၅. သိဝိရာဇစက္ခုဒါနပဉှော

၅. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ တုမှေ ဧဝံ ဘဏထ ‘သိဝိရာဇေန ယာစကဿ စက္ခူနိ ဒိန္နာနိ၊ အန္ဓဿ သတော ပုန ဒိဗ္ဗစက္ခူနိ ဥပ္ပန္နာနီ’တိ၊ ဧတမ္ပိ ဝစနံ သကသဋံ သနိဂ္ဂဟံ သဒေါသံ ‘ဟေတုသမုဂ္ဃါတေ အဟေတုသ္မိံ အဝတ္ထုသ္မိံ နတ္ထိ ဒိဗ္ဗစက္ခုဿ ဥပ္ပါဒေါ’တိ သုတ္တေ ဝုတ္တံ၊ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ သိဝိရာဇေန ယာစကဿ စက္ခူနိ ဒိန္နာနိ၊ တေန ဟိ ‘ပုန ဒိဗ္ဗစက္ခူနိ ဥပ္ပန္နာနီ’တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ၊ ယဒိ ဒိဗ္ဗစက္ခူနိ ဥပ္ပန္နာနိ၊ တေန ဟိ ‘သိဝိရာဇေန ယာစကဿ စက္ခူနိ ဒိန္နာနီ’တိ ယံ ဝစနံ၊ တမ္ပိ မိစ္ဆာ. အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဉှော ဂဏ္ဌိတောပိ ဂဏ္ဌိတရော ဝေဌတောပိ ဝေဌတရော ဂဟနတောပိ ဂဟနတရော၊ သော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ တတ္ထ ဆန္ဒမဘိဇနေဟိ နိဗ္ဗာဟနာယ ပရဝါဒါနံ နိဂ္ဂဟာယာ’’တိ.

‘‘ဒိန္နာနိ၊ မဟာရာဇ၊ သိဝိရာဇေန ယာစကဿ စက္ခူနိ၊ တတ္ထ မာ ဝိမတိံ ဥပ္ပါဒေဟိ၊ ပုန ဒိဗ္ဗာနိ စ စက္ခူနိ ဥပ္ပန္နာနိ၊ တတ္ထာပိ မာ ဝိမတိံ ဇနေဟီ’’တိ. ‘‘အပိ နု ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဟေတုသမုဂ္ဃါတေ အဟေတုသ္မိံ အဝတ္ထုသ္မိံ ဒိဗ္ဗစက္ခု ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘န ဟိ၊ မဟာရာဇာ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန၊ ဘန္တေ၊ ဧတ္ထ ကာရဏံ၊ ယေန ကာရဏေန ဟေတုသမုဂ္ဃါတေ အဟေတုသ္မိံ အဝတ္ထုသ္မိံ ဒိဗ္ဗစက္ခု ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဣင်္ဃ တာဝ ကာရဏေန မံ သညာပေဟီ’’တိ?

‘‘ကိံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အတ္ထိ လောကေ သစ္စံ နာမ၊ ယေန သစ္စဝါဒိနော သစ္စကိရိယံ ကရောန္တီ’’တိ? ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ၊ အတ္ထိ လောကေ သစ္စံ နာမ၊ သစ္စေန၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ သစ္စဝါဒိနော သစ္စကိရိယံ ကတွာ ဒေဝံ ဝဿာပေန္တိ၊ အဂ္ဂိံ နိဗ္ဗာပေန္တိ၊ ဝိသံ ပဋိဟနန္တိ၊ အညမ္ပိ ဝိဝိဓံ ကတ္တဗ္ဗံ ကရောန္တီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ယုဇ္ဇတိ သမေတိ သိဝိရာဇဿ သစ္စဗလေန ဒိဗ္ဗစက္ခူနိ ဥပ္ပန္နာနီတိ၊ သစ္စဗလေန၊ မဟာရာဇ၊ အဝတ္ထုသ္မိံ ဒိဗ္ဗစက္ခု ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ သစ္စံ ယေဝ တတ္ထ ဝတ္ထု ဘဝတိ ဒိဗ္ဗစက္ခုဿ ဥပ္ပါဒါယ.

‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ယေ ကေစိ သတ္တာ သစ္စမနုဂါယန္တိ ‘မဟာမေဃော ပဝဿတူ’တိ၊ တေသံ သဟ သစ္စမနုဂီတေန မဟာမေဃော ပဝဿတိ၊ အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အတ္ထိ အာကာသေ ဝဿဟေတု သန္နိစိတော ‘ယေန ဟေတုနာ မဟာမေဃော ပဝဿတီ’’’တိ? ‘‘န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ သစ္စံ ယေဝ တတ္ထ ဟေတု ဘဝတိ မဟတော မေဃဿ ပဝဿနာယာ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ နတ္ထိ တဿ ပကတိဟေတု၊ သစ္စံ ယေဝေတ္ထ ဝတ္ထု ဘဝတိ ဒိဗ္ဗစက္ခုဿ ဥပ္ပါဒါယာတိ.

‘‘ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ယေ ကေစိ သတ္တာ သစ္စမနုဂါယန္တိ ‘ဇလိတပဇ္ဇလိတမဟာအဂ္ဂိက္ခန္ဓော ပဋိနိဝတ္တတူ’တိ၊ တေသံ သဟ သစ္စမနုဂီတေန ဇလိတပဇ္ဇလိတမဟာအဂ္ဂိက္ခန္ဓော ခဏေန ပဋိနိဝတ္တတိ. အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အတ္ထိ တသ္မိံ ဇလိတပဇ္ဇလိတေ မဟာအဂ္ဂိက္ခန္ဓေ ဟေတု သန္နိစိတော ‘ယေန ဟေတုနာ ဇလိတပဇ္ဇလိတမဟာအဂ္ဂိက္ခန္ဓော ခဏေန ပဋိနိဝတ္တတီ’’တိ? ‘‘န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ သစ္စံ ယေဝ တတ္ထ ဝတ္ထု ဟောတိ တဿ ဇလိတပဇ္ဇလိတဿ မဟာအဂ္ဂိက္ခန္ဓဿ ခဏေန ပဋိနိဝတ္တနာယာ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ နတ္ထိ တဿ ပကတိဟေတု၊ သစ္စံ ယေဝေတ္ထ ဝတ္ထု ဘဝတိ ဒိဗ္ဗစက္ခုဿ ဥပ္ပါဒါယာတိ.

‘‘ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ယေ ကေစိ သတ္တာ သစ္စမနုဂါယန္တိ ‘ဝိသံ ဟလာဟလံ အဂဒံ ဘဝတူ’တိ. တေသံ သဟ သစ္စမနုဂီတေန ဝိသံ ဟလာဟလံ ခဏေန အဂဒံ ဘဝတိ၊ အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အတ္ထိ တသ္မိံ ဟလာဟလဝိသေ ဟေတု သန္နိစိတော ‘ယေန ဟေတုနာ ဝိသံ ဟလာဟလံ ခဏေန အဂဒံ ဘဝတီ’’’တိ? ‘‘န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ သစ္စံ ယေဝ တတ္ထ ဟေတု ဘဝတိ ဝိသဿ ဟလာဟလဿ ခဏေန ပဋိဃာတာယာ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိနာ ပကတိဟေတုံ သစ္စံ ယေဝေတ္ထ ဝတ္ထု ဘဝတိ ဒိဗ္ဗစက္ခုဿ ဥပ္ပါဒါယာတိ.

