၂. ကာယသံသဂ္ဂသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၂၆၉. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါတိ ကာယသံသဂ္ဂသိက္ခာပဒံ. တတြာယံ အနုတ္တာနပဒဝဏ္ဏနာ – အရညေ ဝိဟရတီတိ န အာဝေဏိကေ အရညေ၊ ဇေတဝနဝိဟာရဿေဝ ပစ္စန္တေ ဧကပဿေ. မဇ္ဈေ ဂဗ္ဘောတိ တဿ စ ဝိဟာရဿ မဇ္ဈေ ဂဗ္ဘော ဟောတိ. သမန္တာ ပရိယာဂါရောတိ သမန္တာ ပနဿ မဏ္ဍလမာဠပရိက္ခေပေါ ဟောတိ. သော ကိရ မဇ္ဈေ စတုရဿံ ဂဗ္ဘံ ကတွာ ဗဟိ မဏ္ဍလမာဠပရိက္ခေပေန ကတော၊ ယထာ သက္ကာ ဟောတိ အန္တောယေဝ အာဝိဉ္ဆန္တေဟိ ဝိစရိတုံ.

သုပညတ္တန္တိ သုဋ္ဌ ဌပိတံ၊ ယထာ ယထာ ယသ္မိံ ယသ္မိဉ္စ ဩကာသေ ဌပိတံ ပါသာဒိကံ ဟောတိ လောကရဉ္ဇကံ တထာ တထာ တသ္မိံ တသ္မိံ ဩကာသေ ဌပိတံ၊ ဝတ္တသီသေန ဟိ သောံ ဧကကိစ္စမ္ပိ န ကရောတိ. ဧကစ္စေ ဝါတပါနေ ဝိဝရန္တောတိ ယေသု ဝိဝဋေသု အန္ဓကာရော ဟောတိ တာနိ ဝိဝရန္တော ယေသု ဝိဝဋေသု အာလောကော ဟောတိ တာနိ ထကေန္တော.

ဧဝံ ဝုတ္တေ သာ ဗြာဟ္မဏီ တံ ဗြာဟ္မဏံ ဧတဒဝေါစာတိ ဧဝံ တေန ဗြာဟ္မဏေန ပသံသိတွာ ဝုတ္တေ သာ ဗြာဟ္မဏီ ‘‘ပသန္နော အယံ ဗြာဟ္မဏော ပဗ္ဗဇိတုကာမော မညေ’’တိ သလ္လက္ခေတွာ နိဂူဟိတဗ္ဗမ္ပိ တံ အတ္တနော ဝိပ္ပကာရံ ပကာသေန္တီ ကေဝလံ တဿ သဒ္ဓါဝိဃာတာပေက္ခာ ဟုတွာ ဧတံ ‘‘ကုတော တဿ ဥဠာရတ္တတာ’’တိအာဒိဝစနမဝေါစ. တတ္ထ ဥဠာရော အတ္တာ အဿာတိ ဥဠာရတ္တာ၊ ဥဠာရတ္တနော ဘာဝေါ ဥဋ္ဌာရတ္တတာ. ကုလိတ္ထီဟီတိအာဒီသု ကုလိတ္ထိယော နာမ ဃရဿာမိနိယော. ကုလဓီတရော နာမ ပုရိသန္တရဂတာ ကုလဓီတရော. ကုလကုမာရိယော နာမ အနိဝိဋ္ဌာ ဝုစ္စန္တိ. ကုလသုဏှာ နာမ ပရကုလတော အာနီတာ ကုလဒါရကာနံ ဝဓုယော.

၂၇၀. ဩတိဏ္ဏောတိ ယက္ခာဒီဟိ ဝိယ သတ္တာ အန္တော ဥပ္ပဇ္ဇန္တေန ရာဂေန ဩတိဏ္ဏော၊ ကူပါဒီနိ ဝိယ သတ္တာ အသမပေက္ခိတွာ ရဇနီယေ ဌာနေ ရဇ္ဇန္တော သယံ ဝါ ရာဂံ ဩတိဏ္ဏော၊ ယသ္မာ ပန ဥဘယထာပိ ရာဂသမင်္ဂိဿေဝေတံ အဓိဝစနံ၊ တသ္မာ ‘‘ဩတိဏ္ဏော နာမ သာရတ္တော အပေက္ခဝါ ပဋိဗဒ္ဓစိတ္တော’’တိ ဧဝမဿ ပဒဘာဇနံ ဝုတ္တံ.

တတ္ထ သာရတ္တောတိ ကာယသံသဂ္ဂရာဂေန သုဋ္ဌု ရတ္တော. အပေက္ခဝါတိ ကာယသံသဂ္ဂါပေက္ခာယ အပေက္ခဝါ. ပဋိဗဒ္ဓစိတ္တောတိ ကာယသံသဂ္ဂရာဂေနေဝ တသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ ပဋိဗဒ္ဓစိတ္တော. ဝိပရိဏတေနာတိ ပရိသုဒ္ဓဘဝင်္ဂသန္တတိသင်္ခါတံ ပကတိံ ဝိဇဟိတွာ အညထာ ပဝတ္တေန၊ ဝိရူပံ ဝါ ပရိဏတေန ဝိရူပံ ပရိဝတ္တေန၊ ယထာ ပရိဝတ္တမာနံ ဝိရူပံ ဟောတိ ဧဝံ ပရိဝတ္တိတွာ ဌိတေနာတိ အဓိပ္ပါယော.

၂၇၁. ယသ္မာ ပနေတံ ရာဂါဒီဟိ သမ္ပယောဂံ နာတိဝတ္တတိ၊ တသ္မာ ‘‘ဝိပရိဏတန္တိ ရတ္တမ္ပိ စိတ္တ’’န္တိအာဒိနာ နယေနဿ ပဒဘာဇနံ ဝတွာ အန္တေ ဣဓာဓိပ္ပေတမတ္ထံ ဒဿေန္တော ‘‘အပိစ ရတ္တံ စိတ္တံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတံ ဝိပရိဏတ’’န္တိ အာဟ.

တဒဟုဇာတာတိ တံဒိဝသံ ဇာတာ ဇာတမတ္တာ အလ္လမံသပေသိဝဏ္ဏာ၊ ဧဝရူပါယပိ ဟိ သဒ္ဓိံ ကာယသံသဂ္ဂေ သံဃာဒိသေသော၊ မေထုနဝီတိက္ကမေ ပါရာဇိကံ၊ ရဟော နိသဇ္ဇဿာဒေ ပါစိတ္တိယဉ္စ ဟောတိ. ပဂေဝါတိ ပဌမမေဝ.

ကာယသံသဂ္ဂံ သမာပဇ္ဇေယျာတိ ဟတ္ထဂ္ဂဟဏာဒိကာယသမ္ပယောဂံ ကာယမိဿီဘာဝံ သမာပဇ္ဇေယျ၊ ယသ္မာ ပနေတံ သမာပဇ္ဇန္တဿ ယော သော ကာယသံသဂ္ဂေါ နာမ သော အတ္ထတော အဇ္ဈာစာရော ဟောတိ၊ ရာဂဝသေန အဘိဘဝိတွာ သညမဝေလံ အာစာရော၊ တသ္မာဿ သင်္ခေပန အတ္ထံ ဒဿေန္တော ‘‘အဇ္ဈာစာရော ဝုစ္စတီ’’တိ ပဒဘာဇနမာဟ.

