၇. အရူပဓမ္မဝဝတ္တနဝဂ္ဂေါ

၁. သတိဥပ္ပဇ္ဇနပဉှော

၁. ရာဇာ အာဟ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကတိဟာကာရေဟိ သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘သတ္တရသဟာကာရေဟိ၊ မဟာရာဇ၊ သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ. ‘‘ကတမေဟိ သတ္တရသဟာကာရေဟီ’’တိ? ‘‘အဘိဇာနတောပိ၊ မဟာရာဇ၊ သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ကဋုမိကာယပိ သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဩဠာရိကဝိညာဏတောပိ သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဟိတဝိညာဏတောပိ သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အဟိတဝိညာဏတောပိ သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ သဘာဂနိမိတ္တတောပိ သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဝိသဘာဂနိမိတ္တတောပိ သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ကထာဘိညာဏတောပိ သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ လက္ခဏတောပိ သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ သာရဏတောပိ သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ မုဒ္ဒါတောပိ သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဂဏနာတောပိ သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဓာရဏတောပိ သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဘာဝနတောပိ သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ပေါတ္ထကနိဗန္ဓနတောပိ သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဥပနိက္ခေပတောပိ သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အနုဘူတတောပိ သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ.

‘‘ကထံ အဘိဇာနတော သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ? ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အာယသ္မာ စ အာနန္ဒော ခုဇ္ဇုတ္တရာ စ ဥပါသိကာ၊ ယေ ဝါ ပန အညေပိ ကေစိ ဇာတိဿရာ ဇာတိံ သရန္တိ၊ ဧဝံ အဘိဇာနတော သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ.

‘‘ကထံ ကဋုမိကာယ သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ? ယော ပကတိယာ မုဋ္ဌဿတိကော၊ ပရေ စ တံ သရာပနတ္ထံ နိဗန္ဓန္တိ၊ ဧဝံ ကဋုမိကာယ သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ.

‘‘ကထံ ဩဠာရိကဝိညာဏတော သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ? ယဒါ ရဇ္ဇေ ဝါ အဘိသိတ္တော ဟောတိ၊ သောတာပတ္တိဖလံ ဝါ ပတ္တော ဟောတိ၊ ဧဝံ ဩဠာရိကဝိညာဏတော သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ.

‘‘ကထံ ဟိတဝိညာဏတော သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ? ယမှိ သုခါပိတော၊ ‘အမုကသ္မိံ ဧဝံ သုခါပိတော’တိ သရတိ၊ ဧဝံ ဟိတဝိညာဏတော သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ.

‘‘ကထံ အဟိတဝိညာဏတော သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ? ယမှိ ဒုက္ခာပိတော၊ ‘အမုကသ္မိံ ဧဝံ ဒုက္ခာပိတော’တိ သရတိ၊ ဧဝံ အဟိတဝိညာဏတော သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ.

‘‘ကထံ သဘာဂနိမိတ္တတော သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ? သဒိသံ ပုဂ္ဂလံ ဒိသွာ မာတရံ ဝါ ပိတရံ ဝါ ဘာတရံ ဝါ ဘဂိနိံ ဝါ သရတိ၊ ဩဋ္ဌံ ဝါ ဂေါဏံ ဝါ ဂဒြဘံ ဝါ ဒိသွာ အညံ တာဒိသံ ဩဋ္ဌံ ဝါ ဂေါဏံ ဝါ ဂဒြဘံ ဝါ သရတိ၊ ဧဝံ သဘာဂနိမိတ္တတော သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ.

‘‘ကထံ ဝိသဘာဂနိမတ္တတော သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ? အသုကဿ နာမ ဝဏ္ဏော ဧဒိသော၊ သဒ္ဒေါ ဧဒိသော၊ ဂန္ဓော ဧဒိသော၊ ရသော ဧဒိသော၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗော ဧဒိသောတိ သရတိ၊ ဧဝမ္ပိ ဝိသဘာဂနိမိတ္တတောပိ သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ.

‘‘ကထံ ကထာဘိညာဏတော သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ? ယော ပကတိယာ မုဋ္ဌဿတိကော ဟောတိ၊ တံ ပရေ သရာပေန္တိ၊ တေန သော သရတိ၊ ဧဝံ ကထာဘိညာဏတော သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ.

‘‘ကထံ လက္ခဏတော သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ? ယော ပကတိယာ ဗလီဗဒ္ဒါနံ အင်္ဂေန ဇာနာတိ၊ လက္ခဏေန ဇာနာတိ၊ ဧဝံ လက္ခဏတော သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ.

‘‘ကထံ သာရဏတော သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ? ယော ပကတိယာ မုဋ္ဌဿတိကော ဟောတိ၊ ယော တံ ‘သရာဟိ ဘော၊ သရာဟိ ဘော’တိ ပုနပ္ပုနံ သရာပေတိ၊ ဧဝံ သာရဏတော သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ.

‘‘ကထံ မုဒ္ဒါတော သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ? လိပိယာ သိက္ခိတတ္တာ ဇာနာတိ ‘ဣမဿ အက္ခရဿ အနန္တရံ ဣမံ အက္ခရံ ကာတဗ္ဗ’န္တိ ဧဝံ မုဒ္ဒါတော သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ.

‘‘ကထံ ဂဏနာတော သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ? ဂဏနာယ သိက္ခိတတ္တာ ဂဏကာ ဗဟုမ္ပိ ဂဏေန္တိ၊ ဧဝံ ဂဏနာတော သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ.

‘‘ကထံ ဓာရဏတော သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ? ဓာရဏာယ သိက္ခိတတ္တာ ဓာရဏကာ ဗဟုမ္ပိ ဓာရေန္တိ၊ ဧဝံ ဓာရဏတော သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ.

‘‘ကထံ ဘာဝနာတော သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ? ဣဓ ဘိက္ခု အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ၊ သေယျထီဒံ၊ ဧကမ္ပိ ဇာတိံ ဒွေပိ ဇာတိယော။ပေ။ ဣတိ သာကာရံ သဥဒ္ဒေသံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ၊ ဧဝံ ဘာဝနာတော သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ.

‘‘ကထံ ပေါတ္ထကနိဗန္ဓနတော သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ? ရာဇာနော အနုသာသနိယံ အဿရန္တာ [အနုဿရန္တာ (သဗ္ဗတ္ထ)] ဧတံ ပေါတ္ထကံ အာဟရထာတိ၊ တေန ပေါတ္ထကေန အနုဿရန္တိ၊ ဧဝံ ပေါတ္ထကနိဗန္ဓနတော သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ.

‘‘ကထံ ဥပနိက္ခေပတော သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ? ဥပနိက္ခိတ္တံ ဘဏ္ဍံ ဒိသွာ သရတိ၊ ဧဝံ ဥပနိက္ခေပတော သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ.

‘‘ကထံ အနုဘူတတော သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ? ဒိဋ္ဌတ္တာ ရူပံ သရတိ၊ သုတတ္တာ သဒ္ဒံ သရတိ၊ ဃာယိတတ္တာ ဂန္ဓံ သရတိ၊ သာယိတတ္တာ ရသံ သရတိ၊ ဖုဋ္ဌတ္တာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗံ သရတိ၊ ဝိညာတတ္တာ ဓမ္မံ သရတိ၊ ဧဝံ အနုဘူတတော သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သတ္တရသဟာကာရေဟိ သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ.

‘‘ကလ္လောသိ၊ ဘန္တေ နာဂသေနာ’’တိ.

သတိဥပ္ပဇ္ဇနပဉှော ပဌမော.

၂. ဗုဒ္ဓဂုဏသတိပဋိလာဘပဉှော

၂. ရာဇာ အာဟ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ တုမှေ ဧတံ ဘဏထ ‘ယော ဝဿသတံ အကုသလံ ကရေယျ၊ မရဏကာလေ စ ဧကံ ဗုဒ္ဓဂုဏံ သတိံ ပဋိလဘေယျ၊ သော ဒေဝေသု ဥပ္ပဇ္ဇေယျာ’တိ ဧတံ န သဒ္ဒဟာမိ၊ ဧဝဉ္စ ပန ဝဒေထ ‘ဧတေန ပါဏာတိပါတေန နိရယေ ဥပ္ပဇ္ဇေယျာ’တိ ဧတမ္ပိ န သဒ္ဒဟာမီ’’တိ.

‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ခုဒ္ဒကောပိ ပါသာဏော ဝိနာ နာဝါယ ဥဒကေ ဥပ္ပိလဝေယျာ’’တိ. ‘‘န ဟိ၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ကိံ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါဟသတမ္ပိ ပါသာဏာနံ နာဝါယ အာရောပိတံ ဥဒကေ ဥပ္ပိလဝေယျာ’’တိ? ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ နာဝါ၊ ဧဝံ ကုသလာနိ ကမ္မာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနီ’’တိ.

