၅၂၈. မဟာဗောဓိဇာတကံ (၃)

၁၂၄. ‘‘ကိံ နု ဒဏ္ဍံ ကိမဇိနံ၊ ကိံ ဆတ္တံ ကိမုပါဟနံ၊

ကိမင်္ကုသဉ္စ ပတ္တဉ္စ၊ သင်္ဃာဋိဉ္စာပိ ဗြာဟ္မဏ၊

တရမာနရူပေါဟာသိ [ဂဏှာသိ (သီ. သျာ. ပီ.)]၊ ကိံ နု ပတ္ထယသေ ဒိသံ’’.

၁၂၅. ‘‘ဒွါဒသေတာနိ ဝဿာနိ၊ ဝုသိတာနိ တဝန္တိကေ၊

နာဘိဇာနာမိ သောဏေန၊ ပိင်္ဂလေနာဘိကူဇိတံ.

၁၂၆. ‘‘သွာယံ ဒိတ္တောဝ နဒတိ၊ သုက္ကဒါဌံ ဝိဒံသယံ၊

တဝ သုတွာ သဘရိယဿ၊ ဝီတသဒ္ဓဿ မံ ပတိ’’.

၁၂၇. ‘‘အဟု ဧသ ကတော ဒေါသော၊ ယထာ ဘာသသိ ဗြာဟ္မဏ၊

ဧသ ဘိယျော ပသီဒါမိ၊ ဝသ ဗြာဟ္မဏ မာဂမာ’’.

၁၂၈. ‘‘သဗ္ဗသေတော ပုရေ အာသိ၊ တတောပိ သဗလော အဟု၊

သဗ္ဗလောဟိတကော ဒါနိ၊ ကာလော ပက္ကမိတုံ မမ.

၁၂၉. ‘‘အဗ္ဘန္တရံ ပုရေ အာသိ၊ တတော မဇ္ဈေ တတော ဗဟိ၊

ပုရာ နိဒ္ဓမနာ ဟောတိ၊ သယမေဝ ဝဇာမဟံ.

၁၃၀. ‘‘ဝီတသဒ္ဓံ န သေဝေယျ၊ ဥဒပါနံဝနောဒကံ၊

သစေပိ နံ အနုခဏေ၊ ဝါရိ ကဒ္ဒမဂန္ဓိကံ.

၁၃၁. ‘‘ပသန္နမေဝ သေဝေယျ၊ အပ္ပသန္နံ ဝိဝဇ္ဇယေ၊

ပသန္နံ ပယိရုပါသေယျ၊ ရဟဒံ ဝုဒကတ္ထိကော.

၁၃၂. ‘‘ဘဇေ ဘဇန္တံ ပုရိသံ၊ အဘဇန္တံ န ဘဇ္ဇယေ [ဘာဇယေ (ပီ.)]၊

အသပ္ပုရိသဓမ္မော သော၊ ယော ဘဇန္တံ န ဘဇ္ဇတိ [ဘာဇတိ (ပီ.)].

၁၃၃. ‘‘ယော ဘဇန္တံ န ဘဇတိ၊ သေဝမာနံ န သေဝတိ၊

သ ဝေ မနုဿပါပိဋ္ဌော၊ မိဂေါ သာခဿိတော ယထာ.

၁၃၄. ‘‘အစ္စာဘိက္ခဏသံသဂ္ဂါ၊ အသမောသရဏေန စ၊

ဧတေန မိတ္တာ ဇီရန္တိ၊ အကာလေ ယာစနာယ စ.

၁၃၅. ‘‘တသ္မာ နာဘိက္ခဏံ ဂစ္ဆေ၊ န စ ဂစ္ဆေ စိရာစိရံ၊

ကာလေန ယာစံ ယာစေယျ၊ ဧဝံ မိတ္တာ န ဇီယရေ [ဇီရရေ (သျာ. ပီ.)].

၁၃၆. ‘‘အတိစိရံ နိဝါသေန၊ ပိယော ဘဝတိ အပ္ပိယော၊

အာမန္တ ခေါ တံ ဂစ္ဆာမ၊ ပုရာ တေ ဟောမ အပ္ပိယာ’’.

