၅၂၆. နိဠိနိကာဇာတကံ (၁)
၁. ‘‘ဥဒ္ဒယှတေ [ဥဍ္ဍယှတေ (သီ. ပီ.)] ဇနပဒေါ၊ ရဋ္ဌဉ္စာပိ ဝိနဿတိ၊
ဧဟိ နိဠိနိကေ [နိဠိကေ (သီ. သျာ. ပီ.)၊ ဧဝမုပရိပိ] ဂစ္ဆ၊ တံ မေ ဗြာဟ္မဏမာနယ’’.
၂. ‘‘နာဟံ ဒုက္ခက္ခမာ ရာဇ၊ နာဟံ အဒ္ဓါနကောဝိဒါ၊
ကထံ အဟံ ဂမိဿာမိ၊ ဝနံ ကုဉ္ဇရသေဝိတံ’’.
၃. ‘‘ဖီတံ ဇနပဒံ ဂန္တွာ၊ ဟတ္ထိနာ စ ရထေန စ၊
ဒါရုသင်္ဃာဋယာနေန၊ ဧဝံ ဂစ္ဆ နိဠိနိကေ.
၄. ‘‘ဟတ္ထိအဿရထေ ပတ္တီ၊ ဂစ္ဆေဝါဒါယ ခတ္တိယေ၊
တဝေဝ ဝဏ္ဏရူပေန၊ ဝသံ တမာနယိဿသိ’’.
၅. ‘‘ကဒလီဓဇပညာဏော၊ အာဘုဇီပရိဝါရိတော၊
ဧသော ပဒိဿတိ ရမ္မော၊ ဣသိသိင်္ဂဿ အဿမော.
၆. ‘‘ဧသော အဂ္ဂိဿ သင်္ခါတော၊ ဧသော ဓူမော ပဒိဿတိ၊
မညေ နော အဂ္ဂိံ ဟာပေတိ၊ ဣသိသိင်္ဂေါ မဟိဒ္ဓိကော’’.
၇. ‘‘တဉ္စ ဒိသွာန အာယန္တိံ၊ အာမုတ္တမဏိကုဏ္ဍလံ၊
ဣသိသိင်္ဂေါ ပါဝိသိ ဘီတော၊ အဿမံ ပဏ္ဏဆာဒနံ.
၈. ‘‘အဿမဿ စ သာ ဒွါရေ၊ ဂေဏ္ဍုကေနဿ [ဘေဏ္ဍုကေနဿ (သီ. ပီ.)] ကီဠတိ၊
ဝိဒံသယန္တီ အင်္ဂါနိ၊ ဂုယှံ ပကာသိတာနိ စ.
၉. ‘‘တဉ္စ ဒိသွာန ကီဠန္တိံ၊ ပဏ္ဏသာလဂတော ဇဋီ၊
အဿမာ နိက္ခမိတွာန၊ ဣဒံ ဝစနမဗြဝိ.
၁၀. ‘‘အမ္ဘော ကော နာမ သော ရုက္ခော၊ ယဿ တေဝံဂတံ ဖလံ၊
ဒူရေပိ ခိတ္တံ ပစ္စေတိ၊ န တံ ဩဟာယ ဂစ္ဆတိ’’.
၁၁. ‘‘အဿမဿ မမ [မံ (သီ.)] ဗြဟ္မေ၊ သမီပေ ဂန္ဓမာဒနေ၊
ဗဟဝေါ [ပဗ္ဗတေ (သီ.)] တာဒိသာ ရုက္ခာ၊ ယဿ တေဝံဂတံ ဖလံ၊
ဒူရေပိ ခိတ္တံ ပစ္စေတိ၊ န မံ ဩဟာယ ဂစ္ဆတိ’’.