‘‘ကလ္လောသိ၊ ဘန္တေ နာဂသေနာ’’တိ.

ဗုဒ္ဓဂုဏသတိပဋိလာဘပဉှော ဒုတိယော.

၃. ဒုက္ခပ္ပဟာနဝါယမပဉှော

၃. ရာဇာ အာဟ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကိံ တုမှေ အတီတဿ ဒုက္ခဿ ပဟာနာယ ဝါယမထာ’’တိ? ‘‘န ဟိ၊ မဟာရာဇာ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန၊ ဘန္တေ၊ အနာဂတဿ ဒုက္ခဿ ပဟာနာယ ဝါယမထာ’’တိ? ‘‘န ဟိ၊ မဟာရာဇာ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန ပစ္စုပ္ပန္နဿ ဒုက္ခဿ ပဟာနာယ ဝါယမထာ’’တိ? ‘‘န ဟိ၊ မဟာရာဇာ’’တိ. ‘‘ယဒိ တုမှေ န အတီတဿ ဒုက္ခဿ ပဟာနာယ ဝါယမထ၊ န အနာဂတဿ ဒုက္ခဿ ပဟာနာယ ဝါယမထ၊ န ပစ္စုပ္ပန္နဿ ဒုက္ခဿ ပဟာနာယ ဝါယမထ၊ အထ ကိမတ္ထာယ ဝါယမထာ’’တိ. ထေရော အာဟ ‘ကိန္တိ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဒဉ္စ ဒုက္ခံ နိရုဇ္ဈေယျ၊ အညဉ္စ ဒုက္ခံ နုပ္ပဇ္ဇေယျာ’တိ ဧတဒတ္ထာယ ဝါယမာမာ’’တိ.

‘‘အတ္ထိ ပန တေ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ အနာဂတံ ဒုက္ခ’’န္တိ? ‘‘နတ္ထိ [ကထာ. ၈၂၈၊ ၈၂၉ ပဿိတဗ္ဗံ]၊ မဟာရာဇာ’’တိ ‘‘တုမှေ ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ အတိပဏ္ဍိတာ၊ ယေ တုမှေ အသန္တာနံ အနာဂတာနံ ဒုက္ခာနံ ပဟာနာယ ဝါယမထာ’’တိ? ‘‘အတ္ထိ ပန တေ၊ မဟာရာဇ၊ ကေစိ ပဋိရာဇာနော ပစ္စတ္ထိကာ ပစ္စာမိတ္တာ ပစ္စုပဋ္ဌိတာ ဟောန္တီ’’တိ? ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ၊ အတ္ထီ’’တိ. ‘‘ကိံနု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တဒါ တုမှေ ပရိခံ ခဏာပေယျာထ၊ ပါကာရံ စိနာပေယျာထ ဂေါပုရံ ကာရာပေယျာထ၊ အဋ္ဋာလကံ ကာရာပေယျာထ၊ ဓညံ အတိဟရာပေယျာထာ’’တိ? ‘‘န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ ပဋိကစ္စေဝ တံ ပဋိယတ္တံ ဟောတီ’’တိ. ‘‘ကိံ တုမှေ၊ မဟာရာဇ၊ တဒါ ဟတ္ထိသ္မိံ သိက္ခေယျာထ၊ အဿသ္မိံ သိက္ခေယျာထ၊ ရထသ္မိံ သိက္ခေယျာထ၊ ဓနုသ္မိံ သိက္ခေယျာထ၊ ထရုသ္မိံ သိက္ခေယျာထာ’’တိ? ‘‘န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ ပဋိကစ္စေဝ တံ သိက္ခိတံ ဟောတီ’’တိ. ‘‘ကိဿတ္ထာယာ’’တိ? ‘‘အနာဂတာနံ၊ ဘန္တေ၊ ဘယာနံ ပဋိဗာဟနတ္ထာယာ’’တိ. ‘‘ကိံ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အတ္ထိ အနာဂတံ ဘယ’’န္တိ? ‘‘နတ္ထိ၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘တုမှေ စ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အတိပဏ္ဍိတာ၊ ယေ တုမှေ အသန္တာနံ အနာဂတာနံ ဘယာနံ ပဋိဗာဟနတ္ထာယ ပဋိယာဒေထာ’’တိ.

‘‘ဘိယျော ဩပမ္မံ ကရောဟီတိ. ‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ယဒါ တွံ ပိပါသိတော ဘဝေယျာသိ၊ တဒါ တွံ ဥဒပါနံ ခဏာပေယျာသိ၊ ပေါက္ခရဏိံ ခဏာပေယျာသိ၊ တဠာကံ ခဏာပေယျာသိ ‘ပါနီယံ ပိဝိဿာမီ’’’တိ? ‘‘န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ ပဋိကစ္စေဝ တံ ပဋိယတ္တံ ဟောတီ’’တိ. ‘‘ကိဿတ္ထာယာ’’တိ? ‘‘အနာဂတာနံ၊ ဘန္တေ၊ ပိပါသာနံ ပဋိဗာဟနတ္ထာယ ပဋိယတ္တံ ဟောတီ’’တိ. ‘‘အတ္ထိ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အနာဂတာ ပိပါသာ’’တိ? ‘‘နတ္ထိ၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘တုမှေ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အတိပဏ္ဍိတာ၊ ယေ တုမှေ အသန္တာနံ အနာဂတာနံ ပိပါသာနံ ပဋိဗာဟနတ္ထာယ တံ ပဋိယာဒေထာ’’တိ.

‘‘ဘိယျော ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ယဒါ တွံ ဗုဘုက္ခိတော ဘဝေယျာသိ၊ တဒါ တွံ ခေတ္တံ ကသာပေယျာသိ၊ သာလိံ ဝပါပေယျာသိ ‘ဘတ္တံ ဘုဉ္ဇိဿာမီ’’’တိ? ‘‘န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ ပဋိကစ္စေဝ တံ ပဋိယတ္တံ ဟောတီ’’တိ. ‘‘ကိဿတ္ထာယာ’’တိ. ‘‘အနာဂတာနံ၊ ဘန္တေ၊ ဗုဘုက္ခာနံ ပဋိဗာဟနတ္ထာယာ’’တိ. ‘‘အတ္ထိ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အနာဂတာ ဗုဘုက္ခာ’’တိ? ‘‘နတ္ထိ၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘တုမှေ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အတိပဏ္ဍိတာ၊ ယေ တုမှေ အသန္တာနံ အနာဂတာနံ ဗုဘုက္ခာနံ ပဋိဗာဟနတ္ထာယ ပဋိယာဒေထာ’’တိ.

‘‘ကလ္လောသိ၊ ဘန္တေ နာဂသေနာ’’တိ.

ဒုက္ခပ္ပဟာနဝါယမပဉှော တတိယော.

၄. ဗြဟ္မလောကပဉှော

၄. ရာဇာ အာဟ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကီဝဒူရော ဣတော ဗြဟ္မလောကော’’တိ? ‘‘ဒူရော ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣတော ဗြဟ္မလောကော ကူဋာဂါရမတ္တာ သိလာ တမှာ ပတိတာ အဟောရတ္တေန အဋ္ဌစတ္တာလီသယောဇနသဟဿာနိ ဘဿမာနာ စတူဟိ မာသေဟိ ပထဝိယံ ပတိဋ္ဌဟေယျာ’’တိ.

‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ တုမှေ ဧဝံ ဘဏထ ‘သေယျထာပိ ဗလဝါ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ၊ ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ၊ ဧဝမေဝ ဣဒ္ဓိမာ ဘိက္ခု စေတောဝသိပ္ပတ္တော ဇမ္ဗုဒီပေ အန္တရဟိတော ဗြဟ္မလောကေ ပါတုဘဝေယျာ’တိ ဧတံ ဝစနံ န သဒ္ဒဟာမိ၊ ဧဝံ အတိသီဃံ တာဝ ဗဟူနိ ယောဇနသတာနိ ဂစ္ဆိဿတီ’’တိ.

ထေရော အာဟ ‘‘ကုဟိံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တဝ ဇာတဘူမီ’’တိ? ‘‘အတ္ထိ၊ ဘန္တေ၊ အလသန္ဒော နာမ ဒီပေါ၊ တတ္ထာဟံ ဇာတော’’တိ. ‘‘ကီဝ ဒူရော၊ မဟာရာဇ၊ ဣတော အလသန္ဒော ဟောတီ’’တိ? ‘‘ဒွိမတ္တာနိ၊ ဘန္တေ၊ ယောဇနသတာနီ’’တိ. ‘‘အဘိဇာနာသိ နု တွံ၊ မဟာရာဇ၊ တတ္ထ ကိဉ္စိဒေဝ ကရဏီယံ ကရိတွာ သရိတာ’’တိ? ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ၊ သရာမီ’’တိ. ‘‘လဟုံ ခေါ တွံ၊ မဟာရာဇ၊ ဂတောသိ ဒွိမတ္တာနိ ယောဇနသတာနီ’’တိ.

