၂၂. မဟာနိပါတော

၅၃၈. မူဂပက္ခဇာတကံ (၁)

၁. ‘‘မာ ပဏ္ဍိစ္စယံ [ပဏ္ဍိတိယံ (သီ.)၊ ပဏ္ဍိစ္စိယံ (ပီ.)] ဝိဘာဝယ၊ ဗာလမတော ဘဝ သဗ္ဗပါဏိနံ၊

သဗ္ဗော တံ ဇနော ဩစိနာယတု၊ ဧဝံ တဝ အတ္ထော ဘဝိဿတိ’’.

၂. ‘‘ကရောမိ တေ တံ ဝစနံ၊ ယံ မံ ဘဏသိ ဒေဝတေ၊

အတ္ထကာမာသိ မေ အမ္မ၊ ဟိတကာမာသိ ဒေဝတေ’’.

၃. ‘‘ကိံ နု သန္တရမာနောဝ၊ ကာသုံ ခဏသိ သာရထိ၊

ပုဋ္ဌော မေ သမ္မ အက္ခာဟိ၊ ကိံ ကာသုယာ ကရိဿသိ’’.

၄. ‘‘ရညော မူဂေါ စ ပက္ခော စ၊ ပုတ္တော ဇာတော အစေတသော၊

သောမှိ ရညာ သမဇ္ဈိဋ္ဌော၊ ပုတ္တံ မေ နိခဏံ ဝနေ’’.

၅. ‘‘န ဗဓိရော န မူဂေါသ္မိ၊ န ပက္ခော န စ ဝီကလော [နပိ ပင်္ဂုလော (သီ. ပီ.)၊ န စ ပိင်္ဂလော (သျာ.)]၊

အဓမ္မံ သာရထိ ကယိရာ၊ မံ စေ တွံ နိခဏံ ဝနေ’’.

၆. ‘‘ဦရူ ဗာဟုံ [ဗာဟူ (သီ. က.)] စ မေ ပဿ၊ ဘာသိတဉ္စ သုဏောဟိ မေ၊

အဓမ္မံ သာရထိ ကယိရာ၊ မံ စေ တွံ နိခဏံ ဝနေ’’.

၇. ‘‘ဒေဝတာ နုသိ ဂန္ဓဗ္ဗော၊ အဒု [အာဒု (သီ.)၊ အာဒူ (သျာ.)] သက္ကော ပုရိန္ဒဒေါ၊

ကော ဝါ တွံ ကဿ ဝါ ပုတ္တော၊ ကထံ ဇာနေမု တံ မယံ’’.

၈. ‘‘နမှိ ဒေဝေါ န ဂန္ဓဗ္ဗော၊ နာပိ သက္ကော ပုရိန္ဒဒေါ၊

ကာသိရညော အဟံ ပုတ္တော၊ ယံ ကာသုယာ နိခညသိ [နိဃညသိ (သီ. ပီ.)၊ နိခဉ္ဆသိ (?)].

၉. ‘‘တဿ ရညော အဟံ ပုတ္တော၊ ယံ တွံ သမ္မူပဇီဝသိ [သမုပဇီဝသိ (သီ. ပီ.)]၊

အဓမ္မံ သာရထိ ကယိရာ၊ မံ စေ တွံ နိခဏံ ဝနေ.

၁၀. ‘‘ယဿ ရုက္ခဿ ဆာယာယ၊ နိသီဒေယျ သယေယျ ဝါ၊

န တဿ သာခံ ဘဉ္ဇေယျ၊ မိတ္တဒုဗ္ဘော [မိတ္တဒူဘော (သီ. ပီ.)] ဟိ ပါပကော.

၁၁. ‘‘ယထာ ရုက္ခော တထာ ရာဇာ၊ ယထာ သာခါ တထာ အဟံ၊

ယထာ ဆာယူပဂေါ ပေါသော၊ ဧဝံ တွမသိ သာရထိ၊

အဓမ္မံ သာရထိ ကယိရာ၊ မံ စေ တွံ နိခဏံ ဝနေ.

