၃. ဝိစာရဝဂ္ဂေါ

၁. အဒ္ဓါနမူလပဉှော

၁. ရာဇာ အာဟ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ အတီတဿ အဒ္ဓါနဿ ကိံ မူလံ၊ အနာဂတဿ အဒ္ဓါနဿ ကိံ မူလံ၊ ပစ္စုပ္ပန္နဿ အဒ္ဓါနဿ ကိံ မူလ’’န္တိ? ‘‘အတီတဿ စ၊ မဟာရာဇ၊ အဒ္ဓါနဿ အနာဂတဿ စ အဒ္ဓါနဿ ပစ္စုပ္ပန္နဿ စ အဒ္ဓါနဿ အဝိဇ္ဇာ မူလံ. အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ၊ သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ၊ ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ၊ နာမရူပပစ္စယာ သဠာယတနံ၊ သဠာယတနပစ္စယာ ဖဿော၊ ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ၊ တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ၊ ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ၊ ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ၊ ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ သမ္ဘဝန္တိ. ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ အဒ္ဓါနဿ [ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ အဒ္ဓါနဿ (သီ.)] ပုရိမာ ကောဋိ န ပညာယတီ’’တိ.

‘‘ကလ္လောသိ၊ ဘန္တေ နာဂသေနာ’’တိ.

အဒ္ဓါနမူလပဉှော ပဌမော.

၂. ပုရိမကောဋိပဉှော

၂. ရာဇာ အာဟ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယံ ပနေတံ ဗြူသိ ‘ပုရိမာ ကောဋိ န ပညာယတီ’တိ၊ တဿ ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော ပရိတ္တံ [ပရိပက္ကံ (က.)] ဗီဇံ ပထဝိယံ နိက္ခိပေယျ၊ တတော အင်္ကုရော ဥဋ္ဌဟိတွာ အနုပုဗ္ဗေန ဝုဍ္ဎိံ ဝိရူဠှိံ ဝေပုလ္လံ အာပဇ္ဇိတွာ ဖလံ ဒဒေယျ. တတော ဗီဇံ ဂဟေတွာ ပုန ရောပေယျ၊ တတောပိ အင်္ကုရော ဥဋ္ဌဟိတွာ အနုပုဗ္ဗေန ဝုဍ္ဎိံ ဝိရူဠှိံ ဝေပုလ္လံ အာပဇ္ဇိတွာ ဖလံ ဒဒေယျ. ဧဝမေတိဿာ သန္တတိယာ အတ္ထိ အန္တော’’တိ? ‘‘နတ္ထိ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အဒ္ဓါနဿာပိ ပုရိမာ ကောဋိ န ပညာယတီ’’တိ.

‘‘ဘိယျော ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကုက္ကုဋိယာ အဏ္ဍံ ဘဝေယျ၊ အဏ္ဍတော ကုက္ကုဋီ ကုက္ကုဋိယာ အဏ္ဍန္တိ. ဧဝမေတိဿာ သန္တတိယာ အတ္ထိ အန္တော’’တိ? ‘‘နတ္ထိ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အဒ္ဓါနဿာပိ ပုရိမာ ကောဋိ န ပညာယတီ’’တိ.

‘‘ဘိယျော ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ထေရော ပထဝိယာ စက္ကံ လိခိတွာ မိလိန္ဒံ ရာဇာနံ ဧတဒဝေါစ ‘‘အတ္ထိ၊ မဟာရာဇ၊ ဣမဿ စက္ကဿ အန္တော’’တိ? ‘‘နတ္ထိ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣမာနိ စက္ကာနိ ဝုတ္တာနိ ဘဂဝတာ ‘စက္ခုဉ္စ ပဋိစ္စ ရူပေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စက္ခုဝိညာဏံ၊ တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိ ဖဿော၊ ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ၊ တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ၊ ဥပါဒါနပစ္စယာ ကမ္မံ၊ ကမ္မတော ပုန စက္ခုံ ဇာယတီ’တိ. ဧဝမေတိဿာ သန္တတိယာ အတ္ထိ အန္တော’’တိ? ‘‘နတ္ထိ ဘန္တေ’’တိ.

‘‘‘သောတဉ္စ ပဋိစ္စ သဒ္ဒေ စ။ပေ။ မနဉ္စ ပဋိစ္စ ဓမ္မေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ မနောဝိညာဏံ၊ တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိ ဖဿော၊ ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ၊ တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ၊ ဥပါဒါနပစ္စယာ ကမ္မံ၊ ကမ္မတော ပုန မနော ဇာယတီ’တိ. ဧဝမေတိဿာ သန္တတိယာ အတ္ထိ အန္တော’’တိ? ‘‘နတ္ထိ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အဒ္ဓါနဿာပိ ပုရိမာ ကောဋိ န ပညာယတီ’’တိ.

‘‘ကလ္လောသိ၊ ဘန္တေ နာဂသေနာ’’တိ.

ပုရိမကောဋိပဉှော ဒုတိယော.

၃. ကောဋိပညာယနပဉှော

၃. ရာဇာ အာဟ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယံ ပနေတံ ဗြူသိ ‘ပုရိမာ ကောဋိ န ပညာယတီ’တိ၊ ကတမာ စ သာ ပုရိမာ ကောဋီ’’တိ? ‘‘ယော ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အတီတော အဒ္ဓါ၊ ဧသာ ပုရိမာ ကောဋီ’’တိ. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယံ ပနေတံ ဗြူသိ ‘ပုရိမာ ကောဋိ န ပညာယတီ’တိ၊ ကိံ ပန၊ ဘန္တေ၊ သဗ္ဗာပိ ပုရိမာ ကောဋိ န ပညာယတီ’’တိ? ‘‘ကာစိ၊ မဟာရာဇ၊ ပညာယတိ၊ ကာစိ န ပညာယတီ’’တိ. ‘‘ကတမာ၊ ဘန္တေ၊ ပညာယတိ၊ ကတမာ န ပညာယတီ’’တိ? ‘‘ဣတော ပုဗ္ဗေ၊ မဟာရာဇ၊ သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ သဗ္ဗထာ သဗ္ဗံ အဝိဇ္ဇာ နာဟောသီတိ ဧသာ ပုရိမာ ကောဋိ န ပညာယတိ၊ ယံ အဟုတွာ သမ္ဘောတိ၊ ဟုတွာ ပဋိဝိဂစ္ဆတိ၊ ဧသပ ပုရိမာ ကောဋိ ပညာယတီ’’တိ.

‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယံ အဟုတွာ သမ္ဘောတိ၊ ဟုတွာ ပဋိဝိဂစ္ဆတိ၊ နနု တံ ဥဘတော ဆိန္နံ အတ္ထံ ဂစ္ဆတီ’’တိ? ‘‘ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဘတော ဆိန္နံ အတ္ထံ ဂစ္ဆတိ၊ ဥဘတော ဆိန္နာ သက္ကာ ဝဍ္ဎေတု’’န္တိ? ‘‘အာမ၊ သာပိ သက္ကာ ဝဍ္ဎေတု’’န္တိ.’’နာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဧတံ ပုစ္ဆာမိ ကောဋိတော သက္ကာ ဝဍ္ဎေတု’’န္တိ? ‘‘အာမ သက္ကာ ဝဍ္ဎေတု’’န္တိ.

‘‘ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ထေရော တဿ ရုက္ခူပမံ အကာသိ၊ ခန္ဓာ စ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ ဗီဇာနီ’’တိ.

‘‘ကလ္လောသိ၊ ဘန္တေ နာဂသေနာ’’တိ.

ကောဋိပညာယနပဉှော တတိယော.

၄. သင်္ခါရဇာယမာနပဉှော

၄. ရာဇာ အာဟ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ အတ္ထိ ကေစိ သင်္ခါရာ၊ ယေ ဇာယန္တီ’’တိ? ‘‘အာမ၊ မဟာရာဇ၊ အတ္ထိ သင်္ခါရာ၊ ယေ ဇာယန္တီ’’တိ. ‘‘ကတမေ တေ၊ ဘန္တေ’’တိ? ‘‘စက္ခုသ္မိဉ္စ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သတိ ရူပေသု စ စက္ခုဝိညာဏံ ဟောတိ၊ စက္ခုဝိညာဏေ သတိ စက္ခုသမ္ဖဿော ဟောတိ၊ စက္ခုသမ္ဖဿေ သတိ ဝေဒနာ ဟောတိ၊ ဝေဒနာယ သတိ တဏှာ ဟောတိ၊ တဏှာယ သတိ ဥပါဒါနံ ဟောတိ၊ ဥပါဒါနေ သတိ ဘဝေါ ဟောတိ၊ ဘဝေ သတိ ဇာတိ ဟောတိ၊ ဇာတိယာ သတိ ဇရာမရဏံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ သမ္ဘဝန္တိ၊ ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ သမုဒယော ဟောတိ. စက္ခုသ္မိဉ္စ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အသတိ ရူပေသု စ အသတိ စက္ခုဝိညာဏံ န ဟောတိ၊ စက္ခုဝိညာဏေ အသတိ စက္ခုသမ္ဖဿော န ဟောတိ၊ စက္ခုသမ္ဖဿေ အသတိ ဝေဒနာ န ဟောတိ၊ ဝေဒနာယ အသတိ တဏှာ န ဟောတိ၊ တဏှာယ အသတိ ဥပါဒါနံ န ဟောတိ၊ ဥပါဒါနေ အသတိ ဘဝေါ န ဟောတိ၊ ဘဝေ အသတိ ဇာတိ န ဟောတိ၊ ဇာတိယာ အသတိ ဇရာမရဏံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ န ဟောန္တိ၊ ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ နိရောဓော ဟောတီ’’တိ.

‘‘ကလ္လောသိ၊ ဘန္တေ နာဂသေနာ’’တိ.

သင်္ခါရဇာယမာနပဉှော စတုတ္ထော.

၅. ဘဝန္တသင်္ခါရဇာယမာနပဉှော

၅. ရာဇာ အာဟ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ အတ္ထိ ကေစိ သင်္ခါရာ၊ ယေ အဘဝန္တာ ဇာယန္တီ’’တိ? ‘‘နတ္ထိ၊ မဟာရာဇ၊ ကေစိ သင်္ခါရာ၊ ယေ အဘဝန္တာ ဇာယန္တိ၊ ဘဝန္တာ ယေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သင်္ခါရာ ဇာယန္တီ’’တိ.

‘‘ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဒံ ဂေဟံ အဘဝန္တံ ဇာတံ၊ ယတ္ထ တွံ နိသိန္နောသီ’’တိ? ‘‘နတ္ထိ ကိဉ္စိ၊ ဘန္တေ၊ ဣဓ အဘဝန္တံ ဇာတံ၊ ဘဝန္တံ ယေဝ ဇာတံ၊ ဣမာနိ ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဒါရူနိ ဝနေ အဟေသုံ၊ အယဉ္စ မတ္တိကာ ပထဝိယံ အဟောသိ၊ ဣတ္ထီနဉ္စ ပုရိသာနဉ္စ တဇ္ဇေန ဝါယာမေန ဧဝမိဒံ ဂေဟံ နိဗ္ဗတ္တ’’န္တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ နတ္ထိ ကေစိ သင်္ခါရာ၊ ယေ အဘဝန္တာ ဇာယန္တိ၊ ဘဝန္တာ ယေဝ သင်္ခါရာ ဇာယန္တီ’’တိ.

‘‘ဘိယျော ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ယေ ကေစိ ဗီဇဂါမဘူတဂါမာ ပထဝိယံ နိက္ခိတ္တာ အနုပုဗ္ဗေန ဝုဍ္ဎိံ ဝိရူဠှိံ ဝေပုလ္လံ အာပဇ္ဇမာနာ ပုပ္ဖါနိ စ ဖလာနိ စ ဒဒေယျုံ၊ န တေ ရုက္ခာ အဘဝန္တာ ဇာတာ၊ ဘဝန္တာ ယေဝ တေ ရုက္ခာ ဇာတာ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ နတ္ထိ ကေစိ သင်္ခါရာ၊ ယေ အဘဝန္တာ ဇာယန္တိ၊ ဘဝန္တာ ယေဝ တေ သင်္ခါရာ ဇာယန္တီ’’တိ.

‘‘ဘိယျော ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမ္ဘကာရော ပထဝိယာ မတ္တိကံ ဥဒ္ဓရိတွာ နာနာဘာဇနာနိ ကရောတိ၊ န တာနိ ဘာဇနာနိ အဘဝန္တာနိ ဇာတာနိ၊ ဘဝန္တာနိ ယေဝ ဇာတာနိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ နတ္ထိ ကေစိ သင်္ခါရာ၊ ယေ အဘဝန္တာ ဇာယန္တိ၊ ဘဝန္တာ ယေဝ သင်္ခါရာ ဇာယန္တီ’’တိ.

