နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ

ခုဒ္ဒကနိကာယေ

မဟာနိဒ္ဒေသပါဠိ

၁. အဋ္ဌကဝဂ္ဂေါ

၁. ကာမသုတ္တနိဒ္ဒေသော

၁. ကာမံ ကာမယမာနဿ၊ တဿ စေ တံ သမိဇ္ဈတိ၊

အဒ္ဓါ ပီတိမနော ဟောတိ၊ လဒ္ဓါ မစ္စော ယဒိစ္ဆတိ.

ကာမံ ကာမယမာနဿာတိ ကာမာတိ ဥဒ္ဒါနတော ဒွေ ကာမာ – ဝတ္ထုကာမာ စ ကိလေသကာမာ စ. ကတမေ ဝတ္ထုကာမာ? မနာပိကာ ရူပါ မနာပိကာ သဒ္ဒါ မနာပိကာ ဂန္ဓာ မနာပိကာ ရသာ မနာပိကာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ၊ အတ္ထရဏာ ပါဝုရဏာ [ပါပုရဏာ (သီ. သျာ.)] ဒါသိဒါသာ အဇေဠကာ ကုက္ကုဋသူကရာ ဟတ္ထိဂဝါဿဝဠဝါ ခေတ္တံ ဝတ္ထု ဟိရညံ သုဝဏ္ဏံ ဂါမနိဂမရာဇဓာနိယော ရဋ္ဌဉ္စ ဇနပဒေါ စ ကောသော စ ကောဋ္ဌာဂါရဉ္စ၊ ယံ ကိဉ္စိ ရဇနီယံ ဝတ္ထု – ဝတ္ထုကာမာ.

အပိ စ အတီတာ ကာမာ အနာဂတာ ကာမာ ပစ္စုပ္ပန္နာ ကာမာ၊ အဇ္ဈတ္တာ ကာမာ ဗဟိဒ္ဓါ ကာမာ အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓါ ကာမာ၊ ဟီနာ ကာမာ မဇ္ဈိမာ ကာမာ ပဏီတာ ကာမာ၊ အာပါယိကာ ကာမာ မာနုသိကာ ကာမာ ဒိဗ္ဗာ ကာမာ ပစ္စုပဋ္ဌိတာ ကာမာ၊ နိမ္မိတာ ကာမာ အနိမ္မိတာ ကာမာ ပရနိမ္မိတာ ကာမာ၊ ပရိဂ္ဂဟိတာ ကာမာ၊ အပရိဂ္ဂဟိတာ ကာမာ၊ မမာယိတာ ကာမာ၊ အမမာယိတာ ကာမာ၊ သဗ္ဗေပိ ကာမာဝစရာ ဓမ္မာ၊ သဗ္ဗေပိ ရူပါဝစရာ ဓမ္မာ၊ သဗ္ဗေပိ အရူပါဝစရာ ဓမ္မာ၊ တဏှာဝတ္ထုကာ တဏှာရမ္မဏာ ကာမနီယဋ္ဌေန ရဇနီယဋ္ဌေန မဒနီယဋ္ဌေန ကာမာ – ဣမေ ဝုစ္စန္တိ ဝတ္ထုကာမာ.

ကတမေ ကိလေသကာမာ? ဆန္ဒော ကာမော ရာဂေါ ကာမော ဆန္ဒရာဂေါ ကာမော၊ သင်္ကပ္ပေါ ကာမော ရာဂေါ ကာမော သင်္ကပ္ပရာဂေါ ကာမော၊ ယော ကာမေသု ကာမစ္ဆန္ဒော ကာမရာဂေါ ကာမနန္ဒီ ကာမတဏှာ ကာမသ္နေဟော ကာမပရိဠာဟော ကာမမုစ္ဆာ ကာမဇ္ဈောသာနံ ကာမောဃော ကာမယောဂေါ ကာမုပါဒါနံ ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏံ.

‘‘အဒ္ဒသံ ကာမ တေ မူလံ၊ သင်္ကပ္ပါ ကာမ ဇာယသိ၊

န တံ သင်္ကပ္ပယိဿာမိ၊ ဧဝံ ကာမ န ဟောဟိသီ’’တိ [န ဟေဟိသီတိ (သျာ.)]. –

ဣမေ ဝုစ္စန္တိ ကိလေသကာမာ. ကာမယမာနဿာတိ ကာမယမာနဿ ဣစ္ဆမာနဿ သာဒိယမာနဿ ပတ္ထယမာနဿ ပိဟယမာနဿ အဘိဇပ္ပမာနဿာတိ – ကာမံ ကာမယမာနဿ.

တဿ စေ တံ သမိဇ္ဈတီတိ. တဿ စေတိ တဿ ခတ္တိယဿ ဝါ ဗြာဟ္မဏဿ ဝါ ဝေဿဿ ဝါ သုဒ္ဒဿ ဝါ ဂဟဋ္ဌဿ ဝါ ပဗ္ဗဇိတဿ ဝါ ဒေဝဿ ဝါ မနုဿဿ ဝါ. တန္တိ ဝတ္ထုကာမာ ဝုစ္စန္တိ – မနာပိကာ ရူပါ မနာပိကာ သဒ္ဒါ မနာပိကာ ဂန္ဓာ မနာပိကာ ရသာ မနာပိကာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ. သမိဇ္ဈတီတိ ဣဇ္ဈတိ သမိဇ္ဈတိ လဘတိ ပဋိလဘတိ အဓိဂစ္ဆတိ ဝိန္ဒတီတိ – တဿ စေ တံ သမိဇ္ဈတိ.

အဒ္ဓါ ပီတိမနော ဟောတီတိ. အဒ္ဓါတိ ဧကံသဝစနံ နိဿံသယဝစနံ နိက္ကင်္ခါဝစနံ အဒွေဇ္ဈဝစနံ အဒွေဠှကဝစနံ နိယောဂဝစနံ အပဏ္ဏကဝစနံ အဝတ္ထာပနဝစနမေတံ – အဒ္ဓါတိ. ပီတီတိ ယာ ပဉ္စကာမဂုဏပဋိသညုတ္တာ ပီတိ ပါမုဇ္ဇံ အာမောဒနာ ပမောဒနာ ဟာသော ပဟာသော ဝိတ္တိ တုဋ္ဌိ ဩဒဂျံ အတ္တမနတာ အဘိဖရဏတာ စိတ္တဿ. မနောတိ ယံ စိတ္တံ မနော မာနသံ ဟဒယံ ပဏ္ဍရံ မနော မနာယတနံ မနိန္ဒြိယံ ဝိညာဏံ ဝိညာဏက္ခန္ဓော တဇ္ဇာ မနောဝိညာဏဓာတု၊ အယံ ဝုစ္စတိ မနော. အယံ မနော ဣမာယ ပီတိယာ သဟဂတော ဟောတိ သဟဇာတော သံသဋ္ဌော သမ္ပယုတ္တော ဧကုပ္ပါဒေါ ဧကနိရောဓော ဧကဝတ္ထုကော ဧကာရမ္မဏော. ပီတိမနော ဟောတီတိ ပီတိမနော ဟောတိ တုဋ္ဌမနော ဟဋ္ဌမနော ပဟဋ္ဌမနော အတ္တမနော ဥဒဂ္ဂမနော မုဒိတမနော ပမောဒိတမနော ဟောတီတိ – အဒ္ဓါ ပီတိမနော ဟောတိ.

လဒ္ဓါ မစ္စော ယဒိစ္ဆတီတိ. လဒ္ဓါတိ လဘိတွာ ပဋိလဘိတွာ အဓိဂန္တွာ ဝိန္ဒိတွာ. မစ္စောတိ သတ္တော နရော မာနဝေါ ပေါသော ပုဂ္ဂလော ဇီဝေါ ဇာဂု [ဇာတု (သျာ.)၊ ဇဂု (က.)] ဇန္တု ဣန္ဒဂု [ဟိန္ဒဂူ (သီ. သျာ.)] မနုဇော. ယဒိစ္ဆတီတိ ယံ ဣစ္ဆတိ ယံ သာဒိယတိ ယံ ပတ္ထေတိ ယံ ပိဟေတိ ယံ အဘိဇပ္ပတိ၊ ရူပံ ဝါ သဒ္ဒံ ဝါ ဂန္ဓံ ဝါ ရသံ ဝါ ဖောဋ္ဌဗ္ဗံ ဝါတိ၊ လဒ္ဓါ မစ္စော ယဒိစ္ဆတိ.

တေနာဟ ဘဂဝါ –

‘‘ကာမံ ကာမယမာနဿ၊ တဿ စေ တံ သမိဇ္ဈတိ၊

အဒ္ဓါ ပီတိမနော ဟောတိ၊ လဒ္ဓါ မစ္စော ယဒိစ္ဆတီ’’တိ.

၂. တဿ စေ ကာမယာနဿ၊ ဆန္ဒဇာတဿ ဇန္တုနော၊

တေ ကာမာ ပရိဟာယန္တိ၊ သလ္လဝိဒ္ဓေါဝ ရုပ္ပတိ.

တဿ စေ ကာမယာနဿာတိ. တဿ စေတိ တဿ ခတ္တိယဿ ဝါ ဗြာဟ္မဏဿ ဝါ ဝေဿဿ ဝါ သုဒ္ဒဿ ဝါ ဂဟဋ္ဌဿ ဝါ ပဗ္ဗဇိတဿ ဝါ ဒေဝဿ ဝါ မနုဿဿ ဝါ. ကာမယာနဿာတိ ကာမေ ဣစ္ဆမာနဿ သာဒိယမာနဿ ပတ္ထယမာနဿ ပိဟယမာနဿ အဘိဇပ္ပမာနဿ. အထ ဝါ ကာမတဏှာယ ယာယတိ နိယျတိ ဝုယှတိ သံဟရီယတိ. ယထာ ဟတ္ထိယာနေန ဝါ အဿယာနေန ဝါ ဂေါယာနေန ဝါ အဇယာနေန ဝါ မေဏ္ဍယာနေန ဝါ ဩဋ္ဌယာနေန ဝါ ခရယာနေန ဝါ ယာယတိ နိယျတိ ဝုယှတိ သံဟရီယတိ၊ ဧဝမေဝံ ကာမတဏှာယ ယာယတိ နိယျတိ ဝုယှတိ သံဟရီယတီတိ – တဿ စေ ကာမယာနဿ.

ဆန္ဒဇာတဿ ဇန္တုနောတိ. ဆန္ဒောတိ ယော ကာမေသု ကာမစ္ဆန္ဒော ကာမရာဂေါ ကာမနန္ဒီ ကာမတဏှာ ကာမသ္နေဟော ကာမပရိဠာဟော ကာမမုစ္ဆာ ကာမဇ္ဈောသာနံ ကာမောဃော ကာမယောဂေါ ကာမုပါဒါနံ ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏံ၊ တဿ သော ကာမစ္ဆန္ဒော ဇာတော ဟောတိ သဉ္ဇာတော နိဗ္ဗတ္တော အဘိနိဗ္ဗတ္တော ပါတုဘူတော. ဇန္တုနောတိ သတ္တဿ နရဿ မာနဝဿ ပေါသဿ ပုဂ္ဂလဿ ဇီဝဿ ဇာဂုဿ ဇန္တုဿ ဣန္ဒဂုဿ မနုဇဿာတိ – ဆန္ဒဇာတဿ ဇန္တုနော.

တေ ကာမာ ပရိဟာယန္တီတိ – တေ ဝါ ကာမာ ပရိဟာယန္တိ၊ သော ဝါ ကာမေဟိ ပရိဟာယတိ. ကထံ တေ ကာမာ ပရိဟာယန္တိ? တဿ တိဋ္ဌန္တဿေဝ တေ ဘောဂေ ရာဇာနော ဝါ ဟရန္တိ၊ စောရာ ဝါ ဟရန္တိ၊ အဂ္ဂိ ဝါ ဒဟတိ၊ ဥဒကံ ဝါ ဝဟတိ၊ အပ္ပိယာ ဝါ ဒါယာဒါ ဟရန္တိ၊ နိဟိတံ ဝါ နာဓိဂစ္ဆတိ၊ ဒုပ္ပယုတ္တာ ဝါ ကမ္မန္တာ ဘိဇ္ဇန္တိ၊ ကုလေ ဝါ ကုလင်္ဂါရော ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ယော တေ ဘောဂေ ဝိကိရတိ ဝိဓမတိ [ဝိဓမေတိ (သျာ.)] ဝိဒ္ဓံသေတိ အနိစ္စတာယေဝ အဋ္ဌမီ. ဧဝံ တေ ကာမာ ဟာယန္တိ ပရိဟာယန္တိ ပရိဓံသေန္တိ ပရိပတန္တိ အန္တရဓာယန္တိ ဝိပ္ပလုဇ္ဇန္တိ. ကထံ သော ကာမေဟိ ပရိဟာယတိ? တိဋ္ဌန္တေဝ တေ ဘောဂေ သော စဝတိ မရတိ ဝိပ္ပလုဇ္ဇတိ. ဧဝံ သော ကာမေဟိ ဟာယတိ ပရိဟာယတိ ပရိဓံသေတိ ပရိပတတိ အန္တရဓာယတိ ဝိပ္ပလုဇ္ဇတိ.

စောရာ ဟရန္တိ ရာဇာနော၊ အဂ္ဂိ ဒဟတိ နဿတိ၊

အထ အန္တေန ဇဟတိ [အထော အန္တေန ဟေတိ (သျာ.)၊ အသဟန္တေန ဒဟတိ (က.)]၊ သရီရံ သပရိဂ္ဂဟံ၊

ဧတဒညာယ မေဓာဝီ၊ ဘုဉ္ဇေထ စ ဒဒေထ စ.

