၃. ဉာဏပညာပဉှော

၃. ရာဇာ အာဟ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယဿ ဉာဏံ ဥပ္ပန္နံ၊ တဿ ပညာ ဥပ္ပန္နာ’’တိ? ‘‘အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ယဿ ဉာဏံ ဥပ္ပန္နံ၊ တဿ ပညာ ဥပ္ပန္နာ’’တိ. ‘‘ကိံ၊ ဘန္တေ၊ ယညေဝ ဉာဏံ သာ ယေဝ ပညာ’’တိ? ‘‘အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ယညေဝ ဉာဏံ သာ ယေဝ ပညာ’’တိ. ‘‘ယဿ ပန၊ ဘန္တေ၊ တညေဝ ဉာဏံ သာ ယေဝ ပညာ ဥပ္ပန္နာ၊ ကိံ သမ္မုယှေယျ သော၊ ဥဒါဟု န သမ္မုယှေယျာ’’တိ? ‘‘ကတ္ထစိ၊ မဟာရာဇ၊ သမ္မုယှေယျ၊ ကတ္ထစိ န သမ္မုယှေယျာ’’တိ. ‘‘ကုဟိံ၊ ဘန္တေ၊ သမ္မုယှေယျာ’’တိ? ‘‘အညာတပုဗ္ဗေသု ဝါ၊ မဟာရာဇ၊ သိပ္ပဋ္ဌာနေသု၊ အဂတပုဗ္ဗာယ ဝါ ဒိသာယ၊ အဿုတပုဗ္ဗာယ ဝါ နာမပညတ္တိယာ သမ္မုယှေယျာ’’တိ. ‘‘ကုဟိံ န သမ္မုယှေယျာ’’တိ? ‘‘ယံ ခေါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တာယ ပညာယ ကတံ ‘အနိစ္စ’န္တိ ဝါ ‘ဒုက္ခ’န္တိ ဝါ ‘အနတ္တာ’တိ ဝါ၊ တဟိံ န သမ္မုယှေယျာ’’တိ. ‘‘မောဟော ပနဿ၊ ဘန္တေ၊ ကုဟိံ ဂစ္ဆတီ’’တိ? ‘‘မောဟော ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဉာဏေ ဥပ္ပန္နမတ္တေ တတ္ထေဝ နိရုဇ္ဈတီ’’တိ.

‘‘ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကောစိဒေဝ ပုရိသော အန္ဓကာရဂေဟေ ပဒီပံ အာရောပေယျ၊ တတော အန္ဓကာရော နိရုဇ္ဈေယျ၊ အာလောကော ပါတုဘဝေယျ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဉာဏေ ဥပ္ပန္နမတ္တေ မောဟော တတ္ထေဝ နိရုဇ္ဈတီ’’တိ.

‘‘ပညာ ပန၊ ဘန္တေ၊ ကုဟိံ ဂစ္ဆတီ’’တိ? ‘‘ပညာပိ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သကိစ္စယံ ကတွာ တတ္ထေဝ နိရုဇ္ဈတိ၊ ယံ ပန တာယ ပညာယ ကတံ ‘အနိစ္စ’န္တိ ဝါ ‘ဒုက္ခ’န္တိ ဝါ ‘အနတ္တာ’တိ ဝါ၊ တံ န နိရုဇ္ဈတီ’’တိ.

‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယံ ပနေတံ ဗြူသိ ‘ပညာ သကိစ္စယံ ကတွာ တတ္ထေဝ နိရုဇ္ဈတိ၊ ယံ ပန တာယ ပညာယ ကတံ ‘အနိစ္စ’န္တိ ဝါ ‘ဒုက္ခ’န္တိ ဝါ ‘အနတ္တာ’တိ ဝါ၊ တံ န နိရုဇ္ဈတီ’တိ၊ တဿ ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ယော ကောစိ ပုရိသော ရတ္တိံ လေခံ ပေသေတုကာမော လေခကံ ပက္ကောသာပေတွာ ပဒီပံ အာရောပေတွာ လေခံ လိခါပေယျ၊ လိခိတေ ပန လေခေ ပဒီပံ ဝိဇ္ဈာပေယျ၊ ဝိဇ္ဈာပိတေပိ ပဒီပေ လေခံ န ဝိနဿေယျ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ပညာ သကိစ္စယံ ကတွာ တတ္ထေဝ နိရုဇ္ဈတိ၊ ယံ ပန တာယ ပညာယ ကတံ ‘အနိစ္စ’န္တိ ဝါ ‘ဒုက္ခ’န္တိ ဝါ ‘အနတ္တာ’တိ ဝါ၊ တံ န နိရုဇ္ဈတီ’’တိ.

‘‘ဘိယျော ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရတ္ထိမေသု ဇနပဒေသု မနုဿာ အနုဃရံ ပဉ္စ ပဉ္စ ဥဒကဃဋကာနိ ဌပေန္တိ အာလိမ္ပနံ ဝိဇ္ဈာပေတုံ၊ ဃရေ ပဒိတ္တေ တာနိ ပဉ္စ ဥဒကဃဋကာနိ ဃရဿူပရိ ခိပန္တိ၊ တတော အဂ္ဂိ ဝိဇ္ဈာယတိ၊ ကိံ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တေသံ မနုဿာနံ ဧဝံ ဟောတိ ‘ပုန တေဟိ ဃဋေဟိ ဃဋကိစ္စံ ကရိဿာမာ’’’တိ? ‘‘န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ အလံ တေဟိ ဃဋေဟိ၊ ကိံ တေဟိ ဃဋေဟီ’’တိ? ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပဉ္စ ဥဒကဃဋကာနိ၊ ဧဝံ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဝီရိယိန္ဒြိယံ သတိန္ဒြိယံ သမာဓိန္ဒြိယံ ပညိန္ဒြိယံ. ယထာ တေ မနုဿာ၊ ဧဝံ ယောဂါဝစရော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. ယထာ အဂ္ဂိ၊ ဧဝံ ကိလေသာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ယထာ ပဉ္စဟိ ဥဒကဃဋကေဟိ အဂ္ဂိ ဝိဇ္ဈာပီယတိ၊ ဧဝံ ပဉ္စိန္ဒြိယေဟိ ကိလေသာ ဝိဇ္ဈာပိယန္တိ၊ ဝိဇ္ဈာပိတာပိ ကိလေသာ န ပုန သမ္ဘဝန္တိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ပညာ သကိစ္စယံ ကတွာ တတ္ထေဝ နိရုဇ္ဈတိ၊ ယံ ပန တာယ ပညာယ ကတံ ‘အနိစ္စ’န္တိ ဝါ ‘ဒုက္ခ’န္တိ ဝါ ‘အနတ္တာ’တိ ဝါ၊ တံ န နိရုဇ္ဈတီ’’တိ.