ဟတ္ထဂ္ဂါဟံ ဝါတိအာဒိဘေဒံ ပနဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထဒဿနံ. တတ္ထ ဟတ္ထာဒီနံ ဝိဘာဂဒဿနတ္ထံ ‘‘ဟတ္ထော နာမ ကပ္ပရံ ဥပါဒါယာ’’တိအာဒိမာဟ တတ္ထ ကပ္ပရံ ဥပါဒါယာတိ ဒုတိယံ. မဟာသန္ဓိံ ဥပါဒါယ. အညတ္ထ ပန မဏိဗန္ဓတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ အဂ္ဂနခါ ဟတ္ထော ဣဓ သဒ္ဓိံ အဂ္ဂဗာဟာယ ကပ္ပရတော ပဋ္ဌာယ အဓိပ္ပေတော.

သုဒ္ဓကေသာ ဝါတိ သုတ္တာဒီဟိ အမိဿာ သုဒ္ဓါ ကေသာယေဝ. ဝေဏီတိ တီဟိ ကေသဝဋ္ဋီဟိ ဝိနန္ဓိတွာ ကတကေသကလာပဿေတံ နာမံ. သုတ္တမိဿာတိ ပဉ္စဝဏ္ဏေန သုတ္တေန ကေသေ မိဿေတွာ ကတာ. မာလာမိဿာတိ ဝဿိကပုပ္ဖါဒီဟိ မိဿေတွာ တီဟိ ကေသဝဋ္ဋီဟိ ဝိနန္ဓိတွာ ကတာ၊ အဝိနဒ္ဓေါပိ ဝါ ကေဝလံ ပုပ္ဖမိဿကော ကေသကလာပေါ ဣဓ ‘‘ဝေဏီ’’တိ ဝေဒိတဗ္ဗော. ဟိရညမိဿာတိ ကဟာပဏမာလာယ မိဿေတွာ ကတာ. သုဝဏ္ဏမိဿာတိ သုဝဏ္ဏစီရကေဟိ ဝါ ပါမင်္ဂါဒီဟိ ဝါ မိဿေတွာ ကတာ. မုတ္တာမိဿာတိ မုတ္တာဝလီဟိ မိဿေတွာ ကတာ. မဏိမိဿာတိ သုတ္တာရူဠှေဟိ မဏီဟိ မိဿေတွာ ကတာ. ဧတာသု ဟိ ယံကိဉ္စိ ဝေဏိံ ဂဏှန္တဿ သံဃာဒိသေသောယေဝ. ‘‘အဟံ မိဿကဝေဏိံ အဂ္ဂဟေသိ’’န္တိ ဝဒန္တဿ မောက္ခော နတ္ထိ. ဝေဏိဂ္ဂဟဏေန စေတ္ထ ကေသာပိ ဂဟိတာဝ ဟောန္တိ၊ တသ္မာ ယော ဧကမ္ပိ ကေသံ ဂဏှာတိ တဿပိ အာပတ္တိယေဝ.

ဟတ္ထဉ္စ ဝေဏိဉ္စ ဌပေတွာတိ ဣဓ ဝုတ္တလက္ခဏံ ဟတ္ထဉ္စ သဗ္ဗပ္ပကာရဉ္စ ဝေဏိံ ဌပေတွာ အဝသေသံ သရီရံ ‘‘အင်္ဂ’’န္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဧဝံ ပရိစ္ဆိန္နေသု ဟတ္ထာဒီသု ဟတ္ထဿ ဂဟဏံ ဟတ္ထဂ္ဂါဟော၊ ဝေဏိယာ ဂဟဏံ ဝေဏိဂ္ဂါဟော၊ အဝသေသသသရီရဿ ပရာမသနံ အညတရဿ ဝါ အညတရဿ ဝါ အင်္ဂဿ ပရာမသနံ၊ ယော တံ ဟတ္ထဂ္ဂါဟံ ဝါ ဝေဏိဂ္ဂါဟံ ဝါ အညတရဿ ဝါ အညတရဿ ဝါ အင်္ဂဿ ပရာမသနံ သမာပဇ္ဇေယျ၊ တဿ သံဃာဒိသေသော နာမ အာပတ္တိနိကာယော ဟောတီတိ. အယံ သိက္ခာပဒဿ အတ္ထော.

၂၇၂. ယသ္မာ ပန ယော စ ဟတ္ထဂ္ဂါဟော ယော စ ဝေဏိဂ္ဂါဟော ယဉ္စ အဝသေသဿ အင်္ဂဿ ပရာမသနံ တံ သဗ္ဗမ္ပိ ဘေဒတော ဒွါဒသဝိဓံ ဟောတိ၊ တသ္မာ တံ ဘေဒံ ဒဿေတုံ ‘‘အာမသနာ ပရာမသနာ’’တိအာဒိနာ နယေနဿ ပဒဘာဇနံ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ယဉ္စ ဝုတ္တံ ‘‘အာမသနာ နာမ အာမဋ္ဌမတ္တာ’’တိ ယဉ္စ ‘‘ဆုပနံ နာမ ဖုဋ္ဌမတ္တ’’န္တိ၊ ဣမေသံ အယံ ဝိသေသော – အာမသနာတိ အာမဇ္ဇနာ ဖုဋ္ဌောကာသံ အနတိက္ကမိတွာပိ တတ္ထေဝ သင်္ဃဋ္ဋနာ. အယဉှိ ‘‘အာမဋ္ဌမတ္တာ’’တိ ဝုစ္စတိ. ဆုပနန္တိ အသင်္ဃဋ္ဋေတွာ ဖုဋ္ဌမတ္တံ.

ယမ္ပိ ဥမ္မသနာယ စ ဥလ္လင်္ဃနာယ စ နိဒ္ဒေသေ ‘‘ဥဒ္ဓံ ဥစ္စာရဏာ’’တိ ဧကမေဝ ပဒံ ဝုတ္တံ. တတြာပိ အယံ ဝိသေသော – ပဌမံ အတ္တနော ကာယဿ ဣတ္ထိယာ ကာယေ ဥဒ္ဓံ ပေသနဝသေန ဝုတ္တံ၊ ဒုတိယံ ဣတ္ထိယာ ကာယံ ဥက္ခိပနဝသေန၊ သေသံ ပါကဋမေဝ.

၂၇၃. ဣဒါနိ ယွာယံ ဩတိဏ္ဏော ဝိပရိဏတေန စိတ္တေန ကာယသံသဂ္ဂံ သမာပဇ္ဇတိ၊ တဿ ဧတေသံ ပဒါနံ ဝသေန ဝိတ္ထာရတော အာပတ္တိဘေဒံ ဒဿေန္တော ‘‘ဣတ္ထီ စ ဟောတိ ဣတ္ထိသညီ သာရတ္တော စ ဘိက္ခု စ နံ ဣတ္ထိယာ ကာယေန ကာယ’’န္တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဘိက္ခု စ နံ ဣတ္ထိယာ ကာယေန ကာယန္တိ သော သာရတ္တော စ ဣတ္ထိသညီ စ ဘိက္ခု အတ္တနော ကာယေန. နန္တိ နိပါတမတ္တံ. အထ ဝါ ဧတံ တဿာ ဣတ္ထိယာ ဟတ္ထာဒိဘေဒံ ကာယံ. အာမသတိ ပရာမသတီတိ ဧတေသု စေ ဧကေနာပိ အာကာရေန အဇ္ဈာစရတိ၊ အာပတ္တိ သံဃာဒိသေသဿ. တတ္ထ သကိံ အာမသတော ဧကာ အာပတ္တိ၊ ပုနပ္ပုနံ အာမသတော ပယောဂေ ပယောဂေ သံဃာဒိသေသော.

ပရာမသန္တောပိ သစေ ကာယတော အမောစေတွာဝ ဣတော စိတော စ အတ္တနော ဟတ္ထံ ဝါ ကာယံ ဝါ သဉ္စောပေတိ ဟရတိ ပေသေတိ ဒိဝသမ္ပိ ပရာမသတော ဧကာဝ အာပတ္တိ. သစေ ကာယတော မောစေတွာ မောစေတွာ ပရာမသတိ ပယောဂေ ပယောဂေ အာပတ္တိ.