‘‘စတုန္နမ္ပိ၊ မဟာရာဇ၊ အရိယသစ္စာနံ ပဋိဝေဓာယ နတ္ထညံ ဝတ္ထု၊ သစ္စံ ဝတ္ထုံ ကတွာ စတ္တာရိ အရိယသစ္စာနိ ပဋိဝိဇ္ဈန္တီတိ. အတ္ထိ၊ မဟာရာဇ၊ စီနဝိသယေ စီနရာဇာ၊ သော မဟာသမုဒ္ဒေ ကီဠိတုကာမော [ဗလိံ ကာတုကာမော (သီ. ပီ.)] စတုမာသေ စတုမာသေ သစ္စကိရိယံ ကတွာ သဟ ရထေန အန္တောမဟာသမုဒ္ဒေ ယောဇနံ ပဝိသတိ၊ တဿ ရထသီသဿ ပုရတော ပုရတော မဟာဝါရိက္ခန္ဓော ပဋိက္ကမတိ၊ နိက္ခန္တဿ ပုန ဩတ္ထရတိ၊ အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သော မဟာသမုဒ္ဒေါ သဒေဝမနုဿေနပိ လောကေန ပကတိကာယဗလေန သက္ကာ ပဋိက္ကမာပေတု’’န္တိ? ‘‘အတိပရိတ္တကေပိ၊ ဘန္တေ၊ တဠာကေ ဥဒကံ န သက္ကာ သဒေဝမနုဿေနပိ လောကေန ပကတိကာယဗလေန ပဋိက္ကမာပေတုံ၊ ကိံ ပန မဟာသမုဒ္ဒေ ဥဒက’’န္တိ? ‘‘ဣမိနာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏေန သစ္စဗလံ ဉာတဗ္ဗံ ‘နတ္ထိ တံ ဌာနံ၊ ယံ သစ္စေန န ပတ္တဗ္ဗ’န္တိ.

‘‘နဂရေ၊ မဟာရာဇ၊ ပါဋလိပုတ္တေ အသောကော ဓမ္မရာဇာ သနေဂမဇာနပဒအမစ္စဘဋဗလမဟာမတ္တေဟိ ပရိဝုတော ဂင်္ဂံ နဒိံ [ဂင်္ဂါနဒိံ (သီ.)] နဝသလိလသမ္ပုဏ္ဏံ သမတိတ္ထိကံ သမ္ဘရိတံ ပဉ္စယောဇနသတာယာမံ ယောဇနပုထုလံ သန္ဒမာနံ ဒိသွာ အမစ္စေ ဧဝမာဟ ‘အတ္ထိ ကောစိ၊ ဘဏေ၊ သမတ္ထော၊ ယော ဣမံ မဟာဂင်္ဂံ ပဋိသောတံ သန္ဒာပေတု’န္တိ. အမစ္စာ အာဟံသု ‘ဒုက္ကရံ ဒေဝါ’တိ.

‘‘တသ္မိံ ယေဝ ဂင်္ဂါကူလေ ဌိတာ ဗန္ဓုမတီ နာမ ဂဏိကာ အဿောသိ ရညာ ကိရ ဧဝံ ဝုတ္တံ ‘သက္ကာ နု ခေါ ဣမံ မဟာဂင်္ဂံ ပဋိသောတံ သန္ဒာပေတု’န္တိ၊ သာ ဧဝမာဟ ‘အဟဉှိ နဂရေ ပါဋလိပုတ္တေ ဂဏိကာ ရူပူပဇီဝိနီ အန္တိမဇီဝိကာ၊ မမ တာဝ ရာဇာ သစ္စကိရိယံ ပဿတူ’တိ. အထ သာ သစ္စကိရိယံ အကာသိ၊ သဟ တဿာ သစ္စကိရိယာယ ခဏေန သာ မဟာဂင်္ဂါ ဂဠဂဠာယန္တီ ပဋိသောတံ သန္ဒိတ္ထ မဟတော ဇနကာယဿ ပဿတော.

‘‘အထ ရာဇာ ဂင်္ဂါယ အာဝဋ္ဋဦမိဝေဂဇနိတံ ဟလာဟလသဒ္ဒံ သုတွာ ဝိမှိတော အစ္ဆရိယဗ္ဘုတဇာတော အမစ္စေ ဧဝမာဟ ‘ကိဿာယံ၊ ဘဏေ၊ မဟာဂင်္ဂါ ပဋိသောတံ သန္ဒတီ’တိ? ‘ဗန္ဓုမတီ၊ မဟာရာဇ၊ ဂဏိကာ တဝ ဝစနံ သုတွာ သစ္စကိရိယံ အကာသိ၊ တဿာ သစ္စကိရိယာယ မဟာဂင်္ဂါ ဥဒ္ဓံမုခါ သန္ဒတီ’တိ.