ဒတွာ စ ဘုတွာ စ ယထာနုဘာဝံ၊ အနိန္ဒိတော သဂ္ဂမုပေတိ ဌာနန္တိ၊ တေ ကာမာ ပရိဟာယန္တိ.

သလ္လဝိဒ္ဓေါဝ ရုပ္ပတီတိ. ယထာ အယောမယေန ဝါ သလ္လေန ဝိဒ္ဓေါ၊ အဋ္ဌိမယေန ဝါ သလ္လေန ဒန္တမယေန ဝါ သလ္လေန ဝိသာဏမယေန ဝါ သလ္လေန ကဋ္ဌမယေန ဝါ သလ္လေန ဝိဒ္ဓေါ ရုပ္ပတိ ကုပ္ပတိ ဃဋ္ဋီယတိ ပီဠီယတိ၊ ဗျာဓိတော ဒေါမနဿိတော ဟောတိ၊ ဧဝမေဝ ဝတ္ထုကာမာနံ ဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ. သော ကာမသလ္လေန စ သောကသလ္လေန စ ဝိဒ္ဓေါ၊ ရုပ္ပတိ ကုပ္ပတိ ဃဋ္ဋီယတိ ပီဠီယတိ ဗျာဓိတော ဒေါမနဿိတော ဟောတီတိ – သလ္လဝိဒ္ဓေါဝ ရုပ္ပတိ.

တေနာဟ ဘဂဝါ –

‘‘တဿ စေ ကာမယာနဿ၊ ဆန္ဒဇာတဿ ဇန္တုနော၊

တေ ကာမာ ပရိဟာယန္တိ၊ သလ္လဝိဒ္ဓေါဝ ရုပ္ပတီ’’တိ.

၃. ယော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေတိ၊ သပ္ပဿေဝ ပဒါ သိရော၊

သောမံ ဝိသတ္တိကံ လောကေ၊ သတော သမတိဝတ္တတိ.

ယော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေတီတိ. ယောတိ ယော ယာဒိသော ယထာယုတ္တော ယထာဝိဟိတော ယထာပကာရော ယံဌာနပ္ပတ္တော ယံဓမ္မသမန္နာဂတော ခတ္တိယော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ဝေဿော ဝါ သုဒ္ဒေါ ဝါ ဂဟဋ္ဌော ဝါ ပဗ္ဗဇိတော ဝါ ဒေဝေါ ဝါ မနုဿော ဝါ. ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေတီတိ. ကာမာတိ ဥဒ္ဒါနတော ဒွေ ကာမာ – ဝတ္ထုကာမာ စ ကိလေသကာမာ စ။ပေ။ ဣမေ ဝုစ္စန္တိ ဝတ္ထုကာမာ။ပေ။ ဣမေ ဝုစ္စန္တိ ကိလေသကာမာ. ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေတီတိ ဒွီဟိ ကာရဏေဟိ ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေတိ – ဝိက္ခမ္ဘနတော ဝါ သမုစ္ဆေဒတော ဝါ. ကထံ ဝိက္ခမ္ဘနတော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေတိ? ‘‘အဋ္ဌိကင်္ကလူပမာ ကာမာ အပ္ပဿာဒဋ္ဌေနာ’’တိ ပဿန္တော ဝိက္ခမ္ဘနတော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေတိ၊ ‘‘မံသပေသူပမာ ကာမာ ဗဟုသာဓာရဏဋ္ဌေနာ’’တိ ပဿန္တော ဝိက္ခမ္ဘနတော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေတိ၊ ‘‘တိဏုက္ကူပမာ ကာမာ အနုဒဟနဋ္ဌေနာ’’တိ ပဿန္တော ဝိက္ခမ္ဘနတော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေတိ၊ ‘‘အင်္ဂါရကာသူပမာ ကာမာ မဟာပရိဠာဟဋ္ဌေနာ’’တိ ပဿန္တော ဝိက္ခမ္ဘနတော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေတိ၊ ‘‘သုပိနကူပမာ ကာမာ ဣတ္တရပစ္စုပဋ္ဌာနဋ္ဌေနာ’’တိ ပဿန္တော ဝိက္ခမ္ဘနတော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေတိ၊ ‘‘ယာစိတကူပမာ ကာမာ တာဝကာလိကဋ္ဌေနာ’’တိ ပဿန္တော ဝိက္ခမ္ဘနတော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေတိ၊ ‘‘ရုက္ခဖလူပမာ ကာမာ သမ္ဘဉ္ဇနပရိဘဉ္ဇနဋ္ဌေနာ’’တိ ပဿန္တော ဝိက္ခမ္ဘနတော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေတိ၊ ‘‘အသိသူနူပမာ ကာမာ အဓိကုဋ္ဋနဋ္ဌေနာ’’တိ [အဓိကန္တနဋ္ဌေနာတိ (သျာ.)] ပဿန္တော ဝိက္ခမ္ဘနတော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေတိ၊ ‘‘သတ္တိသူလူပမာ ကာမာ ဝိနိဝိဇ္ဈနဋ္ဌေနာ’’တိ ပဿန္တော ဝိက္ခမ္ဘနတော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေတိ၊ ‘‘သပ္ပသိရူပမာ ကာမာ သပ္ပဋိဘယဋ္ဌေနာ’’တိ ပဿန္တော ဝိက္ခမ္ဘနတော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေတိ၊ ‘‘အဂ္ဂိက္ခန္ဓူပမာ ကာမာ မဟာဘိတာပနဋ္ဌေနာ’’တိ ပဿန္တော ဝိက္ခမ္ဘနတော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေတိ.

ဗုဒ္ဓါနုဿတိံ ဘာဝေန္တောပိ ဝိက္ခမ္ဘနတော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေတိ၊ ဓမ္မာနုဿတိံ ဘာဝေန္တောပိ။ပေ။ သံဃာနုဿတိံ ဘာဝေန္တောပိ။ သီလာနုဿတိံ ဘာဝေန္တောပိ။ စာဂါနုဿတိံ ဘာဝေန္တောပိ။ ဒေဝတာနုဿတိံ ဘာဝေန္တောပိ။ အာနာပါနဿတိံ [အာနာပါနသတိံ (သီ.)] ဘာဝေန္တောပိ။ မရဏဿတိံ ဘာဝေန္တောပိ။ ကာယဂတာသတိံ ဘာဝေန္တောပိ။ ဥပသမာနုဿတိံ ဘာဝေန္တောပိ ဝိက္ခမ္ဘနတော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေတိ.

ပဌမံ ဈာနံ ဘာဝေန္တောပိ ဝိက္ခမ္ဘနတော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေတိ၊ ဒုတိယံ ဈာနံ ဘာဝေန္တောပိ။ပေ။ တတိယံ ဈာနံ ဘာဝေန္တောပိ။ စတုတ္ထံ ဈာနံ ဘာဝေန္တောပိ။ အာကာသာနဉ္စာယတနသမာပတ္တိံ ဘာဝေန္တောပိ။ ဝိညာဏဉ္စာယတနသမာပတ္တိံ ဘာဝေန္တောပိ။ အာကိဉ္စညာယတနသမာပတ္တိံ ဘာဝေန္တောပိ ။ နေဝသညာနာသညာယတနသမာပတ္တိံ ဘာဝေန္တောပိ ဝိက္ခမ္ဘနတော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေတိ. ဧဝံ ဝိက္ခမ္ဘနတော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေတိ.

ကထံ သမုစ္ဆေဒတော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေတိ? သောတာပတ္တိမဂ္ဂံ ဘာဝေန္တောပိ အပါယဂမနီယေ ကာမေ သမုစ္ဆေဒတော ပရိဝဇ္ဇေတိ၊ သကဒါဂါမိမဂ္ဂံ ဘာဝေန္တောပိ ဩဠာရိကေ ကာမေ သမုစ္ဆေဒတော ပရိဝဇ္ဇေတိ၊ အနာဂါမိမဂ္ဂံ ဘာဝေန္တောပိ အနုသဟဂတေ ကာမေ သမုစ္ဆေဒတော ပရိဝဇ္ဇေတိ၊ အရဟတ္တမဂ္ဂံ ဘာဝေန္တောပိ သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ သဗ္ဗထာ သဗ္ဗံ အသေသံ နိဿေသံ သမုစ္ဆေဒတော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေတိ. ဧဝံ သမုစ္ဆေဒတော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေတီတိ – ယော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေတိ.

သပ္ပဿေဝ ပဒါ သိရောတိ. သပ္ပေါ ဝုစ္စတိ အဟိ. ကေနဋ္ဌေန သပ္ပေါ? သံသပ္ပန္တော ဂစ္ဆတီတိ သပ္ပေါ၊ ဘုဇန္တော ဂစ္ဆတီတိ ဘုဇဂေါ၊ ဥရေန ဂစ္ဆတီတိ ဥရဂေါ၊ ပန္နသိရော ဂစ္ဆတီတိ ပန္နဂေါ၊ သိရေန သုပတီတိ [သပ္ပတီတိ (က.)] သရီသပေါ [သိရိံသပေါ (သီ.)]၊ ဗိလေ သယတီတိ ဗိလာသယော၊ ဂုဟာယံ သယတီတိ ဂုဟာသယော၊ ဒါဌာ တဿ အာဝုဓောတိ ဒါဌာဝုဓော၊ ဝိသံ တဿ ဃောရန္တိ ဃောရဝိသော၊ ဇိဝှါ တဿ ဒုဝိဓာတိ ဒွိဇိဝှေါ၊ ဒွီဟိ ဇိဝှါဟိ ရသံ သာယတီတိ ဒွိရသညူ. ယထာ ပုရိသော ဇီဝိတုကာမော အမရိတုကာမော သုခကာမော ဒုက္ခပဋိက္ကူလော ပါဒေန သပ္ပသိရံ ဝဇ္ဇေယျ ဝိဝဇ္ဇေယျ ပရိဝဇ္ဇေယျ အဘိနိဝဇ္ဇေယျ၊ ဧဝမေဝ သုခကာမော ဒုက္ခပဋိက္ကူလော ကာမေ ဝဇ္ဇေယျ ဝိဝဇ္ဇေယျ ပရိဝဇ္ဇေယျ အဘိနိဝဇ္ဇေယျာတိ – သပ္ပဿေဝ ပဒါ သိရော.

သောမံ ဝိသတ္တိကံ လောကေ၊ သတော သမတိဝတ္တတီတိ. သောတိ ယော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေတိ. ဝိသတ္တိကာ ဝုစ္စတိ တဏှာ. ယော ရာဂေါ သာရာဂေါ အနုနယော အနုရောဓော နန္ဒီ နန္ဒိရာဂေါ၊ စိတ္တဿ သာရာဂေါ ဣစ္ဆာ မုစ္ဆာ အဇ္ဈောသာနံ ဂေဓော ပလိဂေဓော [ပဠိဂေဓော (သီ.)] သင်္ဂေါ ပင်္ကော၊ ဧဇာ မာယာ ဇနိကာ သဉ္ဇနနီ သိဗ္ဗိနီ ဇာလိနီ သရိတာ ဝိသတ္တိကာ၊ သုတ္တံ ဝိသတာ အာယူဟိနီ [အာယူဟနီ (သီ. သျာ.)] ဒုတိယာ ပဏိဓိ ဘဝနေတ္တိ၊ ဝနံ ဝနထော သန္ဓဝေါ သ္နေဟော အပေက္ခာ ပဋိဗန္ဓု၊ အာသာ အာသီသနာ အာသီသိတတ္တံ၊ ရူပါသာ သဒ္ဒါသာ ဂန္ဓာသာ ရသာသာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာသာ၊ လာဘာသာ ဇနာသာ ပုတ္တာသာ ဇီဝိတာသာ၊ ဇပ္ပါ ပဇပ္ပါ အဘိဇပ္ပါ ဇပ္ပနာ ဇပ္ပိတတ္တံ လောလုပ္ပံ လောလုပ္ပါယနာ လောလုပ္ပါယိတတ္တံ ပုစ္ဆဉ္ဇိကတာ သာဓုကမျတာ၊ အဓမ္မရာဂေါ ဝိသမလောဘော နိကန္တိ နိကာမနာ ပတ္ထနာ ပိဟနာ သမ္ပတ္ထနာ၊ ကာမတဏှာ ဘဝတဏှာ ဝိဘဝတဏှာ၊ ရူပတဏှာ အရူပတဏှာ နိရောဓတဏှာ၊ ရူပတဏှာ သဒ္ဒတဏှာ ဂန္ဓတဏှာ ရသတဏှာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗတဏှာ ဓမ္မတဏှာ၊ ဩဃော ယောဂေါ ဂန္ထော ဥပါဒါနံ အာဝရဏံ နီဝရဏံ ဆဒနံ ဗန္ဓနံ၊ ဥပက္ကိလေသော အနုသယော ပရိယုဋ္ဌာနံ လတာ ဝေဝိစ္ဆံ၊ ဒုက္ခမူလံ ဒုက္ခနိဒါနံ ဒုက္ခပ္ပဘဝေါ မာရပါသော မာရဗဠိသံ မာရဝိသယော၊ တဏှာနဒီ တဏှာဇာလံ တဏှာဂဒ္ဒုလံ တဏှာသမုဒ္ဒေါ အဘိဇ္ဈာ လောဘော အကုသလမူလံ.