၁၃၇. ‘‘ဧဝံ စေ ယာစမာနာနံ၊ အဉ္ဇလိံ နာဝဗုဇ္ဈသိ၊

ပရိစာရကာနံ သတံ [ပရိစာရိကာနံ သတ္တာနံ (သီ. သျာ. ပီ.)]၊ ဝစနံ န ကရောသိ နော၊

ဧဝံ တံ အဘိယာစာမ၊ ပုန ကယိရာသိ ပရိယာယံ’’.

၁၃၈. ‘‘ဧဝံ စေ နော ဝိဟရတံ၊ အန္တရာယော န ဟေဿတိ၊

တုယှံ ဝါပိ [တုမှဉ္စာပိ (သီ.)၊ တုယှဉ္စာပိ (ပီ.)] မဟာရာဇ၊ မယှံ ဝါ [အမှံ ဝါ (သီ.)၊ မယှဉ္စ (ပီ.)] ရဋ္ဌဝဒ္ဓန၊

အပ္ပေဝ နာမ ပဿေမ၊ အဟောရတ္တာနမစ္စယေ’’.

၁၃၉. ‘‘ဥဒီရဏာ စေ သံဂတျာ၊ ဘာဝါယ မနုဝတ္တတိ၊

အကာမာ အကရဏီယံ ဝါ၊ ကရဏီယံ ဝါပိ ကုဗ္ဗတိ၊

အာကာမာကရဏီယမှိ၊ ကွိဓ ပါပေန လိပ္ပတိ [လိမ္ပတိ (သျာ. က.)].

၁၄၀. ‘‘သော စေ အတ္ထော စ ဓမ္မော စ၊ ကလျာဏော န စ ပါပကော၊

ဘောတော စေ ဝစနံ သစ္စံ၊ သုဟတော ဝါနရော မယာ.

၁၄၁. ‘‘အတ္တနော စေ ဟိ ဝါဒဿ၊ အပရာဓံ ဝိဇာနိယာ [ဝိဇာနိယ (သီ. သျာ. ပီ.)]၊

န မံ တွံ ဂရဟေယျာသိ၊ ဘောတော ဝါဒေါ ဟိ တာဒိသော’’.

၁၄၂. ‘‘ဣဿရော သဗ္ဗလောကဿ၊ သစေ ကပ္ပေတိ ဇီဝိတံ၊

ဣဒ္ဓိံ [ဣဒ္ဓိ (ပီ. က.)] ဗျသနဘာဝဉ္စ၊ ကမ္မံ ကလျာဏပါပကံ၊

နိဒ္ဒေသကာရီ ပုရိသော၊ ဣဿရော တေန လိပ္ပတိ.

၁၄၃. ‘‘သော စေ အတ္ထော စ ဓမ္မော စ၊ ကလျာဏော န စ ပါပကော၊

ဘောတော စေ ဝစနံ သစ္စံ၊ သုဟတော ဝါနရော မယာ.

၁၄၄. ‘‘အတ္တနော စေ ဟိ ဝါဒဿ၊ အပရာဓံ ဝိဇာနိယာ၊

န မံ တွံ ဂရဟေယျာသိ၊ ဘောတော ဝါဒေါ ဟိ တာဒိသော’’.

၁၄၅. ‘‘သစေ ပုဗ္ဗေကတဟေတု၊ သုခဒုက္ခံ နိဂစ္ဆတိ၊

ပေါရာဏကံ ကတံ ပါပံ၊ တမေသော မုစ္စတေ [မုဉ္စတေ (သီ. သျာ.)] ဣဏံ၊

ပေါရာဏကဣဏမောက္ခော၊ ကွိဓ ပါပေန လိပ္ပတိ.

၁၄၆. ‘‘သော စေ အတ္ထော စ ဓမ္မော စ၊ ကလျာဏော န စ ပါပကော၊

ဘောတော စေ ဝစနံ သစ္စံ၊ သုဟတော ဝါနရော မယာ.

၁၄၇. ‘‘အတ္တနော စေ ဟိ ဝါဒဿ၊ အပရာဓံ ဝိဇာနိယာ၊

န မံ တွံ ဂရဟေယျာသိ၊ ဘောတော ဝါဒေါ ဟိ တာဒိသော’’.