၁၂. ‘‘ဧတူ [ဧတု (သီ. သျာ. က.)] ဘဝံ အဿမိမံ အဒေတု၊ ပဇ္ဇဉ္စ ဘက္ခဉ္စ ပဋိစ္ဆ ဒမ္မိ၊
ဣဒမာသနံ အတြ ဘဝံ နိသီဒတု၊ ဣတော ဘဝံ မူလဖလာနိ ဘုဉ္ဇတု’’ [ခါဒတု (သီ.)].
၁၃. ‘‘ကိံ တေ ဣဒံ ဦရူနမန္တရသ္မိံ၊ သုပိစ္ဆိတံ ကဏှရိဝပ္ပကာသတိ၊
အက္ခာဟိ မေ ပုစ္ဆိတော ဧတမတ္ထံ၊ ကောသေ နု တေ ဥတ္တမင်္ဂံ ပဝိဋ္ဌံ’’.
၁၄. ‘‘အဟံ ဝနေ မူလဖလေသနံ စရံ၊ အာသာဒယိံ [အဿာဒယိံ (က.)] အစ္ဆံ သုဃောရရူပံ၊
သော မံ ပတိတွာ သဟသာဇ္ဈပတ္တော၊ ပနုဇ္ဇ မံ အဗ္ဗဟိ [အဗ္ဗုဟိ (သျာ. က.)] ဥတ္တမင်္ဂံ.
၁၅. ‘‘သွာယံ ဝဏော ခဇ္ဇတိ ကဏ္ဍုဝါယတိ၊ သဗ္ဗဉ္စ ကာလံ န လဘာမိ သာတံ၊
ပဟော ဘဝံ ကဏ္ဍုမိမံ ဝိနေတုံ၊ ကုရုတံ ဘဝံ ယာစိတော ဗြာဟ္မဏတ္ထံ’’.
၁၆. ‘‘ဂမ္ဘီရရူပေါ တေ ဝဏော သလောဟိတော၊ အပူတိကော ဝဏဂန္ဓော [ပက္ကဂန္ဓော (သီ.)၊ ပန္နဂန္ဓော (သျာ. ပီ.)] မဟာ စ၊
ကရောမိ တေ ကိဉ္စိ ကသာယယောဂံ၊ ယထာ ဘဝံ ပရမသုခီ ဘဝေယျ’’.
၁၇. ‘‘န မန္တယောဂါ န ကသာယယောဂါ၊ န ဩသဓာ ဗြဟ္မစာရိ [ဗြဟ္မစာရီ (သီ. သျာ. ပီ.)] ကမန္တိ၊
ဃဋ္ဋေ မုဒုကေန [ယံ တေ မုဒု တေန (သီ.)၊ ယံ တေ မုဒူ တေန (ပီ.)] ဝိနေဟိ ကဏ္ဍုံ [ကဏ္ဍုကံ (ပီ.)]၊ ယထာ အဟံ ပရမသုခီ ဘဝေယျံ’’.
၁၈. ‘‘ဣတော နု ဘောတော ကတမေန အဿမော၊ ကစ္စိ ဘဝံ အဘိရမသိ [အဘိရမသီ (ပီ.)] အရညေ၊
ကစ္စိ နု တေ [ကစ္စိ တေ (ပီ.)] မူလဖလံ ပဟူတံ၊ ကစ္စိ ဘဝန္တံ န ဝိဟိံသန္တိ ဝါဠာ’’.
၁၉. ‘‘ဣတော ဥဇုံ ဥတ္တရာယံ ဒိသာယံ၊ ခေမာနဒီ ဟိမဝတာ ပဘာဝီ [ပဘာတိ (သီ. ပီ.)]၊
တဿာ တီရေ အဿမော မယှ ရမ္မော၊ အဟော ဘဝံ အဿမံ မယှံ ပဿေ.
၂၀. ‘‘အမ္ဗာ စ သာလာ တိလကာ စ ဇမ္ဗုယော၊ ဥဒ္ဒါလကာ ပါဋလိယော စ ဖုလ္လာ၊
သမန္တတော ကိမ္ပုရိသာဘိဂီတံ၊ အဟော ဘဝံ အဿမံ မယှံ ပဿေ.