၁၂. ‘‘ပဟူတဘက္ခော [ဗဟုတ္တဘက္ခော (က.)] ဘဝတိ၊ ဝိပ္ပဝုဋ္ဌော [ဝိပ္ပဝုတ္ထော (သီ. ပီ.)၊ ဝိပ္ပမုတ္တော (က.)] သကံ [သကာ (သီ. ပီ.)] ဃရာ၊

ဗဟူ နံ ဥပဇီဝန္တိ၊ ယော မိတ္တာနံ န ဒုဗ္ဘတိ.

၁၃. ‘‘ယံ ယံ ဇနပဒံ ယာတိ၊ နိဂမေ ရာဇဓာနိယော၊

သဗ္ဗတ္ထ ပူဇိတော ဟောတိ၊ ယော မိတ္တာနံ န ဒုဗ္ဘတိ.

၁၄. ‘‘နာဿ စောရာ ပသာဟန္တိ [ပသဟန္တိ (သီ. သျာ. ပီ.)]၊ နာတိမညန္တိ ခတ္တိယာ [နာတိမညေတိ ခတ္တိယော (သီ. သျာ. ပီ.)]၊

သဗ္ဗေ အမိတ္တေ တရတိ၊ ယော မိတ္တာနံ န ဒုဗ္ဘတိ.

၁၅. ‘‘အက္ကုဒ္ဓေါ သဃရံ ဧတိ၊ သဘာယံ [သဘာယ (သီ. သျာ. ပီ.)] ပဋိနန္ဒိတော၊

ဉာတီနံ ဥတ္တမော ဟောတိ၊ ယော မိတ္တာနံ န ဒုဗ္ဘတိ.

၁၆. ‘‘သက္ကတွာ သက္ကတော ဟောတိ၊ ဂရု ဟောတိ သဂါရဝေါ [ဂရုကော ဟောတိ ဂါရဝေါ (က.)]၊

ဝဏ္ဏကိတ္တိဘတော ဟောတိ၊ ယော မိတ္တာနံ န ဒုဗ္ဘတိ.

၁၇. ‘‘ပူဇကော လဘတေ ပူဇံ၊ ဝန္ဒကော ပဋိဝန္ဒနံ၊

ယသော ကိတ္တိဉ္စ ပပ္ပေါတိ၊ ယော မိတ္တာနံ န ဒုဗ္ဘတိ.

၁၈. ‘‘အဂ္ဂိ ယထာ ပဇ္ဇလတိ၊ ဒေဝတာဝ ဝိရောစတိ၊

သိရိယာ အဇဟိတော ဟောတိ၊ ယော မိတ္တာနံ န ဒုဗ္ဘတိ.

၁၉. ‘‘ဂါဝေါ တဿ ပဇာယန္တိ၊ ခေတ္တေ ဝုတ္တံ ဝိရူဟတိ၊

ဝုတ္တာနံ ဖလမသ္နာတိ၊ ယော မိတ္တာနံ န ဒုဗ္ဘတိ.

၂၀. ‘‘ဒရိတော ပဗ္ဗတာတော ဝါ၊ ရုက္ခတော ပတိတော နရော၊

စုတော ပတိဋ္ဌံ လဘတိ၊ ယော မိတ္တာနံ န ဒုဗ္ဘတိ.

၂၁. ‘‘ဝိရူဠှမူလသန္တာနံ၊ နိဂြောဓမိဝ မာလုတော၊

အမိတ္တာ နပ္ပသာဟန္တိ၊ ယော မိတ္တာနံ န ဒုဗ္ဘတိ’’.

၂၂. ‘‘ဧဟိ တံ ပဋိနေဿာမိ၊ ရာဇပုတ္တ သကံ ဃရံ၊

ရဇ္ဇံ ကာရေဟိ ဘဒ္ဒန္တေ၊ ကိံ အရညေ ကရိဿသိ’’.

၂၃. ‘‘အလံ မေ တေန ရဇ္ဇေန၊ ဉာတကေဟိ [ဉာတကေန (သျာ. က.)] ဓနေန ဝါ၊

ယံ မေ အဓမ္မစရိယာယ၊ ရဇ္ဇံ လဗ္ဘေထ သာရထိ’’.

