၆. ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိပဉှော

၆. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ ‘တိဏ္ဏံ ခေါ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ သန္နိပါတာ ဂဗ္ဘဿ အဝက္ကန္တိ [ဂဗ္ဘဿာဝက္ကန္တိ (မ. နိ. ၁.၄၀၈)] ဟောတိ၊ ဣဓ မာတာပိတရော စ သန္နိပတိတာ ဟောန္တိ၊ မာတာ စ ဥတုနီ ဟောတိ၊ ဂန္ဓဗ္ဗော စ ပစ္စုပဋ္ဌိတော ဟောတိ၊ ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တိဏ္ဏံ သန္နိပါတာ ဂဗ္ဘဿ အဝက္ကန္တိ ဟောတီ’တိ၊ အသေသဝစနမေတံ၊ နိဿေသဝစနမေတံ၊ နိပ္ပရိယာယဝစနမေတံ၊ အရဟဿဝစနမေတံ၊ သဒေဝမနုဿာနံ မဇ္ဈေ နိသီဒိတွာ ဘဏိတံ၊ အယဉ္စ ဒွိန္နံ သန္နိပါတာ ဂဗ္ဘဿ အဝက္ကန္တိ ဒိဿတိ၊ ဒုကူလေန တာပသေန ပါရိကာယ တာပသိယာ ဥတုနိကာလေ ဒက္ခိဏေန ဟတ္ထင်္ဂုဋ္ဌေန နာဘိ ပရာမဋ္ဌာ၊ တဿ တေန နာဘိပရာမသနေန သာမကုမာရော နိဗ္ဗတ္တော. မာတင်္ဂေနာပိ ဣသိနာ ဗြာဟ္မဏကညာယ ဥတုနိကာလေ ဒက္ခိဏေန ဟတ္ထင်္ဂုဋ္ဌေန နာဘိ ပရာမဋ္ဌာ၊ တဿ တေန နာဘိပရာမသနေန မဏ္ဍဗျော နာမ မာဏဝကော နိဗ္ဗတ္တောတိ. ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ ‘တိဏ္ဏံ ခေါ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ သန္နိပါတာ ဂဗ္ဘဿ အဝက္ကန္တိ ဟောတီ’တိ. တေန ဟိ သာမော စ ကုမာရော မဏ္ဍဗျော စ မာဏဝကော ဥဘောပိ တေ နာဘိပရာမသနေန နိဗ္ဗတ္တာတိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ. ယဒိ၊ ဘန္တေ၊ တထာဂတေန ဘဏိတံ ‘သာမော စ ကုမာရော မဏ္ဍဗျော စ မာဏဝကော နာဘိပရာမသနေန နိဗ္ဗတ္တာ’’တိ၊ တေန ဟိ ‘တိဏ္ဏံ ခေါ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ သန္နိပါတာ ဂဗ္ဘဿ အဝက္ကန္တိ ဟောတီ’တိ ယံ ဝစနံ၊ တမ္ပိ မိစ္ဆာ. အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဉှော သုဂမ္ဘီရော သုနိပုဏော ဝိသယော ဗုဒ္ဓိမန္တာနံ၊ သော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ ဆိန္ဒ ဝိမတိပထံ၊ ဓာရေဟိ ဉာဏဝရပ္ပဇ္ဇောတ’’န္တိ.

‘‘ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ‘တိဏ္ဏံ ခေါ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ သန္နိပါတာ ဂဗ္ဘဿ အဝက္ကန္တိ ဟောတိ၊ ဣဓ မာတာပိတရော စ သန္နိပတိတာ ဟောန္တိ၊ မာတာ စ ဥတုနီ ဟောတိ၊ ဂန္ဓဗ္ဗော စ ပစ္စုပဋ္ဌိတော ဟောတိ၊ ဧဝံ တိဏ္ဏံ သန္နိပါတာ ဂဗ္ဘဿ အဝက္ကန္တိ ဟောတီ’တိ. ဘဏိတဉ္စ ‘သာမော စ ကုမာရော မဏ္ဍဗျော စ မာဏဝကော နာဘိပရာမသနေန နိဗ္ဗတ္တာ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယေန ကာရဏေန ပဉှော သုဝိနိစ္ဆိတော ဟောတိ၊ တေန ကာရဏေန မံ သညာပေဟီ’’တိ.