၂၁. ‘‘တာလာ စ မူလာ စ ဖလာ စ မေတ္ထ၊ ဝဏ္ဏေန ဂန္ဓေန ဥပေတရူပံ၊
တံ ဘူမိဘာဂေဟိ ဥပေတရူပံ၊ အဟော ဘဝံ အဿမံ မယှံ ပဿေ.
၂၁. ‘‘ဖလာ စ မူလာ စ ပဟူတမေတ္ထ၊ ဝဏ္ဏေန ဂန္ဓေန ရသေနုပေတာ၊
အာယန္တိ စ လုဒ္ဒကာ တံ ပဒေသံ၊ မာ မေ တတော မူလဖလံ အဟာသုံ’’.
၂၃. ‘‘ပိတာ မမံ မူလဖလေသနံ ဂတော၊ ဣဒါနိ အာဂစ္ဆတိ သာယကာလေ၊
ဥဘောဝ ဂစ္ဆာမသေ အဿမံ တံ၊ ယာဝ ပိတာ မူလဖလတော ဧတု’’.
၂၄. ‘‘အညေ ဗဟူ ဣသယော သာဓုရူပါ၊ ရာဇီသယော အနုမဂ္ဂေ ဝသန္တိ၊
တေ ယေဝ ပုစ္ဆေသိ မမဿမံ တံ၊ တေ တံ နယိဿန္တိ မမံ သကာသေ’’.
၂၅. ‘‘န တေ ကဋ္ဌာနိ ဘိန္နာနိ၊ န တေ ဥဒကမာဘတံ၊
အဂ္ဂီပိ တေ န ဟာပိတော [ဟာသိတော (သီ. သျာ.)]၊ ကိံ နု မန္ဒောဝ ဈာယသိ.
၂၆. ‘‘ဘိန္နာနိ ကဋ္ဌာနိ ဟုတော စ အဂ္ဂိ၊ တပနီပိ တေ သမိတာ ဗြဟ္မစာရီ [ဗြဟ္မစာရိ (?)]၊
ပီဌဉ္စ မယှံ ဥဒကဉ္စ ဟောတိ၊ ရမသိ တုဝံ [တွံ (သီ.)] ဗြဟ္မဘူတော ပုရတ္ထာ.
၂၇. ‘‘အဘိန္နကဋ္ဌောသိ အနာဘတောဒကော၊ အဟာပိတဂ္ဂီသိ [အဟာပိတဂ္ဂီပိ (က.)] အသိဒ္ဓဘောဇနော [အသိဋ္ဌဘောဇနော (က.)]၊
န မေ တုဝံ အာလပသီ မမဇ္ဇ၊ နဋ္ဌံ နု ကိံ စေတသိကဉ္စ ဒုက္ခံ’’.
၂၈. ‘‘ဣဓာဂမာ ဇဋိလော ဗြဟ္မစာရီ၊ သုဒဿနေယျော သုတနူ ဝိနေတိ၊
နေဝါတိဒီဃော န ပနာတိရဿော၊ သုကဏှကဏှစ္ဆဒနေဟိ ဘောတော.
၂၉. ‘‘အမဿုဇာတော အပုရာဏဝဏ္ဏီ၊ အာဓာရရူပဉ္စ ပနဿ ကဏ္ဌေ၊
ဒွေ ယမာ [ဒွေ ပဿ (သီ.)၊ ဒွါဿ (ပီ.)] ဂဏ္ဍာ ဥရေသု ဇာတာ၊ သုဝဏ္ဏတိန္ဒုကနိဘာ [သုဝဏ္ဏပိန္ဒူပနိဘာ (သီ.)၊ သုဝဏ္ဏတိဏ္ဍုသန္နိဘာ (သျာ.)၊ သောဝန္နပိဏ္ဍူပနိဘာ (ပီ.)] ပဘဿရာ.
