နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ
ခုဒ္ဒကနိကာယေ
စူဠနိဒ္ဒေသပါဠိ
ပါရာယနဝဂ္ဂေါ
ဝတ္ထုဂါထာ
၁. ကောသလာနံ ပုရာ ရမ္မာ၊ အဂမာ ဒက္ခိဏာပထံ၊
အာကိဉ္စညံ ပတ္ထယာနော၊ ဗြာဟ္မဏော မန္တပါရဂူ.
၂. သော အဿကဿ ဝိသယေ၊ မဠကဿ [အဠကဿ (သု. နိ. ၉၈၃) မုဠကဿ (သျာ.)၊ မူဠှကဿ (က.)] သမာသနေ [သမာသန္နေ (က.)]၊
ဝသိ ဂေါဓာဝရီကူလေ၊ ဥဉ္ဆေန စ ဖလေန စ.
၃. တဿေဝ [တံယေဝ (က.) အဋ္ဌကထာ ဩလောကေတဗ္ဗာ] ဥပနိဿာယ၊ ဂါမော စ ဝိပုလော အဟု၊
တတော ဇာတေန အာယေန၊ မဟာယညမကပ္ပယိ.
၄. မဟာယညံ ယဇိတွာန၊ ပုန ပါဝိသိ အဿမံ၊
တသ္မိံ ပဋိပဝိဋ္ဌမှိ၊ အညော အာဂဉ္ဆိ ဗြာဟ္မဏော.
၅. ဥဂ္ဃဋ္ဋပါဒေါ တသိတော [တဿိတော (က.)]၊ ပင်္ကဒန္တော ရဇဿိရော၊
သော စ နံ ဥပသင်္ကမ္မ၊ သတာနိ ပဉ္စ ယာစတိ.
၆. တမေနံ ဗာဝရီ ဒိသွာ၊ အာသနေန နိမန္တယိ၊
သုခဉ္စ ကုသလံ ပုစ္ဆိ၊ ဣဒံ ဝစနမဗြဝိ [ဝစနမဗြုဝိ (သီ.)].
၇. ‘‘ယံ ခေါ မမ ဒေယျဓမ္မံ၊ သဗ္ဗံ ဝိသဇ္ဇိတံ မယာ၊
အနုဇာနာဟိ မေ ဗြဟ္မေ၊ နတ္ထိ ပဉ္စသတာနိ မေ’’.
၈. ‘‘သစေ မေ ယာစမာနဿ၊ ဘဝံ နာနုပဒဿတိ [ပဒေဿတိ (က.)]၊
သတ္တမေ ဒိဝသေ တုယှံ၊ မုဒ္ဓါ ဖလတု သတ္တဓာ’’.
၉. အဘိသင်္ခရိတွာ ကုဟကော၊ ဘေရဝံ သော အကိတ္တယိ၊
တဿ တံ ဝစနံ သုတွာ၊ ဗာဝရီ ဒုက္ခိတော အဟု.
၁၀. ဥဿုဿတိ အနာဟာရော၊ သောကသလ္လသမပ္ပိတော၊
အထောပိ ဧဝံ စိတ္တဿ၊ ဈာနေ န ရမတီ မနော.
၁၁. ဥတြသ္တံ ဒုက္ခိတံ ဒိသွာ၊ ဒေဝတာ အတ္ထကာမိနီ၊
ဗာဝရိံ ဥပသင်္ကမ္မ၊ ဣဒံ ဝစနမဗြဝိ.
၁၂. ‘‘န သော မုဒ္ဓံ ပဇာနာတိ၊ ကုဟကော သော ဓနတ္ထိကော၊
မုဒ္ဓနိ မုဒ္ဓပါတေ [မုဒ္ဓနိမ္မုဒ္ဓပါတေ (က.)] ဝါ၊ ဉာဏံ တဿ န ဝိဇ္ဇတိ’’.
၁၃. ‘‘ဘောတီ [ဘောတိ (က.)] စရဟိ ဇာနာတိ၊ တံ မေ အက္ခာဟိ ပုစ္ဆိတာ၊
မုဒ္ဓံ မုဒ္ဓါဓိပါတဉ္စ [မုဒ္ဓါတိပါတဉ္စ (က.)]၊ တံ သုဏောမ ဝစော တဝ’’.