‘‘သုတပုဗ္ဗံ ပန တယာ၊ မဟာရာဇ၊ သံကိစ္စော စ ကုမာရော ဣသိသိင်္ဂေါ စ တာပသော ထေရော စ ကုမာရကဿပေါ ‘ဣမိနာ နာမ တေ နိဗ္ဗတ္တာ’’တိ? ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ၊ သုယျတိ၊ အဗ္ဘုဂ္ဂတာ တေသံ ဇာတိ၊ ဒွေ မိဂဓေနုယော တာဝ ဥတုနိကာလေ ဒွိန္နံ တာပသာနံ ပဿာဝဋ္ဌာနံ အာဂန္တွာ သသမ္ဘဝံ ပဿာဝံ ပိဝိံသု၊ တေန ပဿာဝသမ္ဘဝေန သံကိစ္စော စ ကုမာရော ဣသိသိင်္ဂေါ စ တာပသော နိဗ္ဗတ္တာ. ထေရဿ ဥဒါယိဿ ဘိက္ခုနုပဿယံ ဥပဂတဿ ရတ္တစိတ္တေန ဘိက္ခုနိယာ အင်္ဂဇာတံ ဥပနိဇ္ဈာယန္တဿ သမ္ဘဝံ ကာသာဝေ မုစ္စိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဥဒါယိ တံ ဘိက္ခုနိံ ဧတဒဝေါစ ‘ဂစ္ဆ ဘဂိနိ၊ ဥဒကံ အာဟရ အန္တရဝါသကံ ဓောဝိဿာမီ’တိ. ‘အာဟရယျ အဟမေဝ ဓောဝိဿာမီ’တိ. တတော သာ ဘိက္ခုနီ ဥတုနိသမယေ တံ သမ္ဘဝံ ဧကဒေသံ မုခေန အဂ္ဂဟေသိ၊ ဧကဒေသံ အင်္ဂဇာတေ ပက္ခိပိ၊ တေန ထေရော ကုမာရကဿပေါ နိဗ္ဗတ္တောတိ ဧတံ ဇနော အာဟာ’’တိ.

‘‘အပိ နု ခေါ တွံ၊ မဟာရာဇ၊ သဒ္ဒဟသိ တံ ဝစန’’န္တိ? ‘‘အာမ ဘန္တေ၊ ဗလဝံ တတ္ထ မယံ ကာရဏံ ဥပလဘာမ၊ ယေန မယံ ကာရဏေန သဒ္ဒဟာမ ‘ဣမိနာ ကာရဏေန နိဗ္ဗတ္တာ’’တိ. ‘‘ကိံ ပနေတ္ထ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏ’’န္တိ? ‘‘သုပရိကမ္မကတေ၊ ဘန္တေ၊ ကလလေ ဗီဇံ နိပတိတွာ ခိပ္ပံ သံဝိရုဟတီ’’တိ. ‘‘အာမ မဟာရာဇာ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘန္တေ၊ သာ ဘိက္ခုနီ ဥတုနီ သမာနာ သဏ္ဌိတေ ကလလေ ရုဟိရေ ပစ္ဆိန္နဝေဂေ ဌိတာယ ဓာတုယာ တံ သမ္ဘဝံ ဂဟေတွာ တသ္မိံ ကလလေ ပက္ခိပိ၊ တေန တဿာ ဂဗ္ဘော သဏ္ဌာသိ၊ ဧဝံ တတ္ထ ကာရဏံ ပစ္စေမ တေသံ နိဗ္ဗတ္တိယာ’’တိ. ‘‘ဧဝမေတံ၊ မဟာရာဇ၊ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမိ၊ ယောနိပ္ပဝေသေန ဂဗ္ဘော သမ္ဘဝတီတိ. သမ္ပဋိစ္ဆသိ ပန၊ တွံ မဟာရာဇ၊ ထေရဿ ကုမာရကဿပဿ ဂဗ္ဘာဝက္ကမန’’န္တိ? ‘‘အာမ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘သာဓု၊ မဟာရာဇ၊ ပစ္စာဂတောသိ မမ ဝိသယံ၊ ဧကဝိဓေနပိ ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိံ ကထယန္တော မမာနုဗလံ ဘဝိဿသိ၊ အထ ယာ ပန တာ ဒွေ မိဂဓေနုယော ပဿာဝံ ပိဝိတွာ ဂဗ္ဘံ ပဋိလဘိံသု၊ တာသံ တွံ သဒ္ဒဟသိ ဂဗ္ဘဿာဝက္ကမန’’န္တိ? ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ၊ ယံ ကိဉ္စိ ဘုတ္တံ ပီတံ ခါယိတံ လေဟိတံ၊ သဗ္ဗံ တံ ကလလံ ဩသရတိ၊ ဌာနဂတံ ဝုဍ္ဎိမာပဇ္ဇတိ. ယထာ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယာ ကာစိ သရိတာ နာမ၊ သဗ္ဗာ တာ မဟာသမုဒ္ဒံ ဩသရန္တိ၊ ဌာနဂတာ ဝုဍ္ဎိမာပဇ္ဇန္တိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယံ ကိဉ္စိ ဘုတ္တံ ပီတံ ခါယိတံ လေဟိတံ၊ သဗ္ဗံ တံ ကလလံ ဩသရတိ၊ ဌာနဂတံ ဝုဍ္ဎိမာပဇ္ဇတိ၊ တေနာဟံ ကာရဏေန သဒ္ဒဟာမိ မုခဂတေနပိ ဂဗ္ဘဿ အဝက္ကန္တိ ဟောတီ’’တိ. ‘‘သာဓု၊ မဟာရာဇ၊ ဂါဠှတရံ ဥပဂတောသိ မမ ဝိသယံ၊ မုခပါနေနပိ ဒွယသန္နိပါတော ဘဝတိ. သံကိစ္စဿ စ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမာရဿ ဣသိသိင်္ဂဿ စ တာပသဿ ထေရဿ စ ကုမာရကဿပဿ ဂဗ္ဘာဝက္ကမနံ သမ္ပဋိစ္ဆသီ’’တိ? ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ၊ သန္နိပါတော ဩသရတီ’’တိ.

