၅၂၇. ဥမ္မာဒန္တီဇာတကံ (၂)
၅၇. ‘‘နိဝေသနံ ကဿ နုဒံ သုနန္ဒ၊ ပါကာရေန ပဏ္ဍုမယေန ဂုတ္တံ၊
ကာ ဒိဿတိ အဂ္ဂိသိခါဝ ဒူရေ၊ ဝေဟာယသံ [ဝေဟာသယံ (သီ. ပီ.)] ပဗ္ဗတဂ္ဂေဝ အစ္စိ.
၅၈. ‘‘ဓီတာ နွယံ [နယံ (သီ. ပီ.)၊ နွာယံ (သျာ.)] ကဿ သုနန္ဒ ဟောတိ၊ သုဏိသာ နွယံ [နယံ (သီ. ပီ.)၊ နွာယံ (သျာ.)] ကဿ အထောပိ ဘရိယာ၊
အက္ခာဟိ မေ ခိပ္ပမိဓေဝ ပုဋ္ဌော၊ အဝါဝဋာ ယဒိ ဝါ အတ္ထိ ဘတ္တာ’’.
၅၉. ‘‘အဟဉှိ ဇာနာမိ ဇနိန္ဒ ဧတံ၊ မတျာ စ ပေတျာ စ အထောပိ အဿာ၊
တဝေဝ သော ပုရိသော ဘူမိပါလ၊ ရတ္တိန္ဒိဝံ အပ္ပမတ္တော တဝတ္ထေ.
၆၀. ‘‘ဣဒ္ဓေါ စ ဖီတော စ သုဝဍ္ဎိတော [သုဗာဠှိကော (ပီ.)] စ၊ အမစ္စော စ တေ အညတရော ဇနိန္ဒ၊
တဿေသာ ဘရိယာဘိပါရကဿ [အဟိပါရကဿ (သီ. ပီ.)၊ အဘိပါဒကဿ (က.)]၊ ဥမ္မာဒန္တီ [ဥမ္မာဒန္တီတိ (က.)] နာမဓေယျေန ရာဇ’’.
၆၁. ‘‘အမ္ဘော အမ္ဘော နာမမိဒံ ဣမိဿာ၊ မတျာ စ ပေတျာ စ ကတံ သုသာဓု၊
တဒါ [တထာ (သီ. သျာ. ပီ.)] ဟိ မယှံ အဝလောကယန္တီ၊ ဥမ္မတ္တကံ ဥမ္မဒန္တီ အကာသိ’’.
၆၂. ‘‘ယာ ပုဏ္ဏမာသေ [ပုဏ္ဏမာယေ (က.)] မိဂမန္ဒလောစနာ၊ ဥပါဝိသိ ပုဏ္ဍရီကတ္တစင်္ဂီ၊
ဒွေ ပုဏ္ဏမာယော တဒဟူ အမညဟံ၊ ဒိသွာန ပါရာဝတရတ္တဝါသိနိံ.
၆၃. ‘‘အဠာရပမှေဟိ သုဘေဟိ ဝဂ္ဂုဘိ၊ ပလောဘယန္တီ မံ ယဒါ ဥဒိက္ခတိ၊
ဝိဇမ္ဘမာနာ ဟရတေဝ မေ မနော၊ ဇာတာ ဝနေ ကိမ္ပုရိသီဝ ပဗ္ဗတေ.
၆၄. ‘‘တဒါ ဟိ ဗြဟတီ သာမာ၊ အာမုတ္တမဏိကုဏ္ဍလာ၊
ဧကစ္စဝသနာ နာရီ၊ မိဂီ ဘန္တာဝုဒိက္ခတိ.
၆၅. ‘‘ကဒါဿု မံ တမ္ဗနခါ သုလောမာ၊ ဗာဟာမုဒူ စန္ဒနသာရလိတ္တာ၊
ဝဋ္ဋင်္ဂုလီ သန္နတဓီရကုတ္တိယာ၊ နာရီ ဥပညိဿတိ သီသတော သုဘာ.