‘‘ဘိယျော ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝီဏာယ ပတ္တံ န သိယာ၊ စမ္မံ န သိယာ၊ ဒေါဏိ န သိယာ၊ ဒဏ္ဍော န သိယာ၊ ဥပဝီဏော န သိယာ၊ တန္တိယော န သိယုံ၊ ကောဏော န သိယာ၊ ပုရိသဿ စ တဇ္ဇော ဝါယာမော န သိယာ၊ ဇာယေယျ သဒ္ဒေါ’’တိ? ‘‘န ဟိ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ယတော စ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝီဏာယ ပတ္တံ သိယာ၊ စမ္မံ သိယာ၊ ဒေါဏိ သိယာ၊ ဒဏ္ဍော သိယာ၊ ဥပဝီဏော သိယာ၊ တန္တိယော သိယုံ၊ ကောဏော သိယာ၊ ပုရိသဿ စ တဇ္ဇော ဝါယာမော သိယာ၊ ဇာယေယျ သဒ္ဒေါ’’တိ? ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ၊ ဇာယေယျာ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ နတ္ထိ ကေစိ သင်္ခါရာ၊ ယေ အဘဝန္တာ ဇာယန္တိ၊ ဘဝန္တာ ယေဝ ခေါ သင်္ခါရာ ဇာယန္တီ’’တိ.

‘‘ဘိယျော ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အရဏိ န သိယာ၊ အရဏိပေါတကော န သိယာ၊ အရဏိယောတ္တကံ န သိယာ၊ ဥတ္တရာရဏိ န သိယာ၊ စောဠကံ န သိယာ၊ ပုရိသဿ စ တဇ္ဇော ဝါယာမော န သိယာ၊ ဇာယေယျ သော အဂ္ဂီ’’တိ? ‘‘န ဟိ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ယတော စ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အရဏိ သိယာ၊ အရဏိပေါတကော သိယာ၊ အရဏိယောတ္တကံ သိယာ၊ ဥတ္တရာရဏိ သိယာ၊ စောဠကံ သိယာ၊ ပုရိသဿ စ တဇ္ဇော ဝါယာမော သိယာ၊ ဇာယေယျ သော အဂ္ဂီ’’တိ? ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ၊ ဇာယေယျာ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ နတ္ထိ ကေစိ သင်္ခါရာ၊ ယေ အဘဝန္တာ ဇာယန္တိ၊ ဘဝန္တာ ယေဝ ခေါ သင်္ခါရာ ဇာယန္တီ’’တိ.

‘‘ဘိယျော ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိ န သိယာ၊ အာတပေါ န သိယာ၊ ဂေါမယံ န သိယာ၊ ဇာယေယျ သော အဂ္ဂီ’’တိ? ‘‘န ဟိ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ယတော စ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိ သိယာ၊ အာတပေါ သိယာ၊ ဂေါမယံ သိယာ၊ ဇာယေယျ သော အဂ္ဂီ’’တိ? ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ၊ ဇာယေယျာ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ နတ္ထိ ကေစိ သင်္ခါရာ ယေ အဘဝန္တာ ဇာယန္တိ၊ ဘဝန္တာ ယေဝ ခေါ သင်္ခါရာ ဇာယန္တီ’’တိ.

‘‘ဘိယျော ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အာဒါသော န သိယာ၊ အာဘာ န သိယာ၊ မုခံ န သိယာ၊ ဇာယေယျ အတ္တာ’’တိ? ‘‘န ဟိ၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ယတော စ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အာဒါသော သိယာ၊ အာဘာ သိယာ၊ မုခံ သိယာ၊ ဇာယေယျ အတ္တာ’’တိ? ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ၊ ဇာယေယျာ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ နတ္ထိ ကေစိ သင်္ခါရာ၊ ယေ အဘဝန္တာ ဇာယန္တိ၊ ဘဝန္တာ ယေဝ ခေါ သင်္ခါရာ ဇာယန္တီ’’တိ.

‘‘ကလ္လောသိ၊ ဘန္တေ နာဂသေနာ’’တိ.

ဘဝန္တသင်္ခါရဇာယမာနပဉှော ပဉ္စမော.

၆. ဝေဒဂူပဉှော

၆. ရာဇာ အာဟ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဝေဒဂူ ဥပလဗ္ဘတီ’’တိ? ‘‘ကော ပနေသ၊ မဟာရာဇ၊ ဝေဒဂူ နာမာ’’တိ? ‘‘ယော၊ ဘန္တေ၊ အဗ္ဘန္တရေ ဇီဝေါ စက္ခုနာ ရူပံ ပဿတိ၊ သောတေန သဒ္ဒံ သုဏာတိ၊ ဃာနေန ဂန္ဓံ ဃာယတိ၊ ဇိဝှါယ ရသံ သာယတိ၊ ကာယေန ဖောဋ္ဌဗ္ဗံ ဖုသတိ၊ မနသာ ဓမ္မံ ဝိဇာနာတိ၊ ယထာ မယံ ဣဓ ပါသာဒေ နိသိန္နာ ယေန ယေန ဝါတပါနေန ဣစ္ဆေယျာမ ပဿိတုံ၊ တေန တေန ဝါတပါနေန ပဿေယျာမ၊ ပုရတ္ထိမေနပိ ဝါတပါနေန ပဿေယျာမ၊ ပစ္ဆိမေနပိ ဝါတပါနေန ပဿေယျာမ၊ ဥတ္တရေနပိ ဝါတပါနေန ပဿေယျာမ၊ ဒက္ခိဏေနပိ ဝါတပါနေန ပဿေယျာမ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘန္တေ၊ အယံ အဗ္ဘန္တရေ ဇီဝေါ ယေန ယေန ဒွါရေန ဣစ္ဆတိ ပဿိတုံ၊ တေန တေန ဒွါရေန ပဿတီ’’တိ.