‘‘သာမောပိ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမာရော မဏ္ဍဗျောပိ မာဏဝကော တီသု သန္နိပါတေသု အန္တောဂဓာ၊ ဧကရသာ ယေဝ ပုရိမေန၊ တတ္ထ ကာရဏံ ဝက္ခာမိ. ဒုကူလော စ၊ မဟာရာဇ၊ တာပသော ပါရိကာ စ တာပသီ ဥဘောပိ တေ အရညဝါသာ အဟေသုံ ပဝိဝေကာဓိမုတ္တာ ဥတ္တမတ္ထဂဝေသကာ၊ တပတေဇေန ယာဝ ဗြဟ္မလောကံ သန္တာပေသုံ. တေသံ တဒါ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော သာယံ ပါတံ ဥပဋ္ဌာနံ အာဂစ္ဆတိ. သော တေသံ ဂရုကတမေတ္တတာယ ဥပဓာရေန္တော အဒ္ဒသ အနာဂတမဒ္ဓါနေ ဒွိန္နမ္ပိ တေသံ စက္ခူနံ အန္တရဓာနံ၊ ဒိသွာ တေ ဧဝမာဟ ‘ဧကံ မေ၊ ဘောန္တော၊ ဝစနံ ကရောထ၊ သာဓု ဧကံ ပုတ္တံ ဇနေယျာထ၊ သော တုမှာကံ ဥပဋ္ဌာကော ဘဝိဿတိ အာလမ္ဗနော စာ’တိ. ‘အလံ၊ ကောသိယ၊ မာ ဧဝံ ဘဏီ’တိ. တေ တဿ တံ ဝစနံ န သမ္ပဋိစ္ဆိံသု. အနုကမ္ပကော အတ္ထကာမော သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ဒုတိယမ္ပိ။ပေ။ တတိယမ္ပိ တေ ဧဝမာဟ ‘ဧကံ မေ၊ ဘောန္တော၊ ဝစနံ ကရောထ၊ သာဓု ဧကံ ပုတ္တံ ဇနေယျာထ၊ သော တုမှာကံ ဥပဋ္ဌာကော ဘဝိဿတိ အာလမ္ဗနော စာ’တိ. တတိယမ္ပိ တေ အာဟံသု ‘အလံ၊ ကောသိယ၊ မာ တွံ ခေါ အမှေ အနတ္ထေ နိယောဇေဟိ၊ ကဒါယံ ကာယော န ဘိဇ္ဇိဿတိ၊ ဘိဇ္ဇတု အယံ ကာယော ဘေဒနဓမ္မော၊ ဘိဇ္ဇန္တိယာပိ ဓရဏိယာ ပတန္တေပိ သေလသိခရေ ဖလန္တေပိ အာကာသေ ပတန္တေပိ စန္ဒိမသူရိယေ နေဝ မယံ လောကဓမ္မေဟိ မိဿယိဿာမ၊ မာ တွံ အမှာကံ သမ္မုခဘာဝံ ဥပဂစ္ဆ၊ ဥပဂတဿ တေ ဧသော ဝိဿာသော၊ အနတ္ထစရော တွံ မညေ’တိ.

