၉. ဒုတိယဒုဋ္ဌဒေါသသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၃၉၁. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါတိ ဒုတိယဒုဋ္ဌဒေါသသိက္ခာပဒံ. တတ္ထ ဟန္ဒ မယံ အာဝုသော ဣမံ ဆဂလကံ ဒဗ္ဗံ မလ္လပုတ္တံ နာမ ကရောမာတိ တေ ကိရ ပဌမဝတ္ထုသ္မိံ အတ္တနော မနောရထံ သမ္ပာဒေတုံ အသက္ကောန္တာ လဒ္ဓနိဂ္ဂဟာ ဝိဃာတပ္ပတ္တာ ‘‘ဣဒါနိ ဇာနိဿာမာ’’တိ တာဒိသံ ဝတ္ထုံ ပရိယေသမာနာ ဝိစရန္တိ. အထေကဒိဝသံ ဒိသွာ တုဋ္ဌာ အညမညံ ဩလောကေတွာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ဟန္ဒ မယံ၊ အာဝုသော၊ ဣမံ ဆဂလကံ ဒဗ္ဗံ မလ္လပုတ္တံ နာမ ကရောမာ’’တိ၊ ‘‘ဒဗ္ဗော မလ္လပုတ္တော နာမာယ’’န္တိ ဧဝမဿ နာမံ ကရောမာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဧသ နယော မေတ္တိယံ နာမ ဘိက္ခုနိန္တိ ဧတ္ထာပိ.

တေ ဘိက္ခူ မေတ္တိယဘုမဇကေ ဘိက္ခူ အနုယုဉ္ဇိံသူတိ ဧဝံ အနုယုဉ္ဇိံသု –‘‘အာဝုသော၊ ကုဟိံ တုမှေဟိ ဒဗ္ဗော မလ္လပုတ္တော မေတ္တိယာယ ဘိက္ခုနိယာ သဒ္ဓိံ ဒိဋ္ဌော’’တိ? ‘‘ဂိဇ္ဈကူဋပဗ္ဗတပါဒေ’’တိ. ‘‘ကာယ ဝေလာယ’’တိ? ‘‘ဘိက္ခာစာရဂမနဝေလာယာ’’တိ. အာဝုသော ဒဗ္ဗ ဣမေ ဧဝံ ဝဒန္တိ – ‘‘တွံ တဒါ ကုဟိ’’န္တိ? ‘‘ဝေဠုဝနေ ဘတ္တာနိ ဥဒ္ဒိသာမီ’’တိ. ‘‘တဝ တာယ ဝေလာယ ဝေဠုဝနေ အတ္ထိဘာဝံ ကော ဇာနာတီ’’တိ? ‘‘ဘိက္ခုသံဃော၊ ဘန္တေ’’တိ. တေ သံဃံ ပုစ္ဆိံသု – ‘‘ဇာနာထ တုမှေ တာယ ဝေလာယ ဣမဿ ဝေဠုဝနေ အတ္ထိဘာဝ’’န္တိ. ‘‘အာမ၊ အာဝုသော၊ ဇာနာမ၊ ထေရော သမ္မုတိလဒ္ဓဒိဝသတော ပဋ္ဌာယ ဝေဠုဝနေယေဝါ’’တိ. တတော မေတ္တိယဘုမဇကေ အာဟံသု – ‘‘အာဝုသော၊ တုမှာကံ ကထာ န သမေတိ၊ ကစ္စိ နော လေသံ ဩဍ္ဍေတွာ ဝဒထာ’’တိ. ဧဝံ တေ တေဟိ ဘိက္ခူဟိ အနုယုဉ္ဇိယမာနာ အာမ အာဝုသောတိ ဝတွာ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ.