ဝိသတ္တိကာတိ. ကေနဋ္ဌေန ဝိသတ္တိကာ? ဝိသတာတိ ဝိသတ္တိကာ၊ ဝိသာလာတိ ဝိသတ္တိကာ၊ ဝိသဋာတိ ဝိသတ္တိကာ၊ ဝိသက္ကတီတိ ဝိသတ္တိကာ၊ ဝိသံဟရတီတိ ဝိသတ္တိကာ၊ ဝိသံဝါဒိကာတိ ဝိသတ္တိကာ၊ ဝိသမူလာတိ ဝိသတ္တိကာ၊ ဝိသဖလာတိ ဝိသတ္တိကာ၊ ဝိသပရိဘောဂေါတိ ဝိသတ္တိကာ၊ ဝိသာလာ ဝါ ပန သာ တဏှာ ရူပေ သဒ္ဒေ ဂန္ဓေ ရသေ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေ၊ ကုလေ ဂဏေ အာဝါသေ လာဘေ ယသေ၊ ပသံသာယ သုခေ စီဝရေ ပိဏ္ဍပါတေ သေနာသနေ ဂိလာနပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေ၊ ကာမဓာတုယာ ရူပဓာတုယာ အရူပဓာတုယာ၊ ကာမဘဝေ ရူပဘဝေ အရူပဘဝေ၊ သညာဘဝေ အသညာဘဝေ နေဝသညာနာသညာဘဝေ၊ ဧကဝေါကာရဘဝေ စတုဝေါကာရဘဝေ ပဉ္စဝေါကာရဘဝေ၊ အတီတေ အနာဂတေ ပစ္စုပ္ပန္နေ၊ ဒိဋ္ဌသုတမုတဝိညာတဗ္ဗေသု ဓမ္မေသု ဝိသဋာ ဝိတ္ထတာတိ ဝိသတ္တိကာ.

လောကေတိ အပါယလောကေ မနုဿလောကေ ဒေဝလောကေ၊ ခန္ဓလောကေ ဓာတုလောကေ အာယတနလောကေ. သတောတိ စတူဟိ ကာရဏေဟိ သတော – ကာယေ ကာယာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနံ ဘာဝေန္တော သတော၊ ဝေဒနာသု။ပေ။ စိတ္တေ။ ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနံ ဘာဝေန္တော သတော.

အပရေဟိပိ စတူဟိ ကာရဏေဟိ သတော – အသတိပရိဝဇ္ဇနာယ သတော၊ သတိကရဏီယာနံ ဓမ္မာနံ ကတတ္တာ သတော၊ သတိပရိဗန္ဓာနံ ဓမ္မာနံ ဟတတ္တာ သတော၊ သတိနိမိတ္တာနံ ဓမ္မာနံ အသမ္မုဋ္ဌတ္တာ သတော.

အပရေဟိပိ စတူဟိ ကာရဏေဟိ သတော – သတိယာ သမန္နာဂတတ္တာ သတော၊ သတိယာ ဝသိတတ္တာ သတော၊ သတိယာ ပါဂုညတာယ သတော၊ သတိယာ အပစ္စောရောဟဏတာယ [အပစ္စောရောပနတာယ (သီ.)] သတော.

အပရေဟိပိ စတူဟိ ကာရဏေဟိ သတော – သတ္တတ္တာ သတော၊ သန္တတ္တာ သတော၊ သမိတတ္တာ သတော၊ သန္တဓမ္မသမန္နာဂတတ္တာ သတော. ဗုဒ္ဓါနုဿတိယာ သတော၊ ဓမ္မာနုဿတိယာ သတော၊ သံဃာနုဿတိယာ သတော၊ သီလာနုဿတိယာ သတော၊ စာဂါနုဿတိယာ သတော၊ ဒေဝတာနုဿတိယာ သတော၊ အာနာပါနဿတိယာ သတော၊ မရဏဿတိယာ သတော၊ ကာယဂတာသတိယာ သတော၊ ဥပသမာနုဿတိယာ သတော. ယာ သတိ အနုဿတိ ပဋိဿတိ သတိ သရဏတာ ဓာရဏတာ အပိလာပနတာ အသမ္မုဿနတာ သတိ သတိန္ဒြိယံ သတိဗလံ သမ္မာသတိ သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ ဧကာယနမဂ္ဂေါ၊ အယံ ဝုစ္စတိ သတိ. ဣမာယ သတိယာ ဥပေတော ဟောတိ သမုပေတော ဥပဂတော သမုပဂတော ဥပပန္နော သမုပပန္နော သမန္နာဂတော၊ သော ဝုစ္စတိ သတော.

သောမံ ဝိသတ္တိကံ လောကေ၊ သတော သမတိဝတ္တတီတိ. လောကေ ဝါ သာ ဝိသတ္တိကာ၊ လောကေ ဝါ တံ ဝိသတ္တိကံ သတော တရတိ ဥတ္တရတိ ပတရတိ သမတိက္ကမတိ ဝီတိဝတ္တတီတိ – သောမံ ဝိသတ္တိကံ လောကေ၊ သတော သမတိဝတ္တတိ.

တေနာဟ ဘဂဝါ –

‘‘ယော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေတိ၊ သပ္ပဿေဝ ပဒါ သိရော၊

သောမံ ဝိသတ္တိကံ လောကေ၊ သတော သမတိဝတ္တတီ’’တိ.

၄. ခေတ္တံ ဝတ္ထုံ ဟိရညံ ဝါ၊ ဂဝါဿံ ဒါသပေါရိသံ၊

ထိယော ဗန္ဓူ ပုထု ကာမေ၊ ယော နရော အနုဂိဇ္ဈတိ.

ခေတ္တံ ဝတ္ထုံ ဟိရညံ ဝါတိ. ခေတ္တန္တိ သာလိက္ခေတ္တံ ဝီဟိက္ခေတ္တံ မုဂ္ဂက္ခေတ္တံ မာသက္ခေတ္တံ ယဝက္ခေတ္တံ ဂေါဓုမက္ခေတ္တံ တိလက္ခေတ္တံ. ဝတ္ထုန္တိ ဃရဝတ္ထုံ ကောဋ္ဌကဝတ္ထုံ ပုရေဝတ္ထုံ ပစ္ဆာဝတ္ထုံ အာရာမဝတ္ထုံ ဝိဟာရဝတ္ထုံ. ဟိရညန္တိ ဟိရညံ ဝုစ္စတိ ကဟာပဏောတိ – ခေတ္တံ ဝတ္ထုံ ဟိရညံ ဝါ.

ဂဝါဿံ ဒါသပေါရိသန္တိ. ဂဝန္တိ ဂဝါ [ဂါဝေါ (က.)] ဝုစ္စန္တိ. အဿာတိ ပသုကာဒယော ဝုစ္စန္တိ. ဒါသာတိ စတ္တာရော ဒါသာ – အန္တောဇာတကော ဒါသော၊ ဓနက္ကီတကော ဒါသော၊ သာမံ ဝါ ဒါသဗျံ ဥပေတိ၊ အကာမကော ဝါ ဒါသဝိသယံ ဥပေတိ.

‘‘အာမာယ ဒါသာပိ ဘဝန္တိ ဟေကေ၊ ဓနေန ကီတာပိ ဘဝန္တိ ဒါသာ၊

သာမဉ္စ ဧကေ ဥပယန္တိ ဒါသျံ၊ ဘယာပနုဏ္ဏာပိ ဘဝန္တိ ဒါသာ’’တိ.

ပုရိသာတိ တယော ပုရိသာ – ဘတကာ၊ ကမ္မကရာ၊ ဥပဇီဝိနောတိ – ဂဝါဿံ ဒါသပေါရိသံ.

ထိယော ဗန္ဓူ ပုထု ကာမေတိ. ထိယောတိ ဣတ္ထိပရိဂ္ဂဟော ဝုစ္စတိ. ဗန္ဓူတိ စတ္တာရော ဗန္ဓူ – ဉာတိဗန္ဓဝါပိ ဗန္ဓု၊ ဂေါတ္တဗန္ဓဝါပိ ဗန္ဓု၊ မန္တဗန္ဓဝါပိ ဗန္ဓု၊ သိပ္ပဗန္ဓဝါပိ ဗန္ဓု. ပုထု ကာမေတိ ဗဟူ ကာမေ. ဧတေ ပုထု ကာမာ မနာပိကာ ရူပါ။ပေ။ မနာပိကာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာတိ – ထိယော ဗန္ဓူ ပုထု ကာမေ.

ယော နရော အနုဂိဇ္ဈတီတိ. ယောတိ ယော ယာဒိသော ယထာယုတ္တော ယထာဝိဟိတော ယထာပကာရော ယံဌာနပ္ပတ္တော ယံဓမ္မသမန္နာဂတော ခတ္တိယော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ဝေဿော ဝါ သုဒ္ဒေါ ဝါ ဂဟဋ္ဌော ဝါ ပဗ္ဗဇိတော ဝါ ဒေဝေါ ဝါ မနုဿော ဝါ. နရောတိ သတ္တော နရော မာနဝေါ ပေါသော ပုဂ္ဂလော ဇီဝေါ ဇာဂု ဇန္တု ဣန္ဒဂု မနုဇော. အနုဂိဇ္ဈတီတိ ကိလေသကာမေန ဝတ္ထုကာမေသု ဂိဇ္ဈတိ အနုဂိဇ္ဈတိ ပလိဂိဇ္ဈတိ ပလိဗဇ္ဈတီတိ – ယော နရော အနုဂိဇ္ဈတိ.

တေနာဟ ဘဂဝါ –

‘‘ခေတ္တံ ဝတ္ထုံ ဟိရညံ ဝါ၊ ဂဝါဿံ ဒါသပေါရိသံ၊

ထိယော ဗန္ဓူ ပုထု ကာမေ၊ ယော နရော အနုဂိဇ္ဈတီ’’တိ.

၅. အဗလာ နံ ဗလီယန္တိ၊ မဒ္ဒန္တေ နံ ပရိဿယာ၊

တတော နံ ဒုက္ခမနွေတိ၊ နာဝံ ဘိန္နမိဝေါဒကံ.

အဗလာ နံ ဗလီယန္တီတိ. အဗလာတိ အဗလာ ကိလေသာ ဒုဗ္ဗလာ အပ္ပဗလာ အပ္ပထာမကာ ဟီနာ နိဟီနာ ( ) [(ပရိဟီနာ) (သီ. သျာ.)] ဩမကာ လာမကာ ဆတုက္ကာ ပရိတ္တာ. တေ ကိလေသာ တံ ပုဂ္ဂလံ သဟန္တိ ပရိသဟန္တိ အဘိဘဝန္တိ အဇ္ဈောတ္ထရန္တိ ပရိယာဒိယန္တိ မဒ္ဒန္တီတိ၊ ဧဝမ္ပိ အဗလာ နံ ဗလီယန္တိ. အထ ဝါ၊ အဗလံ ပုဂ္ဂလံ ဒုဗ္ဗလံ အပ္ပဗလံ အပ္ပထာမကံ ဟီနံ နိဟီနံ ဩမကံ လာမကံ ဆတုက္ကံ ပရိတ္တံ၊ ယဿ နတ္ထိ သဒ္ဓါဗလံ ဝီရိယဗလံ သတိဗလံ သမာဓိဗလံ ပညာဗလံ ဟိရိဗလံ ဩတ္တပ္ပဗလံ. တေ ကိလေသာ တံ ပုဂ္ဂလံ သဟန္တိ ပရိသဟန္တိ အဘိဘဝန္တိ အဇ္ဈောတ္ထရန္တိ ပရိယာဒိယန္တိ မဒ္ဒန္တီတိ – ဧဝမ္ပိ အဗလာ နံ ဗလီယန္တီတိ.

မဒ္ဒန္တေ နံ ပရိဿယာတိ. ဒွေ ပရိဿယာ – ပါကဋပရိဿယာ စ ပဋိစ္ဆန္နပရိဿယာ စ. ကတမေ ပါကဋပရိဿယာ? သီဟာ ဗျဂ္ဃါ ဒီပီ အစ္ဆာ တရစ္ဆာ ကောကာ မဟိံသာ [မဟိသာ (သီ. သျာ.)] ဟတ္ထီ အဟိဝိစ္ဆိကာ သတပဒီ၊ စောရာ ဝါ အဿု မာနဝါ ဝါ ကတကမ္မာ ဝါ အကတကမ္မာ ဝါ၊ စက္ခုရောဂေါ သောတရောဂေါ ဃာနရောဂေါ ဇိဝှါရောဂေါ ကာယရောဂေါ သီသရောဂေါ ကဏ္ဏရောဂေါ မုခရောဂေါ ဒန္တရောဂေါ၊ ကာသော သာသော ပိနာသော ဍာဟော ဇရော၊ ကုစ္ဆိရောဂေါ မုစ္ဆာ ပက္ခန္ဒိကာ သူလာ ဝိသူစိကာ၊ ကုဋ္ဌံ ဂဏ္ဍော ကိလာသော သောသော အပမာရော၊ ဒဒ္ဒု ကဏ္ဍု ကစ္ဆု ရခသာ [ရက္ခသာ (က.)] ဝိတစ္ဆိကာ လောဟိတပိတ္တံ၊ မဓုမေဟော အံသာ ပိဠကာ ဘဂန္ဒလာ၊ ပိတ္တသမုဋ္ဌာနာ အာဗာဓာ သေမှသမုဋ္ဌာနာ အာဗာဓာ ဝါတသမုဋ္ဌာနာ အာဗာဓာ သန္နိပါတိကာ အာဗာဓာ ဥတုပရိဏာမဇာ အာဗာဓာ ဝိသမပရိဟာရဇာ အာဗာဓာ၊ ဩပက္ကမိကာ အာဗာဓာ ကမ္မဝိပါကဇာ အာဗာဓာ၊ သီတံ ဥဏှံ ဇိဃစ္ဆာ ပိပါသာ ဥစ္စာရော ပဿာဝေါ ဍံသမကသဝါတာတပသရီသပသမ္ဖဿာ ဣတိ ဝါ – ဣမေ ဝုစ္စန္တိ ပါကဋပရိဿယာ.