၆၆. ‘‘ကဒါဿု မံ ကဉ္စနဇာလုရစ္ဆဒါ၊ ဓီတာ တိရီဋိဿ ဝိလဂ္ဂမဇ္ဈာ၊
မုဒူဟိ ဗာဟာဟိ ပလိဿဇိဿတိ၊ ဗြဟာဝနေ ဇာတဒုမံဝ မာလုဝါ.
၆၇. ‘‘ကဒါဿု [ကဒါဿု မံ (သျာ. က.)] လာခါရသရတ္တသုစ္ဆဝီ၊ ဗိန္ဒုတ္ထနီ ပုဏ္ဍရီကတ္တစင်္ဂီ၊
မုခံ မုခေန ဥပနာမယိဿတိ၊ သောဏ္ဍောဝ သောဏ္ဍဿ သုရာယ ထာလံ.
၆၈. ‘‘ယဒါဒ္ဒသံ [ယထာဒ္ဒသံ (ပီ.)] တံ တိဋ္ဌန္တိံ၊ သဗ္ဗဘဒ္ဒံ [သဗ္ဗဂတ္တံ (သီ. သျာ. ပီ.)] မနောရမံ၊
တတော သကဿ စိတ္တဿ၊ နာဝဗောဓာမိ ကဉ္စိနံ [ကိဉ္စိနံ (က.)၊ ကိဉ္စနံ (ပီ.)].
၆၉. ‘‘ဥမ္မာဒန္တိမဟံ ဒဋ္ဌာ [ဒိဋ္ဌာ (သီ. သျာ. ပီ. က.)]၊ အာမုတ္တမဏိကုဏ္ဍလံ၊
န သုပါမိ ဒိဝါရတ္တိံ၊ သဟဿံဝ ပရာဇိတော.
၇၀. ‘‘သက္ကော စေ [စ (သီ. ပီ.)] မေ ဝရံ ဒဇ္ဇာ၊ သော စ လဗ္ဘေထ မေ ဝရော၊
ဧကရတ္တံ ဒွိရတ္တံ [ဒိရတ္တံ (ပီ.)] ဝါ၊ ဘဝေယျံ အဘိပါရကော၊
ဥမ္မာဒန္တျာ ရမိတွာန၊ သိဝိရာဇာ တတော သိယံ’’ [သိယာ (သျာ. ပီ.)].
၇၁. ‘‘ဘူတာနိ မေ ဘူတပတီ နမဿတော၊ အာဂမ္မ ယက္ခော ဣဒမေတဒဗြဝိ၊
ရညော မနော ဥမ္မဒန္တျာ နိဝိဋ္ဌော၊ ဒဒါမိ တေ တံ ပရိစာရယဿု’’.
၇၂. ‘‘ပုညာ ဝိဓံသေ အမရော န စမှိ၊ ဇနော စ မေ ပါပမိဒဉ္စ [ပါပမိဒန္တိ (သီ. ပီ.)] ဇညာ၊
ဘုသော စ တျဿ မနသော ဝိဃာတော၊ ဒတွာ ပိယံ ဥမ္မဒန္တိံ အဒဋ္ဌာ’’.
၇၃. ‘‘ဇနိန္ဒ နာညတြ တယာ မယာ ဝါ၊ သဗ္ဗာပိ ကမ္မဿ ကတဿ ဇညာ၊
ယံ တေ မယာ ဥမ္မဒန္တီ ပဒိန္နာ၊ ဘုသေဟိ ရာဇာ ဝနထံ သဇာဟိ’’.
၇၄. ‘‘ယော ပါပကံ ကမ္မ ကရံ မနုဿော၊ သော မညတိ မာယိဒ [မာယိဓ (က.)] မညိံသု အညေ၊
ပဿန္တိ ဘူတာနိ ကရောန္တမေတံ၊ ယုတ္တာ စ ယေ ဟောန္တိ နရာ ပထဗျာ.
၇၅. ‘‘အညော နု တေ ကောစိ [ကောဓ (ပီ.)] နရော ပထဗျာ၊ သဒ္ဓေယျ [သဒ္ဒဟေယျ (သီ.)] လောကသ္မိ န မေ ပိယာတိ၊
ဘုသော စ တျဿ မနသော ဝိဃာတော၊ ဒတွာ ပိယံ ဥမ္မဒန္တိံ အဒဋ္ဌာ’’.