၁၄၈. ‘‘စတုန္နံယေဝုပါဒါယ၊ ရူပံ သမ္ဘောတိ ပါဏိနံ၊

ယတော စ ရူပံ သမ္ဘောတိ၊ တတ္ထေဝါနုပဂစ္ဆတိ၊

ဣဓေဝ ဇီဝတိ ဇီဝေါ၊ ပေစ္စ ပေစ္စ ဝိနဿတိ.

၁၄၉. ဥစ္ဆိဇ္ဇတိ အယံ လောကော၊ ယေ ဗာလာ ယေ စ ပဏ္ဍိတာ၊

ဥစ္ဆိဇ္ဇမာနေ လောကသ္မိံ၊ ကွိဓ ပါပေန လိပ္ပတိ.

၁၅၀. ‘‘သော စေ အတ္ထော စ ဓမ္မော စ၊ ကလျာဏော န စ ပါပကော၊

ဘောတော စေ ဝစနံ သစ္စံ၊ သုဟတော ဝါနရော မယာ.

၁၅၁. ‘‘အတ္တနော စေ ဟိ ဝါဒဿ၊ အပရာဓံ ဝိဇာနိယာ၊

န မံ တွံ ဂရဟေယျာသိ၊ ဘောတော ဝါဒေါ ဟိ တာဒိသော’’.

၁၅၂. ‘‘အာဟု ခတ္တဝိဒါ [ခတ္တဝိဓာ (သီ. သျာ. ပီ.)] လောကေ၊ ဗာလာ ပဏ္ဍိတမာနိနော.

မာတရံ ပိတရံ ဟညေ၊ အထော ဇေဋ္ဌမ္ပိ ဘာတရံ၊

ဟနေယျ ပုတ္တ [ပုတ္တေ စ (ပီ.)] ဒါရေ စ၊ အတ္ထော စေ တာဒိသော သိယာ.

၁၅၃. ‘‘ယဿ ရုက္ခဿ ဆာယာယ၊ နိသီဒေယျ သယေယျ ဝါ၊

န တဿ သာခံ ဘဉ္ဇေယျ၊ မိတ္တဒုဗ္ဘော [မိတ္တဒူဘီ (ပီ.)] ဟိ ပါပကော.

၁၅၄. ‘‘အထ အတ္ထေ သမုပ္ပန္နေ၊ သမူလမပိ အဗ္ဗဟေ [အဗ္ဘဟေ (သျာ. က.)]၊

အတ္ထော မေ သမ္ဗလေနာပိ၊ သုဟတော ဝါနရော မယာ.

၁၅၅. [အယံ ဂါထာ သီဟဠပေါတ္ထကေ နတ္ထိ] ‘‘သော စေ အတ္ထော စ ဓမ္မော စ၊ ကလျာဏော န စ ပါပကော၊

ဘောတော စေ ဝစနံ သစ္စံ၊ သုဟတော ဝါနရော မယာ [အယံ ဂါထာ သီဟဠပေါတ္ထကေ နတ္ထိ].

၁၅၆. ‘‘အတ္တနော စေ ဟိ ဝါဒဿ၊ အပရာဓံ ဝိဇာနိယာ၊

န မံ တွံ ဂရဟေယျာသိ၊ ဘောတော ဝါဒေါ ဟိ တာဒိသော.

၁၅၇. ‘‘အဟေတုဝါဒေါ ပုရိသော၊ ယော စ ဣဿရကုတ္တိကော၊

ပုဗ္ဗေကတီ စ ဥစ္ဆေဒီ၊ ယော စ ခတ္တဝိဒေါ နရော.

၁၅၈. ‘‘ဧတေ အသပ္ပုရိသာ လောကေ၊ ဗာလာ ပဏ္ဍိတမာနိနော၊

ကရေယျ တာဒိသော ပါပံ၊ အထော အညမ္ပိ ကာရယေ၊

အသပ္ပုရိသသံသဂ္ဂေါ၊ ဒုက္ခန္တော [ဒုက္ကဋော (သီ.)] ကဋုကုဒြယော.

၁၅၉. ‘‘ဥရဗ္ဘရူပေန ဝကဿု [ဗကာသု (သီ. သျာ.)၊ ဝကာသု (ပီ.)] ပုဗ္ဗေ၊ အသံကိတော အဇယူထံ ဥပေတိ၊

ဟန္တွာ ဥရဏိံ အဇိကံ [အဇိယံ (သီ. သျာ. ပီ.)] အဇဉ္စ၊ ဥတြာသယိတွာ [စိတြာသယိတွာ (သီ. ပီ.)] ယေန ကာမံ ပလေတိ.