ထေရော အာဟ ‘‘ပဉ္စဒွါရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဏိဿာမိ၊ တံ သုဏောဟိ၊ သာဓုကံ မနသိကရောဟိ၊ ယဒိ အဗ္ဘန္တရေ ဇီဝေါ စက္ခုနာ ရူပံ ပဿတိ၊ ယထာ မယံ ဣဓ ပါသာဒေ နိသိန္နာ ယေန ယေန ဝါတပါနေန ဣစ္ဆေယျာမ ပဿိတုံ၊ တေန တေန ဝါတပါနေန ရူပံ ယေဝ ပဿေယျာမ၊ ပုရတ္ထိမေနပိ ဝါတပါနေန ရူပံ ယေဝ ပဿေယျာမ၊ ပစ္ဆိမေနပိ ဝါတပါနေန ရူပံ ယေဝ ပဿေယျာမ၊ ဥတ္တရေနပိ ဝါတပါနေန ရူပံ ယေဝ ပဿေယျာမ၊ ဒက္ခိဏေနပိ ဝါတပါနေန ရူပံ ယေဝ ပဿေယျာမ၊ ဧဝမေတေန အဗ္ဘန္တရေ ဇီဝေန သောတေနပိ ရူပံ ယေဝ ပဿိတဗ္ဗံ၊ ဃာနေနပိ ရူပံ ယေဝ ပဿိတဗ္ဗံ၊ ဇိဝှါယပိ ရူပံ ယေဝ ပဿိတဗ္ဗံ၊ ကာယေနပိ ရူပံ ယေဝ ပဿိတဗ္ဗံ၊ မနသာပိ ရူပံ ယေဝ ပဿိတဗ္ဗံ၊ စက္ခုနာပိ သဒ္ဒေါ ယေဝ သောတဗ္ဗော၊ ဃာနေနပိ သဒ္ဒေါ ယေဝ သောတဗ္ဗော၊ ဇိဝှါယပိ သဒ္ဒေါ ယေဝ သောတဗ္ဗော၊ ကာယေနပိ သဒ္ဒေါ ယေဝ သောတဗ္ဗော၊ မနသာပိ သဒ္ဒေါ ယေဝ သောတဗ္ဗော၊ စက္ခုနာပိ ဂန္ဓော ယေဝ ဃာယိတဗ္ဗော၊ သောတေနပိ ဂန္ဓော ယေဝ ဃာယိတဗ္ဗော၊ ဇိဝှါယပိ ဂန္ဓော ယေဝ ဃာယိတဗ္ဗော၊ ကာယေနပိ ဂန္ဓော ယေဝ ဃာယိတဗ္ဗော၊ မနသာပိ ဂန္ဓော ယေဝ ဃာယိတဗ္ဗော၊ စက္ခုနာပိ ရသော ယေဝ သာယိတဗ္ဗော၊ သောတေနပိ ရသော ယေဝ သာယိတဗ္ဗော၊ ဃာနေနပိ ရသော ယေဝ သာယိတဗ္ဗော၊ ကာယေနပိ ရသော ယေဝ သာယိတဗ္ဗော၊ မနသာပိ ရသော ယေဝ သာယိတဗ္ဗော၊ စက္ခုနာပိ ဖောဋ္ဌဗ္ဗံ ယေဝ ဖုသိတဗ္ဗံ၊ သောတေနပိ ဖောဋ္ဌဗ္ဗံ ယေဝ ဖုသိတဗ္ဗံ၊ ဃာနေနပိ ဖောဋ္ဌဗ္ဗံ ယေဝ ဖုသိတဗ္ဗံ၊ ဇိဝှါယပိ ဖောဋ္ဌဗ္ဗံ ယေဝ ဖုသိတဗ္ဗံ၊ မနသာပိ ဖောဋ္ဌဗ္ဗံ ယေဝ ဖုသိတဗ္ဗံ၊ စက္ခုနာပိ ဓမ္မံ ယေဝ ဝိဇာနိတဗ္ဗံ၊ သောတေနပိ ဓမ္မံ ယေဝ ဝိဇာနိတဗ္ဗံ၊ ဃာနေနပိ ဓမ္မံ ယေဝ ဝိဇာနိတဗ္ဗံ၊ ဇိဝှါယပိ ဓမ္မံ ယေဝ ဝိဇာနိတဗ္ဗံ၊ ကာယေနပိ ဓမ္မံ ယေဝ ဝိဇာနိတဗ္ဗ’’န္တိ? ‘‘န ဟိ ဘန္တေ’’တိ.

‘‘န ခေါ တေ၊ မဟာရာဇ၊ ယုဇ္ဇတိ ပုရိမေန ဝါ ပစ္ဆိမံ၊ ပစ္ဆိမေန ဝါ ပုရိမံ၊ ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ မယံ ဣဓ ပါသာဒေ နိသိန္နာ ဣမေသု ဇာလဝါတပါနေသု ဥဂ္ဃါဋိတေသု မဟန္တေန အာကာသေန ဗဟိမုခါ သုဋ္ဌုတရံ ရူပံ ပဿာမ၊ ဧဝမေတေန အဗ္ဘန္တရေ ဇီဝေနာပိ စက္ခုဒွါရေသု ဥဂ္ဃါဋိတေသု မဟန္တေန အာကာသေန သုဋ္ဌုတရံ ရူပံ ပဿိတဗ္ဗံ၊ သောတေသု ဥဂ္ဃါဋိတေသု။ပေ။ ဃာနေ ဥဂ္ဃါဋိတေ။ပေ။ ဇိဝှါယ ဥဂ္ဃါဋိတာယ။ပေ။ ကာယေ ဥဂ္ဃါဋိတေ မဟန္တေန အာကာသေန သုဋ္ဌုတရံ သဒ္ဒေါ သောတဗ္ဗော၊ ဂန္ဓော ဃာယိတဗ္ဗော၊ ရသော သာယိတဗ္ဗော၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗော ဖုသိတဗ္ဗော’’တိ? ‘‘န ဟိ ဘန္တေ’’တိ.

‘‘န ခေါ တေ၊ မဟာရာဇ၊ ယုဇ္ဇတိ ပုရိမေန ဝါ ပစ္ဆိမံ၊ ပစ္ဆိမေန ဝါ ပုရိမံ၊ ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အယံ ဒိန္နော နိက္ခမိတွာ ဗဟိဒွါရကောဋ္ဌကေ တိဋ္ဌေယျ၊ ဇာနာသိ တွံ၊ မဟာရာဇ၊ ‘အယံ ဒိန္နော နိက္ခမိတွာ ဗဟိဒွါရကောဋ္ဌကေ ဌိတော’’’တိ? ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ၊ ဇာနာမီ’’တိ. ‘‘ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အယံ ဒိန္နော အန္တော ပဝိသိတွာ တဝ ပုရတော တိဋ္ဌေယျ၊ ဇာနာသိ တွံ၊ မဟာရာဇ၊ ‘အယံ ဒိန္နော အန္တော ပဝိသိတွာ မမ ပုရတော ဌိတော’’’တိ? ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ၊ ဇာနာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အဗ္ဘန္တရေ သော ဇီဝေါ ဇိဝှါယ ရသေ နိက္ခိတ္တေ ဇာနေယျ အမ္ဗိလတ္တံ ဝါ လဝဏတ္တံ ဝါ တိတ္တကတ္တံ ဝါ ကဋုကတ္တံ ဝါ ကသာယတ္တံ ဝါ မဓုရတ္တံ ဝါ’’တိ? ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ၊ ဇာနေယျာ’’တိ. ‘‘တေ ရသေ အန္တော ပဝိဋ္ဌေ ဇာနေယျ အမ္ဗိလတ္တံ ဝါ လဝဏတ္တံ ဝါ တိတ္တကတ္တံ ဝါ ကဋုကတ္တံ ဝါ ကသာယတ္တံ ဝါ မဓုရတ္တံ ဝါ’’တိ. ‘‘န ဟိ ဘန္တေ’’တိ.