‘‘ဘိယျော ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝေဇ္ဇော ပဉ္စမူလဘေသဇ္ဇာနိ ဂဟေတွာ ဂိလာနကံ ဥပသင်္ကမိတွာ တာနိ ပဉ္စမူလဘေသဇ္ဇာနိ ပိသိတွာ [ပိံသိတွာ (သီ. ပီ.)] ဂိလာနကံ ပါယေယျ၊ တေဟိ စ ဒေါသာ နိဒ္ဓမေယျုံ၊ ကိံ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တဿ ဝေဇ္ဇဿ ဧဝံ ဟောတိ ‘ပုန တေဟိ ပဉ္စမူလဘေသဇ္ဇေဟိ ဘေသဇ္ဇကိစ္စံ ကရိဿာမီ’’’တိ? ‘‘န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ အလံ တေဟိ ပဉ္စမူလဘေသဇ္ဇေဟိ၊ ကိံ တေဟိ ပဉ္စမူလဘေသဇ္ဇေဟီ’’တိ? ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပဉ္စမူလဘေသဇ္ဇာနိ၊ ဧဝံ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဝီရိယိန္ဒြိယံ သတိန္ဒြိယံ သမာဓိန္ဒြိယံ ပညိန္ဒြိယံ၊ ယထာ ဝေဇ္ဇော၊ ဧဝံ ယောဂါဝစရော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. ယထာ ဗျာဓိ၊ ဧဝံ ကိလေသာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ယထာ ဗျာဓိတော ပုရိသော၊ ဧဝံ ပုထုဇ္ဇနော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. ယထာ ပဉ္စမူလဘေသဇ္ဇေဟိ ဂိလာနဿ ဒေါသာ နိဒ္ဓန္တာ၊ ဒေါသေ နိဒ္ဓန္တေ ဂိလာနော အရောဂေါ ဟောတိ၊ ဧဝံ ပဉ္စိန္ဒြိယေဟိ ကိလေသာ နိဒ္ဓမီယန္တိ၊ နိဒ္ဓမိတာ စ ကိလေသာ န ပုန သမ္ဘဝန္တိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ပညာ သကိစ္စယံ ကတွာ တတ္ထေဝ နိရုဇ္ဈတိ၊ ယံ ပန တာယ ပညာယ ကတံ ‘အနိစ္စ’န္တိ ဝါ ‘ဒုက္ခ’န္တိ ဝါ ‘အနတ္တာ’တိ ဝါ၊ တံ န နိရုဇ္ဈတီ’’တိ.

‘‘ဘိယျော ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သင်္ဂါမာဝစရော ယောဓော ပဉ္စ ကဏ္ဍာနိ ဂဟေတွာ သင်္ဂါမံ ဩတရေယျ ပရသေနံ ဝိဇေတုံ၊ သော သင်္ဂါမဂတော တာနိ ပဉ္စ ကဏ္ဍာနိ ခိပေယျ၊ တေဟိ စ ပရသေနာ ဘိဇ္ဇေယျ၊ ကိံ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တဿ သင်္ဂါမာဝစရဿ ယောဓဿ ဧဝံ ဟောတိ ‘ပုန တေဟိ ကဏ္ဍေဟိ ကဏ္ဍကိစ္စံ ကရိဿာမီ’’’တိ? ‘‘န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ အလံ တေဟိ ကဏ္ဍေဟိ၊ ကိံ တေဟိ ကဏ္ဍေဟီ’’တိ? ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပဉ္စ ကဏ္ဍာနိ၊ ဧဝံ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဝီရိယိန္ဒြိယံ သတိန္ဒြိယံ သမာဓိန္ဒြိယံ ပညိန္ဒြိယံ. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သင်္ဂါမာဝစရော ယောဓော၊ ဧဝံ ယောဂါဝစရော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. ယထာ ပရသေနာ၊ ဧဝံ ကိလေသာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ယထာ ပဉ္စဟိ ကဏ္ဍေဟိ ပရသေနာ ဘိဇ္ဇတိ၊ ဧဝံ ပဉ္စိန္ဒြိယေဟိ ကိလေသာ ဘိဇ္ဇန္တိ၊ ဘဂ္ဂါ စ ကိလေသာ န ပုန သမ္ဘဝန္တိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ပညာ သကိစ္စယံ ကတွာ တတ္ထေဝ နိရုဇ္ဈတိ၊ ယံ ပန တာယ ပညာယ ကတံ ‘အနိစ္စ’န္တိ ဝါ ‘ဒုက္ခ’န္တိ ဝါ ‘အနတ္တာ’တိ ဝါ၊ တံ န နိရုဇ္ဈတီ’’တိ.

‘‘ကလ္လောသိ၊ ဘန္တေ နာဂသေနာ’’တိ.

ဉာဏပညာပဉှော တတိယော.