၃၀. ‘‘မုခဉ္စ တဿ ဘုသဒဿနေယျံ၊ ကဏ္ဏေသု လမ္ဗန္တိ စ ကုဉ္စိတဂ္ဂါ၊
တေ ဇောတရေ စရတော မာဏဝဿ၊ သုတ္တဉ္စ ယံ သံယမနံ ဇဋာနံ.
၃၁. ‘‘အညာ စ တဿ သံယမာနိ [သံယမနီ (သီ. ပီ.)] စတဿော၊ နီလာ ပီတာ [နီလာပိ တာ (ပီ.)] လောဟိတိကာ [လောဟိတကာ (သျာ. ပီ. က.)] စ သေတာ၊
တာ ပိံသရေ [သံသရေ (သီ. သျာ.)] စရတော မာဏဝဿ၊ တိရိဋိ [စိရီဋိ (သီ. ပီ.)] သံဃာရိဝ ပါဝုသမှိ.
၃၂. ‘‘န မိခလံ မုဉ္ဇမယံ ဓာရေတိ၊ န သန္ထရေ [သန္တစေ (သီ.)၊ သန္တစံ (ပီ.)၊ သန္တရေ (က.)] နော ပန ပဗ္ဗဇဿ၊
တာ ဇောတရေ ဇဃနန္တရေ [ဇဃနဝရေ (သီ. ပီ.)] ဝိလဂ္ဂါ၊ သတေရတာ ဝိဇ္ဇုရိဝန္တလိက္ခေ.
၃၃. ‘‘အခီလကာနိ စ အဝဏ္ဋကာနိ၊ ဟေဋ္ဌာ နဘျာ ကဋိသမောဟိတာနိ၊
အဃဋ္ဋိတာ နိစ္စကီဠံ ကရောန္တိ၊ ဟံ တာတ ကိံရုက္ခဖလာနိ တာနိ.
၃၄. ‘‘ဇဋာ စ တဿ ဘုသဒဿနေယျာ၊ ပရောသတံ ဝေလ္လိတဂ္ဂါ သုဂန္ဓာ၊
ဒွေဓာ သိရော သာဓု ဝိဘတ္တရူပေါ၊ အဟော နု ခေါ မယှ တထာ ဇဋာဿု.
၃၅. ‘‘ယဒါ စ သော ပကိရတိ တာ ဇဋာယော၊ ဝဏ္ဏေန ဂန္ဓေန ဥပေတရူပါ၊
နီလုပ္ပလံ ဝါတသမေရိတံဝ၊ တထေဝ သံဝါတိ ပနဿမော အယံ.
၃၆. ‘‘ပင်္ကော စ တဿ ဘုသဒဿနေယျော၊ နေတာဒိသော ယာဒိသော မယှံ ကာယေ [ကာယော (သီ. သျာ. ပီ.)]၊
သော ဝါယတီ ဧရိတော မာလုတေန၊ ဝနံ ယထာ အဂ္ဂဂိမှေ သုဖုလ္လံ.
၃၇. ‘‘နိဟန္တိ သော ရုက္ခဖလံ ပထဗျာ၊ သုစိတ္တရူပံ ရုစိရံ ဒဿနေယျံ၊
ခိတ္တဉ္စ တဿ ပုနရေတိ ဟတ္ထံ၊ ဟံ တာတ ကိံရုက္ခဖလံ နု ခေါ တံ.
၃၈. ‘‘ဒန္တာ စ တဿ ဘုသဒဿနေယျာ၊ သုဒ္ဓါ သမာ သင်္ခဝရူပပန္နာ၊
မနော ပသာဒေန္တိ ဝိဝရိယမာနာ၊ န ဟိ [န ဟ (သီ. ပီ.)] နူန သော သာကမခါဒိ တေဟိ.
၃၉. ‘‘အကက္ကသံ အဂ္ဂဠိတံ မုဟုံ မုဒုံ၊ ဥဇုံ အနုဒ္ဓတံ အစပလမဿ ဘာသိတံ၊
ရုဒံ မနုညံ ကရဝီကသုဿရံ၊ ဟဒယင်္ဂမံ ရဉ္ဇယတေဝ မေ မနော.