ကိံ ပန တုမှေ၊ အာဝုသော၊ အာယသ္မန္တံ ဒဗ္ဗံ မလ္လပုတ္တံ အညဘာဂိယဿ အဓိကရဏဿာတိ ဧတ္ထ အညဘာဂဿ ဣဒံ၊ အညဘာဂေါ ဝါ အဿ အတ္ထီတိ အညဘာဂိယံ. အဓိကရဏန္တိ အာဓာရော ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ဝတ္ထု အဓိဋ္ဌာနန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ယော ဟိ သော ‘‘ဒဗ္ဗော မလ္လပုတ္တော နာမာ’’တိ ဆဂလကော ဝုတ္တော၊ သော ယွာယံ အာယသ္မတော ဒဗ္ဗဿ မလ္လပုတ္တဿ ဘာဂေါ ကောဋ္ဌာသော ပက္ခော မနုဿဇာတိ စေဝ ဘိက္ခုဘာဝေါ စ တတော အညဿ ဘာဂဿ ကောဋ္ဌာသဿ ပက္ခဿ ဟောတိ တိရစ္ဆာနဇာတိယာ စေဝ ဆဂလကဘာဝဿ စ သော ဝါ အညဘာဂေါ အဿ အတ္ထီတိ တသ္မာ အညဘာဂိယသင်္ချံ လဘတိ. ယသ္မာ စ တေသံ ‘‘ဣမံ မယံ ဒဗ္ဗံ မလ္လပုတ္တံ နာမ ကရောမာ’’တိ ဝဒန္တာနံ တဿာ နာမကရဏသညာယ အာဓာရော ဝတ္ထု အဓိဋ္ဌာနံ၊ တသ္မာ အဓိကရဏန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗော. တဉှိ သန္ဓာယ ‘‘တေ ဘိက္ခူ အညဘာဂိယဿ အဓိကရဏဿာ’’တိ အာဟံသု၊ န ဝိဝါဒါဓိကရဏာဒီသု အညတရံ. ကသ္မာ? အသမ္ဘဝတော. န ဟိ တေ စတုန္နံ အဓိကရဏာနံ ကဿစိ အညဘာဂိယဿ အဓိကရဏဿ ကဉ္စိဒေသံ လေသမတ္တံ ဥပါဒိယိံသု. န စ စတုန္နံ အဓိကရဏာနံ လေသော နာမ အတ္ထိ. ဇာတိလေသာဒယော ဟိ ပုဂ္ဂလာနံယေဝ လေသာ ဝုတ္တာ၊ န ဝိဝါဒါဓိကရဏာဒီနံ. ဣဒဉ္စ ‘‘ဒဗ္ဗော မလ္လပုတ္တော’’တိ နာမံ တဿ အညဘာဂိယာဓိကရဏဘာဝေ ဌိတဿ ဆဂလကဿ ကောစိ ဒေသော ဟောတိ ထေရံ အမူလကေန ပါရာဇိကေန အနုဒ္ဓံသေတုံ လေသမတ္တော.

ဧတ္ထ စ ဒိဿတိ အပဒိဿတိ အဿ အယန္တိ ဝေါဟရီယတီတိ ဒေသော. ဇာတိအာဒီသု အညတရကောဋ္ဌာသဿေတံ အဓိဝစနံ. အညမ္ပိ ဝတ္ထုံ လိဿတိ သိလိဿတိ ဝေါဟာရမတ္တေနေဝ ဤသကံ အလ္လီယတီတိ လေသော. ဇာတိအာဒီနံယေဝ အညတရကောဋ္ဌာသဿေတံ အဓိဝစနံ. တတော ပရံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ. သိက္ခာပဒပညတ္တိယမ္ပိ အယမေဝတ္ထော. ပဒဘာဇနေ ပန ယဿ အညဘာဂိယဿ အဓိကရဏဿ ကိဉ္စိဒေသံ လေသမတ္တံ ဥပါဒါယ ပါရာဇိကေန ဓမ္မေန အနုဒ္ဓံသေယျ၊ တံ ယသ္မာ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိဝသေနေဝ အာဝိဘူတံ၊ တသ္မာ န ဝိဘတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