‘‘န ခေါ တေ၊ မဟာရာဇ၊ ယုဇ္ဇတိ ပုရိမေန ဝါ ပစ္ဆိမံ၊ ပစ္ဆိမေန ဝါ ပုရိမံ၊ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကောစိဒေဝ ပုရိသော မဓုဃဋသတံ အာဟရာပေတွာ မဓုဒေါဏိံ ပူရာပေတွာ ပုရိသဿ မုခံ ပိဒဟိတွာ [ပိဒဟိတွာဝ (က.)] မဓုဒေါဏိယာ ပက္ခိပေယျ၊ ဇာနေယျ၊ မဟာရာဇ၊ သော ပုရိသော မဓုံ သမ္ပန္နံ ဝါ န သမ္ပန္နံ ဝါ’’တိ? ‘‘န ဟိ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ကေန ကာရဏေနာ’’တိ. ‘‘န ဟိ တဿ၊ ဘန္တေ၊ မုခေ မဓု ပဝိဋ္ဌ’’န္တိ.

‘‘န ခေါ တေ၊ မဟာရာဇ၊ ယုဇ္ဇတိ ပုရိမေန ဝါ ပစ္ဆိမံ၊ ပစ္ဆိမေန ဝါ ပုရိမ’’န္တိ. ‘‘နာဟံ ပဋိဗလော တယာ ဝါဒိနာ သဒ္ဓိံ သလ္လပိတုံ၊ သာဓု၊ ဘန္တေ၊ အတ္ထံ ဇပ္ပေဟီ’’တိ.

ထေရော အဘိဓမ္မသံယုတ္တာယ ကထာယ ရာဇာနံ မိလိန္ဒံ သညာပေသိ – ‘‘ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ စက္ခုဉ္စ ပဋိစ္စ ရူပေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စက္ခုဝိညာဏံ၊ တံသဟဇာတာ ဖဿော ဝေဒနာ သညာ စေတနာ ဧကဂ္ဂတာ ဇီဝိတိန္ဒြိယံ မနသိကာရောတိ ဧဝမေတေ ဓမ္မာ ပစ္စယတော ဇာယန္တိ၊ န ဟေတ္ထ ဝေဒဂူ ဥပလဗ္ဘတိ၊ သောတဉ္စ ပဋိစ္စ သဒ္ဒေ စ။ပေ။ မနဉ္စ ပဋိစ္စ ဓမ္မေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ မနောဝိညာဏံ၊ တံသဟဇာတာ ဖဿော ဝေဒနာ သညာ စေတနာ ဧကဂ္ဂတာ ဇီဝိတိန္ဒြိယံ မနသိကာရောတိ ဧဝမေတေ ဓမ္မာ ပစ္စယတော ဇာယန္တိ၊ န ဟေတ္ထ ဝေဒဂူ ဥပလဗ္ဘတီ’’တိ.

‘‘ကလ္လောသိ၊ ဘန္တေ နာဂသေနာ’’တိ.

ဝေဒဂူပဉှော ဆဋ္ဌော.

၇. စက္ခုဝိညာဏာဒိပဉှော

၇. ရာဇာ အာဟ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယတ္ထ စက္ခုဝိညာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တတ္ထ မနောဝိညာဏမ္ပိ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ယတ္ထ စက္ခုဝိညာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တတ္ထ မနောဝိညာဏမ္ပိ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ.

‘‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ပဌမံ စက္ခုဝိညာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ပစ္ဆာ မနောဝိညာဏံ၊ ဥဒါဟု မနောဝိညာဏံ ပဌမံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ပစ္ဆာ စက္ခုဝိညာဏ’’န္တိ? ‘‘ပဌမံ၊ မဟာရာဇ၊ စက္ခုဝိညာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ပစ္ဆာ မနောဝိညာဏ’’န္တိ.

‘‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ စက္ခုဝိညာဏံ မနောဝိညာဏံ အာဏာပေတိ ‘ယတ္ထာဟံ ဥပ္ပဇ္ဇာမိ၊ တွမ္ပိ တတ္ထ ဥပ္ပဇ္ဇာဟီ’တိ၊ ဥဒါဟု မနောဝိညာဏံ စက္ခုဝိညာဏံ အာဏာပေတိ ‘ယတ္ထ တွံ ဥပ္ပဇ္ဇိဿသိ၊ အဟမ္ပိ တတ္ထ ဥပ္ပဇ္ဇိဿာမီ’’’တိ? ‘‘န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ အနာလာပေါ တေသံ အညမညေဟီ’’တိ.

‘‘ကထံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယတ္ထ စက္ခုဝိညာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တတ္ထ မနောဝိညာဏမ္ပိ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘နိန္နတ္တာ စ၊ မဟာရာဇ၊ ဒွါရတ္တာ စ စိဏ္ဏတ္တာ စ သမုဒါစရိတတ္တာ စာ’’တိ.

‘‘ကထံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ နိန္နတ္တာ ယတ္ထ စက္ခုဝိညာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တတ္ထ မနောဝိညာဏမ္ပိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ? ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ဒေဝေ ဝဿန္တေ ကတမေန ဥဒကံ ဂစ္ဆေယျာ’’တိ? ‘‘ယေန၊ ဘန္တေ၊ နိန္နံ၊ တေန ဂစ္ဆေယျာ’’တိ. ‘‘အထာပရေန သမယေန ဒေဝေါ ဝဿေယျ၊ ကတမေန တံ ဥဒကံ ဂစ္ဆေယျာ’’တိ. ‘‘ယေန၊ ဘန္တေ၊ ပုရိမံ ဥဒကံ ဂတံ၊ တမ္ပိ တေန ဂစ္ဆေယျာ’’တိ.