၁၄. ‘‘အဟမ္ပေတံ န ဇာနာမိ၊ ဉာဏံ မေတ္ထ န ဝိဇ္ဇတိ၊
မုဒ္ဓနိ မုဒ္ဓါဓိပါတေ စ၊ ဇိနာနဉှေတ္ထ [ဇနာနဉှေတ္ထ (က.)] ဒဿနံ’’.
၁၅. ‘‘အထ ကော စရဟိ [ယော စရတိ (က.)] ဇာနာတိ၊ အသ္မိံ ပထဝိမဏ္ဍလေ [ပုထဝိမဏ္ဍလေ (သီ.)]၊
မုဒ္ဓံ မုဒ္ဓါဓိပါတဉ္စ၊ တံ မေ အက္ခာဟိ ဒေဝတေ’’.
၁၆. ‘‘ပုရာ ကပိလဝတ္ထုမှာ၊ နိက္ခန္တော လောကနာယကော၊
အပစ္စော ဩက္ကာကရာဇဿ၊ သကျပုတ္တော ပဘင်္ကရော.
၁၇. ‘‘သော ဟိ ဗြာဟ္မဏ သမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ သဗ္ဗဓမ္မာန ပါရဂူ၊
သဗ္ဗာဘိညာဗလပ္ပတ္တော [ဖလပ္ပတ္တော (က.)]၊ သဗ္ဗဓမ္မေသု စက္ခုမာ၊
သဗ္ဗကမ္မက္ခယံ ပတ္တော၊ ဝိမုတ္တော ဥပဓိက္ခယေ.
၁၈. ‘‘ဗုဒ္ဓေါ သော ဘဂဝါ လောကေ၊ ဓမ္မံ ဒေသေတိ စက္ခုမာ၊
တံ တွံ ဂန္တွာန ပုစ္ဆဿု၊ သော တေ တံ ဗျာကရိဿတိ’’.
၁၉. သမ္ဗုဒ္ဓေါတိ ဝစော သုတွာ၊ ဥဒဂ္ဂေါ ဗာဝရီ အဟု၊
သောကဿ တနုကော အာသိ၊ ပီတိဉ္စ ဝိပုလံ လဘိ.
၂၀. သော ဗာဝရီ အတ္တမနော ဥဒဂ္ဂေါ၊ တံ ဒေဝတံ ပုစ္ဆတိ ဝေဒဇာတော၊
‘‘ကတမမှိ ဂါမေ နိဂမမှိ ဝါ ပန၊ ကတမမှိ ဝါ ဇနပဒေ လောကနာထော၊
ယတ္ထ ဂန္တွာန ပဿေမု၊ သမ္ဗုဒ္ဓံ ဒွိပဒုတ္တမံ’’.
၂၁. ‘‘သာဝတ္ထိယံ ကောသလမန္ဒိရေ ဇိနော၊ ပဟူတပညော ဝရဘူရိမေဓသော၊
သော သကျပုတ္တော ဝိဓုရော အနာသဝေါ၊ မုဒ္ဓါဓိပါတဿ ဝိဒူ နရာသဘော’’.
၂၂. တတော အာမန္တယီ သိဿေ၊ ဗြာဟ္မဏေ မန္တပါရဂူ [ပါရဂေ (သျာ.)]၊
‘‘ဧထ မာဏဝါ အက္ခိဿံ၊ သုဏာထ ဝစနံ မမ.
၂၃. ‘‘ယဿေသော ဒုလ္လဘော လောကေ၊ ပါတုဘာဝေါ အဘိဏှသော၊
သွာဇ္ဇ လောကမှိ ဥပ္ပန္နော၊ သမ္ဗုဒ္ဓေါ ဣတိ ဝိဿုတော၊
ခိပ္ပံ ဂန္တွာန သာဝတ္ထိံ၊ ပဿဝှေါ ဒွိပဒုတ္တမံ’’.
၂၄. ‘‘ကထံ စရဟိ ဇာနေမု၊ ဒိသွာ ဗုဒ္ဓေါတိ ဗြာဟ္မဏ၊
အဇာနတံ နော ပဗြူဟိ၊ ယထာ ဇာနေမု တံ မယံ’’.
၂၅. ‘‘အာဂတာနိ ဟိ မန္တေသု၊ မဟာပုရိသလက္ခဏာ၊
ဒွတ္တိံသာနိ စ ဗျာက္ခာတာ၊ သမတ္တာ အနုပုဗ္ဗသော.