၄၀. ‘‘ဗိန္ဒုဿရော နာတိဝိသဋ္ဌဝါကျော [နာတိဝိဿဋ္ဌဝါကျော (သီ. သျာ. ပီ.)]၊ န နူန သဇ္ဈာယမတိပ္ပယုတ္တော၊
ဣစ္ဆာမိ ဘော [ခေါ (သီ. သျာ. ပီ.)] တံ ပုနဒေဝ ဒဋ္ဌုံ၊ မိတ္တော ဟိ [မိတ္တံ ဟိ (သီ. သျာ. ပီ.)] မေ မာဏဝေါဟု [မာဏဝါဟု (သီ. သျာ.)၊ မာဏဝါဟူ (ပီ.)] ပုရတ္ထာ.
၄၁. ‘‘သုသန္ဓိ သဗ္ဗတ္ထ ဝိမဋ္ဌိမံ ဝဏံ၊ ပုထူ [ပုထုံ (ပီ.)၊ ပုထု (က.)] သုဇာတံ ခရပတ္တသန္နိဘံ၊
တေနေဝ မံ ဥတ္တရိယာန မာဏဝေါ၊ ဝိဝရိတံ ဦရုံ ဇဃနေန ပီဠယိ.
၄၂. ‘‘တပန္တိ အာဘန္တိ ဝိရောစရေ စ၊ သတေရတာ ဝိဇ္ဇုရိဝန္တလိက္ခေ၊
ဗာဟာ မုဒူ အဉ္ဇနလောမသာဒိသာ၊ ဝိစိတြဝဋ္ဋင်္ဂုလိကာဿ သောဘရေ.
၄၃. ‘‘အကက္ကသင်္ဂေါ န စ ဒီဃလောမော၊ နခါဿ ဒီဃာ အပိ လောဟိတဂ္ဂါ၊
မုဒူဟိ ဗာဟာဟိ ပလိဿဇန္တော၊ ကလျာဏရူပေါ ရမယံ [ရမယှံ (က.)] ဥပဋ္ဌဟိ.
၄၄. ‘‘ဒုမဿ တူလူပနိဘာ ပဘဿရာ၊ သုဝဏ္ဏကမ္ဗုတလဝဋ္ဋသုစ္ဆဝီ၊
ဟတ္ထာ မုဒူ တေဟိ မံ သံဖုသိတွာ၊ ဣတော ဂတော တေန မံ ဒဟန္တိ တာတ.
၄၅. ‘‘န နူန [န ဟ နူန (သီ. ပီ.)] သော ခါရိဝိဓံ အဟာသိ၊ န နူန သော ကဋ္ဌာနိ သယံ အဘဉ္ဇိ၊
န နူန သော ဟန္တိ ဒုမေ ကုဌာရိယာ [ကုဓာရိယာ (က.)]၊ န ဟိဿ [န ပိဿ (သီ. သျာ. ပီ.)] ဟတ္ထေသု ခိလာနိ အတ္ထိ.
၄၆. ‘‘အစ္ဆော စ ခေါ တဿ ဝဏံ အကာသိ၊ သော မံဗြဝိ သုခိတံ မံ ကရောဟိ၊
တာဟံ ကရိံ တေန မမာသိ သောချံ၊ သော စဗြဝိ သုခိတောသ္မီတိ ဗြဟ္မေ.
၄၇. ‘‘အယဉ္စ တေ မာလုဝပဏ္ဏသန္ထတာ၊ ဝိကိဏ္ဏရူပါဝ မယာ စ တေန စ၊
ကိလန္တရူပါ ဥဒကေ ရမိတွာ၊ ပုနပ္ပုနံ ပဏ္ဏကုဋိံ ဝဇာမ.
