၅၄၂. ဥမင်္ဂဇာတကံ (၅)

၅၉၀. ‘‘ပဉ္စာလော သဗ္ဗသေနာယ၊ ဗြဟ္မဒတ္တောယမာဂတော၊

သာယံ ပဉ္စာလိယာ သေနာ၊ အပ္ပမေယျာ မဟောသဓ.

၅၉၁. ‘‘ဝီထိမတီ [ပိဋ္ဌိမတီ (သီ. ပီ.)၊ ဝိဒ္ဓိမတီ (သျာ.)] ပတ္တိမတီ၊ သဗ္ဗသင်္ဂါမကောဝိဒါ၊

ဩဟာရိနီ သဒ္ဒဝတီ၊ ဘေရိသင်္ခပ္ပဗောဓနာ.

၅၉၂. ‘‘လောဟဝိဇ္ဇာ အလင်္ကာရာ၊ ဓဇိနီ ဝါမရောဟိနီ၊

သိပ္ပိယေဟိ သုသမ္ပန္နာ၊ သူရေဟိ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ.

၅၉၃. ‘‘ဒသေတ္ထ ပဏ္ဍိတာ အာဟု၊ ဘူရိပညာ ရဟောဂမာ [ရဟောဂတာ (သျာ. က.)]၊

မာတာ ဧကာဒသီ ရညော၊ ပဉ္စာလိယံ ပသာသတိ.

၅၉၄. ‘‘အထေတ္ထေကသတံ ခတျာ၊ အနုယန္တာ ယသဿိနော၊

အစ္ဆိန္နရဋ္ဌာ ဗျထိတာ၊ ပဉ္စာလိယံ [ပဉ္စာလီနံ (ဗဟူသု)] ဝသံ ဂတာ.

၅၉၅. ‘‘ယံဝဒါ-တက္ကရာ ရညော၊ အကာမာ ပိယဘာဏိနော၊

ပဉ္စာလမနုယာယန္တိ၊ အကာမာ ဝသိနော ဂတာ.

၅၉၆. ‘‘တာယ သေနာယ မိထိလာ၊ တိသန္ဓိပရိဝါရိတာ၊

ရာဇဓာနီ ဝိဒေဟာနံ၊ သမန္တာ ပရိခညတိ.

၅၉၇. ‘‘ဥဒ္ဓံ တာရကဇာတာဝ၊ သမန္တာ ပရိဝါရိတာ၊

မဟောသဓ ဝိဇာနာဟိ၊ ကထံ မောက္ခော ဘဝိဿတိ’’.

၅၉၈. ‘‘ပါဒေ ဒေဝ ပသာရေဟိ၊ ဘုဉ္ဇ ကာမေ ရမဿု စ၊

ဟိတွာ ပဉ္စာလိယံ သေနံ၊ ဗြဟ္မဒတ္တော ပလာယိတိ’’ [ပလာယတိ (သီ. သျာ.)].

၅၉၉. ‘‘ရာဇာ သန္ထဝကာမော တေ၊ ရတနာနိ ပဝေစ္ဆတိ၊

အာဂစ္ဆန္တု ဣတော [တတော (သီ. သျာ.)] ဒူတာ၊ မဉ္ဇုကာ ပိယဘာဏိနော.

၆၀၀. ‘‘ဘာသန္တု မုဒုကာ ဝါစာ၊ ယာ ဝါစာ ပဋိနန္ဒိတာ၊

ပဉ္စာလော စ ဝိဒေဟော စ [ပဉ္စာလာ စ ဝိဒေဟာ စ (သီ. ပီ.)]၊ ဥဘော ဧကာ ဘဝန္တု တေ’’.

၆၀၁. ‘‘ကထံ နု ကေဝဋ္ဋ မဟောသဓေန၊ သမာဂမော အာသိ တဒိင်္ဃ ဗြူဟိ၊

ကစ္စိ တေ ပဋိနိဇ္ဈတ္တော၊ ကစ္စိ တုဋ္ဌော မဟောသဓော’’.

၆၀၂. ‘‘အနရိယရူပေါ ပုရိသော ဇနိန္ဒ၊ အသမ္မောဒကော ထဒ္ဓေါ အသဗ္ဘိရူပေါ၊

ယထာ မူဂေါ စ ဗဓိရော စ၊ န ကိဉ္စိတ္ထံ အဘာသထ’’ [အဘာသိတ္ထ (က.)].