၃၉၃. ယာနိ ပန အဓိကရဏန္တိ ဝစနသာမညတော အတ္ထုဒ္ဓါရဝသေန ပဝတ္တာနိ စတ္တာရိ အဓိကရဏာနိ၊ တေသံ အညဘာဂိယတာ စ တဗ္ဘာဂိယတာ စ ယသ္မာ အပါကဋာ ဇာနိတဗ္ဗာ စ ဝိနယဓရေဟိ၊ တသ္မာ ဝစနသာမညတော လဒ္ဓံ အဓိကရဏံ နိဿာယ တံ အာဝိကရောန္တော ‘‘အညဘာဂိယဿ အဓိကရဏဿာတိ အာပတ္တညဘာဂိယံ ဝါ ဟောတိ အဓိကရဏညဘာဂိယံ ဝါ’’တိအာဒိမာဟ. ယာ စ သာ အဝသာနေ အာပတ္တညဘာဂိယဿ အဓိကရဏဿ ဝသေန စောဒနာ ဝုတ္တာ၊ တမ္ပိ ဒဿေတုံ အယံ သဗ္ဗာဓိကရဏာနံ တဗ္ဘာဂိယအညဘာဂိယတာ သမာဟဋာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

တတ္ထ စ အာပတ္တညဘာဂိယံ ဝါတိ ပဌမံ ဥဒ္ဒိဋ္ဌတ္တာ ‘‘ကထဉ္စ အာပတ္တိ အာပတ္တိယာ အညဘာဂိယာ ဟောတီ’’တိ နိဒ္ဒေသေ အာရဘိတဗ္ဗေ ယသ္မာ အာပတ္တာဓိကရဏဿ တဗ္ဘာဂိယဝိစာရဏာယံယေဝ အယမတ္ထော အာဂမိဿတိ၊ တသ္မာ ဧဝံ အနာရဘိတွာ ‘‘ကထဉ္စ အဓိကရဏံ အဓိကရဏဿ အညဘာဂိယ’’န္တိ ပစ္ဆိမပဒံယေဝ ဂဟေတွာ နိဒ္ဒေသော အာရဒ္ဓေါတိ ဝေဒိတဗ္ဗော.

တတ္ထ အညဘာဂိယဝါရော ဥတ္တာနတ္ထောယေဝ. ဧကမေကဉှိ အဓိကရဏံ ဣတရေသံ တိဏ္ဏံ တိဏ္ဏံ အညဘာဂိယံ အညပက္ခိယံ အညကောဋ္ဌာသိယံ ဟောတိ၊ ဝတ္ထုဝိသဘာဂတ္တာ၊ တဗ္ဘာဂိယဝါရေ ပန ဝိဝါဒါဓိကရဏံ ဝိဝါဒါဓိကရဏဿ တဗ္ဘာဂိယံ တပ္ပက္ခိယံ တံကောဋ္ဌာသိယံ ဝတ္ထုသဘာဂတ္တာ၊ တထာ အနုဝါဒါဓိကရဏံ အနုဝါဒါဓိကရဏဿ. ကထံ? ဗုဒ္ဓကာလတော ပဋ္ဌာယ ဟိ အဋ္ဌာရသ ဘေဒကရဝတ္ထူနိ နိဿာယ ဥပ္ပန္နဝိဝါဒေါ စ ဣဒါနိ ဥပ္ပဇ္ဇနကဝိဝါဒေါ စ ဝတ္ထုသဘာဂတာယ ဧကံ ဝိဝါဒါဓိကရဏမေဝ ဟောတိ၊ တထာ ဗုဒ္ဓကာလတော ပဋ္ဌာယ စတဿော ဝိပတ္တိယော နိဿာယ ဥပ္ပန္နအနုဝါဒေါ စ ဣဒါနိ ဥပ္ပဇ္ဇနကအနုဝါဒေါ စ ဝတ္ထုသဘာဂတာယ ဧကံ အနုဝါဒါဓိကရဏမေဝ ဟောတိ. ယသ္မာ ပန အာပတ္တာဓိကရဏံ အာပတ္တာဓိကရဏဿ သဘာဂဝိသဘာဂဝတ္ထုတော သဘာဂသရိက္ခာသရိက္ခတော စ ဧကံသေန တဗ္ဘာဂိယံ န ဟောတိ၊ တသ္မာ အာပတ္တာဓိကရဏံ အာပတ္တာဓိကရဏဿ သိယာ တဗ္ဘာဂိယံ သိယာ အညဘာဂိယန္တိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ အာဒိတော ပဋ္ဌာယ အညဘာဂိယဿ ပဌမံ နိဒ္ဒိဋ္ဌတ္တာ ဣဓာပိ အညဘာဂိယမေဝ ပဌမံ နိဒ္ဒိဋ္ဌံ၊ တတ္ထ အညဘာဂိယတ္တဉ္စ ပရတော တဗ္ဘာဂိယတ္တဉ္စ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