၂၄. ‘‘ပုဏ္ဏပတ္တံ မံ လာဘေဟိ [ပလာဘေဟိ (သီ. ပီ.)]၊ ရာဇပုတ္တ ဣတော ဂတော၊

ပိတာ မာတာ စ မေ ဒဇ္ဇုံ၊ ရာဇပုတ္တ တယီ ဂတေ.

၂၅. ‘‘ဩရောဓာ စ ကုမာရာ စ၊ ဝေသိယာနာ စ ဗြာဟ္မဏာ၊

တေပိ အတ္တမနာ ဒဇ္ဇုံ၊ ရာဇပုတ္တ တယီ ဂတေ.

၂၆. ‘‘ဟတ္ထာရောဟာ [ဟတ္ထာရူဟာ (သီ. ပီ.) ဧဝမုပရိပိ] အနီကဋ္ဌာ၊ ရထိကာ ပတ္တိကာရကာ၊

တေပိ အတ္တမနာ ဒဇ္ဇုံ [တေပိ ဒဇ္ဇုံ ပတီတာမေ (သီ. ပီ.)]၊ ရာဇပုတ္တ တယီ ဂတေ.

၂၇. ‘‘ဗဟုဓညာ ဇာနပဒါ [ဗဟူ ဇာနပဒါ စညေ (သီ.)၊ ဗဟူ ဇနပဒါ စညေ (ပီ.)]၊ နေဂမာ စ သမာဂတာ၊

ဥပါယနာနိ မေ ဒဇ္ဇုံ၊ ရာဇပုတ္တ တယီ ဂတေ’’.

၂၈. ‘‘ပိတု မာတု စဟံ စတ္တော၊ ရဋ္ဌဿ နိဂမဿ စ၊

အထော သဗ္ဗကုမာရာနံ၊ နတ္ထိ မယှံ သကံ ဃရံ.

၂၉. ‘‘အနုညာတော အဟံ မတျာ၊ သဉ္စတ္တော ပိတရာ မဟံ၊

ဧကောရညေ ပဗ္ဗဇိတော၊ န ကာမေ အဘိပတ္ထယေ.

၃၀. ‘‘အပိ အတရမာနာနံ၊ ဖလာသာဝ သမိဇ္ဈတိ၊

ဝိပက္ကဗြဟ္မစရိယောသ္မိ၊ ဧဝံ ဇာနာဟိ သာရထိ.

၃၁. ‘‘အပိ အတရမာနာနံ၊ သမ္မဒတ္ထော ဝိပစ္စတိ၊

ဝိပက္ကဗြဟ္မစရိယောသ္မိ၊ နိက္ခန္တော အကုတောဘယော’’.

၃၂. ‘‘ဧဝံ ဝဂ္ဂုကထော သန္တော၊ ဝိသဋ္ဌဝစနော စသိ [စ သော (သျာ. က.)]၊

ကသ္မာ ပိတု စ မာတုစ္စ၊ သန္တိကေ န ဘဏီ တဒါ’’.

၃၃. ‘‘နာဟံ အသန္ဓိတာ [အသတ္ထိတာ (သီ.)] ပက္ခော၊ န ဗဓိရော အသောတတာ၊

နာဟံ အဇိဝှတာ မူဂေါ၊ မာ မံ မူဂမဓာရယိ [မူဂေါ အဓာရယိ (သီ.)].

၃၄. ‘‘ပုရိမံ သရာမဟံ ဇာတိံ၊ ယတ္ထ ရဇ္ဇမကာရယိံ၊

ကာရယိတွာ တဟိံ ရဇ္ဇံ၊ ပါပတ္ထံ နိရယံ ဘုသံ.

၃၅. ‘‘ဝီသတိဉ္စေဝ ဝဿာနိ၊ တဟိံ ရဇ္ဇမကာရယိံ၊

အသီတိဝဿသဟဿာနိ၊ နိရယမှိ အပစ္စိသံ [အပစ္စသိံ (သျာ.)၊ အပစ္စယိံ (ပီ.)].

၃၆. ‘‘တဿ ရဇ္ဇဿဟံ ဘီတော၊ မာ မံ ရဇ္ဇာဘိသေစယုံ [ရဇ္ဇေဘိသေစယုံ (သျာ. က.)]၊

တသ္မာ ပိတု စ မာတုစ္စ၊ သန္တိကေ န ဘဏိံ တဒါ.