ကတမေ ပဋိစ္ဆန္နပရိဿယာ? ကာယဒုစ္စရိတံ ဝစီဒုစ္စရိတံ မနောဒုစ္စရိတံ၊ ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏံ ဗျာပါဒနီဝရဏံ ထိနမိဒ္ဓနီဝရဏံ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စနီဝရဏံ ဝိစိကိစ္ဆာနီဝရဏံ၊ ရာဂေါ ဒေါသော မောဟော ကောဓော ဥပနာဟော မက္ခော ပဠာသော ဣဿာ မစ္ဆရိယံ၊ မာယာ သာဌေယျံ ထမ္ဘော သာရမ္ဘော မာနော အတိမာနော မဒေါ ပမာဒေါ၊ သဗ္ဗေ ကိလေသာ သဗ္ဗေ ဒုစ္စရိတာ သဗ္ဗေ ဒရထာ သဗ္ဗေ ပရိဠာဟာ သဗ္ဗေ သန္တာပါ သဗ္ဗာကုသလာဘိသင်္ခါရာ – ဣမေ ဝုစ္စန္တိ ပဋိစ္ဆန္နပရိဿယာ.

ပရိဿယာတိ ကေနဋ္ဌေန ပရိဿယာ? ပရိသဟန္တီတိ ပရိဿယာ၊ ပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တီတိ ပရိဿယာ၊ တတြာသယာတိ ပရိဿယာ. ကထံ ပရိသဟန္တီတိ ပရိဿယာ? တေ ပရိဿယာ တံ ပုဂ္ဂလံ သဟန္တိ ပရိသဟန္တိ အဘိဘဝန္တိ အဇ္ဈောတ္ထရန္တိ ပရိယာဒိယန္တိ မဒ္ဒန္တိ. ဧဝံ ပရိသဟန္တီတိ ပရိဿယာ. ကထံ ပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တီတိ ပရိဿယာ? တေ ပရိဿယာ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အန္တရာယာယ ပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တိ. ကတမေသံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ? သမ္မာပဋိပဒါယ အနုလောမပဋိပဒါယ အပစ္စနီကပဋိပဒါယ အဝိရုဒ္ဓပဋိပဒါယ အနွတ္ထပဋိပဒါယ ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပဒါယ၊ သီလေသု ပရိပူရိကာရိတာယ ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရတာယ ဘောဇနေ မတ္တညုတာယ၊ ဇာဂရိယာနုယောဂဿ သတိသမ္ပဇညဿ၊ စတုန္နံ သတိပဋ္ဌာနာနံ ဘာဝနာနုယောဂဿ စတုန္နံ သမ္မပ္ပဓာနာနံ ဘာဝနာနုယောဂဿ စတုန္နံ ဣဒ္ဓိပါဒါနံ ဘာဝနာနုယောဂဿ၊ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ ဘာဝနာနုယောဂဿ ပဉ္စန္နံ ဗလာနံ ဘာဝနာနုယောဂဿ၊ သတ္တန္နံ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနံ ဘာဝနာနုယောဂဿ အရိယဿ အဋ္ဌင်္ဂိကဿ မဂ္ဂဿ ဘာဝနာနုယောဂဿ – ဣမေသံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အန္တရာယာယ ပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တိ. ဧဝံ ပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တီတိ – ပရိဿယာ.

ကထံ တတြာသယာတိ ပရိဿယာ? တတ္ထေတေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ အတ္တဘာဝသန္နိဿယာ. ယထာ ဗိလေ ဗိလာသယာ ပါဏာ သယန္တိ၊ ဒကေ ဒကာသယာ ပါဏာ သယန္တိ၊ ဝနေ ဝနာသယာ ပါဏာ သယန္တိ၊ ရုက္ခေ ရုက္ခာသယာ ပါဏာ သယန္တိ၊ ဧဝမေဝ တတ္ထေတေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ အတ္တဘာဝသန္နိဿယာ. ဧဝမ္ပိ တတြာသယာတိ – ပရိဿယာ.

ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ –

‘‘သာန္တေဝါသိကော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သာစရိယကော ဒုက္ခံ န ဖာသု ဝိဟရတိ. ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သာန္တေဝါသိကော သာစရိယကော ဒုက္ခံ န ဖာသု ဝိဟရတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော စက္ခုနာ ရူပံ ဒိသွာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ ယေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သရသင်္ကပ္ပါ သညောဇနိယာ၊ တျဿ အန္တော ဝသန္တိ အနွာသဝန္တိ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာတိ – တသ္မာ သာန္တေဝါသိကောတိ ဝုစ္စတိ. တေ နံ သမုဒါစရန္တိ. သမုဒါစရန္တိ နံ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာတိ – တသ္မာ သာစရိယကောတိ ဝုစ္စတိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော သောတေန သဒ္ဒံ သုတွာ၊ ဃာနေန ဂန္ဓံ ဃာယိတွာ၊ ဇိဝှါယ ရသံ သာယိတွာ၊ ကာယေန ဖောဋ္ဌဗ္ဗံ ဖုသိတွာ၊ မနသာ ဓမ္မံ ဝိညာယ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ ယေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သရသင်္ကပ္ပါ သညောဇနိယာ၊ တျဿ အန္တော ဝသန္တိ အနွာသဝန္တိ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာတိ – တသ္မာ သာန္တေဝါသိကောတိ ဝုစ္စတိ. တေ နံ သမုဒါစရန္တိ. သမုဒါစရန္တိ နံ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာတိ – တသ္မာ သာစရိယကောတိ ဝုစ္စတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သာန္တေဝါသိကော သာစရိယကော ဒုက္ခံ န ဖာသု ဝိဟရတီ’’တိ. ဧဝမ္ပိ တတြာသယာတိ – ပရိဿယာ.

ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ –

‘‘တယောမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အန္တရာမလာ – အန္တရာအမိတ္တာ အန္တရာသပတ္တာ အန္တရာဝဓကာ အန္တရာပစ္စတ္ထိကာ. ကတမေ တယော? လောဘော၊ ဘိက္ခဝေ၊ အန္တရာမလံ [အန္တရာမလော (သျာ.)] အန္တရာအမိတ္တော အန္တရာသပတ္တော အန္တရာဝဓကော အန္တရာပစ္စတ္ထိကော. ဒေါသော။ပေ။ မောဟော၊ ဘိက္ခဝေ၊ အန္တရာမလံ အန္တရာအမိတ္တော အန္တရာသပတ္တော အန္တရာဝဓကော အန္တရာပစ္စတ္ထိကော. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တယော အန္တရာမလာ – အန္တရာအမိတ္တာ အန္တရာသပတ္တာ အန္တရာဝဓကာ အန္တရာပစ္စတ္ထိကာ.

‘‘အနတ္ထဇနနော လောဘော၊ လောဘော စိတ္တပ္ပကောပနော၊

ဘယမန္တရတော ဇာတံ၊ တံ ဇနော နာဝဗုဇ္ဈတိ.

‘‘လုဒ္ဓေါ အတ္ထံ န ဇာနာတိ၊ လုဒ္ဓေါ ဓမ္မံ န ပဿတိ၊

အန္ဓန္တမံ [အန္ဓတမံ (သျာ. က.)] တဒါ ဟောတိ၊ ယံ လောဘော သဟတေ နရံ.

‘‘အနတ္ထဇနနော ဒေါသော၊ ဒေါသော စိတ္တပ္ပကောပနော၊

ဘယမန္တရတော ဇာတံ၊ တံ ဇနော နာဝဗုဇ္ဈတိ.

‘‘ကုဒ္ဓေါ အတ္ထံ န ဇာနာတိ၊ ကုဒ္ဓေါ ဓမ္မံ န ပဿတိ၊

အန္ဓန္တမံ တဒါ ဟောတိ၊ ယံ ဒေါသော သဟတေ နရံ.

‘‘အနတ္ထဇနနော မောဟော၊ မောဟော စိတ္တပ္ပကောပနော၊

ဘယမန္တရတော ဇာတံ၊ တံ ဇနော နာဝဗုဇ္ဈတိ.

‘‘မူဠှော အတ္ထံ န ဇာနာတိ၊ မူဠှော ဓမ္မံ န ပဿတိ၊

အန္ဓန္တမံ တဒါ ဟောတိ၊ ယံ မောဟော သဟတေ နရ’’န္တိ.

ဧဝမ္ပိ တတြာသယာတိ – ပရိဿယာ.

ဝုတ္တမ္ပိ ဟေတံ ဘဂဝတာ – ‘‘တယော ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသဿ ဓမ္မာ အဇ္ဈတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ အဖာသုဝိဟာရာယ. ကတမေ တယော? လောဘော ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသဿ ဓမ္မော အဇ္ဈတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနော ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ အဖာသုဝိဟာရာယ. ဒေါသော ခေါ၊ မဟာရာဇ။ပေ။ မောဟော ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသဿ ဓမ္မော အဇ္ဈတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနော ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ အဖာသုဝိဟာရာယ. ဣမေ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တယော ပုရိသဿ ဓမ္မာ အဇ္ဈတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ အဖာသုဝိဟာရာယ.

‘‘လောဘော ဒေါသော စ မောဟော စ၊ ပုရိသံ ပါပစေတသံ၊

ဟိံသန္တိ အတ္တသမ္ဘူတာ၊ တစသာရံဝ သမ္ဖလ’’န္တိ.

ဧဝမ္ပိ တတြာသယာတိ – ပရိဿယာ.

ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ ဘဂဝတာ –

‘‘ရာဂေါ စ ဒေါသော စ ဣတောနိဒါနာ၊ အရတိ ရတိ လောမဟံသော ဣတောဇာ၊

ဣတော သမုဋ္ဌာယ မနောဝိတက္ကာ၊ ကုမာရကာ ဓင်္ကမိဝေါဿဇန္တီ’’တိ [ဓင်္ကမိဝေါဿဇ္ဇန္တိ (သျာ.)].

ဧဝမ္ပိ တတြာသယာတိ – ပရိဿယာ. မဒ္ဒန္တေ နံ ပရိဿယာတိ. တေ ပရိဿယာ တံ ပုဂ္ဂလံ သဟန္တိ ပရိသဟန္တိ အဘိဘဝန္တိ အဇ္ဈောတ္ထရန္တိ ပရိယာဒိယန္တိ မဒ္ဒန္တီတိ – မဒ္ဒန္တေ နံ ပရိဿယာ.

တတော နံ ဒုက္ခမနွေတီတိ. တတောတိ တတော တတော ပရိဿယတော တံ ပုဂ္ဂလံ ဒုက္ခံ အနွေတိ အနုဂစ္ဆတိ အနွာယိကံ ဟောတိ၊ ဇာတိဒုက္ခံ အနွေတိ အနုဂစ္ဆတိ အနွာယိကံ ဟောတိ၊ ဇရာဒုက္ခံ အနွေတိ အနုဂစ္ဆတိ အနွာယိကံ ဟောတိ၊ ဗျာဓိဒုက္ခံ အနွေတိ အနုဂစ္ဆတိ အနွာယိကံ ဟောတိ၊ မရဏဒုက္ခံ အနွေတိ အနုဂစ္ဆတိ အနွာယိကံ ဟောတိ၊ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသဒုက္ခံ အနွေတိ အနုဂစ္ဆတိ အနွာယိကံ ဟောတိ၊ နေရယိကံ ဒုက္ခံ၊ တိရစ္ဆာနယောနိကံ ဒုက္ခံ၊ ပေတ္တိဝိသယိကံ ဒုက္ခံ အနွေတိ အနုဂစ္ဆတိ အနွာယိကံ ဟောတိ၊ မာနုသိကံ ဒုက္ခံ။ ဂဗ္ဘောက္ကန္တိမူလကံ ဒုက္ခံ။ ဂဗ္ဘေ ဌိတိမူလကံ ဒုက္ခံ။ ဂဗ္ဘာ ဝုဋ္ဌာနမူလကံ ဒုက္ခံ။ ဇာတဿူပနိဗန္ဓကံ ဒုက္ခံ။ ဇာတဿ ပရာဓေယျကံ ဒုက္ခံ။ အတ္တူပက္ကမံ ဒုက္ခံ။ ပရူပက္ကမံ ဒုက္ခံ အနွေတိ အနုဂစ္ဆတိ အနွာယိကံ ဟောတိ၊ ဒုက္ခဒုက္ခံ အနွေတိ အနုဂစ္ဆတိ အနွာယိကံ ဟောတိ၊ သင်္ခါရဒုက္ခံ။ ဝိပရိဏာမဒုက္ခံ ။ စက္ခုရောဂေါ သောတရောဂေါ ဃာနရောဂေါ ဇိဝှါရောဂေါ ကာယရောဂေါ သီသရောဂေါ ကဏ္ဏရောဂေါ မုခရောဂေါ ဒန္တရောဂေါ၊ ကာသော သာသော ပိနာသော ဍာဟော ဇရော၊ ကုစ္ဆိရောဂေါ မုစ္ဆာ ပက္ခန္ဒိကာ သူလာ ဝိသူစိကာ၊ ကုဋ္ဌံ ဂဏ္ဍော ကိလာသော သောသော အပမာရော၊ ဒဒ္ဒု ကဏ္ဍု ကစ္ဆု ရခသာ ဝိတစ္ဆိကာ လောဟိတပိတ္တံ၊ မဓုမေဟော အံသာ ပိဠကာ ဘဂန္ဒလာ ပိတ္တသမုဋ္ဌာနာ အာဗာဓာ သေမှသမုဋ္ဌာနာ အာဗာဓာ ဝါတသမုဋ္ဌာနာ အာဗာဓာ သန္နိပါတိကာ အာဗာဓာ ဥတုပရိဏာမဇာ အာဗာဓာ ဝိသမပရိဟာရဇာ အာဗာဓာ၊ ဩပက္ကမိကာ အာဗာဓာ ကမ္မဝိပါကဇာ အာဗာဓာ၊ သီတံ ဥဏှံ ဇိဃစ္ဆာ ပိပါသာ ဥစ္စာရော ပဿာဝေါ ဍံသမကသဝါတာတပသရီသပသမ္ဖဿဒုက္ခံ။ မာတုမရဏံ ဒုက္ခံ။ ပိတုမရဏံ ဒုက္ခံ။ ဘာတုမရဏံ ဒုက္ခံ။ ဘဂိနိမရဏံ ဒုက္ခံ။ ပုတ္တမရဏံ ဒုက္ခံ။ ဓီတုမရဏံ ဒုက္ခံ ။ ဉာတိဗျသနံ ဒုက္ခံ။ ဘောဂဗျသနံ ဒုက္ခံ။ ရောဂဗျသနံ ဒုက္ခံ။ သီလဗျသနံ ဒုက္ခံ။ ဒိဋ္ဌိဗျသနံ ဒုက္ခံ အနွေတိ အနုဂစ္ဆတိ အနွာယိကံ ဟောတီတိ – တတော နံ ဒုက္ခမနွေတိ.