၁၆၀. ‘‘တထာဝိဓေကေ သမဏဗြာဟ္မဏာသေ၊ ဆဒနံ ကတွာ ဝဉ္စယန္တိ မနုဿေ၊

အနာသကာ ထဏ္ဍိလသေယျကာ စ၊ ရဇောဇလ္လံ ဥက္ကုဋိကပ္ပဓာနံ၊

ပရိယာယဘတ္တဉ္စ အပါနကတ္တာ၊ ပါပါစာရာ အရဟန္တော ဝဒါနာ.

၁၆၁. ‘‘ဧတေ အသပ္ပုရိသာ လောကေ၊ ဗာလာ ပဏ္ဍိတမာနိနော၊

ကရေယျ တာဒိသော ပါပံ၊ အထော အညမ္ပိ ကာရယေ၊

အသပ္ပုရိသသံသဂ္ဂေါ၊ ဒုက္ခန္တော ကဋုကုဒြယော.

၁၆၂. ‘‘ယမာဟု နတ္ထိ ဝီရိယန္တိ၊ အဟေတုဉ္စ ပဝဒန္တိ [ဟေတုဉ္စ အပဝဒန္တိ (သီ. သျာ. ပီ.)] ယေ၊

ပရကာရံ အတ္တကာရဉ္စ၊ ယေ တုစ္ဆံ သမဝဏ္ဏယုံ.

၁၆၃. ‘‘ဧတေ အသပ္ပုရိသာ လောကေ၊ ဗာလာ ပဏ္ဍိတမာနိနော၊

ကရေယျ တာဒိသော ပါပံ၊ အထော အညမ္ပိ ကာရယေ၊

အသပ္ပုရိသသံသဂ္ဂေါ၊ ဒုက္ခန္တော ကဋုကုဒြယော.

၁၆၄. ‘‘သစေ ဟိ ဝီရိယံ နာဿ၊ ကမ္မံ ကလျာဏပါပကံ၊

န ဘရေ ဝဍ္ဎကိံ ရာဇာ၊ နပိ ယန္တာနိ ကာရယေ.

၁၆၅. ‘‘ယသ္မာ စ ဝီရိယံ အတ္ထိ၊ ကမ္မံ ကလျာဏပါပကံ၊

တသ္မာ ယန္တာနိ ကာရေတိ၊ ရာဇာ ဘရတိ ဝဍ္ဎကိံ.

၁၆၆. ‘‘ယဒိ ဝဿသတံ ဒေဝေါ၊ န ဝဿေ န ဟိမံ ပတေ၊

ဥစ္ဆိဇ္ဇေယျ အယံ လောကော၊ ဝိနဿေယျ အယံ ပဇာ.

၁၆၇. ‘‘ယသ္မာ စ ဝဿတီ ဒေဝေါ၊ ဟိမဉ္စာနုဖုသာယတိ၊

တသ္မာ သဿာနိ ပစ္စန္တိ၊ ရဋ္ဌဉ္စ ပါလိတေ [ပလ္လတေ (သီ. ပီ.)၊ ပေါလယတေ (သျာ.)] စိရံ.

၁၆၈. ‘‘ဂဝံ စေ တရမာနာနံ၊ ဇိမှံ ဂစ္ဆတိ ပုင်္ဂဝေါ၊

သဗ္ဗာ တာ ဇိမှံ ဂစ္ဆန္တိ၊ နေတ္တေ ဇိမှံ [ဇိမှ (ပီ.)] ဂတေ သတိ.

၁၆၉. ‘‘ဧဝမေဝ [ဧဝမေဝံ (ပီ.)] မနုဿေသု၊ ယော ဟောတိ သေဋ္ဌသမ္မတော၊

သော စေ အဓမ္မံ စရတိ၊ ပဂေဝ ဣတရာ ပဇာ၊

သဗ္ဗံ ရဋ္ဌံ ဒုခံ သေတိ၊ ရာဇာ စေ ဟောတိ အဓမ္မိကော.