တတော သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော တေသံ မနံ အလဘမာနော ဂရုကတော ပဉ္ဇလိကော ပုန ယာစိ ‘ယဒိ မေ ဝစနံ န ဥဿဟထ ကာတုံ၊ ယဒါ တာပသီ ဥတုနီ ဟောတိ ပုပ္ဖဝတီ၊ တဒါ တွံ၊ ဘန္တေ၊ ဒက္ခိဏေန ဟတ္ထင်္ဂုဋ္ဌေန နာဘိံ ပရာမသေယျာသိ၊ တေန သာ ဂဗ္ဘံ လစ္ဆတိ၊ သန္နိပါတော ယေဝေသ ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိယာ’တိ. ‘သက္ကောမဟံ၊ ကောသိယ၊ တံ ဝစနံ ကာတုံ၊ န တာဝတကေန အမှာကံ တပေါ ဘိဇ္ဇတိ၊ ဟောတူ’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိံသု. တာယ စ ပန ဝေလာယ ဒေဝဘဝနေ အတ္ထိ ဒေဝပုတ္တော ဥဿန္နကုသလမူလော ခီဏာယုကော အာယုက္ခယပ္ပတ္တော ယဒိစ္ဆကံ သမတ္ထော ဩက္ကမိတုံ အပိ စက္ကဝတ္တိကုလေပိ. အထ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော တံ ဒေဝပုတ္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝမာဟ ‘ဧဟိ ခေါ၊ မာရိသ၊ သုပဘာတော တေ ဒိဝသော၊ အတ္ထသိဒ္ဓိ ဥပဂတာ၊ ယမဟံ တေ ဥပဋ္ဌာနမာဂမိံ၊ ရမဏီယေ တေ ဩကာသေ ဝါသော ဘဝိဿတိ၊ ပတိရူပေ ကုလေ ပဋိသန္ဓိ ဘဝိဿတိ၊ သုန္ဒရေဟိ မာတာပိတူဟိ ဝဍ္ဎေတဗ္ဗော၊ ဧဟိ မေ ဝစနံ ကရောဟီ’တိ ယာစိ. ဒုတိယမ္ပိ။ပေ။ တတိယမ္ပိ ယာစိ သိရသိ ပဉ္ဇလိကတော.

တတော သော ဒေဝပုတ္တော ဧဝမာဟ ‘ကတမံ တံ၊ မာရိသ၊ ကုလံ၊ ယံ တွံ အဘိက္ခဏံ ကိတ္တယသိ ပုနပ္ပုန’န္တိ. ‘ဒုကူလော စ တာပသော ပါရိကာ စ တာပသီ’တိ. သော တဿ ဝစနံ သုတွာ တုဋ္ဌော သမ္ပဋိစ္ဆိ ‘သာဓု၊ မာရိသ၊ ယော တဝ ဆန္ဒော၊ သော ဟောတု၊ အာကင်္ခမာနော အဟံ၊ မာရိသ၊ ပတ္ထိတေ ကုလေ ဥပ္ပဇ္ဇေယျံ၊ ကိမှိ ကုလေ ဥပ္ပဇ္ဇာမိ အဏ္ဍဇေ ဝါ ဇလာဗုဇေ ဝါ သံသေဒဇေ ဝါ ဩပပါတိကေ ဝါ’တိ? ‘ဇလာဗုဇာယ၊ မာရိသ၊ ယောနိယာ ဥပ္ပဇ္ဇာဟီ’တိ. အထ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ဥပ္ပတ္တိဒိဝသံ ဝိဂဏေတွာ ဒုကူလဿ တာပသဿ အာရောစေသိ ‘အသုကသ္မိံ နာမ ဒိဝသေ တာပသီ ဥတုနီ ဘဝိဿတိ ပုပ္ဖဝတီ၊ တဒါ တွံ၊ ဘန္တေ၊ ဒက္ခိဏေန ဟတ္ထင်္ဂုဋ္ဌေန နာဘိံ ပရာမသေယျာသီ’တိ. တသ္မိံ၊ မဟာရာဇ၊ ဒိဝသေ တာပသီ စ ဥတုနီ ပုပ္ဖဝတီ အဟောသိ၊ ဒေဝပုတ္တော စ တတ္ထူပဂေါ ပစ္စုပဋ္ဌိတော အဟောသိ၊ တာပသော စ ဒက္ခိဏေန ဟတ္ထင်္ဂုဋ္ဌေန တာပသိယာ နာဘိံ ပရာမသိ၊ ဣတိ တေ တယော သန္နိပါတာ အဟေသုံ၊ နာဘိပရာမသနေန တာပသိယာ ရာဂေါ ဥဒပါဒိ၊ သော ပနဿာ ရာဂေါ နာဘိပရာမသနံ ပဋိစ္စ မာ တွံ သန္နိပါတံ အဇ္ဈာစာရမေဝ မညိ၊ ဦဟသနမ္ပိ [ဟသနမ္ပိ (က.)] သန္နိပါတော၊ ဥလ္လပနမ္ပိ သန္နိပါတော၊ ဥပနိဇ္ဈာယနမ္ပိ သန္နိပါတော၊ ပုဗ္ဗဘာဂဘာဝတော ရာဂဿ ဥပ္ပါဒါယ အာမသနေန သန္နိပါတော ဇာယတိ၊ သန္နိပါတာ ဩက္ကမနံ ဟောတီတိ.