‘‘ကလ္လောသိ၊ ဘန္တေ နာဂသေနာ’’တိ.

ဗြဟ္မလောကပဉှော စတုတ္ထော.

၅. ဒွိန္နံ လောကုပ္ပန္နာနံ သမကဘာဝပဉှော

၅. ရာဇာ အာဟ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယော ဣဓ ကာလင်္ကတော ဗြဟ္မလောကေ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ ယော စ ဣဓ ကာလင်္ကတော ကသ္မီရေ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ ကော စိရတရံ ကော သီဃတရ’’န္တိ? ‘‘သမကံ၊ မဟာရာဇာ’’တိ.

‘‘ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘ကုဟိံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တဝ ဇာတနဂရ’’န္တိ? ‘‘အတ္ထိ၊ ဘန္တေ၊ ကလသိဂါမော နာမ၊ တတ္ထာဟံ ဇာတော’’တိ. ‘‘ကီဝ ဒူရော၊ မဟာရာဇ၊ ဣတော ကလသိဂါမော ဟောတီ’’တိ. ‘‘ဒွိမတ္တာနိ၊ ဘန္တေ၊ ယောဇနသတာနီ’’တိ. ‘‘ကီဝ ဒူရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣတော ကသ္မီရံ ဟောတီ’’တိ? ‘‘ဒွါဒသ၊ ဘန္တေ၊ ယောဇနာနီ’’တိ. ‘‘ဣင်္ဃ၊ တွံ မဟာရာဇ၊ ကလသိဂါမံ စိန္တေဟီ’’တိ. ‘‘စိန္တိတော၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ဣင်္ဃ၊ တွံ မဟာရာဇ၊ ကသ္မီရံ စိန္တေဟီ’’တိ. ‘‘စိန္တိတံ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ကတမံ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ စိရေန စိန္တိတံ၊ ကတမံ သီဃတရ’’န္တိ? ‘‘သမကံ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယော ဣဓ ကာလင်္ကတော ဗြဟ္မလောကေ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ ယော စ ဣဓ ကာလင်္ကတော ကသ္မီရေ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ သမကံ ယေဝ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီ’’တိ.

‘‘ဘိယျော ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ဒွေ သကုဏာ အာကာသေန ဂစ္ဆေယျုံ၊ တေသု ဧကော ဥစ္စေ ရုက္ခေ နိသီဒေယျ၊ ဧကော နီစေ ရုက္ခေ နိသီဒေယျ၊ တေသံ သမကံ ပတိဋ္ဌိတာနံ ကတမဿ ဆာယာ ပဌမတရံ ပထဝိယံ ပတိဋ္ဌဟေယျ၊ ကတမဿ ဆာယာ စိရေန ပထဝိယံ ပတိဋ္ဌဟေယျာ’’တိ? ‘‘သမကံ၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယော ဣဓ ကာလင်္ကတော ဗြဟ္မလောကေ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ ယော စ ဣဓ ကာလင်္ကတော ကသ္မီရေ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ သမကံ ယေဝ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီ’’တိ.

‘‘ကလ္လောသိ၊ ဘန္တေ နာဂသေနာ’’တိ.

ဒွိန္နံ လောကုပ္ပန္နာနံ သမကဘာဝပဉှော ပဉ္စမော.

၆. ဗောဇ္ဈင်္ဂပဉှော

၆. ရာဇာ အာဟ ‘‘ကတိ နု ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ’’တိ? ‘‘သတ္တ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ’’တိ. ‘‘ကတိဟိ ပန၊ ဘန္တေ၊ ဗောဇ္ဈင်္ဂေဟိ ဗုဇ္ဈတီ’’တိ? ‘‘ဧကေန ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဗောဇ္ဈင်္ဂေန ဗုဇ္ဈတိ ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေနာ’’တိ. ‘‘အထ ကိဿ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဝုစ္စန္တိ ‘သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ’’’တိ? ‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ အသိ ကောသိယာ ပက္ခိတ္တော အဂ္ဂဟိတော ဟတ္ထေန ဥဿဟတိ ဆေဇ္ဇံ ဆိန္ဒိတု’’န္တိ. ‘‘န ဟိ၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေန ဝိနာ ဆဟိ ဗောဇ္ဈင်္ဂေဟိ န ဗုဇ္ဈတီ’’တိ.

‘‘ကလ္လောသိ၊ ဘန္တေ နာဂသေနာ’’တိ.

ဗောဇ္ဈင်္ဂပဉှော ဆဋ္ဌော.

၇. ပါပပုညာနံ အပ္ပါနပ္ပဘာဝပဉှော

၇. ရာဇာ အာဟ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကတရံ နု ခေါ ဗဟုတရံ ပုညံ ဝါ အပုညံ ဝါ’’တိ? ‘‘ပုညံ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဗဟုတရံ၊ အပုညံ ထောက’’န္တိ. ‘‘ကေန ကာရဏေနာ’’တိ? ‘‘အပုညံ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ကရောန္တော ဝိပ္ပဋိသာရီ ဟောတိ ‘ပါပကမ္မံ မယာ ကတ’န္တိ၊ တေန ပါပံ န ဝဍ္ဎတိ. ပုညံ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ကရောန္တော အဝိပ္ပဋိသာရီ ဟောတိ၊ အဝိပ္ပဋိသာရိနော ပါမောဇ္ဇံ ဇာယတိ၊ ပမုဒိတဿ ပီတိ ဇာယတိ၊ ပီတိမနဿ ကာယော ပဿမ္ဘတိ၊ ပဿဒ္ဓကာယော သုခံ ဝေဒေတိ၊ သုခိနော စိတ္တံ သမာဓိယတိ၊ သမာဟိတော ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ တေန ကာရဏေန ပုညံ ဝဍ္ဎတိ. ပုရိသော ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဆိန္နဟတ္ထပါဒေါ ဘဂဝတော ဧကံ ဥပ္ပလဟတ္ထံ ဒတွာ ဧကနဝုတိကပ္ပါနိ ဝိနိပါတံ န ဂစ္ဆိဿတိ. ဣမိနာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏေန ဘဏာမိ ‘ပုညံ ဗဟုတရံ၊ အပုညံ ထောက’’’န္တိ.

‘‘ကလ္လောသိ၊ ဘန္တေ နာဂသေနာ’’တိ.

ပါပပုညာနံ အပ္ပါနပ္ပဘာဝပဉှော သတ္တမော.

၈. ဇာနန္တာဇာနန္တပါပကရဏပဉှော

၈. ရာဇာ အာဟ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယော ဇာနန္တော ပါပကမ္မံ ကရောတိ၊ ယော အဇာနန္တော ပါပကမ္မံ ကရောတိ၊ ကဿ ဗဟုတရံ အပုည’’န္တိ? ထေရော အာဟ ‘‘ယော ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အဇာနန္တော ပါပကမ္မံ ကရောတိ၊ တဿ ဗဟုတရံ အပုည’’န္တိ. ‘‘တေန ဟိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယော အမှာကံ ရာဇပုတ္တော ဝါ ရာဇမဟာမတ္တော ဝါ အဇာနန္တော ပါပကမ္မံ ကရောတိ၊ တံ မယံ ဒိဂုဏံ ဒဏ္ဍေမာ’’တိ? ‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ တတ္တံ အယောဂုဠံ အာဒိတ္တံ သမ္ပဇ္ဇလိတံ သဇောတိဘူတံ ဧကော ဇာနန္တော ဂဏှေယျ၊ ဧကော အဇာနန္တော ဂဏှေယျ၊ ကတမော [ကဿ (က.)] ဗလဝတရံ ဍယှေယျာ’’တိ. ‘‘ယော ခေါ၊ ဘန္တေ၊ အဇာနန္တော ဂဏှေယျ၊ သော [တဿ (ပီ. က.)] ဗလဝတရံ ဍယှေယျာ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယော အဇာနန္တော ပါပကမ္မံ ကရောတိ၊ တဿ ဗဟုတရံ အပုည’’န္တိ.

‘‘ကလ္လောသိ၊ ဘန္တေ နာဂသေနာ’’တိ.

ဇာနန္တာဇာနန္တပါပကရဏပဉှော အဋ္ဌမော.