၂၆. ‘‘ယဿေတေ ဟောန္တိ ဂတ္တေသု၊ မဟာပုရိသလက္ခဏာ၊
ဒွေယေဝ တဿ ဂတိယော၊ တတိယာ ဟိ န ဝိဇ္ဇတိ.
၂၇. ‘‘သစေ အဂါရံ အာဝသတိ၊ ဝိဇေယျ ပထဝိံ ဣမံ၊
အဒဏ္ဍေန အသတ္ထေန၊ ဓမ္မေန အနုသာသတိ.
၂၈. ‘‘သစေ စ သော ပဗ္ဗဇတိ၊ အဂါရာ အနဂါရိယံ၊
ဝိဝဋ္ဋစ္ဆဒေါ [ဝိဝတ္တစ္ဆဒ္ဒေါ (သီ.)] သမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ အရဟာ ဘဝတိ အနုတ္တရော.
၂၉. ‘‘ဇာတိံ ဂေါတ္တဉ္စ လက္ခဏံ၊ မန္တေ သိဿေ ပုနာပရေ၊
မုဒ္ဓံ မုဒ္ဓါဓိပါတဉ္စ၊ မနသာယေဝ ပုစ္ဆထ.
၃၀. ‘‘အနာဝရဏဒဿာဝီ၊ ယဒိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿတိ၊
မနသာ ပုစ္ဆိတေ ပဉှေ၊ ဝါစာယ ဝိသဇ္ဇိဿတိ’’ [ဝိဿဇိဿတိ (က.)].
၃၁. ဗာဝရိဿ ဝစော သုတွာ၊ သိဿာ သောဠသ ဗြာဟ္မဏာ၊
အဇိတော တိဿမေတ္တေယျော၊ ပုဏ္ဏကော အထ မေတ္တဂူ.
၃၂. ဓောတကော ဥပသီဝေါ စ၊ နန္ဒော စ အထ ဟေမကော၊
တောဒေယျ-ကပ္ပါ ဒုဘယော၊ ဇတုကဏ္ဏီ စ ပဏ္ဍိတော.
၃၃. ဘဒြာဝုဓော ဥဒယော စ၊ ပေါသာလော စာပိ ဗြာဟ္မဏော၊
မောဃရာဇာ စ မေဓာဝီ၊ ပိင်္ဂိယော စ မဟာဣသိ.
၃၄. ပစ္စေကဂဏိနော သဗ္ဗေ၊ သဗ္ဗလောကဿ ဝိဿုတာ၊
ဈာယီ ဈာနရတာ ဓီရာ၊ ပုဗ္ဗဝါသနဝါသိတာ.
၃၅. ဗာဝရိံ အဘိဝါဒေတွာ၊ ကတွာ စ နံ ပဒက္ခိဏံ၊
ဇဋာဇိနဓရာ သဗ္ဗေ၊ ပက္ကာမုံ ဥတ္တရာမုခါ.
၃၆. မဠကဿ ပတိဋ္ဌာနံ၊ ပုရမာဟိဿတိံ [ပုရမာဟိယတိ (က.)] တဒါ [သဒါ (က.)]၊
ဥဇ္ဇေနိဉ္စာပိ ဂေါနဒ္ဓံ၊ ဝေဒိသံ ဝနသဝှယံ.
၃၇. ကောသမ္ဗိဉ္စာပိ သာကေတံ၊ သာဝတ္ထိဉ္စ ပုရုတ္တမံ၊
သေတဗျံ ကပိလဝတ္ထုံ၊ ကုသိနာရဉ္စ မန္ဒိရံ.
၃၈. ပါဝဉ္စ ဘောဂနဂရံ၊ ဝေသာလိံ မာဂဓံ ပုရံ၊
ပါသာဏကံ စေတိယဉ္စ၊ ရမဏီယံ မနောရမံ.
၃၉. တသိတောဝုဒကံ သီတံ၊ မဟာလာဘံဝ ဝါဏိဇော၊
ဆာယံ ဃမ္မာဘိတတ္တောဝ တုရိတာ ပဗ္ဗတမာရုဟုံ.
၄၀. ဘဂဝါ တမှိ သမယေ၊ ဘိက္ခုသံဃပုရက္ခတော၊
ဘိက္ခူနံ ဓမ္မံ ဒေသေတိ၊ သီဟောဝ နဒတီ ဝနေ.