‘‘အနဇ္ဈာစာရေပိ၊ မဟာရာဇ၊ ပရာမသနေန ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ ဟောတိ. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အဂ္ဂိ ဇလမာနော အပရာမသနောပိ ဥပဂတဿ သီတံ ဗျပဟန္တိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အနဇ္ဈာစာရေပိ ပရာမသနေန ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ ဟောတိ.

‘‘စတုန္နံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝသေန သတ္တာနံ ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ ဟောတိ ကမ္မဝသေန ယောနိဝသေန ကုလဝသေန အာယာစနဝသေန၊ အပိ စ သဗ္ဗေပေတေ သတ္တာ ကမ္မသမ္ဘဝါ ကမ္မသမုဋ္ဌာနာ.

‘‘ကထံ၊ မဟာရာဇ၊ ကမ္မဝသေန သတ္တာနံ ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ ဟောတိ? ဥဿန္နကုသလမူလာ၊ မဟာရာဇ၊ သတ္တာ ယဒိစ္ဆကံ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ ခတ္တိယမဟာသာလကုလေ ဝါ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလကုလေ ဝါ ဂဟပတိမဟာသာလကုလေ ဝါ ဒေဝေသု ဝါ အဏ္ဍဇာယ ဝါ ယောနိယာ ဇလာဗုဇာယ ဝါ ယောနိယာ သံသေဒဇာယ ဝါ ယောနိယာ ဩပပါတိကာယ ဝါ ယောနိယာ. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော အဍ္ဎော မဟဒ္ဓနော မဟာဘောဂေါ ပဟူတဇာတရူပရဇတော ပဟူတဝိတ္တူပကရဏော ပဟူတဓနဓညော ပဟူတဉာတိပက္ခော ဒါသိံ ဝါ ဒါသံ ဝါ ခေတ္တံ ဝါ ဝတ္ထုံ ဝါ ဂါမံ ဝါ နိဂမံ ဝါ ဇနပဒံ ဝါ ယံ ကိဉ္စိ မနသာ အဘိပတ္ထိတံ၊ ယဒိစ္ဆကံ ဒွိဂုဏတိဂုဏမ္ပိ ဓနံ ဒတွာ ကိဏာတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဿန္နကုသလမူလာ သတ္တာ ယဒိစ္ဆကံ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ ခတ္တိယမဟာသာလကုလေ ဝါ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလကုလေ ဝါ ဂဟပတိမဟာသာလကုလေ ဝါ ဒေဝေသု ဝါ အဏ္ဍဇာယ ဝါ ယောနိယာ ဇလာဗုဇာယ ဝါ ယောနိယာ သံသေဒဇယ ဝါ ယောနိယာ ဩပပါတိကာယ ဝါ ယောနိယာ. ဧဝံ ကမ္မဝသေန သတ္တာနံ ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ ဟောတိ.