ကိစ္စာဓိကရဏံ ကိစ္စာဓိကရဏဿ တဗ္ဘာဂိယန္တိ ဧတ္ထ ပန ဗုဒ္ဓကာလတော ပဋ္ဌာယ စတ္တာရိ သံဃကမ္မာနိ နိဿာယ ဥပ္ပန္နံ အဓိကရဏဉ္စ ဣဒါနိ စတ္တာရိ သံဃကမ္မာနိ နိဿာယ ဥပ္ပဇ္ဇနကံ အဓိကရဏဉ္စ သဘာဂတာယ သရိက္ခတာယ စ ဧကံ ကိစ္စာဓိကရဏမေဝ ဟောတိ. ကိံ ပန သံဃကမ္မာနိ နိဿာယ ဥပ္ပန္နံ အဓိကရဏံ ကိစ္စာဓိကရဏံ၊ ဥဒါဟု သံဃကမ္မာနမေဝေတံ အဓိဝစနန္တိ? သံဃကမ္မာနမေဝေတံ အဓိဝစနံ. ဧဝံ သန္တေပိ သံဃကမ္မံ နာမ ‘‘ဣဒဉ္စိဒဉ္စ ဧဝံ ကတ္တဗ္ဗ’’န္တိ ယံ ကမ္မလက္ခဏံ မနသိကရောတိ တံ နိဿာယ ဥပ္ပဇ္ဇနတော ပုရိမံ ပုရိမံ သံဃကမ္မံ နိဿာယ ဥပ္ပဇ္ဇနတော စ သံဃကမ္မာနိ နိဿာယ ဥပ္ပန္နံ အဓိကရဏံ ကိစ္စာဓိကရဏန္တိ ဝုတ္တံ.

၃၉၄. ကိဉ္စိ ဒေသံ လေသမတ္တံ ဥပါဒါယာတိ ဧတ္ထ ပန ယသ္မာ ဒေသောတိ ဝါ လေသမတ္တောတိ ဝါ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တနယေနေဝ ဗျဉ္ဇနတော နာနံ အတ္ထတော ဧကံ၊ တသ္မာ ‘‘လေသော နာမ ဒသ လေသာ ဇာတိလေသော နာမလေသော’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဇာတိယေဝ ဇာတိလေသော. ဧသ နယော သေသေသု.

၃၉၅. ဣဒါနိ တမေဝ လေသံ ဝိတ္ထာရတော ဒဿေတုံ ယထာ တံ ဥပါဒါယ အနုဒ္ဓံသနာ ဟောတိ တထာ သဝတ္ထုကံ ကတွာ ဒဿေန္တော ‘‘ဇာတိလေသော နာမ ခတ္တိယော ဒိဋ္ဌော ဟောတီ’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ခတ္တိယော ဒိဋ္ဌော ဟောတီတိ အညော ကောစိ ခတ္တိယဇာတိယော ဣမိနာ စောဒကေန ဒိဋ္ဌော ဟောတိ. ပါရာဇိကံ ဓမ္မံ အဇ္ဈာပဇ္ဇန္တောတိ မေထုနဓမ္မာဒီသု အညတရံ အာပဇ္ဇန္တော. အညံ ခတ္တိယံ ပဿိတွာ စောဒေတီတိ အထ သော အညံ အတ္တနော ဝေရိံ ခတ္တိယဇာတိယံ ဘိက္ခုံ ပဿိတွာ တံ ခတ္တိယဇာတိလေသံ ဂဟေတွာ ဧဝံ စောဒေတိ ‘‘ခတ္တိယော မယာ ဒိဋ္ဌော ပါရာဇိကံ ဓမ္မံ အဇ္ဈာပဇ္ဇန္တော၊ တွံ ခတ္တိယော၊ ပါရာဇိကံ ဓမ္မံ အဇ္ဈာပန္နောသီ’’ အထ ဝါ ‘‘တွံ သော ခတ္တိယော၊ န အညော၊ ပါရာဇိကံ ဓမ္မံ အဇ္ဈာပန္နောသိ၊ အဿမဏောသိ အသကျပုတ္တိယောသိ နတ္ထိ တယာ သဒ္ဓိံ ဥပေါသထော ဝါ ပဝါရဏာ ဝါ သံဃကမ္မံ ဝါ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဝါစာယ ဝါစာယ သံဃာဒိသေသဿ. ဧတ္ထ စ တေသံ ခတ္တိယာနံ အညမညံ အသဒိသဿ တဿ တဿ ဒီဃာဒိနော ဝါ ဒိဋ္ဌာဒိနော ဝါ ဝသေန အညဘာဂိယတာ ခတ္တိယဇာတိပညတ္တိယာ အာဓာရဝသေန အဓိကရဏတာ စ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ဧတေနုပါယေန သဗ္ဗပဒေသု ယောဇနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