၆၀၃. ‘‘အဒ္ဓါ ဣဒံ မန္တပဒံ သုဒုဒ္ဒသံ၊ အတ္ထော သုဒ္ဓေါ နရဝီရိယေန ဒိဋ္ဌော၊

တထာ ဟိ ကာယော မမ သမ္ပဝေဓတိ၊ ဟိတွာ သယံ ကော ပရဟတ္ထမေဿတိ’’.

၆၀၄. ‘‘ဆန္နဉှိ ဧကာဝ မတီ သမေတိ၊ ယေ ပဏ္ဍိတာ ဥတ္တမဘူရိပတ္တာ၊

ယာနံ အယာနံ အထ ဝါပိ ဌာနံ၊ မဟောသဓ တွမ္ပိ မတိံ ကရောဟိ’’.

၆၀၅. ‘‘ဇာနာသိ ခေါ ရာဇ မဟာနုဘာဝေါ၊ မဟဗ္ဗလော စူဠနိဗြဟ္မဒတ္တော၊

ရာဇာ စ တံ ဣစ္ဆတိ မာရဏတ္ထံ [ကာရဏတ္ထံ (သီ. ပီ.)]၊ မိဂံ ယထာ ဩကစရေန လုဒ္ဒေါ.

၆၀၆. ‘‘ယထာပိ မစ္ဆော ဗဠိသံ၊ ဝင်္ကံ မံသေန ဆာဒိတံ၊

အာမဂိဒ္ဓေါ န ဇာနာတိ၊ မစ္ဆော မရဏမတ္တနော.

၆၀၇. ‘‘ဧဝမေဝ တုဝံ ရာဇ၊ စူဠနေယျဿ ဓီတရံ၊

ကာမဂိဒ္ဓေါ န ဇာနာသိ၊ မစ္ဆောဝ မရဏမတ္တနော.

၆၀၈. ‘‘သစေ ဂစ္ဆသိ ပဉ္စာလံ၊ ခိပ္ပမတ္တံ ဇဟိဿတိ၊

မိဂံ ပန္ထာနုဗန္ဓံဝ [ပထာနုပန္နံဝ (သီ. သျာ. ပီ.)]၊ မဟန္တံ ဘယမေဿတိ’’.

၆၀၉. ‘‘မယမေဝ ဗာလမှသေ ဧဠမူဂါ၊ ယေ ဥတ္တမတ္ထာနိ တယီ လပိမှာ၊

ကိမေဝ တွံ နင်္ဂလကောဋိဝဍ္ဎော၊ အတ္ထာနိ ဇာနာသိ ယထာပိ အညေ’’.

၆၁၀. ‘‘ဣမံ ဂလေ ဂဟေတွာန၊ နာသေထ ဝိဇိတာ မမ၊

ယော မေ ရတနလာဘဿ၊ အန္တရာယာယ ဘာသတိ’’.

၆၁၁. ‘‘တတော စ သော အပက္ကမ္မ၊ ဝေဒေဟဿ ဥပန္တိကာ၊

အထ အာမန္တယီ ဒူတံ၊ မာဓရံ [မဎရံ (သီ.)၊ မာဓုရံ (သျာ.)၊ မာဌရံ (ပီ.)] သုဝပဏ္ဍိတံ.

၆၁၂. ‘‘ဧဟိ သမ္မ ဟရိတပက္ခ [ဟရီပက္ခ (သီ. ပီ.)]၊ ဝေယျာဝစ္စံ ကရောဟိ မေ၊

အတ္ထိ ပဉ္စာလရာဇဿ၊ သာဠိကာ သယနပါလိကာ.

၆၁၃. ‘တံ ဗန္ဓနေန [တံ ပတ္ထရေန (သီ. ပီ.)၊ တံ သန္ထဝေန (သျာ.)] ပုစ္ဆဿု၊ သာ ဟိ သဗ္ဗဿ ကောဝိဒါ၊

သာ တေသံ သဗ္ဗံ ဇာနာတိ၊ ရညော စ ကောသိယဿ စ.