‘‘ကထံ ယောနိဝသေန သတ္တာနံ ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ ဟောတိ? ကုက္ကုဋာနံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါတေန ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ ဟောတိ. ဗလာကာနံ မေဃသဒ္ဒေန ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ ဟောတိ. သဗ္ဗေပိ ဒေဝါ အဂဗ္ဘသေယျကာ သတ္တာ ယေဝ၊ တေသံ နာနာဝဏ္ဏေန ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ ဟောတိ. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မနုဿာ နာနာဝဏ္ဏေန မဟိယာ စရန္တိ၊ ကေစိ ပုရတော ပဋိစ္ဆာဒေန္တိ၊ ကေစိ ပစ္ဆတော ပဋိစ္ဆာဒေန္တိ၊ ကေစိ နဂ္ဂါ ဟောန္တိ၊ ကေစိ ဘဏ္ဍူ ဟောန္တိ သေတပဋဓရာ၊ ကေစိ မောဠိဗဒ္ဓါ ဟောန္တိ၊ ကေစိ ဘဏ္ဍူ ကာသာဝဝသနာ ဟောန္တိ၊ ကေစိ ကာသာဝဝသနာ မောဠိဗဒ္ဓါ ဟောန္တိ၊ ကေစိ ဇဋိနော ဝါကစီရဓရာ [ဝါကစီရာ (က.)] ဟောန္တိ၊ ကေစိ စမ္မဝသနာ ဟောန္တိ၊ ကေစိ ရသ္မိယော နိဝါသေန္တိ၊ သဗ္ဗေပေတေ မနုဿာ နာနာဝဏ္ဏေန မဟိယာ စရန္တိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သတ္တာ ယေဝ တေ သဗ္ဗေ၊ တေသံ နာနာဝဏ္ဏေန ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ ဟောတိ. ဧဝံ ယောနိဝသေန သတ္တာနံ ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ ဟောတိ.

‘‘ကထံ ကုလဝသေန သတ္တာနံ ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ ဟောတိ? ကုလံ နာမ၊ မဟာရာဇ၊ စတ္တာရိ ကုလာနိ အဏ္ဍဇံ ဇလာဗုဇံ သံသေဒဇံ ဩပပါတိကံ. ယဒိ တတ္ထ ဂန္ဓဗ္ဗော ယတော ကုတောစိ အာဂန္တွာ အဏ္ဍဇေ ကုလေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ သော တတ္ထ အဏ္ဍဇော ဟောတိ။ပေ။ ဇလာဗုဇေ ကုလေ။ပေ။ သံသေဒဇေ ကုလေ။ပေ။ ဩပပါတိကေ ကုလေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ သော တတ္ထ ဩပပါတိကော ဟောတိ. တေသု တေသု ကုလေသု တာဒိသာ ယေဝ သတ္တာ သမ္ဘဝန္တိ. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဟိမဝတိ နေရုပဗ္ဗတံ ယေ ကေစိ မိဂပက္ခိနော ဥပေန္တိ၊ သဗ္ဗေ တေ သကဝဏ္ဏံ ဝိဇဟိတွာ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏာ ဟောန္တိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယော ကောစိ ဂန္ဓဗ္ဗော ယတော ကုတောစိ အာဂန္တွာ အဏ္ဍဇံ ယောနိံ ဥပဂန္တွာ သဘာဝဝဏ္ဏံ ဝိဇဟိတွာ အဏ္ဍဇော ဟောတိ။ပေ။ ဇလာဗုဇံ။ပေ။ သံသေဒဇံ။ပေ။ ဩပပါတိကံ ယောနိံ ဥပဂန္တွာ သဘာဝဝဏ္ဏံ ဝိဇဟိတွာ ဩပပါတိကော ဟောတိ၊ ဧဝံ ကုလဝသေန သတ္တာနံ ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ ဟောတိ.