ဩမသန္တောပိ သစေ ကာယတော အမောစေတွာဝ ဣတ္ထိယာ မတ္ထကတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ ပါဒပိဋ္ဌိံ ဩမသတိ ဧကာဝ အာပတ္တိ. သစေ ပန ဥဒရာဒီသု တံ တံ ဌာနံ ပတွာ မုဉ္စိတွာ မုဉ္စိတွာ ဩမသတိ ပယောဂေ ပယောဂေ အာပတ္တိ. ဥမ္မသနာယပိ ပါဒတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ သီသံ ဥမ္မသန္တဿ ဧသေဝ နယော.

ဩလင်္ဃနာယ မာတုဂါမံ ကေသေသု ဂဟေတွာ နာမေတွာ စုမ္ဗနာဒီသု ယံ အဇ္ဈာစာရံ ဣစ္ဆတိ တံ ကတွာ မုဉ္စတော ဧကာဝ အာပတ္တိ. ဥဋ္ဌိတံ ပုနပ္ပုနံ နာမယတော ပယောဂေ ပယောဂေ အာပတ္တိ. ဥလ္လင်္ဃနာယပိ ကေသေသု ဝါ ဟတ္ထေသု ဝါ ဂဟေတွာ ဝုဋ္ဌာပယတော ဧသေဝ နယော.

အာကဍ္ဎနာယ အတ္တနော အဘိမုခံ အာကဍ္ဎန္တော ယာဝ န မုဉ္စတိ တာဝ ဧကာဝ အာပတ္တိ. မုဉ္စိတွာ မုဉ္စိတွာ အာကဍ္ဎန္တဿ ပယောဂေ ပယောဂေ အာပတ္တိ. ပတိကဍ္ဎနာယပိ ပရမ္မုခံ ပိဋ္ဌိယံ ဂဟေတွာ ပဋိပ္ပဏာမယတော ဧသေဝ နယော.

အဘိနိဂ္ဂဏှနာယ ဟတ္ထေ ဝါ ဗာဟာယ ဝါ ဒဠှံ ဂဟေတွာ ယောဇနမ္ပိ ဂစ္ဆတော ဧကာဝ အာပတ္တိ. မုဉ္စိတွာ ပုနပ္ပုနံ ဂဏှတော ပယောဂေ ပယောဂေ အာပတ္တိ. အမုဉ္စိတွာ ပုနပ္ပုနံ ဖုသတော စ အာလိင်္ဂတော စ ပယောဂေ ပယောဂေ အာပတ္တီတိ မဟာသုမတ္ထေရော အာဟ. မဟာပဒုမတ္ထေရော ပနာဟ – ‘‘မူလဂ္ဂဟဏမေဝ ပမာဏံ၊ တသ္မာ ယာဝ န မုဉ္စတိ တာဝ ဧကာ ဧဝ အာပတ္တီ’’တိ.

အဘိနိပ္ပီဠနာယ ဝတ္ထေန ဝါ အာဘရဏေန ဝါ သဒ္ဓိံ ပီဠယတော အင်္ဂံ အဖုသန္တဿ ထုလ္လစ္စယံ၊ ဖုသန္တဿ သံဃာဒိသေသော၊ ဧကပယောဂေန ဧကာ အာပတ္တိ၊ နာနာပယောဂေန နာနာ.

ဂဟဏဆုပနေသု အညံ ကိဉ္စိ ဝိကာရံ အကရောန္တောပိ ဂဟိတမတ္တဖုဋ္ဌမတ္တေနာပိ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ.

ဧဝမေတေသု အာမသနာဒီသု ဧကေနာပိ အာကာရေန အဇ္ဈာစာရတော ဣတ္ထိယာ ဣတ္ထိသညိဿ သံဃာဒိသေသော၊ ဝေမတိကဿ ထုလ္လစ္စယံ၊ ပဏ္ဍကပုရိသတိရစ္ဆာနဂတသညိဿာပိ ထုလ္လစ္စယမေဝ. ပဏ္ဍကေ ပဏ္ဍကသညိဿ ထုလ္လစ္စယံ၊ ဝေမတိကဿ ဒုက္ကဋံ. ပုရိသတိရစ္ဆာနဂတဣတ္ထိသညိဿာပိ ဒုက္ကဋမေဝ. ပုရိသေ ပုရိသသညိဿာပိ ဝေမတိကဿာပိ ဣတ္ထိပဏ္ဍကတိရစ္ဆာနဂတသညိဿာပိ ဒုက္ကဋမေဝ. တိရစ္ဆာနဂတေပိ သဗ္ဗာကာရေန ဒုက္ကဋမေဝါတိ. ဣမာ ဧကမူလကနယေ ဝုတ္တာ အာပတ္တိယော သလ္လက္ခေတွာ ဣမိနာဝ ဥပါယေန ‘‘ဒွေ ဣတ္ထိယော ဒွိန္နံ ဣတ္ထီန’’န္တိအာဒိဝသေန ဝုတ္တေ ဒုမူလကနယေပိ ဒိဂုဏာ အာပတ္တိယော ဝေဒိတဗ္ဗာ. ယထာ စ ဒွီသု ဣတ္ထီသု ဒွေ သံဃာဒိသေသာ၊ ဧဝံ သမ္ဗဟုလာသု သမ္ဗဟုလာ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

ယော ဟိ ဧကတော ဌိတာ သမ္ဗဟုလာ ဣတ္ထိယော ဗာဟာဟိ ပရိက္ခိပိတွာ ဂဏှာတိ သော ယတ္တကာ ဣတ္ထိယော ဖုဋ္ဌာ တာသံ ဂဏနာယ သံဃာဒိသေသေ အာပဇ္ဇတိ၊ မဇ္ဈဂတာနံ ဂဏနာယ ထုလ္လစ္စယေ. တာ ဟိ တေန ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓေန အာမဋ္ဌာ ဟောန္တိ. ယော ပန သမ္ဗဟုလာနံ အင်္ဂုလိယော ဝါ ကေသေ ဝါ ဧကတော ကတွာ ဂဏှာတိ၊ သော အင်္ဂုလိယော စ ကေသေ စ အဂဏေတွာ ဣတ္ထိယော ဂဏေတွာ သံဃာဒိသေသေဟိ ကာရေတဗ္ဗော. ယာသဉ္စ ဣတ္ထီနံ အင်္ဂုလိယော ဝါ ကေသာ ဝါ မဇ္ဈဂတာ ဟောန္တိ၊ တာသံ ဂဏနာယ ထုလ္လစ္စယေ အာပဇ္ဇတိ. တာ ဟိ တေန ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓေန အာမဋ္ဌာ ဟောန္တိ၊ သမ္ဗဟုလာ ပန ဣတ္ထိယော ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓေဟိ ရဇ္ဇုဝတ္ထာဒီဟိ ပရိက္ခိပိတွာ ဂဏှန္တော သဗ္ဗာသံယေဝ အန္တောပရိက္ခေပဂတာနံ ဂဏနာယ ထုလ္လစ္စယေ အာပဇ္ဇတိ. မဟာပစ္စရိယံ အဖုဋ္ဌာသု ဒုက္ကဋံ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ယသ္မာ ပါဠိယံ ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓပ္ပဋိဗဒ္ဓေန အာမသနံ နာမ နတ္ထိ၊ တသ္မာ သဗ္ဗမ္ပိ ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓပ္ပဋိဗဒ္ဓံ ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓေနေဝ သင်္ဂဟေတွာ မဟာအဋ္ဌကထာယဉ္စ ကုရုန္ဒိယဉ္စ ဝုတ္တော ပုရိမနယောယေဝေတ္ထ ယုတ္တတရော ဒိဿတိ.