၄၁. အဇိတော အဒ္ဒသ ဗုဒ္ဓံ၊ ပီတရံသိံဝ [ဇိတရံသိံ သီတရံသိံ (က.)၊ ဝီတရံသိံ (သီ. သျာ.)] ဘာဏုမံ၊
စန္ဒံ ယထာ ပန္နရသေ၊ ပရိပူရံ [ပါရိပူရိံ (သီ. သျာ.)] ဥပါဂတံ.
၄၂. အထဿ ဂတ္တေ ဒိသွာန၊ ပရိပူရဉ္စ ဗျဉ္ဇနံ၊
ဧကမန္တံ ဌိတော ဟဋ္ဌော၊ မနောပဉှေ အပုစ္ဆထ.
၄၃. ‘‘အာဒိဿ ဇမ္မနံ ဗြူဟိ၊ ဂေါတ္တံ ဗြူဟိ သလက္ခဏံ၊
မန္တေသု ပါရမိံ ဗြူဟိ၊ ကတိ ဝါစေတိ ဗြာဟ္မဏော’’.
၄၄. ‘‘ဝီသံ ဝဿသတံ အာယု၊ သော စ ဂေါတ္တေန ဗာဝရီ၊
တီဏိဿ လက္ခဏာ ဂတ္တေ၊ တိဏ္ဏံ ဝေဒါန ပါရဂူ.
၄၅. ‘‘လက္ခဏေ ဣတိဟာသေ စ၊ သနိဃဏ္ဍုသကေဋုဘေ၊
ပဉ္စသတာနိ ဝါစေတိ၊ သဓမ္မေ ပါရမိံ ဂတော’’.
၄၆. ‘‘လက္ခဏာနံ ပဝိစယံ၊ ဗာဝရိဿ နရုတ္တမ၊
တဏှစ္ဆိဒ [ကင်္ခစ္ဆိဒ (က.)] ပကာသေဟိ၊ မာ နော ကင်္ခါယိတံ အဟု’’.
၄၇. ‘‘မုခံ ဇိဝှါယ ဆာဒေတိ၊ ဥဏ္ဏဿ ဘမုကန္တရေ၊
ကောသောဟိတံ ဝတ္ထဂုယှံ၊ ဧဝံ ဇာနာဟိ မာဏဝ’’.
၄၈. ပုစ္ဆဉှိ ကိဉ္စိ အသုဏန္တော၊ သုတွာ ပဉှေ ဝိယာကတေ၊
ဝိစိန္တေတိ ဇနော သဗ္ဗော၊ ဝေဒဇာတော ကတဉ္ဇလီ.
၄၉. ‘‘ကော နု ဒေဝေါ ဝါ ဗြဟ္မာ ဝါ၊ ဣန္ဒော ဝါပိ သုဇမ္ပတိ၊
မနသာ ပုစ္ဆိတေ ပဉှေ၊ ကမေတံ ပဋိဘာသတိ.
၅၀. ‘‘မုဒ္ဓံ မုဒ္ဓါဓိပါတဉ္စ၊ ဗာဝရီ ပရိပုစ္ဆတိ၊
တံ ဗျာကရောဟိ ဘဂဝါ၊ ကင်္ခံ ဝိနယ နော ဣသေ’’.
၅၁. ‘‘အဝိဇ္ဇာ မုဒ္ဓါတိ ဇာနာဟိ၊ ဝိဇ္ဇာ မုဒ္ဓါဓိပါတိနီ၊
သဒ္ဓါသတိသမာဓီဟိ၊ ဆန္ဒဝီရိယေန သံယုတာ’’.
၅၂. တတော ဝေဒေန မဟတာ၊ သန္ထမ္ဘေတွာန မာဏဝေါ၊
ဧကံသံ အဇိနံ ကတွာ၊ ပါဒေသု သိရသာ ပတိ.
၅၃. ‘‘ဗာဝရီ ဗြာဟ္မဏော ဘောတော၊ သဟ သိဿေဟိ မာရိသ၊
ဥဒဂ္ဂစိတ္တော သုမနော၊ ပါဒေ ဝန္ဒတိ စက္ခုမ’’.
၅၄. ‘‘သုခိတော ဗာဝရီ ဟောတု၊ သဟ သိဿေဟိ ဗြာဟ္မဏော၊
တွဉ္စာပိ သုခိတော ဟောဟိ၊ စိရံ ဇီဝါဟိ မာဏဝ.