၄၈. ‘‘န မဇ္ဇ မန္တာ ပဋိဘန္တိ တာတ၊ န အဂ္ဂိဟုတ္တံ နပိ ယညတန္တံ [ယညတန္တြံ (သီ.)၊ ယညံ တတြ (ပီ. က.)၊ ယညတတြ (သျာ.)]၊
န စာပိ တေ မူလဖလာနိ ဘုဉ္ဇေ၊ ယာဝ န ပဿာမိ တံ ဗြဟ္မစာရိံ.
၄၉. ‘‘အဒ္ဓါ ပဇာနာသိ တုဝမ္ပိ တာတ၊ ယဿံ ဒိသံ [ဒိသာယံ (သျာ. ပီ. က.)] ဝသတေ ဗြဟ္မစာရီ၊
တံ မံ ဒိသံ ပါပယ တာတ ခိပ္ပံ၊ မာ တေ အဟံ အမရိမဿမမှိ.
၅၀. ‘‘ဝိစိတြဖုလ္လံ [ဝိစိတြပုပ္ဖံ (သီ. ပီ.)] ဟိ ဝနံ သုတံ မယာ၊ ဒိဇာဘိဃုဋ္ဌံ ဒိဇသံဃသေဝိတံ၊
တံ မံ ဝနံ ပါပယ တာတ ခိပ္ပံ၊ ပုရာ တေ ပါဏံ ဝိဇဟာမိ အဿမေ’’.
၅၁. ‘‘ဣမသ္မာဟံ ဇောတိရသေ ဝနမှိ၊ ဂန္ဓဗ္ဗဒေဝစ္ဆရသံဃသေဝိတေ၊
ဣသီနမာဝါသေ သနန္တနမှိ၊ နေတာဒိသံ အရတိံ ပါပုဏေထ.
၅၂. ‘‘ဘဝန္တိ မိတ္တာနိ အထော န ဟောန္တိ၊ ဉာတီသု မိတ္တေသု ကရောန္တိ ပေမံ၊
အယဉ္စ ဇမ္မော ကိဿ ဝါ နိဝိဋ္ဌော၊ ယော နေဝ ဇာနာတိ ကုတောမှိ အာဂတော.
၅၃. ‘‘သံဝါသေန ဟိ မိတ္တာနိ၊ သန္ဓိယန္တိ [သန္ဓီယန္တိ (သီ. ပီ.)] ပုနပ္ပုနံ၊
သွေဝ မိတ္တော [သာ စ မေတ္တိ (ပီ.)] အသံဂန္တု၊ အသံဝါသေန ဇီရတိ.
၅၄. ‘‘သစေ တုဝံ ဒက္ခသိ ဗြဟ္မစာရိံ၊ သစေ တုဝံ သလ္လပေ [သလ္လပိ (သီ.)] ဗြဟ္မစာရိနာ၊
သမ္ပန္နသဿံဝ မဟောဒကေန၊ တပေါဂုဏံ ခိပ္ပမိမံ ပဟိဿသိ [ပဟဿသိ (သီ. သျာ. ပီ.)].
၅၅. ‘‘ပုနပိ [ပုနပ္ပိ (ပီ.)] စေ ဒက္ခသိ ဗြဟ္မစာရိံ၊ ပုနပိ [ပုနပ္ပိ (ပီ.)] စေ သလ္လပေ ဗြဟ္မစာရိနာ၊
သမ္ပန္နသဿံဝ မဟောဒကေန၊ ဥသ္မာဂတံ ခိပ္ပမိမံ ပဟိဿသိ.
၅၆. ‘‘ဘူတာနိ ဟေတာနိ [ဧတာနိ (ပီ.)] စရန္တိ တာတ၊ ဝိရူပရူပေန မနုဿလောကေ၊
န တာနိ သေဝေထ နရော သပညော၊ အာသဇ္ဇ နံ နဿတိ ဗြဟ္မစာရီ’’တိ.
နိဠိနိကာဇာတကံ [နဠိနီဇာတကံ (သီ.)၊ နဠိနိဇာတကံ (ပီ.)] ပဌမံ.