ယော ဟိ ဟတ္ထေန ဟတ္ထံ ဂဟေတွာ ပဋိပါဋိယာ ဌိတာသု ဣတ္ထီသု သမသာရာဂေါ ဧကံ ဟတ္ထေ ဂဏှာတိ၊ သော ဂဟိတိတ္ထိယာ ဝသေန ဧကံ သံဃာဒိသေသံ အာပဇ္ဇတိ၊ ဣတရာသံ ဂဏနာယ ပုရိမနယေနေဝ ထုလ္လစ္စယေ. သစေ သော တံ ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓေ ဝတ္ထေ ဝါ ပုပ္ဖေ ဝါ ဂဏှာတိ၊ သဗ္ဗာသံ ဂဏနာယ ထုလ္လစ္စယေ အာပဇ္ဇတိ. ယထေဝ ဟိ ရဇ္ဇုဝတ္ထာဒီဟိ ပရိက္ခိပန္တေန သဗ္ဗာပိ ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓေန အာမဋ္ဌာ ဟောန္တိ၊ တထာ ဣဓာပိ သဗ္ဗာပိ ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓေန အာမဋ္ဌာ ဟောန္တိ. သစေ ပန တာ ဣတ္ထိယော အညမညံ ဝတ္ထကောဋိယံ ဂဟေတွာ ဌိတာ ဟောန္တိ၊ တတြ စေသော ပုရိမနယေနေဝ ပဌမံ ဣတ္ထိံ ဟတ္ထေ ဂဏှာတိ ဂဟိတာယ ဝသေန သံဃာဒိသေသံ အာပဇ္ဇတိ၊ ဣတရာသံ ဂဏနာယ ဒုက္ကဋာနိ. သဗ္ဗာသဉှိ တာသံ တေန ပုရိမနယေနေဝ ကာယပဋိဗဒ္ဓေန ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓံ အာမဋ္ဌံ ဟောတိ. သစေ ပန သောပိ တံ ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓေယေဝ ဂဏှာတိ တဿာ ဝသေန ထုလ္လစ္စယံ အာပဇ္ဇတိ၊ ဣတရာသံ ဂဏနာယ အနန္တရနယေနေဝ ဒုက္ကဋာနိ.

ယော ပန ဃနဝတ္ထနိဝတ္ထံ ဣတ္ထိံ ကာယသံသဂ္ဂရာဂေန ဝတ္ထေ ဃဋ္ဋေတိ၊ ထုလ္လစ္စယံ. ဝိရဠဝတ္ထနိဝတ္ထံ ဃဋ္ဋေတိ၊ တတြ စေ ဝတ္ထန္တရေဟိ ဣတ္ထိယာ ဝါ နိက္ခန္တလောမာနိ ဘိက္ခုံ ဘိက္ခုနော ဝါ ပဝိဋ္ဌလောမာနိ ဣတ္ထိံ ဖုသန္တိ၊ ဥဘိန္နံ လောမာနိယေဝ ဝါ လောမာနိ ဖုသန္တိ၊ သံဃာဒိသေသော. ဥပါဒိန္နကေန ဟိ ကမ္မဇရူပေန ဥပါဒိန္နကံ ဝါ အနုပါဒိန္နကံ ဝါ အနုပါဒိန္နကေနပိ ကေနစိ ကေသာဒိနာ ဥပါဒိန္နကံ ဝါ အနုပါဒိန္နကံ ဝါ ဖုသန္တောပိ သံဃာဒိသေသံ အာပဇ္ဇတိယေဝ.

တတ္ထ ကုရုန္ဒိယံ ‘‘လောမာနိ ဂဏေတွာ သံဃာဒိသေသော’’တိ ဝုတ္တံ. မဟာအဋ္ဌကထာယံ ပန ‘‘လောမာနိ ဂဏေတွာ အာပတ္တိယာ န ကာရေတဗ္ဗော၊ ဧကမေဝ သံဃာဒိသေသံ အာပဇ္ဇတိ. သံဃိကမဉ္စေ ပန အပစ္စတ္ထရိတွာ နိပန္နော လောမာနိ ဂဏေတွာ ကာရေတဗ္ဗော’’တိ ဝုတ္တံ၊ တဒေဝ ယုတ္တံ. ဣတ္ထိဝသေန ဟိ အယံ အာပတ္တိ၊ န ကောဋ္ဌာသဝသေနာတိ.

ဧတ္ထာဟ ‘‘ယော ပန ‘ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓံ ဂဏှိဿာမီ’တိ ကာယံ ဂဏှာတိ၊ ‘ကာယံ ဂဏှိဿာမီ’တိ ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓံ ဂဏှာတိ၊ သော ကိံ အာပဇ္ဇတီ’’တိ. မဟာသုမတ္ထေရော တာဝ ‘‘ယထာဝတ္ထုကမေဝါ’’တိ ဝဒတိ. အယံ ကိရဿ လဒ္ဓိ –

‘‘ဝတ္ထု သညာ စ ရာဂေါ စ၊ ဖဿပ္ပဋိဝိဇာနနာ၊

ယထာနိဒ္ဒိဋ္ဌနိဒ္ဒေသေ၊ ဂရုကံ တေန ကာရယေ’’တိ.

ဧတ္ထ ‘‘ဝတ္ထူ’’တိ ဣတ္ထီ. ‘‘သညာ’’တိ ဣတ္ထိသညာ. ‘‘ရာဂေါ’’တိ ကာယသံသဂ္ဂရာဂေါ. ‘‘ဖဿပ္ပဋိဝိဇာနနာ’’တိ ကာယသံသဂ္ဂဖဿဇာနနာ. တသ္မာ ယော ဣတ္ထိယာ ဣတ္ထိသညီ ကာယသံသဂ္ဂရာဂေန ‘‘ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓံ ဂဟေဿာမီ’’တိ ပဝတ္တောပိ ကာယံ ဖုသတိ၊ ဂရုကံ သံဃာဒိသေသံယေဝ အာပဇ္ဇတိ. ဣတရောပိ ထုလ္လစ္စယန္တိ မဟာပဒုမတ္ထေရော ပနာဟ –

‘‘သညာယ ဝိရာဂိတမှိ၊ ဂဟဏေ စ ဝိရာဂိတေ၊

ယထာနိဒ္ဒိဋ္ဌနိဒ္ဒေသေ၊ ဂရုကံ တတ္ထ န ဒိဿတီ’’တိ.

အဿာပါယံ လဒ္ဓိ ဣတ္ထိယာ ဣတ္ထိသညိနော ဟိ သံဃာဒိသေသော ဝုတ္တော. ဣမိနာ စ ဣတ္ထိသညာ ဝိရာဂိတာ ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓေ ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓသညာ ဥပ္ပါဒိတာ၊ တံ ဂဏှန္တဿ ပန ထုလ္လစ္စယံ ဝုတ္တံ. ဣမိနာ စ ဂဟဏမ္ပိ ဝိရာဂိတံ တံ အဂ္ဂဟေတွာ ဣတ္ထီ ဂဟိတာ၊ တသ္မာ ဧတ္ထ ဣတ္ထိသညာယ အဘာဝတော သံဃာဒိသေသော န ဒိဿတိ၊ ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓဿ အဂ္ဂဟိတတ္တာ ထုလ္လစ္စယံ န ဒိဿတိ၊ ကာယသံသဂ္ဂရာဂေန ဖုဋ္ဌတ္တာ ပန ဒုက္ကဋံ. ကာယသံသဂ္ဂရာဂေန ဟိ ဣမံ နာမ ဝတ္ထုံ ဖုသတော အနာပတ္တီတိ နတ္ထိ၊ တသ္မာ ဒုက္ကဋမေဝါတိ.