၇၆. ‘‘အဒ္ဓါ ပိယာ မယှ ဇနိန္ဒ ဧသာ၊ န သာ မမံ အပ္ပိယာ ဘူမိပါလ၊
ဂစ္ဆေဝ တွံ ဥမ္မဒန္တိံ ဘဒန္တေ၊ သီဟောဝ သေလဿ ဂုဟံ ဥပေတိ’’.
၇၇. ‘‘န ပီဠိတာ အတ္တဒုခေန ဓီရာ၊ သုခပ္ဖလံ ကမ္မ ပရိစ္စဇန္တိ၊
သမ္မောဟိတာ ဝါပိ သုခေန မတ္တာ၊ န ပါပကမ္မဉ္စ [ပါပကံ ကမ္မ (ပီ.)] သမာစရန္တိ’’.
၇၈. ‘‘တုဝဉှိ မာတာ စ ပိတာ စ မယှံ၊ ဘတ္တာ ပတီ ပေါသကော ဒေဝတာ စ၊
ဒါသော အဟံ တုယှ သပုတ္တဒါရော၊ ယထာသုခံ သာမိ [သိဗ္ဗ (သီ.)၊ သီဝိ (သျာ.)] ကရောဟိ ကာမံ’’.
၇၉. ‘‘ယော ဣဿရောမှီတိ ကရောတိ ပါပံ၊ ကတွာ စ သော နုတ္တသတေ [နုတ္တပတေ (ပီ.)] ပရေသံ၊
န တေန သော ဇီဝတိ ဒီဃမာယု [ဒီဃမာယုံ (သီ. သျာ.)]၊ ဒေဝါပိ ပါပေန သမေက္ခရေ နံ.
၈၀. ‘‘အညာတကံ သာမိကေဟီ ပဒိန္နံ၊ ဓမ္မေ ဌိတာ ယေ ပဋိစ္ဆန္တိ ဒါနံ၊
ပဋိစ္ဆကာ ဒါယကာ စာပိ တတ္ထ၊ သုခပ္ဖလညေဝ ကရောန္တိ ကမ္မံ’’.
၈၁. ‘‘အညော နု တေ ကောစိ နရော ပထဗျာ၊ သဒ္ဓေယျ လောကသ္မိ န မေ ပိယာတိ၊
ဘုသော စ တျဿ မနသော ဝိဃာတော၊ ဒတွာ ပိယံ ဥမ္မဒန္တိံ အဒဋ္ဌာ’’.
၈၂. ‘‘အဒ္ဓါ ပိယာ မယှ ဇနိန္ဒ ဧသာ၊ န သာ မမံ အပ္ပိယာ ဘူမိပါလ၊
ယံ တေ မယာ ဥမ္မဒန္တီ ပဒိန္နာ၊ ဘုသေဟိ ရာဇာ ဝနထံ သဇာဟိ’’.
၈၃. ‘‘ယော အတ္တဒုက္ခေန ပရဿ ဒုက္ခံ၊ သုခေန ဝါ အတ္တသုခံ ဒဟာတိ၊
ယထေဝိဒံ မယှ တထာ ပရေသံ၊ ယော [သော (ပီ.)] ဧဝံ ဇာနာတိ [ပဇာနာတိ (က.)] သ ဝေဒိ ဓမ္မံ.
၈၄. ‘‘အညော နု တေ ကောစိ နရော ပထဗျာ၊ သဒ္ဓေယျ လောကသ္မိ န မေ ပိယာတိ၊
ဘုသော စ တျဿ မနသော ဝိဃာတော၊ ဒတွာ ပိယံ ဥမ္မဒန္တိံ အဒဋ္ဌာ’’.
၈၅. ‘‘ဇနိန္ဒ ဇာနာသိ ပိယာ မမေသာ၊ န သာ မမံ အပ္ပိယာ ဘူမိပါလ၊
ပိယေန တေ ဒမ္မိ ပိယံ ဇနိန္ဒ၊ ပိယဒါယိနော ဒေဝ ပိယံ လဘန္တိ’’.
၈၆. ‘‘သော နူနာဟံ ဝဓိဿာမိ၊ အတ္တာနံ ကာမဟေတုကံ၊
န ဟိ ဓမ္မံ အဓမ္မေန၊ အဟံ ဝဓိတုမုဿဟေ’’.