၉. ဥတ္တရကုရုကာဒိဂမနပဉှော

၉. ရာဇာ အာဟ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ အတ္ထိ ကောစိ၊ ယော ဣမိနာ သရီရေန ဥတ္တရကုရုံ ဝါ ဂစ္ဆေယျ၊ ဗြဟ္မလောကံ ဝါ၊ အညံ ဝါ ပန ဒီပ’’န္တိ? ‘‘အတ္ထိ၊ မဟာရာဇ၊ ယော ဣမိနာ စာတုမ္မဟာဘူတိကေန ကာယေန ဥတ္တရကုရုံ ဝါ ဂစ္ဆေယျ၊ ဗြဟ္မလောကံ ဝါ၊ အညံ ဝါ ပန ဒီပ’’န္တိ.

‘‘ကထံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဣမိနာ စာတုမ္မဟာဘူတိကေန ကာယေန ဥတ္တရကုရုံ ဝါ ဂစ္ဆေယျ၊ ဗြဟ္မလောကံ ဝါ၊ အညံ ဝါ ပန ဒီပ’’န္တိ? ‘‘အဘိဇာနာသိ နု၊ တွံ မဟာရာဇ၊ ဣမိဿာ ပထဝိယာ ဝိဒတ္ထိံ ဝါ ရတနံ ဝါ လင်္ဃိတာ’’တိ? ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ၊ အဘိဇာနာမိ ‘အဟံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ အဋ္ဌပိ ရတနိယော လင်္ဃေမီ’’’တိ. ‘‘ကထံ၊ တွံ မဟာရာဇ၊ အဋ္ဌပိ ရတနိယော လင်္ဃေသီ’’တိ? ‘‘အဟဉှိ၊ ဘန္တေ၊ စိတ္တံ ဥပ္ပါဒေမိ ‘ဧတ္ထ နိပတိဿာမီ’တိ သဟ စိတ္တုပ္ပါဒေန ကာယော မေ လဟုကော ဟောတီ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဒ္ဓိမာ ဘိက္ခု စေတောဝသိပ္ပတ္တော ကာယံ စိတ္တေ သမာရောပေတွာ စိတ္တဝသေန ဝေဟာသံ ဂစ္ဆတီ’’တိ.

‘‘ကလ္လောသိ၊ ဘန္တေ နာဂသေနာ’’တိ.

ဥတ္တရကုရုကာဒိဂမနပဉှော နဝမော.

၁၀. ဒီဃဋ္ဌိပဉှော

၁၀. ရာဇာ အာဟ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ တုမှေ ဧဝံ ဘဏထ ‘အဋ္ဌိကာနိ ဒီဃာနိ ယောဇနသတိကာနိပီ’တိ၊ ရုက္ခောပိ တာဝ နတ္ထိ ယောဇနသတိကော၊ ကုတော ပန အဋ္ဌိကာနိ ဒီဃာနိ ယောဇနသတိကာနိ ဘဝိဿန္တီ’’တိ?

‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ သုတံ တေ ‘မဟာသမုဒ္ဒေ ပဉ္စယောဇနသတိကာပိ မစ္ဆာ အတ္ထီ’’’တိ? ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ၊ သုတ’’န္တိ. ‘‘နနု မဟာရာဇ၊ ပဉ္စယောဇနသတိကဿ မစ္ဆဿ အဋ္ဌိကာနိ ဒီဃာနိ ဘဝိဿန္တိ ယောဇနသတိကာနိပီ’’တိ?

‘‘ကလ္လောသိ၊ ဘန္တေ နာဂသေနာ’’တိ.

ဒီဃဋ္ဌိပဉှော ဒသမော.

၁၁. အဿာသပဿာသနိရောဓပဉှော

၁၁. ရာဇာ အာဟ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ တုမှေ ဧဝံ ဘဏထ ‘သက္ကာ အဿာသပဿာသေ နိရောဓေတု’’’န္တိ? ‘‘အာမ၊ မဟာရာဇ၊ သက္ကာ အဿာသပဿာသေ နိရောဓေတု’’န္တိ. ‘‘ကထံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ သက္ကာ အဿာသပဿာသေ နိရောဓေတု’’န္တိ. ‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ သုတပုဗ္ဗော တေ ကောစိ ကာကစ္ဆမာနော’’တိ. ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ၊ သုတပုဗ္ဗော’’တိ. ‘‘ကိံ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သော သဒ္ဒေါ ကာယေ နမိတေ ဝိရမေယျာ’’တိ. ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ၊ ဝိရမေယျာ’’တိ. ‘‘သော ဟိ နာမ၊ မဟာရာဇ၊ သဒ္ဒေါ အဘာဝိတကာယဿ အဘာဝိတသီလဿ အဘာဝိတစိတ္တဿ အဘာဝိတပညဿ ကာယေ နမိတေ ဝိရမိဿတိ၊ ကိံ ပန ဘာဝိတကာယဿ ဘာဝိတသီလဿ ဘာဝိတစိတ္တဿ ဘာဝိတပညဿ စတုတ္ထဇ္ဈာနံ သမာပန္နဿ အဿာသပဿာသာ န နိရုဇ္ဈိဿန္တီ’’တိ.

‘‘ကလ္လောသိ၊ ဘန္တေ နာဂသေနာ’’တိ.

အဿာသပဿာသနိရောဓပဉှော ဧကာဒသမော.

၁၂. သမုဒ္ဒပဉှော

၁၂. ရာဇာ အာဟ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ‘သမုဒ္ဒေါ သမုဒ္ဒေါ’တိ ဝုစ္စတိ၊ ကေန ကာရဏေန ဥဒကံ ‘သမုဒ္ဒေါ’တိ ဝုစ္စတီ’’တိ? ထေရော အာဟ ‘‘ယတ္တကံ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ၊ တတ္တကံ လောဏံ. ယတ္တကံ လောဏံ၊ တတ္တကံ ဥဒကံ. တသ္မာ ‘သမုဒ္ဒေါ’တိ ဝုစ္စတီ’’တိ.

‘‘ကလ္လောသိ၊ ဘန္တေ နာဂသေနာ’’တိ.

သမုဒ္ဒပဉှော ဒွါဒသမော.

၁၃. သမုဒ္ဒဧကရသပဉှော

၁၃. ရာဇာ အာဟ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကေန ကာရဏေန သမုဒ္ဒေါ ဧကရသော လောဏရသော’’တိ? ‘‘စိရသဏ္ဌိတတ္တာ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကဿ သမုဒ္ဒေါ ဧကရသော လောဏရသော’’တိ.

‘‘ကလ္လောသိ၊ ဘန္တေ နာဂသေနာ’’တိ.

သမုဒ္ဒဧကရသပဉှော တေရသမော.

၁၄. သုခုမပဉှော

၁၄. ရာဇာ အာဟ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ သက္ကာ သဗ္ဗံ သုခုမံ ဆိန္ဒိတု’’န္တိ? ‘‘အာမ၊ မဟာရာဇ၊ သက္ကာ သဗ္ဗံ သုခုမံ ဆိန္ဒိတု’’န္တိ. ‘‘ကိံ ပန၊ ဘန္တေ၊ သဗ္ဗံ သုခုမ’’န္တိ? ‘‘ဓမ္မော ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သဗ္ဗသုခုမော၊ န ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဓမ္မာ သဗ္ဗေ သုခုမာ၊ ‘သုခုမ’န္တိ ဝါ ‘ထူလ’န္တိ ဝါ ဓမ္မာနမေတမဓိဝစနံ. ယံ ကိဉ္စိ ဆိန္ဒိတဗ္ဗံ၊ သဗ္ဗံ တံ ပညာယ ဆိန္ဒတိ၊ နတ္ထိ ဒုတိယံ ပညာယ ဆေဒန’’န္တိ.

‘‘ကလ္လောသိ၊ ဘန္တေ နာဂသေနာ’’တိ.

သုခုမပဉှော စုဒ္ဒသမော.