ဣဒဉ္စ ပန ဝတွာ ဣဒံ စတုက္ကမာဟ. ‘‘သာရတ္တံ ဂဏှိဿာမီ’တိ သာရတ္တံ ဂဏှိ သံဃာဒိသေသော၊ ‘ဝိရတ္တံ ဂဏှိဿာမီ’တိ ဝိရတ္တံ ဂဏှိ ဒုက္ကဋံ၊ ‘သာရတ္တံ ဂဏှိဿာမီ’တိ ဝိရတ္တံ ဂဏှိ ဒုက္ကဋံ၊ ‘ဝိရတ္တံ ဂဏှိဿာမီ’တိ သာရတ္တံ ဂဏှိ ဒုက္ကဋမေဝါ’’တိ. ကိဉ္စာပိ ဧဝမာဟ? အထ ခေါ မဟာသုမတ္ထေရဝါဒေါယေဝေတ္ထ ‘‘ဣတ္ထိ စ ဟောတိ ဣတ္ထိသညီ သာရတ္တော စ ဘိက္ခု စ နံ ဣတ္ထိယာ ကာယေန ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓံ အာမသတိ ပရာမသတိ။ပေ။ ဂဏှာတိ ဆုပတိ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိ ဣမာယ ပါဠိယာ ‘‘ယော ဟိ ဧကတော ဌိတာ သမ္ဗဟုလာ ဣတ္ထိယော ဗာဟာဟိ ပရိက္ခိပိတွာ ဂဏှာတိ၊ သော ယတ္တကာ ဣတ္ထိယော ဖုဋ္ဌာ တာသံ ဂဏနာယ သံဃာဒိသေသေ အာပဇ္ဇတိ၊ မဇ္ဈဂတာနံ ဂဏနာယ ထုလ္လစ္စယေ’’တိအာဒီဟိ အဋ္ဌကထာဝိနိစ္ဆယေဟိ စ သမေတိ. ယဒိ ဟိ သညာဒိဝိရာဂေန ဝိရာဂိတံ နာမ ဘဝေယျ ‘‘ပဏ္ဍကော စ ဟောတိ ဣတ္ထိသညီ’’တိအာဒီသု ဝိယ ‘‘ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓဉ္စ ဟောတိ ကာယသညီ စာ’’တိအာဒိနာပိ နယေန ပါဠိယံ ဝိသေသံ ဝဒေယျ. ယသ္မာ ပန သော န ဝုတ္တော၊ တသ္မာ ဣတ္ထိယာ ဣတ္ထိသညာယ သတိ ဣတ္ထိံ အာမသန္တဿ သံဃာဒိသေသော၊ ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓံ အာမသန္တဿ ထုလ္လစ္စယန္တိ ယထာဝတ္ထုကမေဝ ယုဇ္ဇတိ.

မဟာပစ္စရိယမ္ပိ စေတံ ဝုတ္တံ – ‘‘နီလံ ပါရုပိတွာ သယိတာယ ကာဠိတ္ထိယာ ကာယံ ဃဋ္ဋေဿာမီ’တိ ကာယံ ဃဋ္ဋေတိ၊ သံဃာဒိသေသော၊ ‘ကာယံ ဃဋ္ဋေဿာမီ’တိ နီလံ ဃဋ္ဋေတိ၊ ထုလ္လစ္စယံ၊ ‘နီလံ ဃဋ္ဋေဿာမီ’တိ ကာယံ ဃဋ္ဋေတိ၊ သံဃာဒိသေသော၊ ‘နီလံ ဃဋ္ဋေဿာမီ’တိ နီလံ ဃဋ္ဋေတိ၊ ထုလ္လစ္စယ’’န္တိ. ယောပါယံ ‘‘ဣတ္ထီ စ ပဏ္ဍကော စာ’’တိအာဒိနာ နယေန ဝတ္ထုမိဿကနယော ဝုတ္တော၊ တသ္မိမ္ပိ ဝတ္ထု သညာဝိမတိဝသေန ဝုတ္တာ အာပတ္တိယော ပါဠိယံ အသမ္မုယှန္တေန ဝေဒိတဗ္ဗာ.

ကာယေနကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓဝါရေ ပန ဣတ္ထိယာ ဣတ္ထိသညိဿ ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓံ ဂဏှတော ထုလ္လစ္စယံ၊ သေသေ သဗ္ဗတ္ထ ဒုက္ကဋံ. ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓေနကာယဝါရေပိ ဧသေဝ နယော. ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓေနကအာယပ္ပဋိဗဒ္ဓဝါရေ စ နိဿဂ္ဂိယေနကာယဝါရာဒီသု စဿ သဗ္ဗတ္ထ ဒုက္ကဋမေဝ.

‘‘ဣတ္ထီ စ ဟောတိ ဣတ္ထိသညီ သာရတ္တော စ ဣတ္ထီ စ နံ ဘိက္ခုဿ ကာယေန ကာယ’’န္တိအာဒိဝါရော ပန ဘိက္ခုမှိ မာတုဂါမဿ ရာဂဝသေန ဝုတ္တော. တတ္ထ ဣတ္ထီ စ နံ ဘိက္ခုဿ ကာယေန ကာယန္တိ ဘိက္ခုမှိ သာရတ္တာ ဣတ္ထီ တဿ နိသိန္နောကာသံ ဝါ နိပန္နောကာသံ ဝါ ဂန္တွာ အတ္တနော ကာယေန တံ ဘိက္ခုဿ ကာယံ အာမသတိ။ပေ။ ဆုပတိ. သေဝနာဓိပ္ပါယော ကာယေန ဝါယမတိ၊ ဖဿံ ပဋိဝိဇာနာတီတိ ဧဝံ တာယ အာမဋ္ဌော ဝါ ဆုပိတော ဝါ သေဝနာဓိပ္ပါယော ဟုတွာ သစေ ဖဿပ္ပဋိဝိဇာနနတ္ထံ ဤသကမ္ပိ ကာယံ စာလေတိ ဖန္ဒေတိ၊ သံဃာဒိသေသံ အာပဇ္ဇတိ.

ဒွေ ဣတ္ထိယောတိ ဧတ္ထ ဒွေ သံဃာဒိသေသေ အာပဇ္ဇတိ၊ ဣတ္ထိယာ စ ပဏ္ဍကေ စ သံဃာဒိသေသေန သဟ ဒုက္ကဋံ. ဧတေန ဥပါယေန ယာဝ ‘‘နိဿဂ္ဂိယေန နိဿဂ္ဂိယံ အာမသတိ၊ သေဝနာဓိပ္ပါယော ကာယေန ဝါယမတိ န စ ဖဿံ ပဋိဝိဇာနာတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာ’’တိ တာဝ ပုရိမနယေနေဝ အာပတ္တိဘေဒေါ ဝေဒိတဗ္ဗော.

ဧတ္ထ စ ကာယေန ဝါယမတိ န စ ဖဿံ ပဋိဝိဇာနာတီတိ အတ္တနာ နိဿဋ္ဌံ ပုပ္ဖံ ဝါ ဖလံ ဝါ ဣတ္ထိံ အတ္တနော နိဿဂ္ဂိယေန ပုပ္ဖေန ဝါ ဖလေန ဝါ ပဟရန္တိံ ဒိသွာ ကာယေန ဝိကာရံ ကရောတိ၊ အင်္ဂုလိံ ဝါ စာလေတိ၊ ဘမုကံ ဝါ ဥက္ခိပတိ၊ အက္ခိံ ဝါ နိခဏတိ၊ အညံ ဝါ ဧဝရူပံ ဝိကာရံ ကရောတိ၊ အယံ ဝုစ္စတိ ‘‘ကာယေန ဝါယမတိ န စ ဖဿံ ပဋိဝိဇာနာတီ’’တိ. အယမ္ပိ ကာယေန ဝါယမိတတ္တာ ဒုက္ကဋံ အာပဇ္ဇတိ၊ ဒွီသု ဣတ္ထီသု ဒွေ၊ ဣတ္ထီပဏ္ဍကေသုပိ ဒွေ ဧဝ ဒုက္ကဋေ အာပဇ္ဇတိ.