‘‘ကိံ နုံ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိမံ ဥဒကံ ပစ္ဆိမံ ဥဒကံ အာဏာပေတိ ‘ယေနာဟံ ဂစ္ဆာမိ၊ တွမ္ပိ တေန ဂစ္ဆာဟီ’တိ၊ ပစ္ဆိမံ ဝါ ဥဒကံ ပုရိမံ ဥဒကံ အာဏာပေတိ ‘ယေန တွံ ဂစ္ဆိဿသိ၊ အဟမ္ပိ တေန ဂစ္ဆိဿာမီ’’’တိ. ‘‘န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ အနာလာပေါ တေသံ အညမညေဟိ၊ နိန္နတ္တာ ဂစ္ဆန္တီ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ နိန္နတ္တာ ယတ္ထ စက္ခုဝိညာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တတ္ထ မနောဝိညာဏမ္ပိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ န စက္ခုဝိညာဏံ မနောဝိညာဏံ အာဏာပေတိ ‘ယတ္ထာဟံ ဥပ္ပဇ္ဇာမိ၊ တွမ္ပိ တတ္ထ ဥပ္ပဇ္ဇာဟီ’တိ၊ နာပိ မနောဝိညာဏံ စက္ခုဝိညာဏံ အာဏာပေတိ ‘ယတ္ထ တွံ ဥပ္ပဇ္ဇိဿသိ၊ အဟမ္ပိ တတ္ထ ဥပ္ပဇ္ဇိဿာမီ’တိ၊ အနာလာပေါ တေသံ အညမညေဟိ၊ နိန္နတ္တာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီ’’’တိ.

‘‘ကထံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဒွါရတ္တာ ယတ္ထ စက္ခုဝိညာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တတ္ထ မနောဝိညာဏမ္ပိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ? အပေပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ရညော ပစ္စန္တိမံ နဂရံ အဿ ဒဠှပါကာရတောရဏံ ဧကဒွါရံ၊ တတော ပုရိသော နိက္ခမိတုကာမော ဘဝေယျ၊ ကတမေန နိက္ခမေယျာ’’တိ? ‘‘ဒွါရေန၊ ဘန္တေ၊ နိက္ခမေယျာ’’တိ. ‘‘အထာပရော ပုရိသော နိက္ခမိတုကာမော ဘဝေယျ၊ ကတမေန သော နိက္ခမေယျာ’’တိ? ‘‘ယေန၊ ဘန္တေ၊ ပုရိမော ပုရိသော နိက္ခန္တော၊ သောပိ တေန နိက္ခမေယျာ’’တိ.

‘‘ကိံ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိမော ပုရိသော ပစ္ဆိမံ ပုရိသံ အာဏာပေတိ ‘ယေနာဟံ ဂစ္ဆာမိ၊ တွမ္ပိ တေန ဂစ္ဆာဟီ’တိ၊ ပစ္ဆိမော ဝါ ပုရိသော ပုရိမံ ပုရိသံ အာဏာပေတိ ‘ယေန တွံ ဂစ္ဆိဿသိ၊ အဟမ္ပိ တေန ဂစ္ဆိဿာမီ’တိ. ‘‘န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ အနာလာပေါ တေသံ အညမညေဟိ၊ ဒွါရတ္တာ ဂစ္ဆန္တီ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒွါရတ္တာ ယတ္ထ စက္ခုဝိညာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တတ္ထ မနောဝိညာဏမ္ပိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ န စက္ခုဝိညာဏံ မနောဝိညာဏံ အာဏာပေတိ ‘ယတ္ထာဟံ ဥပ္ပဇ္ဇာမိ၊ တွမ္ပိ တတ္ထ ဥပ္ပဇ္ဇာဟီ’တိ၊ နာပိ မနောဝိညာဏံ စက္ခုဝိညာဏံ အာဏာပေတိ ‘ယတ္ထ တွံ ဥပ္ပဇ္ဇိဿသိ၊ အဟမ္ပိ တတ္ထ ဥပ္ပဇ္ဇိဿာမီ’တိ၊ အနာလာပေါ တေသံ အညမညေဟိ၊ ဒွါရတ္တာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီ’’တိ.

‘‘ကထံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ စိဏ္ဏတ္တာ ယတ္ထ စက္ခုဝိညာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တတ္ထ မနောဝိညာဏမ္ပိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ?ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ပဌမံ ဧကံ သကဋံ ဂစ္ဆေယျ၊ အထ ဒုတိယံ သကဋံ ကတမေန ဂစ္ဆေယျာ’’တိ? ‘‘ယေန၊ ဘန္တေ၊ ပုရိမံ သကဋံ ဂတံ၊ တမ္ပိ တေန ဂစ္ဆေယျာ’’တိ.

‘‘ကိံ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိမံ သကဋံ ပစ္ဆိမံ သကဋံ အာဏာပေတိ ‘ယေနာဟံ ဂစ္ဆာမိ၊ တွမ္ပိ တေန ဂစ္ဆာဟီ’တိ၊ ပစ္ဆိမံ ဝါ သကဋံ ပုရိမံ သကဋံ အာဏာပေတိ ‘ယေန တွံ ဂစ္ဆိဿသိ၊ အဟမ္ပိ တေန ဂစ္ဆိဿာမီ’’’တိ. ‘‘န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ အနာလာပေါ တေသံ အညမညေဟိ၊ စိဏ္ဏတ္တာ ဂစ္ဆန္တီ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ စိဏ္ဏတ္တာ ယတ္ထ စက္ခုဝိညာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တတ္ထ မနောဝိညာဏမ္ပိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ န စက္ခုဝိညာဏံ မနောဝိညာဏံ အာဏာပေတိ ‘ယတ္ထာဟံ ဥပ္ပဇ္ဇာမိ၊ တွမ္ပိ တတ္ထ ဥပ္ပဇ္ဇာဟီ’တိ၊ နာပိ မနောဝိညာဏံ စက္ခုဝိညာဏံ အာဏာပေတိ ‘ယတ္ထ တွံ ဥပ္ပဇ္ဇိဿသိ၊ အဟမ္ပိ တတ္ထ ဥပ္ပဇ္ဇိဿာမီ’တိ၊ အနာလာပေါ တေသံ အညမညေဟိ၊ စိဏ္ဏတ္တာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီ’’တိ.

‘‘ကထံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ သမုဒါစရိတတ္တာ ယတ္ထ စက္ခုဝိညာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တတ္ထ မနောဝိညာဏမ္ပိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ? ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မုဒ္ဒါဂဏနာသင်္ချာလေခါသိပ္ပဋ္ဌာနေသု အာဒိကမ္မိကဿ ဒန္ဓာယနာ ဘဝတိ၊ အထာပရေန သမယေန နိသမ္မကိရိယာယ သမုဒါစရိတတ္တာ အဒန္ဓာယနာ ဘဝတိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သမုဒါစရိတတ္တာ ယတ္ထ စက္ခုဝိညာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တတ္ထ မနောဝိညာဏမ္ပိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ န စက္ခုဝိညာဏံ မနောဝိညာဏံ အာဏာပေတိ ‘ယတ္ထာဟံ ဥပ္ပဇ္ဇာမိ၊ တွမ္ပိ တတ္ထ ဥပ္ပဇ္ဇာဟီ’တိ၊ နာပိ မနောဝိညာဏံ စက္ခုဝိညာဏံ အာဏာပေတိ ‘ယတ္ထ တွံ ဥပ္ပဇ္ဇိဿသိ၊ အဟမ္ပိ တတ္ထ ဥပ္ပဇ္ဇိဿာမီ’တိ၊ အနာလာပေါ တေသံ အညမညေဟိ၊ သမုဒါစရိတတ္တာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီ’’တိ.

‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယတ္ထ သောတဝိညာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တတ္ထ မနောဝိညာဏမ္ပိ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ။ပေ။ ယတ္ထ ဃာနဝိညာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ပေ။ ယတ္ထ ဇိဝှါဝိညာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ။ပေ။ ယတ္ထ ကာယဝိညာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တတ္ထ မနောဝိညာဏမ္ပိ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ယတ္ထ ကာယဝိညာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တတ္ထ မနောဝိညာဏမ္ပိ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ.

‘‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ပဌမံ ကာယဝိညာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ပစ္ဆာ မနောဝိညာဏံ၊ ဥဒါဟု မနောဝိညာဏံ ပဌမံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ပစ္ဆာ ကာယဝိညာဏ’’န္တိ? ‘‘ကာယဝိညာဏံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဌမံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ပစ္ဆာ မနောဝိညာဏ’’န္တိ.

‘‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊။ပေ။ အနာလာပေါ တေသံ အညမညေဟိ၊ သမုဒါစရိတတ္တာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီ’’တိ.

‘‘ကလ္လောသိ၊ ဘန္တေ နာဂသေနာ’’တိ.

စက္ခုဝိညာဏာဒိပဉှော သတ္တမော.

၈. ဖဿလက္ခဏပဉှော

၈. ရာဇာ အာဟ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယတ္ထ မနောဝိညာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဖဿောပိ ဝေဒနာပိ တတ္ထ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ယတ္ထ မနောဝိညာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဖဿောပိ တတ္ထ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဝေဒနာပိ တတ္ထ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ သညာပိ တတ္ထ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ စေတနာပိ တတ္ထ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဝိတက္ကောပိ တတ္ထ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဝိစာရောပိ တတ္ထ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ သဗ္ဗေပိ ဖဿပ္ပမုခါ ဓမ္မာ တတ္ထ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီ’’တိ.

‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကိံလက္ခဏော ဖဿော’’တိ? ‘‘ဖုသနလက္ခဏော၊ မဟာရာဇ၊ ဖဿော’’တိ.

‘‘ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဒွေ မေဏ္ဍာ ယုဇ္ဈေယျုံ၊ တေသု ယထာ ဧကော မေဏ္ဍော၊ ဧဝံ စက္ခု ဒဋ္ဌဗ္ဗံ ယထာ ဒုတိယော မေဏ္ဍော၊ ဧဝံ ရူပံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ယထာ တေသံ သန္နိပါတော၊ ဧဝံ ဖဿော ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ.

‘‘ဘိယျော ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဒွေ ပါဏီ ဝဇ္ဇေယျုံ၊ တေသု ယထာ ဧကော ပါဏိ၊ ဧဝံ စက္ခု ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ယထာ ဒုတိယော ပါဏိ၊ ဧဝံ ရူပံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ယထာ တေသံ သန္နိပါတော၊ ဧဝံ ဖဿော ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ.

‘‘ဘိယျော ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဒွေ သမ္မာ ဝဇ္ဇေယျုံ၊ တေသု ယထာ ဧကော သမ္မော၊ ဧဝံ စက္ခု ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ယထာ ဒုတိယော သမ္မော၊ ဧဝံ ရူပံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ယထာ တေသံ သန္နိပါတော၊ ဧဝံ ဖဿော ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ.

‘‘ကလ္လောသိ၊ ဘန္တေ နာဂသေနာ’’တိ.

ဖဿလက္ခဏပဉှော အဋ္ဌမော.

၉. ဝေဒနာလက္ခဏပဉှော

၉. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကိံလက္ခဏာ ဝေဒနာ’’တိ? ‘‘ဝေဒယိတလက္ခဏာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝေဒနာ အနုဘဝနလက္ခဏာ စာ’’တိ.

‘‘ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကောစိဒေဝ ပုရိသော ရညော အဓိကာရံ ကရေယျ၊ တဿ ရာဇာ တုဋ္ဌော အဓိကာရံ ဒဒေယျ၊ သော တေန အဓိကာရေန ပဉ္စဟိ ကာမဂုဏေဟိ သမပ္ပိတော သမင်္ဂိဘူတော ပရိစရေယျ၊ တဿ ဧဝမဿ ‘မယာ ခေါ ပုဗ္ဗေ ရညော အဓိကာရော ကတော၊ တဿ မေ ရာဇာ တုဋ္ဌော အဓိကာရံ အဒါသိ၊ သွာဟံ တတောနိဒါနံ ဣမံ ဧဝရူပံ ဝေဒနံ ဝေဒယာမီ’တိ.

‘‘ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ကောစိဒေဝ ပုရိသော ကုသလံ ကမ္မံ ကတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇေယျ၊ သော စ တတ္ထ ဒိဗ္ဗေဟိ ပဉ္စဟိ ကာမဂုဏေဟိ သမပ္ပိတော သမင်္ဂိဘူတော ပရိစရေယျ၊ တဿ ဧဝမဿ ‘သွာဟံ ခေါ ပုဗ္ဗေ ကုသလံ ကမ္မံ အကာသိံ၊ သောဟံ တတောနိဒါနံ ဣမံ ဧဝရူပံ ဝေဒနံ ဝေဒယာမီ’တိ၊ ဧဝံ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝေဒယိတလက္ခဏာ ဝေဒနာ အနုဘဝနလက္ခဏာ စာ’’တိ.

‘‘ကလ္လောသိ၊ ဘန္တေ နာဂသေနာ’’တိ.

ဝေဒနာလက္ခဏပဉှော နဝမော.

၁၀. သညာလက္ခဏပဉှော

၁၀. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကိံလက္ခဏာ သညာ’’တိ? ‘‘သဉ္ဇာနနလက္ခဏာ၊ မဟာရာဇ၊ သညာ. ကိံ သဉ္ဇာနာတိ? နီလမ္ပိ သဉ္ဇာနာတိ၊ ပီတမ္ပိ သဉ္ဇာနာတိ၊ လောဟိတမ္ပိ သဉ္ဇာနာတိ၊ ဩဒါတမ္ပိ သဉ္ဇာနာတိ၊ မဉ္ဇိဋ္ဌမ္ပိ [မဉ္ဇေဋ္ဌမ္ပိ (သီ. ပီ.)] သဉ္ဇာနာတိ. ဧဝံ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သဉ္ဇာနနလက္ခဏာ သညာ’’တိ.