၈၇. ‘‘သစေ တုဝံ မယှ သတိံ [သန္တိ (က.)] ဇနိန္ဒ၊ န ကာမယာသိ နရဝီရ သေဋ္ဌ၊
စဇာမိ နံ သဗ္ဗဇနဿ သိဗျာ [သိဗ္ဗ (သီ. ပီ.)၊ မဇ္ဈေ (သျာ.)]၊ မယာ ပမုတ္တံ တတော အဝှယေသိ [အဝှယာသိ (က.)] နံ’’.
၈၈. ‘‘အဒူသိယံ စေ အဘိပါရက တွံ၊ စဇာသိ ကတ္တေ အဟိတာယ တျဿ၊
မဟာ စ တေ ဥပဝါဒေါပိ အဿ၊ န စာပိ တျဿ နဂရမှိ ပက္ခော’’.
၈၉. ‘‘အဟံ သဟိဿံ ဥပဝါဒမေတံ၊ နိန္ဒံ ပသံသံ ဂရဟဉ္စ သဗ္ဗံ၊
မမေတမာဂစ္ဆတု ဘူမိပါလ၊ ယထာသုခံ သိဝိ [သိဗ္ဗ (သီ. ပီ.)] ကရောဟိ ကာမံ’’.
၉၀. ‘‘ယော နေဝ နိန္ဒံ န ပနပ္ပသံသံ၊ အာဒိယတိ ဂရဟံ နောပိ ပူဇံ၊
သိရီ စ လက္ခီ စ အပေတိ တမှာ၊ အာပေါ သုဝုဋ္ဌီဝ ယထာ ထလမှာ’’.
၉၁. ‘‘ယံ ကိဉ္စိ ဒုက္ခဉ္စ သုခဉ္စ ဧတ္တော၊ ဓမ္မာတိသာရဉ္စ မနောဝိဃာတံ၊
ဥရသာ အဟံ ပစ္စုတ္တရိဿာမိ [ပဋိစ္ဆိဿာမိ (သီ. သျာ.)၊ ပစ္စုပဒိဿာမိ (ပီ.)] သဗ္ဗံ၊ ပထဝီ ယထာ ထာဝရာနံ တသာနံ’’.
၉၂. ‘‘ဓမ္မာတိသာရဉ္စ မနောဝိဃာတံ၊ ဒုက္ခဉ္စ နိစ္ဆာမိ အဟံ ပရေသံ၊
ဧကောဝိမံ ဟာရယိဿာမိ ဘာရံ၊ ဓမ္မေ ဌိတော ကိဉ္စိ အဟာပယန္တော’’.
၉၃. ‘‘သဂ္ဂူပဂံ ပုညကမ္မံ ဇနိန္ဒ၊ မာ မေ တုဝံ အန္တရာယံ အကာသိ၊
ဒဒါမိ တေ ဥမ္မဒန္တိံ ပသန္နော၊ ရာဇာဝ ယညေ ဓနံ ဗြာဟ္မဏာနံ’’.
၉၄. ‘‘အဒ္ဓါ တုဝံ ကတ္တေ ဟိတေသိ မယှံ၊ သခါ မမံ ဥမ္မဒန္တီ တုဝဉ္စ၊
နိန္ဒေယျု ဒေဝါ ပိတရော စ သဗ္ဗေ၊ ပါပဉ္စ ပဿံ အဘိသမ္ပရာယံ’’.
၉၅. ‘‘န ဟေတဓမ္မံ သိဝိရာဇ ဝဇ္ဇုံ၊ သနေဂမာ ဇာနပဒါ စ သဗ္ဗေ၊
ယံ တေ မယာ ဥမ္မဒန္တီ ပဒိန္နာ၊ ဘုသေဟိ ရာဇာ ဝနထံ သဇာဟိ’’.
၉၆. ‘‘အဒ္ဓါ တုဝံ ကတ္တေ ဟိတေသိ မယှံ၊ သခါ မမံ ဥမ္မဒန္တီ တုဝဉ္စ၊
သတဉ္စ ဓမ္မာနိ သုကိတ္တိတာနိ၊ သမုဒ္ဒဝေလာဝ ဒုရစ္စယာနိ’’.