၂၇၉. ဧဝံ ဝတ္ထုဝသေန ဝိတ္ထာရတော အာပတ္တိဘေဒံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ လက္ခဏဝသေန သင်္ခေပတော အာပတ္တိဘေဒဉ္စ အနာပတ္တိဘေဒဉ္စ ဒဿေန္တော ‘‘သေဝနာဓိပ္ပါယော’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ပုရိမနယေ ဣတ္ထိယာ ဖုဋ္ဌော သမာနော သေဝနာဓိပ္ပါယော ကာယေန ဝါယမတိ၊ ဖဿံ ပဋိဝိဇာနာတီတိ တိဝင်္ဂသမ္ပတ္တိယာ သံဃာဒိသေသော. ဒုတိယေ နယေ နိဿဂ္ဂိယေန နိဿဂ္ဂိယာမသနေ ဝိယ ဝါယမိတွာ အဆုပနေ ဝိယ စ ဖဿဿ အပ္ပဋိဝိဇာနနတော ဒုဝင်္ဂသမ္ပတ္တိယာ ဒုက္ကဋံ. တတိယေ ကာယေန အဝါယမတော အနာပတ္တိ. ယော ဟိ သေဝနာဓိပ္ပါယောပိ နိစ္စလေန ကာယေန ကေဝလံ ဖဿံ ပဋိဝိဇာနာတိ သာဒိယတိ အနုဘောတိ၊ တဿ စိတ္တုပ္ပါဒမတ္တေ အာပတ္တိယာ အဘာဝတော အနာပတ္တိ. စတုတ္ထေ ပန နိဿဂ္ဂိယေန နိဿဂ္ဂိယာမသနေ ဝိယ ဖဿပ္ပဋိဝိဇာနနာပိ နတ္ထိ၊ ကေဝလံ စိတ္တုပ္ပါဒမတ္တမေဝ၊ တသ္မာ အနာပတ္တိ. မောက္ခာဓိပ္ပါယဿ သဗ္ဗာကာရေသု အနာပတ္တိယေဝ.

ဧတ္ထ ပန ယော ဣတ္ထိယာ ဂဟိတော တံ အတ္တနော သရီရာ မောစေတုကာမော ပဋိပ္ပဏာမေတိ ဝါ ပဟရတိ ဝါ အယံ ကာယေန ဝါယမတိ ဖဿံ ပဋိဝိဇာနာတိ. ယော အာဂစ္ဆန္တိံ ဒိသွာ တတော မုဉ္စိတုကာမော ဥတ္တာသေတွာ ပလာပေတိ၊ အယံ ကာယေန ဝါယမတိ န စ ဖဿံ ပဋိဝိဇာနာတိ. ယော တာဒိသံ ဒီဃဇာတိံ ကာယေ အာရူဠှံ ဒိသွာ ‘‘သဏိကံ ဂစ္ဆတု ဃဋ္ဋိယမာနာ အနတ္ထာယ သံဝတ္တေယျာ’’တိ န ဃဋ္ဋေတိ၊ ဣတ္ထိမေဝ ဝါ အင်္ဂံ ဖုသမာနံ ဉတွာ ‘‘ဧသာ ‘အနတ္ထိကော အယံ မယာ’တိ သယမေဝ ပက္ကမိဿတီ’’တိ အဇာနန္တော ဝိယ နိစ္စလော ဟောတိ၊ ဗလဝိတ္ထိယာ ဝါ ဂါဠှံ အာလိင်္ဂိတွာ ဂဟိတော ဒဟရဘိက္ခု ပလာယိတုကာမောပိ သုဋ္ဌု ဂဟိတတ္တာ နိစ္စလော ဟောတိ၊ အယံ န စ ကာယေန ဝါယမတိ၊ ဖဿံ ပဋိဝိဇာနာတိ. ယော ပန အာဂစ္ဆန္တိံ ဒိသွာ ‘‘အာဂစ္ဆတု တာဝ တတော နံ ပဟရိတွာ ဝါ ပဏာမေတွာ ဝါ ပက္ကမိဿာမီ’’တိ နိစ္စလော ဟောတိ၊ အယံ မောက္ခာဓိပ္ပါယော န စ ကာယေန ဝါယမတိ၊ န စ ဖဿံ ပဋိဝိဇာနာတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗော.

၂၈၀. အသဉ္စိစ္စာတိ ဣမိနာ ဥပါယေန ဣမံ ဖုသိဿာမီတိ အစေတေတွာ၊ ဧဝဉှိ အစေတေတွာ ပတ္တပ္ပဋိဂ္ဂဟဏာဒီသု မာတုဂါမဿ အင်္ဂေ ဖုဋ္ဌေပိ အနာပတ္တိ.

အသတိယာတိ အညဝိဟိတော ဟောတိ မာတုဂါမံ ဖုသာမီတိ သတိ နတ္ထိ၊ ဧဝံ အသတိယာ ဟတ္ထပါဒပသာရဏာဒိကာလေ ဖုသန္တဿ အနာပတ္တိ.

အဇာနန္တဿာတိ ဒါရကဝေသေန ဌိတံ ဒါရိကံ ‘‘ဣတ္ထီ’’တိ အဇာနန္တော ကေနစိဒေဝ ကရဏီယေန ဖုသတိ၊ ဧဝံ ‘‘ဣတ္ထီ’’တိ အဇာနန္တဿ ဖုသတော အနာပတ္တိ.

အသာဒိယန္တဿာတိ ကာယသံသဂ္ဂံ အသာဒိယန္တဿ၊ တဿ ဗာဟာပရမ္ပရာယ နီတဘိက္ခုဿ ဝိယ အနာပတ္တိ. ဥမ္မတ္တကာဒယော ဝုတ္တနယာဧဝ. ဣဓ ပန ဥဒါယိတ္ထေရော အာဒိကမ္မိကော၊ တဿ အနာပတ္တိ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

ပဒဘာဇနီယဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

သမုဋ္ဌာနာဒီသု ဣဒံ သိက္ခာပဒံ ပဌမပါရာဇိကသမုဋ္ဌာနံ ကာယစိတ္တတော သမုဋ္ဌာတိ၊ ကိရိယံ၊ သညာဝိမောက္ခံ၊ သစိတ္တကံ၊ လောကဝဇ္ဇံ၊ ကာယကမ္မံ၊ အကုသလစိတ္တံ၊ ဒွိဝေဒနံ၊ သုခမဇ္ဈတ္တဒွယေနာတိ.

၂၈၁. ဝိနီတဝတ္ထူသု – မာတုယာ မာတုပေမေနာတိ မာတုပေမေန မာတုယာ ကာယံ အာမသိ. ဧသ နယော ဓီတုဘဂိနိဝတ္ထူသု. တတ္ထ ယသ္မာ မာတာ ဝါ ဟောတု ဓီတာ ဝါ ဣတ္ထီ နာမ သဗ္ဗာပိ ဗြဟ္မစရိယဿ ပါရိပန္ထိကာဝ. တသ္မာ ‘‘အယံ မေ မာတာ အယံ ဓီတာ အယံ မေ ဘဂိနီ’’တိ ဂေဟဿိတပေမေန အာမသတောပိ ဒုက္ကဋမေဝ ဝုတ္တံ.