၃၇. ‘‘ဥစ္ဆင်္ဂေ မံ နိသာဒေတွာ၊ ပိတာ အတ္ထာနုသာသတိ၊

ဧကံ ဟနထ ဗန္ဓထ၊ ဧကံ ခါရာပတစ္ဆိကံ [ခရာပတိစ္ဆကံ (သျာ.)၊ ခရာပဋိစ္ဆကံ (က.)]၊

ဧကံ သူလသ္မိံ ဥပ္ပေထ [အပ္ပေထ (သီ.)၊ ဥဗ္ဗေထ (သျာ.)၊ အစ္စေထ (ပီ.)]၊ ဣစ္စဿ မနုသာသတိ.

၃၈. ‘‘တာယာဟံ [တဿာဟံ (သီ. ပီ.)] ဖရုသံ သုတွာ၊ ဝါစာယော သမုဒီရိတာ၊

အမူဂေါ မူဂဝဏ္ဏေန၊ အပက္ခော ပက္ခသမ္မတော၊

သကေ မုတ္တကရီသသ္မိံ၊ အစ္ဆာဟံ သမ္ပရိပ္လုတော.

၃၉. ‘‘ကသိရဉ္စ ပရိတ္တဉ္စ၊ တဉ္စ ဒုက္ခေန သံယုတံ၊

ကောမံ [ကော တံ (သီ. ပီ.)] ဇီဝိတမာဂမ္မ၊ ဝေရံ ကယိရာထ ကေနစိ.

၄၀. ‘‘ပညာယ စ အလာဘေန၊ ဓမ္မဿ စ အဒဿနာ၊

ကောမံ [ကော တံ (သီ. ပီ.)] ဇီဝိတမာဂမ္မ၊ ဝေရံ ကယိရာထ ကေနစိ.

၄၁. ‘‘အပိ အတရမာနာနံ၊ ဖလာသာဝ သမိဇ္ဈတိ၊

ဝိပက္ကဗြဟ္မစရိယောသ္မိ၊ ဧဝံ ဇာနာဟိ သာရထိ.

၄၂. ‘‘အပိ အတရမာနာနံ၊ သမ္မဒတ္ထော ဝိပစ္စတိ၊

ဝိပက္ကဗြဟ္မစရိယောသ္မိ၊ နိက္ခန္တော အကုတောဘယော’’.

၄၃. ‘‘အဟမ္ပိ ပဗ္ဗဇိဿာမိ၊ ရာဇပုတ္တ တဝန္တိကေ၊

အဝှါယဿု [အဝှယဿု (သီ. ပီ.)] မံ ဘဒ္ဒန္တေ၊ ပဗ္ဗဇ္ဇာ မမ ရုစ္စတိ’’.

၄၄. ‘‘ရထံ နိယျာဒယိတွာန၊ အနဏော ဧဟိ သာရထိ၊

အနဏဿ ဟိ ပဗ္ဗဇ္ဇာ၊ ဧတံ ဣသီဟိ ဝဏ္ဏိတံ’’.

၄၅. ‘‘ယဒေဝ တျာဟံ ဝစနံ၊ အကရံ ဘဒ္ဒမတ္ထု တေ၊

တဒေဝ မေ တွံ ဝစနံ၊ ယာစိတော ကတ္တုမရဟသိ.

၄၆. ‘‘ဣဓေဝ တာဝ အစ္ဆဿု၊ ယာဝ ရာဇာနမာနယေ၊

အပ္ပေဝ တေ ပိတာ ဒိသွာ၊ ပတီတော သုမနော သိယာ’’.

၄၇. ‘‘ကရောမိ တေတံ ဝစနံ၊ ယံ မံ ဘဏသိ သာရထိ၊

အဟမ္ပိ ဒဋ္ဌုကာမောသ္မိ၊ ပိတရံ မေ ဣဓာဂတံ.

၄၈. ‘‘ဧဟိ သမ္မ နိဝတ္တဿု၊ ကုသလံ ဝဇ္ဇာသိ ဉာတိနံ၊

မာတရံ ပိတရံ မယှံ၊ ဝုတ္တော ဝဇ္ဇာသိ ဝန္ဒနံ’’.