၁၇၀. ‘‘ဂဝံ စေ တရမာနာနံ၊ ဥဇုံ ဂစ္ဆတိ ပုင်္ဂဝေါ၊

သဗ္ဗာ ဂါဝီ ဥဇုံ ယန္တိ၊ နေတ္တေ ဥဇုံ [ဥဇူ (ပီ.)] ဂတေ သတိ.

၁၇၁. ‘‘ဧဝမေဝ မနုဿေသု၊ ယော ဟောတိ သေဋ္ဌသမ္မတော၊

သော သစေ [စေဝ (သီ.)၊ စေပိ (က.)] ဓမ္မံ စရတိ၊ ပဂေဝ ဣတရာ ပဇာ၊

သဗ္ဗံ ရဋ္ဌံ သုခံ သေတိ၊ ရာဇာ စေ ဟောတိ ဓမ္မိကော.

၁၇၂. ‘‘မဟာရုက္ခဿ ဖလိနော၊ အာမံ ဆိန္ဒတိ ယော ဖလံ၊

ရသဉ္စဿ န ဇာနာတိ၊ ဗီဇဉ္စဿ ဝိနဿတိ.

၁၇၃. ‘‘မဟာရုက္ခူပမံ ရဋ္ဌံ၊ အဓမ္မေန ပသာသတိ၊

ရသဉ္စဿ န ဇာနာတိ၊ ရဋ္ဌဉ္စဿ ဝိနဿတိ.

၁၇၄. ‘‘မဟာရုက္ခဿ ဖလိနော၊ ပက္ကံ ဆိန္ဒတိ ယော ဖလံ၊

ရသဉ္စဿ ဝိဇာနာတိ၊ ဗီဇဉ္စဿ န နဿတိ.

၁၇၅. ‘‘မဟာရုက္ခူပမံ ရဋ္ဌံ၊ ဓမ္မေန ယော ပသာသတိ၊

ရသဉ္စဿ ဝိဇာနာတိ၊ ရဋ္ဌဉ္စဿ န နဿတိ.

၁၇၆. ‘‘ယော စ ရာဇာ ဇနပဒံ၊ အဓမ္မေန ပသာသတိ၊

သဗ္ဗောသဓီဟိ သော ရာဇာ၊ ဝိရုဒ္ဓေါ ဟောတိ ခတ္တိယော.

၁၇၇. ‘‘တထေဝ နေဂမေ ဟိံသံ၊ ယေ ယုတ္တာ ကယဝိက္ကယေ၊

ဩဇဒါနဗလီကာရေ၊ သ ကောသေန ဝိရုဇ္ဈတိ.

၁၇၈. ‘‘ပဟာရဝရခေတ္တညူ၊ သင်္ဂါမေ ကတနိဿမေ [ကတနိယမေ (က.)]၊

ဥဿိတေ ဟိံသယံ ရာဇာ၊ သ ဗလေန ဝိရုဇ္ဈတိ.

၁၇၉. ‘‘တထေဝ ဣသယော ဟိံသံ၊ သညတေ [သံယမေ (သျာ. က.)] ဗြဟ္မစာရိယော [ဗြဟ္မစာရိနော (သီ.)]၊

အဓမ္မစာရီ ခတ္တိယော၊ သော သဂ္ဂေန ဝိရုဇ္ဈတိ.

၁၈၀. ‘‘ယော စ ရာဇာ အဓမ္မဋ္ဌော၊ ဘရိယံ ဟန္တိ အဒူသိကံ၊

လုဒ္ဒံ ပသဝတေ ဌာနံ [ပါပံ (သီ.)]၊ ပုတ္တေဟိ စ ဝိရုဇ္ဈတိ.

၁၈၁. ‘‘ဓမ္မံ စရေ ဇာနပဒေ၊ နေဂမေသု [နိဂမေသု (သီ.)] ဗလေသု စ၊

ဣသယော စ န ဟိံသေယျ၊ ပုတ္တဒါရေ သမံ စရေ.

၁၈၂. ‘‘သ တာဒိသော ဘူမိပတိ၊ ရဋ္ဌပါလော အကောဓနော၊

သပတ္တေ [သာမန္တေ (သီ. သျာ. ပီ.)] သမ္ပကမ္ပေတိ၊ ဣန္ဒောဝ အသုရာဓိပေါ’’တိ.

မဟာဗောဓိဇာတကံ တတိယံ.

ပဏ္ဏာသနိပါတံ နိဋ္ဌိတံ.