၆၁၄. ‘‘‘အာမော’တိ သော ပဋိဿုတွာ၊ မာဓရော သုဝပဏ္ဍိတော၊

အဂမာသိ ဟရိတပက္ခော [ဟရီပက္ခော (သီ. ပီ.)]၊ သာဠိကာယ ဥပန္တိကံ.

၆၁၅. ‘‘တတော စ ခေါ သော ဂန္တွာန၊ မာဓရော သုဝပဏ္ဍိတော၊

အထာမန္တယိ သုဃရံ၊ သာဠိကံ မဉ္ဇုဘာဏိကံ.

၆၁၆. ‘ကစ္စိ တေ သုဃရေ ခမနီယံ၊ ကစ္စိ ဝေဿေ အနာမယံ၊

ကစ္စိ တေ မဓုနာ လာဇာ၊ လဗ္ဘတေ သုဃရေ တုဝံ’ [တဝ (သီ. ပီ.)].

၆၁၇. ‘ကုသလဉ္စေဝ မေ သမ္မ၊ အထော သမ္မ အနာမယံ၊

အထော မေ မဓုနာ လာဇာ၊ လဗ္ဘတေ သုဝပဏ္ဍိတ.

၆၁၈. ‘ကုတော နု သမ္မ အာဂမ္မ၊ ကဿ ဝါ ပဟိတော တုဝံ၊

န စ မေသိ ဣတော ပုဗ္ဗေ၊ ဒိဋ္ဌော ဝါ ယဒိ ဝါ သုတော’’.

၆၁၉. ‘‘အဟောသိံ သိဝိရာဇဿ၊ ပါသာဒေ သယနပါလကော၊

တတော သော ဓမ္မိကော ရာဇာ၊ ဗဒ္ဓေ မောစေသိ ဗန္ဓနာ’’.

၆၂၀. ‘‘တဿ မေကာ ဒုတိယာသိ၊ သာဠိကာ မဉ္ဇုဘာဏိကာ၊

တံ တတ္ထ အဝဓီ သေနော၊ ပေက္ခတော သုဃရေ မမ’’.

၆၂၁. ‘‘တဿာ ကာမာ ဟိ သမ္မတ္တော၊ အာဂတောသ္မိ တဝန္တိကေ၊

သစေ ကရေယျ [ကရေယျာသိ (သီ.)၊ ကရေယု (သျာ.)၊ ကရေယျာသိ မေ (ပီ.)] ဩကာသံ၊ ဥဘယောဝ ဝသာမသေ’’.

၆၂၂. ‘‘သုဝေါဝ သုဝိံ ကာမေယျ၊ သာဠိကော ပန သာဠိကံ၊

သုဝဿ သာဠိကာယေဝ [သာဠိကာယ စ (သီ. ပီ.)]၊ သံဝါသော ဟောတိ ကီဒိသော’’.

၆၂၃. ‘‘ယောယံ ကာမေ [ယံ ယံ ကာမီ (သီ. ပီ.)] ကာမယတိ၊ အပိ စဏ္ဍာလိကာမပိ၊

သဗ္ဗော ဟိ သဒိသော ဟောတိ၊ နတ္ထိ ကာမေ အသာဒိသော’’.

၆၂၄. ‘‘အတ္ထိ ဇမ္ပာဝတီ [ဇမ္ဗာဝတီ (သီ. သျာ.)၊ စမ္ပာဝတီ (က.)] နာမ၊ မာတာ သိဝိဿ [သိဗ္ဗိဿ (သီ. ပီ.)] ရာဇိနော၊

သာ ဘရိယာ ဝါသုဒေဝဿ၊ ကဏှဿ မဟေသီ ပိယာ.

၆၂၅. ‘‘ရဋ္ဌဝတီ [ရထဝတီ (သီ. ပီ.)၊ ရတနဝတီ (သျာ.)] ကိမ္ပုရိသီ၊ သာပိ ဝစ္ဆံ အကာမယိ၊

မနုဿော မိဂိယာ သဒ္ဓိံ၊ နတ္ထိ ကာမေ အသာဒိသော’’.

၆၂၆. ‘‘ဟန္ဒ ခွာဟံ ဂမိဿာမိ၊ သာဠိကေ မဉ္ဇုဘာဏိကေ၊

ပစ္စက္ခာနုပဒဉှေတံ၊ အတိမညသိ နူန မံ’’.