၄၉. တဿ ပါဒေ ဂဟေတွာန၊ ကတွာ စ နံ ပဒက္ခိဏံ၊

သာရထိ ရထမာရုယှ၊ ရာဇဒွါရံ ဥပါဂမိ.

၅၀. ‘‘သုညံ မာတာ ရထံ ဒိသွာ၊ ဧကံ သာရထိမာဂတံ၊

အဿုပုဏ္ဏေဟိ နေတ္တေဟိ၊ ရောဒန္တီ နံ ဥဒိက္ခတိ.

၅၁. ‘‘အယံ သော သာရထိ ဧတိ၊ နိဟန္တွာ မမ အတြဇံ၊

နိဟတော နူန မေ ပုတ္တော၊ ပထဗျာ ဘူမိဝဍ္ဎနော.

၅၂. ‘‘အမိတ္တာ နူန နန္ဒန္တိ၊ ပတီတာ နူန ဝေရိနော၊

အာဂတံ သာရထိံ ဒိသွာ၊ နိဟန္တွာ မမ အတြဇံ.

၅၃. ‘‘သုညံ မာတာ ရထံ ဒိသွာ၊ ဧကံ သာရထိမာဂတံ၊

အဿုပုဏ္ဏေဟိ နေတ္တေဟိ၊ ရောဒန္တီ ပရိပုစ္ဆိ နံ [ရောဒန္တီ ပရိပုစ္ဆတိ (သီ. ပီ.)၊ ရောဒန္တီ နံ ပရိပုစ္ဆတိ (သျာ.)].

၅၄. ‘‘ကိန္နု မူဂေါ ကိံ နု ပက္ခော၊ ကိန္နု သော ဝိလပီ တဒါ၊

နိဟညမာနော ဘူမိယာ၊ တံ မေ အက္ခာဟိ သာရထိ.

၅၅. ‘‘ကထံ ဟတ္ထေဟိ ပါဒေဟိ၊ မူဂပက္ခော ဝိဝဇ္ဇယိ၊

နိဟညမာနော ဘူမိယာ၊ တံ မေ အက္ခာဟိ ပုစ္ဆိတော’’.

၅၆. ‘‘အက္ခေယျံ [အက္ခိဿံ (သီ. ပီ.)] တေ အဟံ အယျေ၊ ဒဇ္ဇာသိ အဘယံ မမ၊

ယံ မေ သုတံ ဝါ ဒိဋ္ဌံ ဝါ၊ ရာဇပုတ္တဿ သန္တိကေ’’.

၅၇. ‘‘အဘယံ သမ္မ တေ ဒမ္မိ၊ အဘီတော ဘဏ သာရထိ၊

ယံ တေ သုတံ ဝါ ဒိဋ္ဌံ ဝါ၊ ရာဇပုတ္တဿ သန္တိကေ’’.

၅၈. ‘‘န သော မူဂေါ န သော ပက္ခော၊ ဝိသဋ္ဌဝစနော စ သော၊

ရဇ္ဇဿ ကိရ သော ဘီတော၊ အကရာ [အကရီ (သီ. ပီ.)] အာလယေ ဗဟူ.

၅၉. ‘‘ပုရိမံ သရတိ သော ဇာတိံ၊ ယတ္ထ ရဇ္ဇမကာရယိ၊

ကာရယိတွာ တဟိံ ရဇ္ဇံ၊ ပါပတ္ထ နိရယံ ဘုသံ.

၆၀. ‘‘ဝီသတိဉ္စေဝ ဝဿာနိ၊ တဟိံ ရဇ္ဇမကာရယိ၊

အသီတိဝဿသဟဿာနိ၊ နိရယမှိ အပစ္စိ သော.

၆၁. ‘‘တဿ ရဇ္ဇဿ သော ဘီတော၊ မာ မံ ရဇ္ဇာဘိသေစယုံ၊

တသ္မာ ပိတု စ မာတုစ္စ၊ သန္တိကေ န ဘဏီ တဒါ.