နာဝံ ဘိန္နမိဝေါဒကန္တိ. ယထာ ဘိန္နံ နာဝံ ဒကမေသိံ [ဥဒကဒါယိတော (သီ.)၊ ဥဒကံ အနွာယိကံ (သျာ.)] တတော တတော ဥဒကံ အနွေတိ အနုဂစ္ဆတိ အနွာယိကံ ဟောတိ၊ ပုရတောပိ ဥဒကံ အနွေတိ အနုဂစ္ဆတိ အနွာယိကံ ဟောတိ၊ ပစ္ဆတောပိ။ ဟေဋ္ဌတောပိ။ ပဿတောပိ ဥဒကံ အနွေတိ အနုဂစ္ဆတိ အနွာယိကံ ဟောတိ၊ ဧဝမေဝ တတော တတော ပရိဿယတော တံ ပုဂ္ဂလံ ဒုက္ခံ အနွေတိ အနုဂစ္ဆတိ အနွာယိကံ ဟောတိ၊ ဇာတိဒုက္ခံ အနွေတိ အနုဂစ္ဆတိ အနွာယိကံ ဟောတိ။ပေ။ ဒိဋ္ဌိဗျသနံ ဒုက္ခံ အနွေတိ အနုဂစ္ဆတိ အနွာယိကံ ဟောတီတိ – နာဝံ ဘိန္နမိဝေါဒကံ.

တေနာဟ ဘဂဝါ –

‘‘အဗလာ နံ ဗလီယန္တိ၊ မဒ္ဒန္တေ နံ ပရိဿယာ၊

တတော နံ ဒုက္ခမနွေတိ၊ နာဝံ ဘိန္နမိဝေါဒက’’န္တိ.

၆. တသ္မာ ဇန္တု သဒါ သတော၊ ကာမာနိ ပရိဝဇ္ဇယေ၊

တေ ပဟာယ တရေ ဩဃံ၊ နာဝံ သိတွာဝ ပါရဂူ.

တသ္မာ ဇန္တု သဒါ သတောတိ. တသ္မာတိ တသ္မာ တံကာရဏာ တံဟေတု တပ္ပစ္စယာ တံနိဒါနာ ဧတံ အာဒီနဝံ သမ္ပဿမာနော ကာမေသူတိ – တသ္မာ. ဇန္တူတိ သတ္တော နရော မာနဝေါ ပေါသော ပုဂ္ဂလော ဇီဝေါ ဇာဂု ဇန္တု ဣန္ဒဂု မနုဇော. သဒါတိ သဒါ သဗ္ဗဒါ သဗ္ဗကာလံ နိစ္စကာလံ ဓုဝကာလံ သတတံ သမိတံ အဗ္ဗောကိဏ္ဏံ ပေါင်္ခါနုပေါင်္ခံ ဥဒကူမိကဇာတံ အဝီစိ သန္တတိ သဟိတံ ဖဿိတံ [ဖုသိတံ (သီ. သျာ.)]၊ ပုရေဘတ္တံ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပုရိမယာမံ မဇ္ဈိမယာမံ ပစ္ဆိမယာမံ၊ ကာဠေ ဇုဏှေ ဝဿေ ဟေမန္တေ ဂိမှေ၊ ပုရိမေ ဝယောခန္ဓေ မဇ္ဈိမေ ဝယောခန္ဓေ ပစ္ဆိမေ ဝယောခန္ဓေ. သတောတိ စတူဟိ ကာရဏေဟိ သတော – ကာယေ ကာယာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနံ ဘာဝေန္တော သတော၊ ဝေဒနာသု။ စိတ္တေ။ ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနံ ဘာဝေန္တော သတော. အပရေဟိ စတူဟိ ကာရဏေဟိ သတော။ပေ။ သော ဝုစ္စတိ သတောတိ – တသ္မာ ဇန္တု သဒါ သတော.

ကာမာနိ ပရိဝဇ္ဇယေတိ. ကာမာတိ ဥဒ္ဒါနတော ဒွေ ကာမာ – ဝတ္ထုကာမာ စ ကိလေသကာမာ စ။ပေ။ ဣမေ ဝုစ္စန္တိ ဝတ္ထုကာမာ။ပေ။ ဣမေ ဝုစ္စန္တိ ကိလေသကာမာ. ကာမာနိ ပရိဝဇ္ဇယေတိ ဒွီဟိ ကာရဏေဟိ ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေယျ – ဝိက္ခမ္ဘနတော ဝါ သမုစ္ဆေဒတော ဝါ. ကထံ ဝိက္ခမ္ဘနတော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေယျ? ‘‘အဋ္ဌိကင်္ကလူပမာ ကာမာ အပ္ပဿာဒဋ္ဌေနာ’’တိ ပဿန္တော ဝိက္ခမ္ဘနတော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေယျ၊ ‘‘မံသပေသူပမာ ကာမာ ဗဟုသာဓာရဏဋ္ဌေနာ’’တိ ပဿန္တော ဝိက္ခမ္ဘနတော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေယျ၊ ‘‘တိဏုက္ကူပမာ ကာမာ အနုဒဟနဋ္ဌေနာ’’တိ ပဿန္တော ဝိက္ခမ္ဘနတော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေယျ။ပေ။ နေဝသညာနာသညာယတနသမာပတ္တိံ ဘာဝေန္တော ဝိက္ခမ္ဘနတော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေယျ. ဧဝံ ဝိက္ခမ္ဘနတော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေယျ။ပေ။ ဧဝံ သမုစ္ဆေဒတော ကာမေ ပရိဝဇ္ဇေယျာတိ – ကာမာနိ ပရိဝဇ္ဇယေ.

တေ ပဟာယ တရေ ဩဃန္တိ. တေတိ ဝတ္ထုကာမေ ပရိဇာနိတွာ ကိလေသကာမေ ပဟာယ ပဇဟိတွာ ဝိနောဒေတွာ ဗျန္တိံ ကရိတွာ အနဘာဝံ ဂမိတွာ၊ ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏံ ပဟာယ ပဇဟိတွာ ဝိနောဒေတွာ ဗျန္တိံ ကရိတွာ အနဘာဝံ ဂမိတွာ၊ ဗျာပါဒနီဝရဏံ။ပေ။ ထိနမိဒ္ဓနီဝရဏံ။ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စနီဝရဏံ။ ဝိစိကိစ္ဆာနီဝရဏံ ပဟာယ ပဇဟိတွာ ဝိနောဒေတွာ ဗျန္တိံ ကရိတွာ အနဘာဝံ ဂမိတွာ ကာမောဃံ ဘဝေါဃံ ဒိဋ္ဌောဃံ အဝိဇ္ဇောဃံ တရေယျ ဥတ္တရေယျ ပတရေယျ သမတိက္ကမေယျ ဝီတိဝတ္တေယျာတိ – တေ ပဟာယ တရေ ဩဃံ.

နာဝံ သိတွာဝ ပါရဂူတိ. ယထာ ဂရုကံ နာဝံ ဘာရိကံ ဥဒကံ သိတွာ [သိဉ္စိတွာ (သီ. သျာ.)] ဩသိဉ္စိတွာ ဆဍ္ဍေတွာ လဟုကာယ နာဝါယ ခိပ္ပံ လဟုံ အပ္ပကသိရေနေဝ ပါရံ ဂစ္ဆေယျ၊ ဧဝမေဝ ဝတ္ထုကာမေ ပရိဇာနိတွာ ကိလေသကာမေ ပဟာယ ပဇဟိတွာ ဝိနောဒေတွာ ဗျန္တိံ ကရိတွာ အနဘာဝံ ဂမိတွာ၊ ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏံ။ ဗျာပါဒနီဝရဏံ။ ထိနမိဒ္ဓနီဝရဏံ။ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စနီဝရဏံ။ ဝိစိကိစ္ဆာနီဝရဏံ ပဟာယ ပဇဟိတွာ ဝိနောဒေတွာ ဗျန္တိံ ကရိတွာ အနဘာဝံ ဂမိတွာ ခိပ္ပံ လဟုံ အပ္ပကသိရေနေဝ ပါရံ ဂစ္ဆေယျ. ပါရံ ဝုစ္စတိ အမတံ နိဗ္ဗာနံ. ယော သော သဗ္ဗသင်္ခါရသမထော သဗ္ဗူပဓိပဋိနိဿဂ္ဂေါ တဏှက္ခယော ဝိရာဂေါ နိရောဓော နိဗ္ဗာနံ. ပါရံ ဂစ္ဆေယျာတိ – ပါရံ အဓိဂစ္ဆေယျ၊ ပါရံ ဖုသေယျ၊ ပါရံ သစ္ဆိကရေယျ. ပါရဂူတိ ယောပိ ပါရံ ဂန္တုကာမော သောပိ ပါရဂူ၊ ယောပိ ပါရံ ဂစ္ဆတိ သောပိ ပါရဂူ၊ ယောပိ ပါရံ ဂတော၊ သောပိ ပါရဂူ.

ဝုတ္တမ္ပိ ဟေတံ ဘဂဝတာ –

တိဏ္ဏော ပါရင်္ဂတော ထလေ တိဋ္ဌတိ ဗြာဟ္မဏောတိ. ဗြာဟ္မဏောတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရဟတော ဧတံ အဓိဝစနံ. သော အဘိညာပါရဂူ ပရိညာပါရဂူ ပဟာနပါရဂူ ဘာဝနာပါရဂူ သစ္ဆိကိရိယာပါရဂူ သမာပတ္တိပါရဂူ. အဘိညာပါရဂူ သဗ္ဗဓမ္မာနံ၊ ပရိညာပါရဂူ သဗ္ဗဒုက္ခာနံ၊ ပဟာနပါရဂူ သဗ္ဗကိလေသာနံ၊ ဘာဝနာပါရဂူ စတုန္နံ အရိယမဂ္ဂါနံ၊ သစ္ဆိကိရိယာပါရဂူ နိရောဓဿ၊ သမာပတ္တိပါရဂူ သဗ္ဗသမာပတ္တီနံ. သော ဝသိပ္ပတ္တော ပါရမိပ္ပတ္တော အရိယသ္မိံ သီလသ္မိံ၊ ဝသိပ္ပတ္တော ပါရမိပ္ပတ္တော အရိယသ္မိံ သမာဓိသ္မိံ၊ ဝသိပ္ပတ္တော ပါရမိပ္ပတ္တော အရိယာယ ပညာယ၊ ဝသိပ္ပတ္တော ပါရမိပ္ပတ္တော အရိယာယ ဝိမုတ္တိယာ. သော ပါရံ ဂတော ပါရပ္ပတ္တော အန္တဂတော အန္တပ္ပတ္တော ကောဋိဂတော ကောဋိပ္ပတ္တော ပရိယန္တဂတော ပရိယန္တပ္ပတ္တော ဝေါသာနဂတော ဝေါသာနပ္ပတ္တော တာဏဂတော တာဏပ္ပတ္တော လေဏဂတော လေဏပ္ပတ္တော သရဏဂတော သရဏပ္ပတ္တော အဘယဂတော အဘယပ္ပတ္တော အစ္စုတဂတော အစ္စုတပ္ပတ္တော အမတဂတော အမတပ္ပတ္တော နိဗ္ဗာနဂတော နိဗ္ဗာနပ္ပတ္တော. သော ဝုဋ္ဌဝါသော စိဏ္ဏစရဏော ဂတဒ္ဓေါ ဂတဒိသော ဂတကောဋိကော ပါလိတဗြဟ္မစရိယော ဥတ္တမဒိဋ္ဌိပ္ပတ္တော ဘာဝိတမဂ္ဂေါ ပဟီနကိလေသော ပဋိဝိဒ္ဓါကုပ္ပေါ သစ္ဆိကတနိရောဓော၊ ဒုက္ခံ တဿ ပရိညာတံ၊ သမုဒယော ပဟီနော၊ မဂ္ဂေါ ဘာဝိတော၊ နိရောဓော သစ္ဆိကတော၊ အဘိညေယျံ အဘိညာတံ၊ ပရိညေယျံ ပရိညာတံ၊ ပဟာတဗ္ဗံ ပဟီနံ၊ ဘာဝေတဗ္ဗံ ဘာဝိတံ၊ သစ္ဆိကာတဗ္ဗံ သစ္ဆိကတံ.