ဣမံ ပန ဘဂဝတော အာဏံ အနုဿရန္တေန သစေပိ နဒီသောတေန ဝုယှမာနံ မာတရံ ပဿတိ နေဝ ဟတ္ထေန ပရာမသိတဗ္ဗာ. ပဏ္ဍိတေန ပန ဘိက္ခုနာ နာဝါ ဝါ ဖလကံ ဝါ ကဒလိက္ခန္ဓော ဝါ ဒါရုက္ခန္ဓော ဝါ ဥပသံဟရိတဗ္ဗော. တသ္မိံ အသတိ ကာသာဝမ္ပိ ဥပသံဟရိတွာ ပုရတော ဌပေတဗ္ဗံ၊ ‘‘ဧတ္ထ ဂဏှာဟီ’’တိ ပန န ဝတ္တဗ္ဗာ. ဂဟိတေ ပရိက္ခာရံ ကဍ္ဎာမီတိ ကဍ္ဎန္တေန ဂန္တဗ္ဗံ. သစေ ဘာယတိ ပုရတော ပုရတော ဂန္တွာ ‘‘မာ ဘာယီ’’တိ သမဿာသေတဗ္ဗာ. သစေ ဘာယမာနာ ပုတ္တဿ သဟသာ ခန္ဓေ ဝါ အဘိရုဟတိ၊ ဟတ္ထေ ဝါ ဂဏှာတိ၊ န ‘‘အပေဟိ မဟလ္လိကေ’’တိ နိဒ္ဓုနိတဗ္ဗာ၊ ထလံ ပါပေတဗ္ဗာ. ကဒ္ဒမေ လဂ္ဂါယပိ ကူပေ ပတိတာယပိ ဧသေဝ နယော.

တတြပိ ဟိ ယောတ္တံ ဝါ ဝတ္ထံ ဝါ ပက္ခိပိတွာ ဟတ္ထေန ဂဟိတဘာဝံ ဉတွာ ဥဒ္ဓရိတဗ္ဗာ၊ နတွေဝ အာမသိတဗ္ဗာ. န ကေဝလဉ္စ မာတုဂါမဿ သရီရမေဝ အနာမာသံ၊ နိဝါသနပါဝုရဏမ္ပိ အာဘရဏဘဏ္ဍမ္ပိ တိဏဏ္ဍုပကံ ဝါ တာဠပဏ္ဏမုဒ္ဒိကံ ဝါ ဥပါဒါယ အနာမာသမေဝ၊ တဉ္စ ခေါ နိဝါသနပါရုပနံ ပိဠန္ဓနတ္ထာယ ဌပိတမေဝ. သစေ ပန နိဝါသနံ ဝါ ပါရုပနံ ဝါ ပရိဝတ္တေတွာ စီဝရတ္ထာယ ပါဒမူလေ ဌပေတိ ဝဋ္ဋတိ. အာဘရဏဘဏ္ဍေသု ပန သီသပသာဓနကဒန္တသူစိအာဒိကပ္ပိယဘဏ္ဍံ ‘‘ဣမံ ဘန္တေ တုမှာကံ ဂဏှထာ’’တိ ဒိယျမာနံ သိပါဋိကာသူစိအာဒိဥပကရဏတ္ထာယ ဂဟေတဗ္ဗံ. သုဝဏ္ဏရဇတမုတ္တာဒိမယံ ပန အနာမာသမေဝ ဒီယျမာနမ္ပိ န ဂဟေတဗ္ဗံ. န ကေဝလဉ္စ ဧတာသံ သရီရူပဂမေဝ အနာမာသံ၊ ဣတ္ထိသဏ္ဌာနေန ကတံ ကဋ္ဌရူပမ္ပိ ဒန္တရူပမ္ပိ အယရူပမ္ပိ လောဟရူပမ္ပိ တိပုရူပမ္ပိ ပေါတ္ထကရူပမ္ပိ သဗ္ဗရတနရူပမ္ပိ အန္တမသော ပိဋ္ဌမယရူပမ္ပိ အနာမာသမေဝ. ပရိဘောဂတ္ထာယ ပန ‘‘ဣဒံ တုမှာကံ ဟောတူ’’တိ လဘိတွာ ဌပေတွာ သဗ္ဗရတနမယံ အဝသေသံ ဘိန္ဒိတွာ ဥပကရဏာရဟံ ဥပကရဏေ ပရိဘောဂါရဟံ ပရိဘောဂေ ဥပနေတုံ ဝဋ္ဋတိ.

ယထာ စ ဣတ္ထိရူပကံ၊ ဧဝံ သတ္တဝိဓမ္ပိ ဓညံ အနာမာသံ. တသ္မာ ခေတ္တမဇ္ဈေန ဂစ္ဆတာ တတ္ထဇာတကမ္ပိ ဓညဖလံ န အာမသန္တေန ဂန္တဗ္ဗံ. သစေ ဃရဒွါရေ ဝါ အန္တရာမဂ္ဂေ ဝါ ဓညံ ပသာရိတံ ဟောတိ ပဿေန စ မဂ္ဂေါ အတ္ထိ န မဒ္ဒန္တေန ဂန္တဗ္ဗံ. ဂမနမဂ္ဂေ အသတိ မဂ္ဂံ အဓိဋ္ဌာယ ဂန္တဗ္ဗံ. အန္တရဃရေ ဓညဿ ဥပရိ အာသနံ ပညာပေတွာ ဒေန္တိ နိသီဒိတုံ ဝဋ္ဋတိ. ကေစိ အာသနသာလာယံ ဓညံ အာကိရန္တိ၊ သစေ သက္ကာ ဟောတိ ဟရာပေတုံ ဟရာပေတဗ္ဗံ၊ နော စေ ဧကမန္တံ ဓညံ အမဒ္ဒန္တေန ပီဌကံ ပညပေတွာ နိသီဒိတဗ္ဗံ. သစေ ဩကာသော န ဟောတိ၊ မနုဿာ ဓညမဇ္ဈေယေဝ အာသနံ ပညပေတွာ ဒေန္တိ၊ နိသီဒိတဗ္ဗံ. တတ္ထဇာတကာနိ မုဂ္ဂမာသာဒီနိ အပရဏ္ဏာနိပိ တာလပနသာဒီနိ ဝါ ဖလာနိ ကီဠန္တေန န အာမသိတဗ္ဗာနိ. မနုဿေဟိ ရာသိကတေသုပိ ဧသေဝ နယော. အရညေ ပန ရုက္ခတော ပတိတာနိ ဖလာနိ ‘‘အနုပသမ္ပန္နာနံ ဒဿာမီ’’တိ ဂဏှိတုံ ဝဋ္ဋတိ.

မုတ္တာ၊ မဏိ၊ ဝေဠုရိယော၊ သင်္ခေါ၊ သိလာ၊ ပဝါဠံ၊ ရဇတံ၊ ဇာတရူပံ၊ လောဟိတင်္ကော၊ မသာရဂလ္လန္တိ ဣမေသု ဒသသု ရတနေသု မုတ္တာ အဓောတာ အနိဝိဒ္ဓါ ယထာဇာတာဝ အာမသိတုံ ဝဋ္ဋတိ. သေသာ အနာမာသာတိ ဝဒန္တိ. မဟာပစ္စရိယံ ပန ‘‘မုတ္တာ ဓောတာပိ အဓောတာပိ အနာမာသာ ဘဏ္ဍမူလတ္ထာယ စ သမ္ပဋိစ္ဆိတုံ န ဝဋ္ဋတိ၊ ကုဋ္ဌရောဂဿ ဘေသဇ္ဇတ္ထာယ ပန ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝုတ္တံ. အန္တမသော ဇာတိဖလိကံ ဥပါဒါယ သဗ္ဗောပိ နီလပီတာဒိဝဏ္ဏဘေဒေါ မဏိ ဓောတဝိဒ္ဓဝဋ္ဋိတော အနာမာသော၊ ယထာဇာတော ပန အာကရမုတ္တော ပတ္တာဒိဘဏ္ဍမူလတ္ထံ သမ္ပဋိစ္ဆိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဝုတ္တော. သောပိ မဟာပစ္စရိယံ ပဋိက္ခိတ္တော၊ ပစိတွာ ကတော ကာစမဏိယေဝေကော ဝဋ္ဋတီတိ ဝုတ္တော. ဝေဠုရိယေပိ မဏိသဒိသောဝ ဝိနိစ္ဆယော.

