန္တရဓာနံ၊ အဓိဂမေ၊ မဟာရာဇ၊ အန္တရဟိတေ သုပ္ပဋိပန္နဿာပိ ဓမ္မာဘိသမယော န ဟောတိ၊ ပဋိပတ္တိယာ အန္တရဟိတာယ သိက္ခာပဒပညတ္တိ အန္တရဓာယတိ၊ လိင်္ဂံယေဝ တိဋ္ဌတိ၊ လိင်္ဂေ အန္တရဟိတေ ပဝေဏုပစ္ဆေဒေါ ဟောတိ၊ ဣမာနိ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တီဏိ အန္တရဓာနာနီ’’တိ.

‘‘သုဝိညာပိတော၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ပဉှော၊ ဂမ္ဘီရော ဥတ္တာနီကတော၊ ဂဏ္ဌိ ဘိန္နော၊ နဋ္ဌာ ပရဝါဒါ ဘဂ္ဂါ နိပ္ပဘာ ကတာ၊ တွံ ဂဏိဝရဝသဘမာသဇ္ဇာတိ.

သဒ္ဓမ္မန္တရဓာနပဉှော သတ္တမော.