သော ဥက္ခိတ္တပလိဃော သံကိဏ္ဏပရိက္ခော အဗ္ဗုဠှေသိကော နိရဂ္ဂဠော အရိယော ပန္နဒ္ဓဇော ပန္နဘာရော ဝိသညုတ္တော ပဉ္စင်္ဂဝိပ္ပဟီနော ဆဠင်္ဂသမန္နာဂတော ဧကာရက္ခော စတုရာပဿေနော ပနုဏ္ဏပစ္စေကသစ္စော သမဝယသဋ္ဌေသနော အနာဝိလသင်္ကပ္ပေါ ပဿဒ္ဓကာယသင်္ခါရော သုဝိမုတ္တစိတ္တော သုဝိမုတ္တပညော ကေဝလီ ဝုသိတဝါ ဥတ္တမပုရိသော ပရမပုရိသော ပရမပတ္တိပ္ပတ္တော. သော နေဝါစိနတိ [နေဝ အာစိနာတိ (သီ. သျာ.)] နာပစိနတိ၊ အပစိနိတွာ ဌိတော. နေဝ ပဇဟတိ န ဥပါဒိယတိ၊ ပဇဟိတွာ ဌိတော. နေဝ သံသိဗ္ဗတိ [နေဝ သိနေတိ (သီ.)၊ နေဝ ဝိသီနေတိ (သျာ.)] န ဥဿိနေတိ၊ ဝိသိနိတွာ ဌိတော. နေဝ ဝိဓူပေတိ န သန္ဓူပေတိ၊ ဝိဓူပေတွာ ဌိတော. အသေက္ခေန သီလက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတတ္တာ ဌိတော. အသေက္ခေန သမာဓိက္ခန္ဓေန။ အသေက္ခေန ပညာက္ခန္ဓေန။ အသေက္ခေန ဝိမုတ္တိက္ခန္ဓေန။ အသေက္ခေန ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတတ္တာ ဌိတော. သစ္စံ သမ္ပဋိပါဒိယိတွာ ဌိတော. ဧဇံ သမတိက္ကမိတွာ ဌိတော. ကိလေသဂ္ဂိံ ပရိယာဒိယိတွာ ဌိတော၊ အပရိဂမနတာယ ဌိတော၊ ကဋံ သမာဒါယ ဌိတော၊ မုတ္တိပဋိသေဝနတာယ ဌိတော၊ မေတ္တာယ ပါရိသုဒ္ဓိယာ ဌိတော၊ ကရုဏာယ။ မုဒိတာယ။ ဥပေက္ခာယ ပါရိသုဒ္ဓိယာ ဌိတော၊ အစ္စန္တပါရိသုဒ္ဓိယာ ဌိတော၊ အကမ္မယတာယ [အတမ္မယတာယ (သီ.)၊ အကမ္မညတာယ (သျာ.)] ပါရိသုဒ္ဓိယာ ဌိတော၊ ဝိမုတ္တတ္တာ ဌိတော၊ သန္တုဿိတတ္တာ ဌိတော၊ ခန္ဓပရိယန္တေ ဌိတော၊ ဓာတုပရိယန္တေ ဌိတော၊ အာယတနပရိယန္တေ ဌိတော၊ ဂတိပရိယန္တေ ဌိတော၊ ဥပပတ္တိပရိယန္တေ ဌိတော၊ ပဋိသန္ဓိပရိယန္တေ ဌိတော၊ (ဘဝပရိယန္တေ ဌိတော၊ သံသာရပရိယန္တေ ဌိတော ဝဋ္ဋပရိယန္တေ ဌိတော၊ အန္တိမေ ဘဝေ ဌိတော၊) [( ) နတ္ထိ သီဟဠပေါတ္ထကေ] အန္တိမေ သမုဿယေ ဌိတော၊ အန္တိမဒေဟဓရော အရဟာ.

‘‘တဿာယံ ပစ္ဆိမကော ဘဝေါ၊ စရိမောယံ သမုဿယော၊

ဇာတိမရဏသံသာရော၊ နတ္ထိ တဿ ပုနဗ္ဘဝေါ’’တိ.

နာဝံ သိတွာဝ ပါရဂူတိ. တေနာဟ ဘဂဝါ –

‘‘တသ္မာ ဇန္တု သဒါ သတော၊ ကာမာနိ ပရိဝဇ္ဇယေ၊

တေ ပဟာယ တရေ ဩဃံ၊ နာဝံ သိတွာဝ ပါရဂူ’’တိ.

ကာမသုတ္တနိဒ္ဒေသော ပဌမော.

၂. ဂုဟဋ္ဌကသုတ္တနိဒ္ဒေသော

အထ ဂုဟဋ္ဌကသုတ္တနိဒ္ဒေသံ ဝက္ခတိ –

၇. သတ္တော ဂုဟာယံ ဗဟုနာဘိဆန္နော၊ တိဋ္ဌံ နရော မောဟနသ္မိံ ပဂါဠှော၊

ဒူရေ ဝိဝေကာ ဟိ တထာဝိဓော သော၊ ကာမာ ဟိ လောကေ န ဟိ သုပ္ပဟာယာ.

သတ္တော ဂုဟာယံ ဗဟုနာဘိဆန္နောတိ. သတ္တောတိ ဟိ ခေါ ဝုတ္တံ၊ အပိ စ ဂုဟာ တာဝ ဝတ္တဗ္ဗာ. ဂုဟာ ဝုစ္စတိ ကာယော. ကာယောတိ ဝါ ဂုဟာတိ ဝါ ဒေဟောတိ ဝါ သန္ဒေဟောတိ ဝါ နာဝါတိ ဝါ ရထောတိ ဝါ ဓဇောတိ ဝါ ဝမ္မိကောတိ ဝါ နဂရန္တိ ဝါ နိဍ္ဍန္တိ ဝါ ကုဋီတိ ဝါ ဂဏ္ဍောတိ ဝါ ကုမ္ဘောတိ ဝါ နာဂေါတိ ဝါ ကာယဿေတံ အဓိဝစနံ. သတ္တော ဂုဟာယန္တိ ဂုဟာယံ သတ္တော ဝိသတ္တော အာသတ္တော လဂ္ဂေါ လဂ္ဂိတော ပလိဗုဒ္ဓေါ. ယထာ ဘိတ္တိခိလေ ဝါ နာဂဒန္တေ ဝါ ဂဏ္ဍံ သတ္တံ ဝိသတ္တံ အာသတ္တံ လဂ္ဂံ လဂ္ဂိတံ ပလိဗုဒ္ဓံ၊ ဧဝမေဝ ဂုဟာယံ သတ္တော ဝိသတ္တော အာသတ္တော လဂ္ဂေါ လဂ္ဂိတော ပလိဗုဒ္ဓေါ. ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ –

‘‘ရူပေ ခေါ၊ ရာဓ၊ ယော ဆန္ဒော ယော ရာဂေါ ယာ နန္ဒီ ယာ တဏှာ ယေ ဥပယူပါဒါနာ စေတသော အဓိဋ္ဌာနာဘိနိဝေသာနုသယာ၊ တတြ သတ္တော တတြ ဝိသတ္တော၊ တသ္မာ သတ္တောတိ ဝုစ္စတိ. ဝေဒနာယ ခေါ၊ ရာဓ။ပေ။ သညာယ ခေါ၊ ရာဓ။ သင်္ခါရေသု ခေါ၊ ရာဓ။ ဝိညာဏေ ခေါ၊ ရာဓ၊ ယော ဆန္ဒော ယော ရာဂေါ ယာ နန္ဒီ ယာ တဏှာ ယေ ဥပယူပါဒါနာ စေတသော အဓိဋ္ဌာနာဘိနိဝေသာနုသယာ၊ တတြ သတ္တော တတြ ဝိသတ္တော၊ တသ္မာ သတ္တောတိ ဝုစ္စတိ. သတ္တောတိ လဂ္ဂနာဓိဝစန’’န္တိ – သတ္တော ဂုဟာယံ. ဗဟုနာဘိဆန္နောတိ ဗဟုကေဟိ ကိလေသေဟိ ဆန္နော၊ ရာဂေန ဆန္နော ဒေါသေန ဆန္နော မောဟေန ဆန္နော ကောဓေန ဆန္နော ဥပနာဟေန ဆန္နော မက္ခေန ဆန္နော ပဠာသေန ဆန္နော ဣဿာယ ဆန္နော မစ္ဆရိယေန ဆန္နော မာယာယ ဆန္နော သာဌေယျေန ဆန္နော ထမ္ဘေန ဆန္နော သာရမ္ဘေန ဆန္နော မာနေန ဆန္နော အတိမာနေန ဆန္နော မဒေန ဆန္နော ပမာဒေန ဆန္နော. သဗ္ဗကိလေသေဟိ သဗ္ဗဒုစ္စရိတေဟိ သဗ္ဗဒရထေဟိ သဗ္ဗပရိဠာဟေဟိ သဗ္ဗသန္တာပေဟိ သဗ္ဗာကုသလာဘိသင်္ခါရေဟိ ဆန္နော ဝိဆန္နော ဥစ္ဆန္နော အာဝုတော နိဝုတော ဩဝုတော [ဩဖုတော (သျာ.)] ပိဟိတော ပဋိစ္ဆန္နော ပဋိကုဇ္ဇိတောတိ – သတ္တော ဂုဟာယံ ဗဟုနာဘိဆန္နော.

တိဋ္ဌံ နရော မောဟနသ္မိံ ပဂါဠှောတိ တိဋ္ဌန္တော နရော ရတ္တော ရာဂဝသေန တိဋ္ဌတိ၊ ဒုဋ္ဌော ဒေါသဝသေန တိဋ္ဌတိ၊ မူဠှော မောဟဝသေန တိဋ္ဌတိ၊ ဝိနိဗဒ္ဓေါ မာနဝသေန တိဋ္ဌတိ၊ ပရာမဋ္ဌော ဒိဋ္ဌိဝသေန တိဋ္ဌတိ၊ ဝိက္ခေပဂတော ဥဒ္ဓစ္စဝသေန တိဋ္ဌတိ၊ အနိဋ္ဌင်္ဂတော ဝိစိကိစ္ဆာဝသေန တိဋ္ဌတိ၊ ထာမဂတော အနုသယဝသေန တိဋ္ဌတိ. ဧဝမ္ပိ တိဋ္ဌံ နရော.

ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ – ‘‘သန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စက္ခုဝိညေယျာ ရူပါ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ၊ တဉ္စေ ဘိက္ခု အဘိနန္ဒတိ အဘိဝဒတိ အဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ. သန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သောတဝိညေယျာ သဒ္ဒါ။ပေ။ ဃာနဝိညေယျာ ဂန္ဓာ။ ဇိဝှါဝိညေယျာ ရသာ။ ကာယဝိညေယျာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ။ မနောဝိညေယျာ ဓမ္မာ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ၊ တဉ္စေ ဘိက္ခု အဘိနန္ဒတိ အဘိဝဒတိ အဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတီ’’တိ. ဧဝမ္ပိ တိဋ္ဌံ နရော.

ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ – ‘‘ရူပူပယံ ဝါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိညာဏံ တိဋ္ဌမာနံ တိဋ္ဌတိ၊ ရူပါရမ္မဏံ ရူပပတိဋ္ဌံ နန္ဒူပသေစနံ ဝုဒ္ဓိံ ဝိရူဠှိံ ဝေပုလ္လံ အာပဇ္ဇတိ. ဝေဒနူပယံ ဝါ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ သညူပယံ။ သင်္ခါရူပယံ ဝါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိညာဏံ တိဋ္ဌမာနံ တိဋ္ဌတိ၊ သင်္ခါရာရမ္မဏံ သင်္ခါရပတိဋ္ဌံ နန္ဒူပသေစနံ ဝုဒ္ဓိံ ဝိရူဠှိံ ဝေပုလ္လံ အာပဇ္ဇတီ’’တိ. ဧဝမ္ပိ တိဋ္ဌံ နရော.

ဝုတ္တမ္ပိ ဟေတံ ဘဂဝတာ – ‘‘ကဗဠီကာရေ စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဟာရေ အတ္ထိ ရာဂေါ အတ္ထိ နန္ဒီ အတ္ထိ တဏှာ၊ ပတိဋ္ဌိတံ တတ္ထ ဝိညာဏံ ဝိရူဠှံ. ယတ္ထ ပတိဋ္ဌိတံ ဝိညာဏံ ဝိရူဠှံ၊ အတ္ထိ တတ္ထ နာမရူပဿာဝက္ကန္တိ. ယတ္ထ အတ္ထိ နာမရူပဿာဝက္ကန္တိ၊ အတ္ထိ တတ္ထ သင်္ခါရာနံ ဝုဒ္ဓိ. ယတ္ထ အတ္ထိ သင်္ခါရာနံ ဝုဒ္ဓိ၊ အတ္ထိ တတ္ထ အာယတိံ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ. ယတ္ထ အတ္ထိ အာယတိံ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ၊ အတ္ထိ တတ္ထ အာယတိံ ဇာတိဇရာမရဏံ. ယတ္ထ အတ္ထိ အာယတိံ ဇာတိဇရာမရဏံ၊ သသောကံ တံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သရဇံ သဥပါယာသန္တိ ဝဒါမီ’’တိ. ဧဝမ္ပိ တိဋ္ဌံ နရော.