‘‘ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ရညော ဘဏ္ဍာဂါရိကော ဘဏ္ဍာဂါရံ ပဝိသိတွာ နီလပီတလောဟိတောဒါတမဉ္ဇိဋ္ဌာနိ [မဉ္ဇေဋ္ဌာနိ (သီ. ပီ.)] ရာဇဘောဂါနိ ရူပါနိ ပဿိတွာ သဉ္ဇာနာတိ. ဧဝံ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သဉ္ဇာနနလက္ခဏာ သညာ’’တိ.

‘‘ကလ္လောသိ၊ ဘန္တေ နာဂသေနာ’’တိ.

သညာလက္ခဏပဉှော ဒသမော.

၁၁. စေတနာလက္ခဏပဉှော

၁၁. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကိံလက္ခဏာ စေတနာ’’တိ? ‘‘စေတယိတလက္ခဏာ၊ မဟာရာဇ၊ စေတနာ အဘိသင်္ခရဏလက္ခဏာ စာ’’တိ.

‘‘ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကောစိဒေဝ ပုရိသော ဝိသံ အဘိသင်္ခရိတွာ အတ္တနာ စ ပိဝေယျ၊ ပရေ စ ပါယေယျ၊ သော အတ္တနာပိ ဒုက္ခိတော ဘဝေယျ၊ ပရေပိ ဒုက္ခိတာ ဘဝေယျုံ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဓေကစ္စော ပုဂ္ဂလော အကုသလံ ကမ္မံ စေတနာယ စေတယိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇေယျ. ယေပိ တဿ အနုသိက္ခန္တိ၊ တေပိ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇန္တိ.

‘‘ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ကောစိဒေဝ ပုရိသော သပ္ပိနဝနီတတေလမဓုဖာဏိတံ ဧကဇ္ဈံ အဘိသင်္ခရိတွာ အတ္တနာ စ ပိဝေယျ၊ ပရေ စ ပါယေယျ၊ သော အတ္တနာ သုခိတော ဘဝေယျ၊ ပရေပိ သုခိတာ ဘဝေယျုံ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဓေကစ္စော ပုဂ္ဂလော ကုသလံ ကမ္မံ စေတနာယ စေတယိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇတိ. ယေပိ တဿ အနုသိက္ခန္တိ၊ တေပိ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇန္တိ. ဧဝံ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ စေတယိတလက္ခဏာ စေတနာ အဘိသင်္ခရဏလက္ခဏာ စာ’’တိ.

‘‘ကလ္လောသိ၊ ဘန္တေ နာဂသေနာ’’တိ.

စေတနာလက္ခဏပဉှော ဧကာဒသမော.

၁၂. ဝိညာဏလက္ခဏပဉှော

၁၂. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကိံလက္ခဏံ ဝိညာဏ’’န္တိ? ‘‘ဝိဇာနနလက္ခဏံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိညာဏ’’န္တိ.

‘‘ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ နဂရဂုတ္တိကော မဇ္ဈေ နဂရသိင်္ဃာဋကေ နိသိန္နော ပဿေယျ ပုရတ္ထိမဒိသတော ပုရိသံ အာဂစ္ဆန္တံ၊ ပဿေယျ ဒက္ခိဏဒိသတော ပုရိသံ အာဂစ္ဆန္တံ၊ ပဿေယျ ပစ္ဆိမဒိသတော ပုရိသံ အာဂစ္ဆန္တံ၊ ပဿေယျ ဥတ္တရဒိသတော ပုရိသံ အာဂစ္ဆန္တံ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယဉ္စ ပုရိသော စက္ခုနာ ရူပံ ပဿတိ၊ တံ ဝိညာဏေန ဝိဇာနာတိ. ယဉ္စ သောတေန သဒ္ဒံ သုဏာတိ၊ တံ ဝိညာဏေန ဝိဇာနာတိ. ယဉ္စ ဃာနေန ဂန္ဓံ ဃာယတိ၊ တံ ဝိညာဏေန ဝိဇာနာတိ. ယဉ္စ ဇိဝှါယ ရသံ သာယတိ၊ တံ ဝိညာဏေန ဝိဇာနာတိ. ယဉ္စ ကာယေန ဖောဋ္ဌဗ္ဗံ ဖုသတိ၊ တံ ဝိညာဏေန ဝိဇာနာတိ၊ ယဉ္စ မနသာ ဓမ္မံ ဝိဇာနာတိ၊ တံ ဝိညာဏေန ဝိဇာနာတိ. ဧဝံ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိဇာနနလက္ခဏံ ဝိညာဏ’’န္တိ.

‘‘ကလ္လောသိ၊ ဘန္တေ နာဂသေနာ’’တိ.

ဝိညာဏလက္ခဏပဉှော ဒွါဒသမော.

၁၃. ဝိတက္ကလက္ခဏပဉှော

၁၃. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကိံလက္ခဏော ဝိတက္ကော’’တိ? ‘‘အပ္ပနာလက္ခဏော မဟာရာဇ၊ ဝိတက္ကော’’တိ.

‘‘ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝဍ္ဎကီ သုပရိကမ္မကတံ ဒါရုံ သန္ဓိသ္မိံ အပ္ပေတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အပ္ပနာလက္ခဏော ဝိတက္ကော’’တိ.

‘‘ကလ္လောသိ၊ ဘန္တေ နာဂသေနာ’’တိ.

ဝိတက္ကလက္ခဏပဉှော တေရသမော.

၁၄. ဝိစာရလက္ခဏပဉှော

၁၄. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကိံလက္ခဏော ဝိစာရော’’တိ? ‘‘အနုမဇ္ဇနလက္ခဏော၊ မဟာရာဇ၊ ဝိစာရော’’တိ.

‘‘ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကံသထာလံ အာကောဋိတံ ပစ္ဆာ အနုရဝတိ အနုသန္ဒဟတိ [အနုသဒ္ဒါယတိ (က.)]၊ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အာကောဋနာ၊ ဧဝံ ဝိတက္ကော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. ယထာ အနုရဝနာ [အနုမဇ္ဇနာ (က.)]၊ ဧဝံ ဝိစာရော ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ.

‘‘ကလ္လောသိ၊ ဘန္တေ နာဂသေနာ’’တိ.

ဝိစာရလက္ခဏပဉှော စုဒ္ဒသမော.

ဝိစာရဝဂ္ဂေါ တတိယော.

ဣမသ္မိံ ဝဂ္ဂေ စုဒ္ဒသ ပဉှာ.