၆၂၇. ‘‘န သိရီ တရမာနဿ၊ မာဓရ သုဝပဏ္ဍိတ၊

ဣဓေဝ တာဝ အစ္ဆဿု၊ ယာဝ ရာဇာန ဒက္ခသိ [ဒက္ခိသိ (ပီ.)]၊

သောဿိ [သောဿသိ (သီ.)] သဒ္ဒံ မုဒိင်္ဂါနံ၊ အာနုဘာဝဉ္စ ရာဇိနော’’.

၆၂၈. ‘‘ယော နု ခွာယံ တိဗ္ဗော သဒ္ဒေါ၊ တိရောဇနပဒေ [တိရောဇနပဒံ (ပီ. က.)] သုတော၊

ဓီတာ ပဉ္စာလရာဇဿ၊ ဩသဓီ ဝိယ ဝဏ္ဏိနီ၊

တံ ဒဿတိ ဝိဒေဟာနံ၊ သော ဝိဝါဟော ဘဝိဿတိ’’.

၆၂၉. ‘‘ဧဒိသော မာ [နေဒိသော တေ (သီ.)] အမိတ္တာနံ၊ ဝိဝါဟော ဟောတု မာဓရ၊

ယထာ ပဉ္စာလရာဇဿ၊ ဝေဒေဟေန ဘဝိဿတိ’’.

၆၃၀. ‘‘အာနယိတွာန ဝေဒေဟံ၊ ပဉ္စာလာနံ ရထေသဘော၊

တတော နံ ဃာတယိဿတိ၊ နဿ သခီ ဘဝိဿတိ’’.

၆၃၁. ‘‘ဟန္ဒ ခေါ မံ အနုဇာနာဟိ၊ ရတ္တိယော သတ္တမတ္တိယော၊

ယာဝါဟံ သိဝိရာဇဿ၊ အာရောစေမိ မဟေသိနော၊

လဒ္ဓေါ စ မေ အာဝသထော၊ သာဠိကာယ ဥပန္တိကံ’’ [ဥပန္တိကာ (သီ. က.)].

၆၃၂. ‘‘ဟန္ဒ ခေါ တံ အနုဇာနာမိ၊ ရတ္တိယော သတ္တမတ္တိယော၊

သစေ တွံ သတ္တရတ္တေန၊ နာဂစ္ဆသိ မမန္တိကေ၊

မညေ ဩက္ကန္တသတ္တံ [ဩက္ကန္တသန္တံ (သျာ. ပီ. က.)] မံ၊ မတာယ အာဂမိဿသိ’’.

၆၃၃. ‘‘တတော စ ခေါ သော ဂန္တွာန၊ မာဓရော သုဝပဏ္ဍိတော၊

မဟောသဓဿ အက္ခာသိ၊ သာဠိကာဝစနံ ဣဒံ’’.

၆၃၄. ‘‘ယဿေဝ ဃရေ ဘုဉ္ဇေယျ ဘောဂံ၊ တဿေဝ အတ္ထံ ပုရိသော စရေယျ’’၊

‘‘ဟန္ဒာဟံ ဂစ္ဆာမိ ပုရေ ဇနိန္ဒ၊ ပဉ္စာလရာဇဿ ပုရံ သုရမ္မံ၊

နိဝေသနာနိ မာပေတုံ၊ ဝေဒေဟဿ ယသဿိနော.

၆၃၅. ‘‘နိဝေသနာနိ မာပေတွာ၊ ဝေဒေဟဿ ယသဿိနော၊

ယဒါ တေ ပဟိဏေယျာမိ၊ တဒါ ဧယျာသိ ခတ္တိယ’’.

၆၃၆. ‘‘တတော စ ပါယာသိ ပုရေ မဟောသဓော၊ ပဉ္စာလရာဇဿ ပုရံ သုရမ္မံ၊

နိဝေသနာနိ မာပေတုံ၊ ဝေဒေဟဿ ယသဿိနော’’.