၁၅. ဝိညာဏနာနတ္ထပဉှော

၁၅. ရာဇာ အာဟ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ‘ဝိညာဏ’န္တိ ဝါ ‘ပညာ’တိ ဝါ ‘ဘူတသ္မိံ ဇီဝေါ’တိ ဝါ ဣမေ ဓမ္မာ နာနတ္ထာ စေဝ နာနာဗျဉ္ဇနာ စ၊ ဥဒါဟု ဧကတ္ထာ ဗျဉ္ဇနမေဝ နာန’’န္တိ? ‘‘ဝိဇာနနလက္ခဏံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိညာဏံ၊ ပဇာနနလက္ခဏာ ပညာ၊ ဘူတသ္မိံ ဇီဝေါ နုပလဗ္ဘတီ’’တိ. ‘‘ယဒိ ဇီဝေါ နုပလဗ္ဘတိ၊ အထ ကော စရဟိ စက္ခုနာ ရူပံ ပဿတိ၊ သောတေန သဒ္ဒံ သုဏာတိ၊ ဃာနေန ဂန္ဓံ ဃာယတိ၊ ဇိဝှါယ ရသံ သာယတိ၊ ကာယေန ဖောဋ္ဌဗ္ဗံ ဖုသတိ၊ မနသာ ဓမ္မံ ဝိဇာနာတီ’’တိ? ထေရော အာဟ ‘‘ယဒိ ဇီဝေါ စက္ခုနာ ရူပံ ပဿတိ။ပေ။ မနသာ ဓမ္မံ ဝိဇာနာတိ၊ သော ဇီဝေါ စက္ခုဒွါရေသု ဥပ္ပါဋိတေသု မဟန္တေန အာကာသေန ဗဟိမုခေါ သုဋ္ဌုတရံ ရူပံ ပဿေယျ၊ သောတေသု ဥပ္ပါဋိတေသု၊ ဃာနေ ဥပ္ပါဋိတေ၊ ဇိဝှါယ ဥပ္ပါဋိတာယ၊ ကာယေ ဥပ္ပါဋိတေ မဟန္တေန အာကာသေန သုဋ္ဌုတရံ သဒ္ဒံ သုဏေယျ၊ ဂန္ဓံ ဃာယေယျ၊ ရသံ သာယေယျ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗံ ဖုသေယျာ’’တိ? ‘‘န ဟိ၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ဘူတသ္မိံ ဇီဝေါ နုပလဗ္ဘတီ’’တိ.

‘‘ကလ္လောသိ၊ ဘန္တေ နာဂသေနာ’’တိ.

ဝိညာဏနာနတ္ထပဉှော ပန္နရသမော.

၁၆. အရူပဓမ္မဝဝတ္ထာနဒုက္ကရပဉှော

၁၆. ရာဇာ အာဟ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဒုက္ကရံ နု ခေါ ဘဂဝတာ ကတ’’န္တိ? ထေရော အာဟ ‘‘ဒုက္ကရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ကတ’’န္တိ. ‘‘ကိံ ပန၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘဂဝတာ ဒုက္ကရံ ကတ’’န္တိ. ‘‘ဒုက္ကရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ကတံ ဣမေသံ အရူပီနံ စိတ္တစေတသိကာနံ ဓမ္မာနံ ဧကာရမ္မဏေ ဝတ္တမာနာနံ ဝဝတ္ထာနံ အက္ခာတံ ‘အယံ ဖဿော၊ အယံ ဝေဒနာ၊ အယံ သညာ၊ အယံ စေတနာ၊ ဣဒံ စိတ္တ’’’န္တိ.

‘‘ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကောစိဒေဝ ပုရိသော နာဝါယ မဟာသမုဒ္ဒံ အဇ္ဈောဂါဟေတွာ ဟတ္ထပုဋေန ဥဒကံ ဂဟေတွာ ဇိဝှါယ သာယိတွာ ဇာနေယျ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သော ပုရိသော ‘‘ဣဒံ ဂင်္ဂါယ ဥဒကံ၊ ဣဒံ ယမုနာယ ဥဒကံ၊ ဣဒံ အစိရဝတိယာ ဥဒကံ၊ ဣဒံ သရဘုယာ ဥဒကံ၊ ဣဒံ မဟိယာ ဥဒက’’’န္တိ? ‘‘ဒုက္ကရံ၊ ဘန္တေ၊ ဇာနိတု’’န္တိ. ‘‘ဣတော ဒုက္ကရတရံ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ကတံ ဣမေသံ အရူပီနံ စိတ္တစေတသိကာနံ ဓမ္မာနံ ဧကာရမ္မဏေ ဝတ္တမာနာနံ ဝဝတ္ထာနံ အက္ခာတံ ‘အယံ ဖဿော၊ အယံ ဝေဒနာ၊ အယံ သညာ၊ အယံ စေတနာ၊ ဣဒံ စိတ္တ’’’န္တိ. ‘‘သုဋ္ဌု၊ ဘန္တေ’’တိ ရာဇာ အဗ္ဘာနုမောဒီတိ.

အရူပဓမ္မဝဝတ္ထာနဒုက္ကရပဉှော သောဠသမော.

အရူပဓမ္မဝဝတ္ထာနဝဂ္ဂေါ သတ္တမော.

ဣမသ္မိံ ဝဂ္ဂေ သောဠသ ပဉှာ.

မိလိန္ဒပဉှပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနာ

ထေရော အာဟ ‘‘ဇာနာသိ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သမ္ပတိ ကာ ဝေလာ’’တိ? ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ၊ ဇာနာမိ ‘သမ္ပတိ ပဌမော ယာမော အတိက္ကန္တော၊ မဇ္ဈိမော ယာမော ပဝတ္တတိ၊ ဥက္ကာ ပဒီပီယန္တိ၊ စတ္တာရိ ပဋာကာနိ အာဏတ္တာနိ ဂမိဿန္တိ ဘဏ္ဍတော ရာဇဒေယျာနီ’’’တိ.

ယောနကာ ဧဝမာဟံသု ‘‘ကလ္လောသိ၊ မဟာရာဇ၊ ပဏ္ဍိတော ထေရော’’တိ. ‘‘အာမ၊ ဘဏေ၊ ပဏ္ဍိတော ထေရော၊ ဧဒိသော အာစရိယော ဘဝေယျ မာဒိသော စ အန္တေဝါသီ၊ နစိရဿေဝ ပဏ္ဍိတော ဓမ္မံ အာဇာနေယျာ’’တိ. တဿ ပဉှဝေယျာကရဏေန တုဋ္ဌော ရာဇာ ထေရံ နာဂသေနံ သတသဟဿဂ္ဃနကေန ကမ္ဗလေန အစ္ဆာဒေတွာ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ အဇ္ဇတဂ္ဂေ တေ အဋ္ဌသတံ ဘတ္တံ ပညပေမိ၊ ယံ ကိဉ္စိ အန္တေပုရေ ကပ္ပိယံ၊ တေန စ ပဝါရေမီ’’တိ အာဟ. အလံ မဟာရာဇ ဇီဝါမီ’’တိ. ‘‘ဇာနာမိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဇီဝသိ၊ အပိ စ အတ္တာနဉ္စ ရက္ခ၊ မမဉ္စ ရက္ခာဟီ’’တိ. ‘‘ကထံ အတ္တာနံ ရက္ခသိ၊ ‘နာဂသေနော မိလိန္ဒံ ရာဇာနံ ပသာဒေတိ၊ န စ ကိဉ္စိ အလဘီ’တိ ပရာပဝါဒေါ [ပရပ္ပဝါဒေါ (က.)] အာဂစ္ဆေယျာတိ၊ ဧဝံ အတ္တာနံ ရက္ခ. ကထံ မမံ ရက္ခသိ၊ ‘မိလိန္ဒော ရာဇာ ပသန္နော ပသန္နာကာရံ န ကရောတီ’တိ ပရာပဝါဒေါ အာဂစ္ဆေယျာတိ၊ ဧဝံ မမံ ရက္ခာဟီ’’တိ. ‘‘တထာ ဟောတု၊ မဟာရာဇာ’’တိ. ‘‘သေယျထာပိ၊ ဘန္တေ၊ သီဟော မိဂရာဇာ သုဝဏ္ဏပဉ္ဇရေ ပက္ခိတ္တောပိ ဗဟိမုခေါ ယေဝ ဟောတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ အဟံ၊ ဘန္တေ၊ ကိဉ္စာပိ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသာမိ ဗဟိမုခေါ ယေဝ ပန အစ္ဆာမိ. သစေ အဟံ၊ ဘန္တေ၊ အဂါရသ္မာ အနာဂါရိယံ ပဗ္ဗဇေယျံ၊ န စိရံ ဇီဝေယျံ၊ ဗဟူ မေ ပစ္စတ္ထိကာ’’တိ.

အထ ခေါ အာယသ္မာ နာဂသေနော မိလိန္ဒဿ ရညော ပဉှံ ဝိသဇ္ဇေတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ သံဃာရာမံ အဂမာသိ. အစိရပက္ကန္တေ စ အာယသ္မန္တေ နာဂသေနေ မိလိန္ဒဿ ရညော ဧတဒဟောသိ ‘‘ကိံ မယာ ပုစ္ဆိတံ၊ ကိံ ဘဒန္တေန နာဂသေနေန ဝိသဇ္ဇိတ’’န္တိ? အထ ခေါ မိလိန္ဒဿ ရညော ဧတဒဟောသိ ‘‘သဗ္ဗံ မယာ သုပုစ္ဆိတံ၊ သဗ္ဗံ ဘဒန္တေန နာဂသေနေန သုဝိသဇ္ဇိတ’’န္တိ. အာယသ္မတောပိ နာဂသေနဿ သံဃာရာမဂတဿ ဧတဒဟောသိ ‘‘ကိံ မိလိန္ဒေန ရညာ ပုစ္ဆိတံ၊ ကိံ မယာ ဝိသဇ္ဇိတ’’န္တိ. အထ ခေါ အာယသ္မတော နာဂသေနဿ ဧတဒဟောသိ ‘‘သဗ္ဗံ မိလိန္ဒေန ရညာ သုပုစ္ဆိတံ၊ သဗ္ဗံ မယာ သုဝိသဇ္ဇိတ’’န္တိ.