‘‘ဖဿေ စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဟာရေ။ပေ။ မနောသဉ္စေတနာယ စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဟာရေ။ ဝိညာဏေ စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဟာရေ အတ္ထိ ရာဂေါ အတ္ထိ နန္ဒီ အတ္ထိ တဏှာ၊ ပတိဋ္ဌိတံ တတ္ထ ဝိညာဏံ ဝိရူဠှံ. ယတ္ထ ပတိဋ္ဌိတံ ဝိညာဏံ ဝိရူဠှံ၊ အတ္ထိ တတ္ထ နာမရူပဿာဝက္ကန္တိ. ယတ္ထ အတ္ထိ နာမရူပဿာဝက္ကန္တိ၊ အတ္ထိ တတ္ထ သင်္ခါရာနံ ဝုဒ္ဓိ. ယတ္ထ အတ္ထိ သင်္ခါရာနံ ဝုဒ္ဓိ၊ အတ္ထိ တတ္ထ အာယတိံ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ. ယတ္ထ အတ္ထိ အာယတိံ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ၊ အတ္ထိ တတ္ထ အာယတိံ ဇာတိဇရာမရဏံ. ယတ္ထ အတ္ထိ အာယတိံ ဇာတိဇရာမရဏံ၊ သသောကံ တံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သရဇံ သဥပါယာသန္တိ ဝဒါမီ’’တိ. ဧဝမ္ပိ တိဋ္ဌံ နရော.

မောဟနသ္မိံ ပဂါဠှောတိ. မောဟနာ ဝုစ္စန္တိ ပဉ္စ ကာမဂုဏာ. စက္ခုဝိညေယျာ ရူပါ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ၊ သောတဝိညေယျာ သဒ္ဒါ။ ဃာနဝိညေယျာ ဂန္ဓာ။ ဇိဝှါဝိညေယျာ ရသာ။ ကာယဝိညေယျာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ. ကိံ ကာရဏာ မောဟနာ ဝုစ္စန္တိ ပဉ္စ ကာမဂုဏာ? ယေဘုယျေန ဒေဝမနုဿာ ပဉ္စသု ကာမဂုဏေသု မုယှန္တိ သမ္မုယှန္တိ သမ္ပမုယှန္တိ၊ မူဠှာ သမ္မူဠှာ သမ္ပမူဠှာ အဝိဇ္ဇာယ အန္ဓီကတာ အာဝုတာ နိဝုတာ ဩဝုတာ ပိဟိတာ ပဋိစ္ဆန္နာ ပဋိကုဇ္ဇိတာ၊ တံ ကာရဏာ မောဟနာ ဝုစ္စန္တိ ပဉ္စ ကာမဂုဏာ. မောဟနသ္မိံ ပဂါဠှောတိ မောဟနသ္မိံ ပဂါဠှော ဩဂါဠှော အဇ္ဈောဂါဠှော နိမုဂ္ဂေါတိ – တိဋ္ဌံ နရော မောဟနသ္မိံ ပဂါဠှော.

ဒူရေ ဝိဝေကာ ဟိ တထာဝိဓော သောတိ. ဝိဝေကာတိ တယော ဝိဝေကာ – ကာယဝိဝေကော၊ စိတ္တဝိဝေကော၊ ဥပဓိဝိဝေကော. ကတမော ကာယဝိဝေကော? ဣဓ ဘိက္ခု ဝိဝိတ္တံ သေနာသနံ ဘဇတိ အရညံ ရုက္ခမူလံ ပဗ္ဗတံ ကန္ဒရံ ဂိရိဂုဟံ သုသာနံ ဝနပတ္ထံ အဗ္ဘောကာသံ ပလာလပုဉ္ဇံ. ကာယေန ဝိဝိတ္တော ဝိဟရတိ. သော ဧကော ဂစ္ဆတိ၊ ဧကော တိဋ္ဌတိ၊ ဧကော နိသီဒတိ၊ ဧကော သေယျံ ကပ္ပေတိ၊ ဧကော ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသတိ၊ ဧကော ပဋိက္ကမတိ၊ ဧကော ရဟော နိသီဒတိ၊ ဧကော စင်္ကမံ အဓိဋ္ဌာတိ၊ ဧကော စရတိ ဝိဟရတိ ဣရိယတိ ဝတ္တတိ ပါလေတိ ယပေတိ ယာပေတိ. အယံ ကာယဝိဝေကော.

ကတမော စိတ္တဝိဝေကော? ပဌမံ ဈာနံ သမာပန္နဿ နီဝရဏေဟိ စိတ္တံ ဝိဝိတ္တံ ဟောတိ. ဒုတိယံ ဈာနံ သမာပန္နဿ ဝိတက္ကဝိစာရေဟိ စိတ္တံ ဝိဝိတ္တံ ဟောတိ. တတိယံ ဈာနံ သမာပန္နဿ ပီတိယာ စိတ္တံ ဝိဝိတ္တံ ဟောတိ. စတုတ္ထံ ဈာနံ သမာပန္နဿ သုခဒုက္ခေဟိ စိတ္တံ ဝိဝိတ္တံ ဟောတိ. အာကာသာနဉ္စာယတနံ သမာပန္နဿ ရူပသညာယ ပဋိဃသညာယ နာနတ္တသညာယ စိတ္တံ ဝိဝိတ္တံ ဟောတိ. ဝိညာဏဉ္စာယတနံ သမာပန္နဿ အာကာသာနဉ္စာယတနသညာယ စိတ္တံ ဝိဝိတ္တံ ဟောတိ. အာကိဉ္စညာယတနံ သမာပန္နဿ ဝိညာဏဉ္စာယတနသညာယ စိတ္တံ ဝိဝိတ္တံ ဟောတိ. နေဝသညာနာသညာယတနံ သမာပန္နဿ အာကိဉ္စညာယတနသညာယ စိတ္တံ ဝိဝိတ္တံ ဟောတိ. သောတာပန္နဿ သက္ကာယဒိဋ္ဌိယာ ဝိစိကိစ္ဆာယ သီလဗ္ဗတပရာမာသာ ဒိဋ္ဌာနုသယာ ဝိစိကိစ္ဆာနုသယာ၊ တဒေကဋ္ဌေဟိ စ ကိလေသေဟိ စိတ္တံ ဝိဝိတ္တံ ဟောတိ. သကဒါဂါမိဿ ဩဠာရိကာ ကာမရာဂသညောဇနာ ပဋိဃသညောဇနာ ဩဠာရိကာ ကာမရာဂါနုသယာ ပဋိဃာနုသယာ၊ တဒေကဋ္ဌေဟိ စ ကိလေသေဟိ စိတ္တံ ဝိဝိတ္တံ ဟောတိ. အနာဂါမိဿ အနုသဟဂတာ ကာမရာဂသညောဇနာ ပဋိဃသညောဇနာ အနုသဟဂတာ ကာမရာဂါနုသယာ ပဋိဃာနုသယာ၊ တဒေကဋ္ဌေဟိ စ ကိလေသေဟိ စိတ္တံ ဝိဝိတ္တံ ဟောတိ. အရဟတော ရူပါရူပရာဂါ မာနာ ဥဒ္ဓစ္စာ အဝိဇ္ဇာယ မာနာနုသယာ ဘဝရာဂါနုသယာ အဝိဇ္ဇာနုသယာ၊ တဒေကဋ္ဌေဟိ စ ကိလေသေဟိ ဗဟိဒ္ဓါ စ သဗ္ဗနိမိတ္တေဟိ စိတ္တံ ဝိဝိတ္တံ ဟောတိ. အယံ စိတ္တဝိဝေကော.

ကတမော ဥပဓိဝိဝေကော? ဥပဓိ ဝုစ္စန္တိ ကိလေသာ စ ခန္ဓာ စ အဘိသင်္ခါရာ စ. ဥပဓိဝိဝေကော ဝုစ္စတိ အမတံ နိဗ္ဗာနံ. ယော သဗ္ဗသင်္ခါရသမထော သဗ္ဗူပဓိပဋိနိဿဂ္ဂေါ တဏှက္ခယော ဝိရာဂေါ နိရောဓော နိဗ္ဗာနံ. အယံ ဥပဓိဝိဝေကော. ကာယဝိဝေကော စ ဝိဝေကဋ္ဌကာယာနံ [ဝူပကဋ္ဌကာယာနံ (သျာ.)] နေက္ခမ္မာဘိရတာနံ၊ စိတ္တဝိဝေကော စ ပရိသုဒ္ဓစိတ္တာနံ ပရမဝေါဒါနပ္ပတ္တာနံ၊ ဥပဓိဝိဝေကော စ နိရူပဓီနံ ပုဂ္ဂလာနံ ဝိသင်္ခါရဂတာနံ.

ဒူရေ ဝိဝေကာ ဟီတိ. ယော သော ဧဝံ ဂုဟာယံ သတ္တော၊ ဧဝံ ဗဟုကေဟိ ကိလေသေဟိ ဆန္နော၊ ဧဝံ မောဟနသ္မိံ ပဂါဠှော၊ သော ကာယဝိဝေကာပိ ဒူရေ၊ စိတ္တဝိဝေကာပိ ဒူရေ၊ ဥပဓိဝိဝေကာပိ ဒူရေ ဝိဒူရေ သုဝိဒူရေ န သန္တိကေ န သာမန္တာ အနာသန္နေ ဝိဝေကဋ္ဌေ [ဝဝကဋ္ဌေ (သီ.)၊ အနုပကဋ္ဌေ (သျာ.)]. တထာဝိဓောတိ တာဒိသော တဿဏ္ဌိတော တပ္ပကာရော တပ္ပဋိဘာဂေါ ယော သော မောဟနသ္မိံ ပဂါဠှောတိ – ဒူရေ ဝိဝေကာ ဟိ တထာဝိဓော သော.

ကာမာ ဟိ လောကေ န ဟိ သုပ္ပဟာယာတိ. ကာမာတိ ဥဒ္ဒါနတော ဒွေ ကာမာ – ဝတ္ထုကာမာ စ ကိလေသကာမာ စ. ကတမေ ဝတ္ထုကာမာ? မနာပိကာ ရူပါ မနာပိကာ သဒ္ဒါ မနာပိကာ ဂန္ဓာ မနာပိကာ ရသာ မနာပိကာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ၊ အတ္ထရဏာ ပါဝုရဏာ ဒါသိဒါသာ အဇေဠကာ ကုက္ကုဋသူကရာ ဟတ္ထိဂဝါဿဝဠဝါ၊ ခေတ္တံ ဝတ္ထု ဟိရညံ သုဝဏ္ဏံ၊ ဂါမနိဂမရာဇဓာနိယော ရဋ္ဌဉ္စ ဇနပဒေါ စ ကောသော စ ကောဋ္ဌာဂါရဉ္စ၊ ယံ ကိဉ္စိ ရဇနီယံ ဝတ္ထု – ဝတ္ထုကာမာ. အပိ စ အတီတာ ကာမာ အနာဂတာ ကာမာ ပစ္စုပ္ပန္နာ ကာမာ၊ အဇ္ဈတ္တာ ကာမာ ဗဟိဒ္ဓါ ကာမာ အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓါ ကာမာ၊ ဟီနာ ကာမာ မဇ္ဈိမာ ကာမာ ပဏီတာ ကာမာ၊ အာပါယိကာ ကာမာ မာနုသိကာ ကာမာ ဒိဗ္ဗာ ကာမာ ပစ္စုပဋ္ဌိတာ ကာမာ၊ နိမ္မိတာ ကာမာ အနိမ္မိတာ ကာမာ ပရနိမ္မိတာ ကာမာ၊ ပရိဂ္ဂဟိတာ ကာမာ အပရိဂ္ဂဟိတာ ကာမာ၊ မမာယိတာ ကာမာ အမမာယိတာ ကာမာ၊ သဗ္ဗေပိ ကာမာဝစရာ ဓမ္မာ၊ သဗ္ဗေပိ ရူပါဝစရာ ဓမ္မာ၊ သဗ္ဗေပိ အရူပါဝစရာ ဓမ္မာ၊ တဏှာဝတ္ထုကာ တဏှာရမ္မဏာ ကာမနီယဋ္ဌေန ရဇနီယဋ္ဌေန မဒနီယဋ္ဌေန ကာမာ. ဣမေ ဝုစ္စန္တိ ဝတ္ထုကာမာ.

ကတမေ ကိလေသကာမာ? ဆန္ဒော ကာမော ရာဂေါ ကာမော ဆန္ဒရာဂေါ ကာမော၊ သင်္ကပ္ပေါ ကာမော ရာဂေါ ကာမော သင်္ကပ္ပရာဂေါ ကာမော၊ ယော ကာမေသု ကာမစ္ဆန္ဒော ကာမရာဂေါ ကာမနန္ဒီ ကာမတဏှာ ကာမသ္နေဟော ကာမပရိဠာဟော ကာမမုစ္ဆာ ကာမဇ္ဈောသာနံ ကာမောဃော ကာမယောဂေါ ကာမုပါဒါနံ ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏံ.