‘‘အထ သံဝိဂ္ဂဟဒယော ရာဇာ တုရိတတုရိတော သယံ ဂန္တွာ တံ ဂဏိကံ ပုစ္ဆိ ‘သစ္စံ ကိရ၊ ဇေ၊ တယာ သစ္စကိရိယာယ အယံ ဂင်္ဂါ ပဋိသောတံ သန္ဒာပိတာ’တိ? ‘အာမ ဒေဝါ’တိ. ရာဇာ အာဟ ‘ကိံ တေ တတ္ထ ဗလံ အတ္ထိ၊ ကော ဝါ တေ ဝစနံ အာဒိယတိ အနုမ္မတ္တော၊ ကေန တွံ ဗလေန ဣမံ မဟာဂင်္ဂံ ပဋိသောတံ သန္ဒာပေသီ’တိ? သာ အာဟ ‘သစ္စဗလေနာဟံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣမံ မဟာဂင်္ဂံ ပဋိသောတံ သန္ဒာပေသိ’န္တိ. ရာဇာ အာဟ ‘ကိံ တေ သစ္စဗလံ အတ္ထိ စောရိယာ ဓုတ္တိယာ အသတိယာ ဆိန္နိကာယ ပါပိယာ ဘိန္နသီလာယ [ပါပိကာယ ဘိန္နသီမာယ (သီ.)] ဟိရိအတိက္ကန္တိကာယ အန္ဓဇနပလောဘိကာယာ’တိ. ‘သစ္စံ၊ မဟာရာဇ၊ တာဒိသိကာ အဟံ၊ တာဒိသိကာယပိ မေ၊ မဟာရာဇ၊ သစ္စကိရိယာ အတ္ထိ၊ ယာယာဟံ ဣစ္ဆမာနာ သဒေဝကမ္ပိ လောကံ ပရိဝတ္တေယျ’န္တိ. ရာဇာ အာဟ ‘ကတမာ ပန သာ ဟောတိ သစ္စကိရိယာ၊ ဣင်္ဃ မံ သာဝေဟီ’တိ. ‘ယော မေ၊ မဟာရာဇ၊ ဓနံ ဒေတိ ခတ္တိယော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ဝေဿော ဝါ သုဒ္ဒေါ ဝါ အညော ဝါ ကောစိ၊ တေသံ သမကံ ယေဝ ဥပဋ္ဌဟာမိ၊ ‘‘ခတ္တိယော’’တိ ဝိသေသော နတ္ထိ၊ ‘‘သုဒ္ဒေါ’’တိ အတိမညနာ [အတိမညမာနော (က.)] နတ္ထိ၊ အနုနယပ္ပဋိဃဝိပ္ပမုတ္တာ ဓနဿာမိကံ ပရိစရာမိ၊ ဧသာ မေ ဒေဝ သစ္စကိရိယာ၊ ယာယာဟံ ဣမံ မဟာဂင်္ဂံ ပဋိသောတံ သန္ဒာပေသိ’န္တိ.

‘‘ဣတိပိ၊ မဟာရာဇ၊ သစ္စေ ဌိတာ န ကိဉ္စိ အတ္ထံ န ဝိန္ဒန္တိ. ဒိန္နာနိ စ၊ မဟာရာဇ၊ သိဝိရာဇေန ယာစကဿ စက္ခူနိ၊ ဒိဗ္ဗစက္ခူနိ စ ဥပ္ပန္နာနိ၊ တဉ္စ သစ္စကိရိယာယ. ယံ ပန သုတ္တေ ဝုတ္တံ ‘မံသစက္ခုသ္မိံ နဋ္ဌေ အဟေတုသ္မိံ အဝတ္ထုသ္မိံ နတ္ထိ ဒိဗ္ဗစက္ခုဿ ဥပ္ပါဒေါ’တိ. တံ ဘာဝနာမယံ စက္ခုံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ ဧဝမေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓာရေဟီ’’တိ. ‘‘သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ သုနိဗ္ဗေဌိတော ပဉှော၊ သုနိဒ္ဒိဋ္ဌော နိဂ္ဂဟော၊ သုမဒ္ဒိတာ ပရဝါဒါ၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ’’တိ.

သိဝိရာဇစက္ခုဒါနပဉှော ပဉ္စမော.