၉၇. ‘‘အာဟုနေယျော မေသိ ဟိတာနုကမ္ပီ၊ ဓာတာ ဝိဓာတာ စသိ ကာမပါလော၊
တယီ ဟုတာ ရာဇ မဟပ္ဖလာ ဟိ [မဟပ္ဖလာ ဟိ မေ (ပီ.)]၊ ကာမေန မေ ဥမ္မဒန္တိံ ပဋိစ္ဆ’’.
၉၈. ‘‘အဒ္ဓါ ဟိ သဗ္ဗံ အဘိပါရက တွံ၊ ဓမ္မံ အစာရီ မမ ကတ္တုပုတ္တ၊
အညော နု တေ ကော ဣဓ သောတ္ထိကတ္တာ၊ ဒွိပဒေါ နရော အရုဏေ ဇီဝလောကေ’’.
၉၉. ‘‘တုဝံ နု သေဋ္ဌော တွမနုတ္တရောသိ၊ တွံ ဓမ္မဂူ [ဓမ္မဂုတ္တော (သီ.)] ဓမ္မဝိဒူ သုမေဓော၊
သော ဓမ္မဂုတ္တော စိရမေဝ ဇီဝ၊ ဓမ္မဉ္စ မေ ဒေသယ ဓမ္မပါလ’’.
၁၀၀. ‘‘တဒိင်္ဃ အဘိပါရက၊ သုဏောဟိ ဝစနံ မမ၊
ဓမ္မံ တေ ဒေသယိဿာမိ၊ သတံ အာသေဝိတံ အဟံ.
၁၀၁. ‘‘သာဓု ဓမ္မရုစိ ရာဇာ၊ သာဓု ပညာဏဝါ နရော၊
သာဓု မိတ္တာနမဒ္ဒုဗ္ဘော၊ ပါပဿာကရဏံ သုခံ.
၁၀၂. ‘‘အက္ကောဓနဿ ဝိဇိတေ၊ ဌိတဓမ္မဿ ရာဇိနော၊
သုခံ မနုဿာ အာသေထ၊ သီတစ္ဆာယာယ သင်္ဃရေ.
၁၀၃. ‘‘န စာဟမေတံ အဘိရောစယာမိ၊ ကမ္မံ အသမေက္ခကတံ အသာဓု၊
ယေ ဝါပိ ဉတွာန သယံ ကရောန္တိ၊ ဥပမာ ဣမာ မယှံ တုဝံ သုဏောဟိ.
၁၀၄. ‘‘ဂဝံ စေ တရမာနာနံ၊ ဇိမှံ ဂစ္ဆတိ ပုင်္ဂဝေါ၊
သဗ္ဗာ တာ ဇိမှံ ဂစ္ဆန္တိ၊ နေတ္တေ ဇိမှံ ဂတေ သတိ.
၁၀၅. ‘‘ဧဝမေဝ [ဧဝမေဝံ (ပီ.)] မနုဿေသု၊ ယော ဟောတိ သေဋ္ဌသမ္မတော၊
သော စေ အဓမ္မံ စရတိ၊ ပဂေဝ ဣတရာ ပဇာ၊
သဗ္ဗံ ရဋ္ဌံ ဒုခံ သေတိ၊ ရာဇာ စေ ဟောတိ အဓမ္မိကော.
၁၀၆. ‘‘ဂဝံ စေ တရမာနာနံ၊ ဥဇုံ ဂစ္ဆတိ ပုင်္ဂဝေါ၊
သဗ္ဗာ ဂါဝီ ဥဇုံ ယန္တိ၊ နေတ္တေ ဥဇုံ ဂတေ သတိ.
၁၀၇. ‘‘ဧဝမေဝ မနုဿေသု၊ ယော ဟောတိ သေဋ္ဌသမ္မတော၊
သော သစေ ဓမ္မံ စရတိ၊ ပဂေဝ ဣတရာ ပဇာ၊
သဗ္ဗံ ရဋ္ဌံ သုခံ သေတိ၊ ရာဇာ စေ ဟောတိ ဓမ္မိကော.