အထ ခေါ အာယသ္မာ နာဂသေနော တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန မိလိန္ဒဿ ရညော နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. အထ ခေါ မိလိန္ဒော ရာဇာ အာယသ္မန္တံ နာဂသေနံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ၊ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ မိလိန္ဒော ရာဇာ အာယသ္မန္တံ နာဂသေနံ ဧတဒဝေါစ –

‘‘မာ ခေါ ဘဒန္တဿ ဧဝံ အဟောသိ ‘နာဂသေနော မယာ ပဉှံ ပုစ္ဆိတော’တိ တေနေဝ သောမနဿေန တံ ရတ္တာဝသေသံ ဝီတိနာမေသီတိ န တေ ဧဝံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. တဿ မယှံ၊ ဘန္တေ၊ တံ ရတ္တာဝသေသံ ဧတဒဟောသိ ‘ကိံ မယာ ပုစ္ဆိတံ၊ ကိံ ဘဒန္တေန ဝိသဇ္ဇိတ’န္တိ၊ ‘သဗ္ဗံ မယာ သုပုစ္ဆိတံ၊ သဗ္ဗံ ဘဒန္တေန သုဝိသဇ္ဇိတ’’’န္တိ.

ထေရောပိ ဧဝမာဟ – ‘‘မာ ခေါ မဟာရာဇဿ ဧဝံ အဟောသိ ‘မိလိန္ဒဿ ရညော မယာ ပဉှော ဝိသဇ္ဇိတော’တိ တေနေဝ သောမနဿေန တံ ရတ္တာဝသေသံ ဝီတိနာမေသီတိ န တေ ဧဝံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. တဿ မယှံ၊ မဟာရာဇ၊ တံ ရတ္တာဝသေသံ ဧတဒဟောသိ ‘ကိံ မိလိန္ဒေန ရညာ ပုစ္ဆိတံ၊ ကိံ မယာ ဝိသဇ္ဇိတ’န္တိ၊ ‘သဗ္ဗံ မိလိန္ဒေန ရညာ သုပုစ္ဆိတံ၊ သဗ္ဗံ မယာ သုဝိသဇ္ဇိတ’’’န္တိ ဣတိဟ တေ မဟာနာဂါ အညမညဿ သုဘာသိတံ သမနုမောဒိံသူတိ.

မိလိန္ဒပဉှပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနာ နိဋ္ဌိတာ.

မေဏ္ဍကပဉှာရမ္ဘကထာ

အဋ္ဌမန္တပရိဝဇ္ဇနီယဋ္ဌာနာနိ

ဘဿပ္ပဝါဒေါ [ဘဿပ္ပဝေဒီ (သီ. ပီ.)] ဝေတဏ္ဍီ၊ အတိဗုဒ္ဓိ ဝိစက္ခဏော၊

မိလိန္ဒော ဉာဏဘေဒါယ၊ နာဂသေနမုပါဂမိ.

ဝသန္တော တဿ ဆာယာယ၊ ပရိပုစ္ဆံ ပုနပ္ပုနံ၊

ပဘိန္နဗုဒ္ဓိ ဟုတွာန၊ သောပိ အာသိ တိပေဋကော.

နဝင်္ဂံ အနုမဇ္ဇန္တော၊ ရတ္တိဘာဂေ ရဟောဂတော၊

အဒ္ဒက္ခိ မေဏ္ဍကေ ပဉှေ၊ ဒုန္နိဝေဌေ သနိဂ္ဂဟေ.

‘‘ပရိယာယဘာသိတံ အတ္ထိ၊ အတ္ထိ သန္ဓာယဘာသိတံ၊

သဘာဝဘာသိတံ အတ္ထိ၊ ဓမ္မရာဇဿ သာသနေ.

‘‘တေသမတ္ထံ အဝိညာယ၊ မေဏ္ဍကေ ဇိနဘာသိတေ၊

အနာဂတမှိ အဒ္ဓါနေ၊ ဝိဂ္ဂဟော တတ္ထ ဟေဿတိ.

‘‘ဟန္ဒ ကထိံ ပသာဒေတွာ၊ ဆေဇ္ဇာပေဿာမိ မေဏ္ဍကေ၊

တဿ နိဒ္ဒိဋ္ဌမဂ္ဂေန၊ နိဒ္ဒိသိဿန္တျနာဂတေ’’တိ.

အထ ခေါ မိလိန္ဒော ရာဇာ ပဘာတာယ ရတ္တိယာ ဥဒ္ဓသ္တေ [ဥဋ္ဌိတေ (သျာ.)၊ ဥဂ္ဂတေ (သီ. ပီ.)] အရုဏေ သီသံ နှတွာ သိရသိ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နေ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေ အနုဿရိတွာ အဋ္ဌ ဝတ္တပဒါနိ သမာဒိယိ ‘‘ဣတော မေ အနာဂတာနိ သတ္တ ဒိဝသာနိ အဋ္ဌ ဂုဏေ သမာဒိယိတွာ တပေါ စရိတဗ္ဗော ဘဝိဿတိ၊ သောဟံ စိဏ္ဏတပေါ သမာနော အာစရိယံ အာရာဓေတွာ မေဏ္ဍကေ ပဉှေ ပုစ္ဆိဿာမီ’’တိ. အထ ခေါ မိလိန္ဒော ရာဇာ ပကတိဒုဿယုဂံ အပနေတွာ အာဘရဏာနိ စ ဩမုဉ္စိတွာ ကာသာဝံ နိဝါသေတွာ မုဏ္ဍကပဋိသီသကံ သီသေ ပဋိမုဉ္စိတွာ မုနိဘာဝမုပဂန္တွာ အဋ္ဌ ဂုဏေ သမာဒိယိ ‘‘ဣမံ သတ္တာဟံ မယာ န ရာဇတ္ထော အနုသာသိတဗ္ဗော၊ န ရာဂူပသဉှိတံ စိတ္တံ ဥပ္ပါဒေတဗ္ဗံ၊ န ဒေါသူပသဉှိတံ စိတ္တံ ဥပ္ပါဒေတဗ္ဗံ၊ န မောဟူပသဉှိတံ စိတ္တံ ဥပ္ပါဒေတဗ္ဗံ၊ ဒါသကမ္မကရပေါရိသေ ဇနေပိ နိဝါတဝုတ္တိနာ ဘဝိတဗ္ဗံ၊ ကာယိကံ ဝါစသိကံ အနုရက္ခိတဗ္ဗံ၊ ဆပိ အာယတနာနိ နိရဝသေသတော အနုရက္ခိတဗ္ဗာနိ၊ မေတ္တာဘာဝနာယ မာနသံ ပက္ခိပိတဗ္ဗ’’န္တိ. ဣမေ အဋ္ဌ ဂုဏေ သမာဒိယိတွာ တေသွေဝ အဋ္ဌသု ဂုဏေသု မာနသံ ပတိဋ္ဌပေတွာ ဗဟိ အနိက္ခမိတွာ သတ္တာဟံ ဝီတိနာမေတွာ အဋ္ဌမေ ဒိဝသေ ပဘာတာယ ရတ္တိယာ ပဂေဝ ပါတရာသံ ကတွာ ဩက္ခိတ္တစက္ခု မိတဘာဏီ သုသဏ္ဌိတေန ဣရိယာပထေန အဝိက္ခိတ္တေန စိတ္တေန ဟဋ္ဌေန ဥဒဂ္ဂေန ဝိပ္ပသန္နေန ထေရံ နာဂသေနံ ဥပသင်္ကမိတွာ ထေရဿ ပါဒေ သိရသာ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ ဌိတော ဣဒမဝေါစ –