၅၅. ‘‘ဗာဝရိဿ စ တုယှံ ဝါ၊ သဗ္ဗေသံ သဗ္ဗသံသယံ၊
ကတာဝကာသာ ပုစ္ဆဝှေါ၊ ယံ ကိဉ္စိ မနသိစ္ဆထ’’.
၅၆. သမ္ဗုဒ္ဓေန ကတောကာသော၊ နိသီဒိတွာန ပဉ္ဇလီ၊
အဇိတော ပဌမံ ပဉှံ၊ တတ္ထ ပုစ္ဆိ တထာဂတံ.
ဝတ္ထုဂါထာ နိဋ္ဌိတာ.
၁. အဇိတမာဏဝပုစ္ဆာ
၅၇. ‘‘ကေနဿု နိဝုတော လောကော၊ [ဣစ္စာယသ္မာ အဇိတော]
ကေနဿု နပ္ပကာသတိ၊
ကိဿာဘိလေပနံ ဗြူသိ၊ ကိံသု တဿ မဟဗ္ဘယံ’’.
၅၈. ‘‘အဝိဇ္ဇာယ နိဝုတော လောကော၊ [အဇိတာတိ ဘဂဝါ]
ဝေဝိစ္ဆာ ပမာဒါ နပ္ပကာသတိ၊
ဇပ္ပါဘိလေပနံ ဗြူမိ၊ ဒုက္ခမဿ မဟဗ္ဘယံ’’.
၅၉. ‘‘သဝန္တိ သဗ္ဗဓိ သောတာ၊ [ဣစ္စာယသ္မာ အဇိတော]
သောတာနံ ကိံ နိဝါရဏံ၊
သောတာနံ သံဝရံ ဗြူဟိ၊ ကေန သောတာ ပိဓိယျရေ’’.
၆၀. ‘‘ယာနိ သောတာနိ လောကသ္မိံ၊ [အဇိတာတိ ဘဂဝါ]
သတိ တေသံ နိဝါရဏံ၊
သောတာနံ သံဝရံ ဗြူမိ၊ ပညာယေတေ ပိဓိယျရေ’’.
၆၁. ‘‘ပညာ စေဝ သတိ စာပိ [သတီ စေဝ (သီ.)]၊ [ဣစ္စာယသ္မာ အဇိတော]
နာမရူပဉ္စ မာရိသ၊
ဧတံ မေ ပုဋ္ဌော ပဗြူဟိ၊ ကတ္ထေတံ ဥပရုဇ္ဈတိ’’.
၆၂. ‘‘ယမေတံ ပဉှံ အပုစ္ဆိ၊ အဇိတ တံ ဝဒါမိ တေ၊
ယတ္ထ နာမဉ္စ ရူပဉ္စ၊ အသေသံ ဥပရုဇ္ဈတိ၊
ဝိညာဏဿ နိရောဓေန၊ ဧတ္ထေတံ ဥပရုဇ္ဈတိ’’.
၆၃. ‘‘ယေ စ သင်္ခါတဓမ္မာသေ၊ ယေ စ သေခါ [သေက္ခာ (က.)] ပုထူ ဣဓ၊
တေသံ မေ နိပကော ဣရိယံ၊ ပုဋ္ဌော ပဗြူဟိ မာရိသ’’.
၆၄. ‘‘ကာမေသု နာဘိဂိဇ္ဈေယျ၊ မနသာနာဝိလော သိယာ၊
ကုသလော သဗ္ဗဓမ္မာနံ၊ သတော ဘိက္ခု ပရိဗ္ဗဇေ’’တိ.
အဇိတမာဏဝပုစ္ဆာ ပဌမာ.
၂. တိဿမေတ္တေယျမာဏဝပုစ္ဆာ
၆၅. ‘‘ကောဓ သန္တုသိတော လောကေ၊ [ဣစ္စာယသ္မာ တိဿမေတ္တေယျော]
ကဿ နော သန္တိ ဣဉ္ဇိတာ၊
ကော ဥဘန္တမဘိညာယ၊ မဇ္ဈေ မန္တာ န လိပ္ပတိ [န ပိမ္ပတိ (ဗဟူသု)]၊
ကံ ဗြူသိ မဟာပုရိသောတိ၊ ကော ဣဓ သိဗ္ဗိနိမစ္စဂါ’’တိ [သိဗ္ဗနိမစ္စဂါ (သီ. သျာ.)].