၁၀၈. ‘‘န စာပါဟံ အဓမ္မေန၊ အမရတ္တမဘိပတ္ထယေ၊
ဣမံ ဝါ ပထဝိံ သဗ္ဗံ၊ ဝိဇေတုံ အဘိပါရက.
၁၀၉. ‘‘ယဉှိ ကိဉ္စိ မနုဿေသု၊ ရတနံ ဣဓ ဝိဇ္ဇတိ၊
ဂါဝေါ ဒါသော ဟိရညဉ္စ၊ ဝတ္ထိယံ ဟရိစန္ဒနံ.
၁၁၀. ‘‘အဿိတ္ထိယော [အဿိတ္ထိယော စ (သီ.)] ရတနံ မဏိကဉ္စ၊ ယဉ္စာပိ မေ စန္ဒသူရိယာ အဘိပါလယန္တိ၊
န တဿ ဟေတု ဝိသမံ စရေယျံ၊ မဇ္ဈေ သိဝီနံ ဥသဘောမှိ ဇာတော.
၁၁၁. ‘‘နေတာ ဟိတာ [နေတာဘိ တာ (သီ.)] ဥဂ္ဂတော ရဋ္ဌပါလော၊ ဓမ္မံ သိဝီနံ အပစာယမာနော၊
သော ဓမ္မမေဝါနုဝိစိန္တယန္တော၊ တသ္မာ သကေ စိတ္တဝသေ န ဝတ္တော’’.
၁၁၂. ‘‘အဒ္ဓါ တုဝံ မဟာရာဇ၊ နိစ္စံ အဗျသနံ သိဝံ၊
ကရိဿသိ စိရံ ရဇ္ဇံ၊ ပညာ ဟိ တဝ တာဒိသီ.
၁၁၃. ‘‘ဧတံ တေ အနုမောဒါမ၊ ယံ ဓမ္မံ နပ္ပမဇ္ဇသိ၊
ဓမ္မံ ပမဇ္ဇ ခတ္တိယော၊ ရဋ္ဌာ [ဌာနာ (သီ.)] စဝတိ ဣဿရော.
၁၁၄. ‘‘ဓမ္မံ စရ မဟာရာဇ၊ မာတာပိတူသု ခတ္တိယ၊
ဣဓ ဓမ္မံ စရိတွာန၊ ရာဇ သဂ္ဂံ ဂမိဿသိ.
၁၁၅. ‘‘ဓမ္မံ စရ မဟာရာဇ၊ ပုတ္တဒါရေသု ခတ္တိယ။ပေ။.
၁၁၆. ‘‘ဓမ္မံ စရ မဟာရာဇ၊ မိတ္တာမစ္စေသု ခတ္တိယ။ပေ။.
၁၁၇. ‘‘ဓမ္မံ စရ မဟာရာဇ၊ ဝါဟနေသု ဗလေသု စ။ပေ။.
၁၁၈. ‘‘ဓမ္မံ စရ မဟာရာဇ၊ ဂါမေသု နိဂမေသု စ။ပေ။.
၁၁၉. ‘‘ဓမ္မံ စရ မဟာရာဇ၊ ရဋ္ဌေသု ဇနပဒေသု စ။ပေ။.
၁၂၀. ‘‘ဓမ္မံ စရ မဟာရာဇ၊ သမဏဗြာဟ္မဏေသု စ။ပေ။.
၁၂၁. ‘‘ဓမ္မံ စရ မဟာရာဇ၊ မိဂပက္ခီသု ခတ္တိယ။ပေ။.
၁၂၂. ‘‘ဓမ္မံ စရ မဟာရာဇ၊ ဓမ္မော စိဏ္ဏော သုခါဝဟော၊
ဣဓ ဓမ္မံ စရိတွာန၊ ရာဇ သဂ္ဂံ ဂမိဿသိ.
၁၂၃. ‘‘ဓမ္မံ စရ မဟာရာဇ၊ သဣန္ဒာ ဒေဝါ သဗြဟ္မကာ၊
သုစိဏ္ဏေန ဒိဝံ ပတ္တာ၊ မာ ဓမ္မံ ရာဇ ပါမဒေါ’’တိ.
ဥမ္မာဒန္တီဇာတကံ ဒုတိယံ.