‘‘အတ္ထိ မေ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကောစိ အတ္ထော တုမှေဟိ သဒ္ဓိံ မန္တယိတဗ္ဗော၊ န တတ္ထ အညော ကောစိ တတိယော ဣစ္ဆိတဗ္ဗော၊ သုညေ ဩကာသေ ပဝိဝိတ္တေ အရညေ အဋ္ဌင်္ဂုပါဂတေ သမဏသာရုပ္ပေ. တတ္ထ သော ပဉှော ပုစ္ဆိတဗ္ဗော ဘဝိဿတိ၊ တတ္ထ မေ ဂုယှံ န ကာတဗ္ဗံ န ရဟဿကံ၊ အရဟာမဟံ ရဟဿကံ သုဏိတုံ သုမန္တနေ ဥပဂတေ၊ ဥပမာယပိ သော အတ္ထော ဥပပရိက္ခိတဗ္ဗော၊ ယထာ ကိံ ဝိယ၊ ယထာ နာမ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ မဟာပထဝီ နိက္ခေပံ အရဟတိ နိက္ခေပေ ဥပဂတေ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ အရဟာမဟံ ရဟဿကံ သုဏိတုံ သုမန္တနေ ဥပဂတေ’’တိ. ဂရုနာ သဟ ပဝိဝိတ္တပဝနံ ပဝိသိတွာ ဣဒမဝေါစ – ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဣဓ ပုရိသေန မန္တယိတုကာမေန အဋ္ဌ ဌာနာနိ ပရိဝဇ္ဇယိတဗ္ဗာနိ ဘဝန္တိ၊ န တေသု ဌာနေသု ဝိညူ ပုရိသော အတ္ထံ မန္တေတိ၊ မန္တိတောပိ အတ္ထော ပရိပတတိ န သမ္ဘဝတိ. ကတမာနိ အဋ္ဌ ဌာနာနိ? ဝိသမဋ္ဌာနံ ပရိဝဇ္ဇနီယံ၊ သဘယံ ပရိဝဇ္ဇနီယံ၊ အတိဝါတဋ္ဌာနံ ပရိဝဇ္ဇနီယံ၊ ပဋိစ္ဆန္နဋ္ဌာနံ ပရိဝဇ္ဇနီယံ၊ ဒေဝဋ္ဌာနံ ပရိဝဇ္ဇနီယံ၊ ပန္ထော ပရိဝဇ္ဇနီယော၊ သင်္ဂါမော [သင်္ကမော (သီ. ပီ.)] ပရိဝဇ္ဇနီယော၊ ဥဒကတိတ္ထံ ပရိဝဇ္ဇနီယံ. ဣမာနိ အဋ္ဌ ဌာနာနိ ပရိဝဇ္ဇနီယာနီ’’တိ.

ထေရော အာဟ ‘‘ကော ဒေါသော ဝိသမဋ္ဌာနေ၊ သဘယေ၊ အတိဝါတေ၊ ပဋိစ္ဆန္နေ၊ ဒေဝဋ္ဌာနေ၊ ပန္ထေ၊ သင်္ဂါမေ၊ ဥဒကတိတ္ထေ’’တိ? ‘‘ဝိသမေ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ မန္တိတော အတ္ထော ဝိကိရတိ ဝိဓမတိ ပဂ္ဃရတိ န သမ္ဘဝတိ၊ သဘယေ မနော သန္တဿတိ၊ သန္တဿိတော န သမ္မာ အတ္ထံ သမနုပဿတိ၊ အတိဝါတေ သဒ္ဒေါ အဝိဘူတော ဟောတိ၊ ပဋိစ္ဆန္နေ ဥပဿုတိံ တိဋ္ဌန္တိ၊ ဒေဝဋ္ဌာနေ မန္တိတော အတ္ထော ဂရုကံ ပရိဏမတိ၊ ပန္ထေ မန္တိတော အတ္ထော တုစ္ဆော ဘဝတိ၊ သင်္ဂါမေ စဉ္စလော ဘဝတိ၊ ဥဒကတိတ္ထေ ပါကဋော ဘဝတိ. ဘဝတီဟ –

‘‘‘ဝိသမံ သဘယံ အတိဝါတော၊ ပဋိစ္ဆန္နံ ဒေဝနိဿိတံ၊

ပန္ထော စ သင်္ဂါမော တိတ္ထံ၊ အဋ္ဌေတေ ပရိဝဇ္ဇိယာ’’’တိ.

အဋ္ဌ မန္တနဿ ပရိဝဇ္ဇနီယဋ္ဌာနာနိ.

အဋ္ဌမန္တဝိနာသကပုဂ္ဂလာ

‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ အဋ္ဌိမေ ပုဂ္ဂလာ မန္တိယမာနာ မန္တိတံ အတ္ထံ ဗျာပါဒေန္တိ. ကတမေ အဋ္ဌ? ရာဂစရိတော ဒေါသစရိတော မောဟစရိတော မာနစရိတော လုဒ္ဓေါ အလသော ဧကစိန္တီ ဗာလောတိ. ဣမေ အဋ္ဌ ပုဂ္ဂလာ မန္တိတံ အတ္ထံ ဗျာပါဒေန္တီ’’တိ.

ထေရော အာဟ ‘‘တေသံ ကော ဒေါသော’’တိ? ‘‘ရာဂစရိတော၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ရာဂဝသေန မန္တိတံ အတ္ထံ ဗျာပါဒေတိ၊ ဒေါသစရိတော ဒေါသဝသေန မန္တိတံ အတ္ထံ ဗျာပါဒေတိ၊ မောဟစရိတော မောဟဝသေန မန္တိတံ အတ္ထံ ဗျာပါဒေတိ၊ မာနစရိတော မာနဝသေန မန္တိတံ အတ္ထံ ဗျာပါဒေတိ၊ လုဒ္ဓေါ လောဘဝသေန မန္တိတံ အတ္ထံ ဗျာပါဒေတိ၊ အလသော အလသတာယ မန္တိတံ အတ္ထံ ဗျာပါဒေတိ၊ ဧကစိန္တီ ဧကစိန္တိတာယ မန္တိတံ အတ္ထံ ဗျာပါဒေတိ၊ ဗာလော ဗာလတာယ မန္တိတံ အတ္ထံ ဗျာပါဒေတိ. ဘဝတီဟ –

‘‘‘ရတ္တော ဒုဋ္ဌော စ မူဠှော စ၊ မာနီ လုဒ္ဓေါ တထာလသော၊

ဧကစိန္တီ စ ဗာလော စ၊ ဧတေ အတ္ထဝိနာသကာ’’’တိ.

အဋ္ဌ မန္တဝိနာသကပုဂ္ဂလာ.

နဝဂုယှမန္တဝိဓံသကံ

‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ နဝိမေ ပုဂ္ဂလာ မန္တိတံ ဂုယှံ ဝိဝရန္တိ န ဓာရေန္တိ. ကတမေ နဝ? ရာဂစရိတော ဒေါသစရိတော မောဟစရိတော ဘီရုကော အာမိသဂရုကော ဣတ္ထီ သောဏ္ဍော ပဏ္ဍကော ဒါရကော’’တိ.

ထေရော အာဟ ‘‘တေသံ ကော ဒေါသော’’တိ? ‘‘ရာဂစရိတော၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ရာဂဝသေန မန္တိတံ ဂုယှံ ဝိဝရတိ န ဓာရေတိ၊ ဒေါသစရိတော၊ ဘန္တေ၊ ဒေါသဝသေန မန္တိတံ ဂုယှံ ဝိဝရတိ န ဓာရေတိ၊ မူဠှော မောဟဝသေန မန္တိတံ ဂုယှံ ဝိဝရတိ န ဓာရေတိ၊ ဘီရုကော ဘယဝသေန မန္တိတံ ဂုယှံ ဝိဝရတိ န ဓာရေတိ၊ အာမိသဂရုကော အာမိသဟေတု မန္တိတံ ဂုယှံ ဝိဝရတိ န ဓာရေတိ၊ ဣတ္ထီ ပညာယ ဣတ္တရတာယ မန္တိတံ ဂုယှံ ဝိဝရတိ န ဓာရေတိ၊ သောဏ္ဍိကော သုရာလောလတာယ မန္တိတံ ဂုယှံ ဝိဝရတိ န ဓာရေတိ၊ ပဏ္ဍကော အနေကံသိကတာယ မန္တိတံ ဂုယှံ ဝိဝရတိ န ဓာရေတိ၊ ဒါရကော စပလတာယ မန္တိတံ ဂုယှံ ဝိဝရတိ န ဓာရေတိ. ဘဝတီဟ –

‘‘‘ရတ္တော ဒုဋ္ဌော စ မူဠှော စ၊ ဘီရု အာမိသဂရုကော [အာမိသစက္ခုကော (သီ. ပီ.)]၊

ဣတ္ထီ သောဏ္ဍော ပဏ္ဍကော စ၊ နဝမော ဘဝတိ ဒါရကော.

‘‘နဝေတေ ပုဂ္ဂလာ လောကေ၊ ဣတ္တရာ စလိတာ စလာ၊

ဧတေဟိ မန္တိတံ ဂုယှံ၊ ခိပ္ပံ ဘဝတိ ပါကဋ’’’န္တိ.

နဝ ဂုယှမန္တဝိဓံသကာ ပုဂ္ဂလာ.