၆၃၇. ‘‘နိဝေသနာနိ မာပေတွာ၊ ဝေဒေဟဿ ယသဿိနော၊

အထဿ ပါဟိဏီ ဒူတံ၊ [နတ္ထိ သီ. ပီ. ပေါတ္ထကေသု] ဝေဒေဟံ မိထိလဂ္ဂဟံ [နတ္ထိ သီ. ပီ. ပေါတ္ထကေသု]၊

ဧဟိ ဒါနိ မဟာရာဇ၊ မာပိတံ တေ နိဝေသနံ’’.

၆၃၈. ‘‘တတော စ ရာဇာ ပါယာသိ၊ သေနာယ စတုရင်္ဂိယာ [စတုရင်္ဂိနိယာ (က.)]၊

အနန္တဝါဟနံ ဒဋ္ဌုံ၊ ဖီတံ ကပိလိယံ [ကမ္ပိလ္လိယံ (သီ. ပီ.)] ပုရံ’’.

၆၃၉. ‘‘တတော စ ခေါ သော ဂန္တွာန၊ ဗြဟ္မဒတ္တဿ ပါဟိဏိ၊

‘အာဂတော’သ္မိ မဟာရာဇ၊ တဝ ပါဒါနိ ဝန္ဒိတုံ.

၆၄၀. ‘ဒဒါဟိ ဒါနိ မေ ဘရိယံ၊ နာရိံ သဗ္ဗင်္ဂသောဘိနိံ၊

သုဝဏ္ဏေန ပဋိစ္ဆန္နံ၊ ဒါသီဂဏပုရက္ခတံ’’’.

၆၄၁. ‘‘သွာဂတံ တေဝ [တေ (သီ.)၊ တေပိ (သျာ.)၊ တေန (ပီ.)] ဝေဒေဟ၊ အထော တေ အဒုရာဂတံ၊

နက္ခတ္တံယေဝ ပရိပုစ္ဆ၊ အဟံ ကညံ ဒဒါမိ တေ၊

သုဝဏ္ဏေန ပဋိစ္ဆန္နံ၊ ဒါသီဂဏပုရက္ခတံ’’.

၆၄၂. ‘‘တတော စ ရာဇာ ဝေဒေဟော၊ နက္ခတ္တံ ပရိပုစ္ဆထ [ပရိပုစ္ဆတိ (သျာ. က.)]၊

နက္ခတ္တံ ပရိပုစ္ဆိတွာ၊ ဗြဟ္မဒတ္တဿ ပါဟိဏိ.

၆၄၃. ‘‘ဒဒါဟိ ဒါနိ မေ ဘရိယံ၊ နာရိံ သဗ္ဗင်္ဂသောဘိနိံ၊

သုဝဏ္ဏေန ပဋိစ္ဆန္နံ၊ ဒါသီဂဏပုရက္ခတံ’’.

၆၄၄. ‘‘ဒဒါမိ ဒါနိ တေ ဘရိယံ၊ နာရိံ သဗ္ဗင်္ဂသောဘိနိံ၊

သုဝဏ္ဏေန ပဋိစ္ဆန္နံ၊ ဒါသီဂဏပုရက္ခတံ’’.

၆၄၅. ‘‘ဟတ္ထီ အဿာ ရထာ ပတ္တီ၊ သေနာ တိဋ္ဌန္တိ ဝမ္မိတာ [ဝမ္မိကာ (သျာ. က.)]၊

ဥက္ကာ ပဒိတ္တာ ဈာယန္တိ၊ ကိန္နု မညန္တိ ပဏ္ဍိတာ.

၆၄၆. ‘‘ဟတ္ထီ အဿာ ရထာ ပတ္တီ၊ သေနာ တိဋ္ဌန္တိ ဝမ္မိတာ [ဝမ္မိကာ (သျာ. က.)]၊

ဥက္ကာ ပဒိတ္တာ ဈာယန္တိ၊ ကိံ နု ကာဟန္တိ [ကာဟတိ (က.)] ပဏ္ဍိတ’’.

၆၄၇. ‘‘ရက္ခတိ တံ မဟာရာဇ၊ စူဠနေယျော မဟဗ္ဗလော၊

ပဒုဋ္ဌော ဗြဟ္မဒတ္တေန [ပဒုဋ္ဌော တေ ဗြဟ္မဒတ္တော (သီ. သျာ. ပီ.)]၊ ပါတော တံ ဃာတယိဿတိ’’.