‘‘ကထံ အာယာစနဝသေန သတ္တာနံ ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ ဟောတိ? ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ကုလံ ဟောတိ အပုတ္တကံ ဗဟုသာပတေယျံ သဒ္ဓံ ပသန္နံ သီလဝန္တံ ကလျာဏဓမ္မံ တပနိဿိတံ၊ ဒေဝပုတ္တော စ ဥဿန္နကုသလမူလော စဝနဓမ္မော ဟောတိ. အထ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော တဿ ကုလဿ အနုကမ္ပာယ တံ ဒေဝပုတ္တံ အာယာစတိ ‘ပဏိဓေဟိ၊ မာရိသ၊ အသုကဿ ကုလဿ မဟေသိယာ ကုစ္ဆိ’န္တိ. သော တဿ အာယာစနဟေတု တံ ကုလံ ပဏိဓေတိ. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မနုဿာ ပုညကာမာ သမဏံ မနောဘာဝနီယံ အာယာစိတွာ ဂေဟံ ဥပနေန္တိ၊ အယံ ဥပဂန္တွာ သဗ္ဗဿ ကုလဿ သုခါဝဟော ဘဝိဿတီတိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော တံ ဒေဝပုတ္တံ အာယာစိတွာ တံ ကုလံ ဥပနေတိ. ဧဝံ အာယာစနဝသေန သတ္တာနံ ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ ဟောတိ.

‘‘သာမော၊ မဟာရာဇ၊ ကုမာရော သက္ကေန ဒေဝါနမိန္ဒေန အာယာစိတော ပါရိကာယ တာပသိယာ ကုစ္ဆိံ ဩက္ကန္တော. သာမော၊ မဟာရာဇ၊ ကုမာရော ကတပုညော၊ မာတာပိတရော သီလဝန္တော ကလျာဏဓမ္မာ၊ အာယာစကော သက္ကော၊ တိဏ္ဏံ စေတောပဏိဓိယာ သာမော ကုမာရော နိဗ္ဗတ္တော. ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ နယကုသလော ပုရိသော သုကဋ္ဌေ အနူပခေတ္တေ ဗီဇံ ရောပေယျ၊ အပိ နု တဿ ဗီဇဿ အန္တရာယံ ဝိဝဇ္ဇေန္တဿ ဝုဍ္ဎိယာ ကောစိ အန္တရာယော ဘဝေယျာ’’တိ? ‘‘န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ နိရုပဃာတံ ဗီဇံ ခိပ္ပံ သံဝိရုဟေယျာ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သာမော ကုမာရော မုတ္တော ဥပ္ပန္နန္တရာယေဟိ တိဏ္ဏံ စေတောပဏိဓိယာ နိဗ္ဗတ္တော.

‘‘အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သုတပုဗ္ဗံ တယာ ဣသီနံ မနောပဒေါသေန ဣဒ္ဓေါ ဖီတော မဟာဇနပဒေါ သဇနော သမုစ္ဆိန္နော’’တိ? ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ၊ သုယျတိ. မဟိယာ ဒဏ္ဍကာရညံ [ဒဏ္ဍကီရညံ (မ. နိ. ၂.၆၅)] မဇ္ဈာရညံ ကာလိင်္ဂါရညံ မာတင်္ဂါရညံ၊ သဗ္ဗံ တံ အရညံ အရညဘူတံ၊ သဗ္ဗေပေတေ ဇနပဒါ ဣသီနံ မနောပဒေါသေန ခယံ ဂတာ’’တိ. ‘‘ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ တေသံ မနောပဒေါသေန သုသမိဒ္ဓါ ဇနပဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇန္တိ၊ အပိ နု ခေါ တေသံ မနောပသာဒေန ကိဉ္စိ နိဗ္ဗတ္တေယျာ’’တိ? ‘‘အာမ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ သာမော ကုမာရော တိဏ္ဏံ ဗလဝန္တာနံ စေတောပသာဒေန နိဗ္ဗတ္တော ဣသိနိမ္မိတော ဒေဝနိမ္မိတော ပုညနိမ္မိတောတိ. ဧဝမေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓာရေဟိ.

‘‘တယောမေ၊ မဟာရာဇ၊ ဒေဝပုတ္တာ သက္ကေန ဒေဝါနမိန္ဒေန အာယာစိတာ ကုလံ ဥပ္ပန္နာ. ကတမေ တယော? သာမော ကုမာရော မဟာပနာဒေါ ကုသရာဇာ၊ တယောပေတေ ဗောဓိသတ္တာ’’တိ. ‘‘သုနိဒ္ဒိဋ္ဌာ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ၊ သုကထိတံ ကာရဏံ၊ အန္ဓကာရော အာလောကော ကတော၊ ဇဋာ ဝိဇဋိတာ၊ နိစ္ဆုဒ္ဓါ ပရဝါဒါ၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ’’တိ.

ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိပဉှော ဆဋ္ဌော.