၄၀၀. ပတ္တလေသနိဒ္ဒေသေ စ သာဋကပတ္တောတိ လောဟပတ္တသဒိသော သုသဏ္ဌာနော သုစ္ဆဝိ သိနိဒ္ဓေါ ဘမရဝဏ္ဏော မတ္တိကာပတ္တော ဝုစ္စတိ. သုမ္ဘကပတ္တောတိ ပကတိမတ္တိကာပတ္တော.

၄၀၆. ယသ္မာ ပန အာပတ္တိလေသဿ ဧကပဒေနေဝ သင်္ခေပတော နိဒ္ဒေသော ဝုတ္တော၊ တသ္မာ ဝိတ္ထာရတောပိ တံ ဒဿေတုံ ‘‘ဘိက္ခု သံဃာဒိသေသံ အဇ္ဈာပဇ္ဇန္တော ဒိဋ္ဌော ဟောတီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ကသ္မာ ပနဿ တတ္ထေဝ နိဒ္ဒေသံ အဝတွာ ဣဓ ဝိသုံ ဝုတ္တောတိ? သေသနိဒ္ဒေသေဟိ အသဘာဂတ္တာ. သေသနိဒ္ဒေသာ ဟိ အညံ ဒိသွာ အညဿ စောဒနာဝသေန ဝုတ္တာ. အယံ ပန ဧကမေဝ အညံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇန္တံ ဒိသွာ အညာယ အာပတ္တိယာ စောဒနာဝသေန ဝုတ္တော. ယဒိ ဧဝံ ကထံ အညဘာဂိယံ အဓိကရဏံ ဟောတီတိ? အာပတ္တိယာ. တေနေဝ ဝုတ္တံ – ‘‘ဧဝမ္ပိ အာပတ္တညဘာဂိယဉ္စ ဟောတိ လေသော စ ဥပါဒိန္နော’’တိ. ယဉှိ သော သံဃာဒိသေသံ အာပန္နော တံ ပါရာဇိကဿ အညဘာဂိယံ အဓိကရဏံ. တဿ ပန အညဘာဂိယဿ အဓိကရဏဿ လေသော နာမ ယော သော သဗ္ဗခတ္တိယာနံ သာဓာရဏော ခတ္တိယဘာဝေါ ဝိယ သဗ္ဗာပတ္တီနံ သာဓာရဏော အာပတ္တိဘာဝေါ. ဧတေနုပါယေန သေသာပတ္တိမူလကနယော စောဒါပကဝါရော စ ဝေဒိတဗ္ဗော.

၄၀၈. အနာပတ္တိ တထာသညီ စောဒေတိ ဝါ စောဒါပေတိ ဝါတိ ‘‘ပါရာဇိကံယေဝ အယံ အာပန္နော’’တိ ယော ဧဝံ တထာသညီ စောဒေတိ ဝါ စောဒါပေတိ ဝါ တဿ အနာပတ္တိ. သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ဥတ္တာနမေဝ. သမုဋ္ဌာနာဒီနိပိ ပဌမဒုဋ္ဌဒေါသသဒိသာနေဝါတိ.

ဒုတိယဒုဋ္ဌဒေါသသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.