၆၄၈. ‘‘ဥဗ္ဗေဓတိ မေ ဟဒယံ၊ မုခဉ္စ ပရိသုဿတိ၊

နိဗ္ဗုတိံ နာဓိဂစ္ဆာမိ၊ အဂ္ဂိဒဍ္ဎောဝ အာတပေ.

၆၄၉. ‘‘ကမ္မာရာနံ ယထာ ဥက္ကာ၊ အန္တော ဈာယတိ နော ဗဟိ၊

ဧဝမ္ပိ ဟဒယံ မယှံ၊ အန္တော ဈာယတိ နော ဗဟိ’’.

၆၅၀. ‘‘ပမတ္တော မန္တနာတီတော၊ ဘိန္နမန္တောသိ ခတ္တိယ၊

ဣဒါနိ ခေါ တံ တာယန္တု၊ ပဏ္ဍိတာ မန္တိနော ဇနာ.

၆၅၁. ‘‘အကတွာမစ္စဿ ဝစနံ၊ အတ္ထကာမဟိတေသိနော၊

အတ္တပီတိရတော ရာဇာ၊ မိဂေါ ကူဋေဝ ဩဟိတော.

၆၅၂. ‘‘ယထာပိ မစ္ဆော ဗဠိသံ၊ ဝင်္ကံ မံသေန ဆာဒိတံ၊

အာမဂိဒ္ဓေါ န ဇာနာတိ၊ မစ္ဆော မရဏမတ္တနော.

၆၅၃. ‘‘ဧဝမေဝ တုဝံ ရာဇ၊ စူဠနေယျဿ ဓီတရံ၊

ကာမဂိဒ္ဓေါ န ဇာနာသိ၊ မစ္ဆောဝ မရဏမတ္တနော.

၆၅၄. ‘‘သစေ ဂစ္ဆသိ ပဉ္စာလံ၊ ခိပ္ပမတ္တံ ဇဟိဿသိ၊

မိဂံ ပန္ထာနုဗန္ဓံဝ၊ မဟန္တံ ဘယမေဿတိ.

၆၅၅. ‘‘အနရိယရူပေါ ပုရိသော ဇနိန္ဒ၊ အဟီဝ ဥစ္ဆင်္ဂဂတော ဍသေယျ၊

န တေန မိတ္တိံ ကယိရာထ ဓီရော [ပညော (ပီ.)]၊ ဒုက္ခော ဟဝေ ကာပုရိသေန [ကာပုရိသေဟိ (က.)] သင်္ဂမော.

၆၅၆. ‘‘ယဒေဝ [ယံ တွေဝ (သီ. သျာ. ပီ.)] ဇညာ ပုရိသံ [ပုရိသော (သျာ. က.)] ဇနိန္ဒ၊ သီလဝါယံ ဗဟုဿုတော၊

တေနေဝ မိတ္တိံ ကယိရာထ ဓီရော၊ သုခေါ ဟဝေ သပ္ပုရိသေန သင်္ဂမော’’.

၆၅၇. ‘‘ဗာလော တုဝံ ဧဠမူဂေါသိ ရာဇ၊ ယော ဥတ္တမတ္ထာနိ မယီ လပိတ္ထော၊

ကိမေဝဟံ နင်္ဂလကောဋိဝဍ္ဎော၊ အတ္ထာနိ ဇာနာမိ [ဇာနိဿံ (သီ. သျာ. ပီ.)] ယထာပိ အညေ.

၆၅၈. ‘‘ဣမံ ဂလေ ဂဟေတွာန၊ နာသေထ ဝိဇိတာ မမ၊

ယော မေ ရတနလာဘဿ၊ အန္တရာယာယ ဘာသတိ’’.

၆၅၉. ‘‘မဟောသဓ အတီတေန၊ နာနုဝိဇ္ဈန္တိ ပဏ္ဍိတာ၊

ကိံ မံ အဿံဝ သမ္ဗန္ဓံ၊ ပတောဒေနေဝ ဝိဇ္ဈသိ.

၆၆၀. ‘‘သစေ ပဿသိ မောက္ခံ ဝါ၊ ခေမံ ဝါ ပန ပဿသိ၊

တေနေဝ မံ အနုသာသ၊ ကိံ အတီတေန ဝိဇ္ဈသိ’’.