‘‘အဒ္ဒသံ ကာမ တေ မူလံ၊ သင်္ကပ္ပါ ကာမ ဇာယသိ၊

န တံ သင်္ကပ္ပယိဿာမိ၊ ဧဝံ ကာမ န ဟောဟိသီ’’တိ. –

ဣမေ ဝုစ္စန္တိ ကိလေသကာမာ. လောကေတိ အပါယလောကေ မနုဿလောကေ ဒေဝလောကေ၊ ခန္ဓလောကေ ဓာတုလောကေ အာယတနလောကေ. ကာမာ ဟိ လောကေ န ဟိ သုပ္ပဟာယာတိ. ကာမာ ဟိ လောကေ ဒုပ္ပဟာယာ ဒုစ္စဇ္ဇာ ဒုပ္ပရိစ္စဇ္ဇာ ဒုန္နိမ္မဒယာ ဒုန္နိဝေဌယာ ဒုဗ္ဗိနိဝေဌယာ ဒုတ္တရာ ဒုပ္ပတရာ ဒုဿမတိက္ကမာ ဒုဗ္ဗိနိဝတ္တာတိ – ကာမာ ဟိ လောကေ န ဟိ သုပ္ပဟာယာ.

တေနာဟ ဘဂဝါ –

‘‘သတ္တော ဂုဟာယံ ဗဟုနာဘိဆန္နော၊ တိဋ္ဌံ နရော မောဟနသ္မိံ ပဂါဠှော၊

ဒူရေ ဝိဝေကာ ဟိ တထာဝိဓော သော၊ ကာမာ ဟိ လောကေ န ဟိ သုပ္ပဟာယာ’’တိ.

၈. ဣစ္ဆာနိဒါနာ ဘဝသာတဗဒ္ဓါ၊ တေ ဒုပ္ပမုဉ္စာ န ဟိ အညမောက္ခာ၊

ပစ္ဆာ ပုရေ ဝါပိ အပေက္ခမာနာ၊ ဣမေ ဝ ကာမေ ပုရိမေ ဝ ဇပ္ပံ.

ဣစ္ဆာနိဒါနာ ဘဝသာတဗဒ္ဓါတိ. ဣစ္ဆာ ဝုစ္စတိ တဏှာ. ယော ရာဂေါ သာရာဂေါ အနုနယော အနုရောဓော နန္ဒီ နန္ဒိရာဂေါ၊ စိတ္တဿ သာရာဂေါ ဣစ္ဆာ မုစ္ဆာ အဇ္ဈောသာနံ ဂေဓော ပလိဂေဓော သင်္ဂေါ ပင်္ကော၊ ဧဇာ မာယာ ဇနိကာ သဉ္ဇနနီ သိဗ္ဗိနီ ဇာလိနီ သရိတာ ဝိသတ္တိကာ၊ သုတ္တံ ဝိသဋာ အာယူဟိနီ ဒုတိယာ ပဏိဓိ ဘဝနေတ္တိ၊ ဝနံ ဝနထော သန္ဓဝေါ သ္နေဟော အပေက္ခာ ပဋိဗန္ဓု၊ အာသာ အာသီသနာ အာသီသိတတ္တံ၊ ရူပါသာ သဒ္ဒါသာ ဂန္ဓာသာ ရသာသာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာသာ၊ လာဘာသာ ဓနာသာ ပုတ္တာသာ ဇီဝိတာသာ၊ ဇပ္ပါ ပဇပ္ပါ အဘိဇပ္ပါ ဇပ္ပနာ ဇပ္ပိတတ္တံ လောလုပ္ပံ လောလုပ္ပါယနာ လောလုပ္ပါယိတတ္တံ ပုစ္ဆဉ္ဆိကတာ သာဓုကမျတာ၊ အဓမ္မရာဂေါ ဝိသမလောဘော နိကန္တိ နိကာမနာ ပတ္ထနာ ပိဟနာ သမ္ပတ္ထနာ၊ ကာမတဏှာ ဘဝတဏှာ ဝိဘဝတဏှာ၊ ရူပတဏှာ အရူပတဏှာ နိရောဓတဏှာ၊ ရူပတဏှာ သဒ္ဒတဏှာ ဂန္ဓတဏှာ ရသတဏှာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗတဏှာ ဓမ္မတဏှာ၊ ဩဃော ယောဂေါ ဂန္ထော ဥပါဒါနံ အာဝရဏံ နီဝရဏံ ဆဒနံ ဗန္ဓနံ၊ ဥပက္ကိလေသော အနုသယော ပရိယုဋ္ဌာနံ လတာ ဝေဝိစ္ဆံ၊ ဒုက္ခမူလံ ဒုက္ခနိဒါနံ ဒုက္ခပ္ပဘဝေါ မာရပါသော မာရဗဠိသံ မာရဝိသယော၊ တဏှာနဒီ တဏှာဇာလံ တဏှာဂဒ္ဒုလံ တဏှာသမုဒ္ဒေါ အဘိဇ္ဈာ လောဘော အကုသလမူလံ. ဣစ္ဆာနိဒါနာတိ ဣစ္ဆာနိဒါနကာ ဣစ္ဆာဟေတုကာ ဣစ္ဆာပစ္စယာ ဣစ္ဆာကာရဏာ ဣစ္ဆာပဘဝါတိ – ဣစ္ဆာနိဒါနာ.

ဘဝသာတဗဒ္ဓါတိ. ဧကံ ဘဝသာတံ – သုခါ ဝေဒနာ. ဒွေ ဘဝသာတာနိ – သုခါ စ ဝေဒနာ ဣဋ္ဌဉ္စ ဝတ္ထု. တီဏိ ဘဝသာတာနိ – ယောဗ္ဗညံ၊ အာရောဂျံ၊ ဇီဝိတံ. စတ္တာရိ ဘဝသာတာနိ – လာဘော၊ ယသော၊ ပသံသာ၊ သုခံ. ပဉ္စ ဘဝသာတာနိ – မနာပိကာ ရူပါ၊ မနာပိကာ သဒ္ဒါ၊ မနာပိကာ ဂန္ဓာ၊ မနာပိကာ ရသာ၊ မနာပိကာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ. ဆ ဘဝသာတာနိ – စက္ခုသမ္ပဒါ၊ သောတသမ္ပဒါ၊ ဃာနသမ္ပဒါ၊ ဇိဝှါသမ္ပဒါ၊ ကာယသမ္ပဒါ၊ မနောသမ္ပဒါ. ဘဝသာတဗဒ္ဓါ၊ သုခါယ ဝေဒနာယ သာတဗဒ္ဓါ၊ ဣဋ္ဌသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ ဗဒ္ဓါ၊ ယောဗ္ဗညေ ဗဒ္ဓါ၊ အာရောဂျေ ဗဒ္ဓါ၊ ဇီဝိတေ ဗဒ္ဓါ၊ လာဘေ ဗဒ္ဓါ၊ ယသေ ဗဒ္ဓါ၊ ပသံသာယံ ဗဒ္ဓါ၊ သုခေ ဗဒ္ဓါ၊ မနာပိကေသု ရူပေသု ဗဒ္ဓါ၊ သဒ္ဒေသု။ ဂန္ဓေသု။ ရသေသု။ မနာပိကေသု ဖောဋ္ဌဗ္ဗေသု ဗဒ္ဓါ၊ စက္ခုသမ္ပဒါယ ဗဒ္ဓါ၊ သောတဃာနဇိဝှါကာယမနောသမ္ပဒါယ ဗဒ္ဓါ၊ ဝိဗဒ္ဓါ အာဗဒ္ဓါ လဂ္ဂါ လဂ္ဂိတာ ပလိဗဒ္ဓါတိ – ဣစ္ဆာနိဒါနာ ဘဝသာတဗဒ္ဓါ.

တေ ဒုပ္ပမုဉ္စာ န ဟိ အညမောက္ခာတိ တေ ဝါ ဘဝသာတဝတ္ထူ ဒုပ္ပမုဉ္စာ၊ သတ္တာ ဝါ ဧတ္တော ဒုမ္မောစယာ. ကထံ တေ ဘဝသာတဝတ္ထူ ဒုပ္ပမုဉ္စာ? သုခါ ဝေဒနာ ဒုပ္ပမုဉ္စာ၊ ဣဋ္ဌံ ဝတ္ထု ဒုပ္ပမုဉ္စံ၊ ယောဗ္ဗညံ ဒုပ္ပမုဉ္စံ၊ အာရောဂျံ ဒုပ္ပမုဉ္စံ၊ ဇီဝိတံ ဒုပ္ပမုဉ္စံ၊ လာဘော ဒုပ္ပမုဉ္စော၊ ယသော ဒုပ္ပမုဉ္စော၊ ပသံသာ ဒုပ္ပမုဉ္စာ၊ သုခံ ဒုပ္ပမုဉ္စံ၊ မနာပိကာ ရူပါ ဒုပ္ပမုဉ္စာ၊ မနာပိကာ သဒ္ဒါ။ ဂန္ဓာ။ ရသာ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ ဒုပ္ပမုဉ္စာ၊ စက္ခုသမ္ပဒါ ဒုပ္ပမုဉ္စာ၊ သောတဃာနဇိဝှါကာယမနောသမ္ပဒါ ဒုပ္ပမုဉ္စာ ဒုမ္မောစယာ ဒုပ္ပမောစယာ ဒုန္နိဝေဌယာ ဒုဗ္ဗိနိဝေဌယာ၊ ဒုတ္တရာ ဒုပ္ပတရာ ဒုဿမတိက္ကမာ ဒုဗ္ဗိနိဝတ္တာ. ဧဝံ တေ ဘဝသာတဝတ္ထူ ဒုပ္ပမုဉ္စာ.

ကထံ သတ္တာ ဧတ္တော ဒုမ္မောစယာ? သုခါယ ဝေဒနာယ သတ္တာ ဒုမ္မောစယာ၊ ဣဋ္ဌသ္မာ ဝတ္ထုသ္မာ ဒုမ္မောစယာ၊ ယောဗ္ဗညာ ဒုမ္မောစယာ၊ အာရောဂျာ ဒုမ္မောစယာ၊ ဇီဝိတာ ဒုမ္မောစယာ၊ လာဘာ ဒုမ္မောစယာ၊ ယသာ ဒုမ္မောစယာ၊ ပသံသာယ ဒုမ္မောစယာ၊ သုခါ ဒုမ္မောစယာ၊ မနာပိကေဟိ ရူပေဟိ ဒုမ္မောစယာ၊ မနာပိကေဟိ သဒ္ဒေဟိ။ ဂန္ဓေဟိ။ ရသေဟိ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေဟိ ဒုမ္မောစယာ၊ စက္ခုသမ္ပဒါယ ဒုမ္မောစယာ၊ သောတဃာနဇိဝှါကာယမနောသမ္ပဒါယ ဒုမ္မောစယာ ဒုရုဒ္ဓရာ [ဒုဒ္ဓရာ (က.)]၊ ဒုဿမုဒ္ဓရာ ဒုဗ္ဗုဋ္ဌာပယာ ဒုဿမုဋ္ဌာပယာ ဒုန္နိဝေဌယာ ဒုဗ္ဗိနိဝေဌယာ ဒုတ္တရာ ဒုပ္ပတရာ ဒုဿမတိက္ကမာ ဒုဗ္ဗိနိဝတ္တာ. ဧဝံ သတ္တာ ဧတ္တော ဒုမ္မောစယာတိ – တေ ဒုပ္ပမုဉ္စာ.

န ဟိ အညမောက္ခာတိ တေ အတ္တနာ ပလိပပလိပန္နာ န သက္ကောန္တိ ပရံ ပလိပပလိပန္နံ ဥဒ္ဓရိတုံ. ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ – ‘‘သော ဝတ၊ စုန္ဒ၊ အတ္တနာ ပလိပပလိပန္နော ပရံ ပလိပပလိပန္နံ ဥဒ္ဓရိဿတီတိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ. သော ဝတ၊ စုန္ဒ၊ အတ္တနာ အဒန္တော အဝိနီတော အပရိနိဗ္ဗုတော ပရံ ဒမေဿတိ ဝိနေဿတိ ပရိနိဗ္ဗာပေဿတီတိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတီ’’တိ. ဧဝမ္ပိ န ဟိ အညမောက္ခာ.

အထ ဝါ နတ္ထညော ကောစိ မောစေတာ. တေ ယဒိ မုဉ္စေယျုံ၊ သကေန ထာမေန သကေန ဗလေန သကေန ဝီရိယေန သကေန ပရက္ကမေန သကေန ပုရိသထာမေန သကေန ပုရိသဗလေန သကေန ပုရိသဝီရိယေန သကေန ပုရိသပရက္ကမေန အတ္တနာ သမ္မာပဋိပဒံ အနုလောမပဋိပဒံ အပစ္စနီကပဋိပဒံ အနွတ္ထပဋိပဒံ ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပဒံ ပဋိပဇ္ဇမာနာ မုဉ္စေယျုန္တိ. ဧဝမ္ပိ န ဟိ အညမောက္ခာ.

ဝုတ္တမ္ပိ ဟေတံ ဘဂဝတာ –

‘‘နာဟံ သဟိဿာမိ ပမောစနာယ၊ ကထံကထိံ ဓောတက ကိဉ္စိ လောကေ၊

ဓမ္မဉ္စ သေဋ္ဌံ အဘိဇာနမာနော၊ ဧဝံ တုဝံ ဩဃမိမံ တရေသီ’’တိ.

ဧဝမ္ပိ န ဟိ အညမောက္ခာ.