၆၂. ‘‘အင်္ဂပစ္စင်္ဂသမ္ပန္နော၊ အာရောဟပရိဏာဟဝါ၊

ဝိသဋ္ဌဝစနော ပညော၊ မဂ္ဂေ သဂ္ဂဿ တိဋ္ဌတိ.

၆၃. ‘‘သစေ တွံ ဒဋ္ဌုကာမာသိ၊ ရာဇပုတ္တံ [ရာဇပုတ္တိ (သီ.)] တဝတြဇံ၊

ဧဟိ တံ ပါပယိဿာမိ၊ ယတ္ထ သမ္မတိ တေမိယော’’.

၆၄. ‘‘ယောဇယန္တု ရထေ အဿေ၊ ကစ္ဆံ နာဂါန [နာဂါနိ (သျာ. က.)] ဗန္ဓထ၊

ဥဒီရယန္တု သင်္ခပဏဝါ၊ ဝါဒန္တု [ဝဒန္တု (သီ.)၊ နဒန္တု (သျာ. က.)၊ ဝဒတံ (ပီ.)] ဧကပေါက္ခရာ.

၆၅. ‘‘ဝါဒန္တု [နဒန္တု (သီ. သျာ. ပီ.)] ဘေရီ သန္နဒ္ဓါ၊ ဝဂ္ဂူ ဝါဒန္တု ဒုန္ဒုဘီ၊

နေဂမာ စ မံ အနွေန္တု၊ ဂစ္ဆံ ပုတ္တနိဝေဒကော [နိဝါဒကော (သျာ. က.)].

၆၆. ‘‘ဩရောဓာ စ ကုမာရာ စ၊ ဝေသိယာနာ စ ဗြာဟ္မဏာ၊

ခိပ္ပံ ယာနာနိ ယောဇေန္တု၊ ဂစ္ဆံ ပုတ္တနိဝေဒကော [နိဝါဒကော (သျာ. က.)].

၆၇. ‘‘ဟတ္ထာရောဟာ အနီကဋ္ဌာ၊ ရထိကာ ပတ္တိကာရကာ၊

ခိပ္ပံ ယာနာနိ ယောဇေန္တု၊ ဂစ္ဆံ ပုတ္တနိဝေဒကော [နိဝါဒကော (သျာ. က.)].

၆၈. ‘‘သမာဂတာ ဇာနပဒါ၊ နေဂမာ စ သမာဂတာ၊

ခိပ္ပံ ယာနာနိ ယောဇေန္တု၊ ဂစ္ဆံ ပုတ္တနိဝေဒကော’’ [နိဝါဒကော (သျာ. က.)].

၆၉. ‘‘အဿေ စ သာရထီ ယုတ္တေ၊ သိန္ဓဝေ သီဃဝါဟနေ၊

ရာဇဒွါရံ ဥပါဂစ္ဆုံ၊ ယုတ္တာ ဒေဝ ဣမေ ဟယာ’’.

၇၀. ‘‘ထူလာ ဇဝေန ဟာယန္တိ၊ ကိသာ ဟာယန္တိ ထာမုနာ၊

ကိသေ ထူလေ ဝိဝဇ္ဇေတွာ၊ သံသဋ္ဌာ ယောဇိတာ ဟယာ’’.

၇၁. ‘‘တတော ရာဇာ တရမာနော၊ ယုတ္တမာရုယှ သန္ဒနံ၊

ဣတ္ထာဂါရံ အဇ္ဈဘာသိ [အဘာသထ (က.)]၊ သဗ္ဗာဝ အနုယာထ မံ.

၇၂. ‘‘ဝါလဗီဇနိမုဏှီသံ၊ ခဂ္ဂံ ဆတ္တဉ္စ ပဏ္ဍရံ၊

ဥပါဓိ ရထမာရုယှ [ဥပါဒိရထမာရုယှ (သီ.)၊ ဥပါဓီ ရထမာရုယှ (သျာ.)]၊ သုဝဏ္ဏေဟိ အလင်္ကတာ.

၇၃. ‘‘တတော သ [စ (သီ. သျာ. ပီ.)] ရာဇာ ပါယာသိ၊ ပုရက္ခတွာန သာရထိံ၊