အဋ္ဌ ပညာပဋိလာဘကာရဏံ

‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ အဋ္ဌဟိ ကာရဏေဟိ ဗုဒ္ဓိ ပရိဏမတိ ပရိပါကံ ဂစ္ဆတိ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဝယပရိဏာမေန ဗုဒ္ဓိ ပရိဏမတိ ပရိပါကံ ဂစ္ဆတိ၊ ယသပရိဏာမေန ဗုဒ္ဓိ ပရိဏမတိ ပရိပါကံ ဂစ္ဆတိ၊ ပရိပုစ္ဆာယ ဗုဒ္ဓိ ပရိဏမတိ ပရိပါကံ ဂစ္ဆတိ၊ တိတ္ထသံဝါသေန ဗုဒ္ဓိ ပရိဏမတိ ပရိပါကံ ဂစ္ဆတိ၊ ယောနိသော မနသိကာရေန ဗုဒ္ဓိ ပရိဏမတိ ပရိပါကံ ဂစ္ဆတိ၊ သာကစ္ဆာယ ဗုဒ္ဓိ ပရိဏမတိ ပရိပါကံ ဂစ္ဆတိ၊ သ္နေဟူပသေဝနေန ဗုဒ္ဓိ ပရိဏမတိ ပရိပါကံ ဂစ္ဆတိ၊ ပတိရူပဒေသဝါသေန ဗုဒ္ဓိ ပရိဏမတိ ပရိပါကံ ဂစ္ဆတိ. ဘဝတီဟ –

‘‘‘ဝယေန ယသပုစ္ဆာဟိ၊ တိတ္ထဝါသေန ယောနိသော၊

သာကစ္ဆာ သ္နေဟသံသေဝါ၊ ပတိရူပဝသေန စ.

‘‘ဧတာနိ အဋ္ဌ ဌာနာနိ၊ ဗုဒ္ဓိဝိသဒကာရဏာ၊

ယေသံ ဧတာနိ သမ္ဘောန္တိ၊ တေသံ ဗုဒ္ဓိ ပဘိဇ္ဇတီ’’’တိ.

အဋ္ဌ ပညာပဋိလာဘကာရဏာနိ.

အာစရိယဂုဏံ

‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ အယံ ဘူမိဘာဂေါ အဋ္ဌ မန္တဒေါသဝိဝဇ္ဇိတော၊ အဟဉ္စ လောကေ ပရမော မန္တိသဟာယော [မန္တသဟာယော (သီ.)]၊ ဂုယှမနုရက္ခီ စာဟံ ယာဝါဟံ ဇီဝိဿာမိ တာဝ ဂုယှမနုရက္ခိဿာမိ၊ အဋ္ဌဟိ စ မေ ကာရဏေဟိ ဗုဒ္ဓိ ပရိဏာမံ ဂတာ၊ ဒုလ္လဘော ဧတရဟိ မာဒိသော အန္တေဝါသီ၊ သမ္မာ ပဋိပန္နေ အန္တေဝါသိကေ ယေ အာစရိယာနံ ပဉ္စဝီသတိ အာစရိယဂုဏာ၊ တေဟိ ဂုဏေဟိ အာစရိယေန သမ္မာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗံ. ကတမေ ပဉ္စဝီသတိ ဂုဏာ?

‘‘ဣဓ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ အာစရိယေန အန္တေဝါသိမှိ သတတံ သမိတံ အာရက္ခာ ဥပဋ္ဌပေတဗ္ဗာ၊ အသေဝနသေဝနာ ဇာနိတဗ္ဗာ၊ ပမတ္တာပ္ပမတ္တာ ဇာနိတဗ္ဗာ၊ သေယျဝကာသော ဇာနိတဗ္ဗော၊ ဂေလညံ ဇာနိတဗ္ဗံ၊ ဘောဇနဿ [ဘောဇနီယံ (သျာ.)] လဒ္ဓါလဒ္ဓံ ဇာနိတဗ္ဗံ၊ ဝိသေသော ဇာနိတဗ္ဗော၊ ပတ္တဂတံ သံဝိဘဇိတဗ္ဗံ၊ အဿာသိတဗ္ဗော ‘မာ ဘာယိ၊ အတ္ထော တေ အဘိက္ကမတီ’တိ၊ ‘ဣမိနာ ပုဂ္ဂလေန ပဋိစရတီ’တိ [ပဋိစရာဟီတိ (က.)] ပဋိစာရော ဇာနိတဗ္ဗော၊ ဂါမေ ပဋိစာရော ဇာနိတဗ္ဗော၊ ဝိဟာရေ ပဋိစာရော ဇာနိတဗ္ဗော၊ န တေန ဟာသော ဒဝေါ ကာတဗ္ဗော [န တေန သဟ သလ္လာပေါ ကာတဗ္ဗော (သီ. ပီ.)]၊ တေန သဟ အာလာပေါ ကာတဗ္ဗော၊ ဆိဒ္ဒံ ဒိသွာ အဓိဝါသေတဗ္ဗံ၊ သက္ကစ္စကာရိနာ ဘဝိတဗ္ဗံ၊ အခဏ္ဍကာရိနာ ဘဝိတဗ္ဗံ၊ အရဟဿကာရိနာ ဘဝိတဗ္ဗံ၊ နိရဝသေသကာရိနာ ဘဝိတဗ္ဗံ၊ ‘ဇနေမိမံ [ဇာနေမိမံ (သျာ.)] သိပ္ပေသူ’တိ ဇနကစိတ္တံ ဥပဋ္ဌပေတဗ္ဗံ၊ ‘ကထံ အယံ န ပရိဟာယေယျာ’တိ ဝဍ္ဎိစိတ္တံ ဥပဋ္ဌပေတဗ္ဗံ၊ ‘ဗလဝံ ဣမံ ကရောမိ သိက္ခာဗလေနာ’တိ စိတ္တံ ဥပဋ္ဌပေတဗ္ဗံ၊ မေတ္တစိတ္တံ ဥပဋ္ဌပေတဗ္ဗံ၊ အာပဒါသု န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ၊ ကရဏီယေ နပ္ပမဇ္ဇိတဗ္ဗံ၊ ခလိတေ ဓမ္မေန ပဂ္ဂဟေတဗ္ဗောတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ပဉ္စဝီသတိ အာစရိယဿ အာစရိယဂုဏာ၊ တေဟိ ဂုဏေဟိ မယိ သမ္မာ ပဋိပဇ္ဇဿု၊ သံသယော မေ၊ ဘန္တေ၊ ဥပ္ပန္နော၊ အတ္ထိ မေဏ္ဍကပဉှာ ဇိနဘာသိတာ၊ အနာဂတေ အဒ္ဓါနေ တတ္ထ ဝိဂ္ဂဟော ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ၊ အနာဂတေ စ အဒ္ဓါနေ ဒုလ္လဘာ ဘဝိဿန္တိ တုမှာဒိသာ ဗုဒ္ဓိမန္တော၊ တေသု မေ ပဉှေသု စက္ခုံ ဒေဟိ ပရဝါဒါနံ နိဂ္ဂဟာယာ’’တိ.

ဥပါသကဂုဏံ

ထေရော ‘‘သာဓူ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ ဒသ ဥပါသကဿ ဥပါသကဂုဏေ ပရိဒီပေသိ. ‘‘ဒသ ဣမေ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပါသကဿ ဥပါသကဂုဏာ. ကတမေ ဒသ၊ ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပါသကော သံဃေန သမာနသုခဒုက္ခော ဟောတိ၊ ဓမ္မာဓိပတေယျော ဟောတိ၊ ယထာဗလံ သံဝိဘာဂရတော ဟောတိ၊ ဇိနသာသနပရိဟာနိံ ဒိသွာ အဘိဝဍ္ဎိယာ ဝါယမတိ. သမ္မာဒိဋ္ဌိကော ဟောတိ၊ အပဂတကောတူဟလမင်္ဂလိကော ဇီဝိတဟေတုပိ န အညံ သတ္ထာရံ ဥဒ္ဒိသတိ၊ ကာယိကဝါစသိကဉ္စဿ ရက္ခိတံ ဟောတိ၊ သမဂ္ဂါရာမော ဟောတိ သမဂ္ဂရတော၊ အနုသူယကော ဟောတိ၊ န စ ကုဟနဝသေန သာသနေ စရတိ၊ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ၊ ဓမ္မံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ၊ သံဃံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ. ဣမေ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒသ ဥပါသကဿ ဥပါသကဂုဏာ၊ တေ သဗ္ဗေ ဂုဏာ တယိ သံဝိဇ္ဇန္တိ၊ တံ တေ ယုတ္တံ ပတ္တံ အနုစ္ဆဝိကံ ပတိရူပံ ယံ တွံ ဇိနသာသနပရိဟာနိံ ဒိသွာ အဘိဝဍ္ဎိံ ဣစ္ဆသိ၊ ကရောမိ တေ ဩကာသံ၊ ပုစ္ဆ မံ တွံ ယထာသုခ’’န္တိ.

မေဏ္ဍကပဉှာရမ္ဘကထာ နိဋ္ဌိတာ.