သင်္ခေါ ဓမနသင်္ခေါ စ ဓောတဝိဒ္ဓေါ စ ရတနမိဿော အနာမာသော. ပါနီယသင်္ခေါ ဓောတောပိ အဓောတောပိ အာမာသောဝ သေသဉ္စ အဉ္ဇနာဒိဘေသဇ္ဇတ္ထာယပိ ဘဏ္ဍမူလတ္ထာယပိ သမ္ပဋိစ္ဆိတုံ ဝဋ္ဋတိ. သိလာ ဓောတဝိဒ္ဓါ ရတနသံယုတ္တာ မုဂ္ဂဝဏ္ဏာဝ အနာမာသာ. သေသာ သတ္ထကနိသာနာဒိအတ္ထာယ ဂဏှိတုံ ဝဋ္ဋတိ. ဧတ္ထ စ ရတနသံယုတ္တာတိ သုဝဏ္ဏေန သဒ္ဓိံ ယောဇေတွာ ပစိတွာ ကတာတိ ဝဒန္တိ. ပဝါဠံ ဓောတဝိဒ္ဓံ အနာမာသံ. သေသံ အာမာသံ ဘဏ္ဍမူလတ္ထဉ္စ သမ္ပဋိစ္ဆိတုံ ဝဋ္ဋတိ. မဟာပစ္စရိယံ ပန ‘‘ဓောတမ္ပိ အဓောတမ္ပိ သဗ္ဗံ အနာမာသံ၊ န စ သမ္ပဋိစ္ဆိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝုတ္တံ.

ရဇတံ ဇာတရူပဉ္စ ကတဘဏ္ဍမ္ပိ အကတဘဏ္ဍမ္ပိ သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ ဗီဇတော ပဋ္ဌာယ အနာမာသဉ္စ အသမ္ပဋိစ္ဆိယဉ္စ၊ ဥတ္တရရာဇပုတ္တော ကိရ သုဝဏ္ဏစေတိယံ ကာရေတွာ မဟာပဒုမတ္ထေရဿ ပေသေသိ. ထေရော ‘‘န ကပ္ပတီ’’တိ ပဋိက္ခိပိ. စေတိယဃရေ သုဝဏ္ဏပဒုမသုဝဏ္ဏဗုဗ္ဗုဠကာဒီနိ ဟောန္တိ၊ ဧတာနိပိ အနာမာသာနိ. စေတိယဃရဂေါပကာ ပန ရူပိယဆဍ္ဍကဋ္ဌာနေ ဌိတာ၊ တသ္မာ တေသံ ကေဠာပယိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဝုတ္တံ. ကုရုန္ဒိယံ ပန တံ ပဋိက္ခိတ္တံ. သုဝဏ္ဏစေတိယေ ကစဝရမေဝ ဟရိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဧတ္တကမေဝ အနုညာတံ. အာရကူဋလောဟမ္ပိ ဇာတရူပဂတိကမေဝ အနာမာသန္တိ သဗ္ဗအဋ္ဌကထာသု ဝုတ္တံ. သေနာသနပရိဘောဂေါ ပန သဗ္ဗကပ္ပိယော၊ တသ္မာ ဇာတရူပရဇတမယာ သဗ္ဗေပိ သေနာသနပရိက္ခာရာ အာမာသာ. ဘိက္ခူနံ ဓမ္မဝိနယဝဏ္ဏနဋ္ဌာနေ ရတနမဏ္ဍပေ ကရောန္တိ ဖလိကတ္ထမ္ဘေ ရတနဒါမပတိမဏ္ဍိတေ၊ တတ္ထ သဗ္ဗူပကရဏာနိ ဘိက္ခူနံ ပဋိဇဂ္ဂိတုံ ဝဋ္ဋတိ.

လောဟိတင်္ကမသာရဂလ္လာ ဓောတဝိဒ္ဓါ အနာမာသာ၊ ဣတရေ အာမာသာ၊ ဘဏ္ဍမူလတ္ထာယ ဝဋ္ဋန္တီတိ ဝုတ္တာ. မဟာပစ္စရိယံ ပန ‘‘ဓောတာပိ အဓောတာပိ သဗ္ဗသော အနာမာသာ န စ သမ္ပဋိစ္ဆိတုံ ဝဋ္ဋန္တီ’’တိ ဝုတ္တံ.

သဗ္ဗံ အာဝုဓဘဏ္ဍံ အနာမာသံ၊ ဘဏ္ဍမူလတ္ထာယ ဒီယျမာနမ္ပိ န သမ္ပဋိစ္ဆိတဗ္ဗံ. သတ္ထဝဏိဇ္ဇာ နာမ န ဝဋ္ဋတိ. သုဒ္ဓဓနုဒဏ္ဍောပိ ဓနုဇိယာပိ ပတောဒေါပိ အင်္ကုသောပိ အန္တမသော ဝါသိဖရသုအာဒီနိပိ အာဝုဓသင်္ခေပေန ကတာနိ အနာမာသာနိ. သစေ ကေနစိ ဝိဟာရေ သတ္တိ ဝါ တောမရော ဝါ ဌပိတော ဟောတိ၊ ဝိဟာရံ ဇဂ္ဂန္တေန ‘‘ဟရန္တူ’’တိ သာမိကာနံ ပေသေတဗ္ဗံ. သစေ န ဟရန္တိ၊ တံ အစာလေန္တေန ဝိဟာရော ပဋိဇဂ္ဂိတဗ္ဗော. ယုဒ္ဓဘူမိယံ ပတိတံ အသိံ ဝါ သတ္တိံ ဝါ တောမရံ ဝါ ဒိသွာ ပါသာဏေန ဝါ ကေနစိ ဝါ အသိံ ဘိန္ဒိတွာ သတ္ထကတ္ထာယ ဂဟေတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ ဣတရာနိပိ ဝိယောဇေတွာ ကိဉ္စိ သတ္ထကတ္ထာယ ဂဟေတုံ ဝဋ္ဋတိ ကိဉ္စိ ကတ္တရဒဏ္ဍာဒိအတ္ထာယ. ‘‘ဣဒံ ဂဏှထာ’’တိ ဒီယျမာနံ ပန ‘‘ဝိနာသေတွာ ကပ္ပိယဘဏ္ဍံ ကရိဿာမီ’’တိ သဗ္ဗမ္ပိ သမ္ပဋိစ္ဆိတုံ ဝဋ္ဋတိ.

မစ္ဆဇာလပက္ခိဇာလာဒီနိပိ ဖလကဇာလိကာဒီနိ သရပရိတ္တာနာနီပိ သဗ္ဗာနိ အနာမာသာနိ. ပရိဘောဂတ္ထာယ လဗ္ဘမာနေသု ပန ဇာလံ တာဝ ‘‘အာသနဿ ဝါ စေတိယဿ ဝါ ဥပရိ ဗန္ဓိဿာမိ၊ ဆတ္တံ ဝါ ဝေဌေဿာမီ’’တိ ဂဟေတုံ ဝဋ္ဋတိ. သရပရိတ္တာနံ သဗ္ဗမ္ပိ ဘဏ္ဍမူလတ္ထာယ သမ္ပဋိစ္ဆိတုံ ဝဋ္ဋတိ. ပရူပရောဓနိဝါရဏဉှိ ဧတံ န ဥပရောဓကရန္တိ ဖလကံ ဒန္တကဋ္ဌဘာဇနံ ကရိဿာမီတိ ဂဟေတုံ ဝဋ္ဋတိ.

စမ္မဝိနဒ္ဓါနိ ဝီဏာဘေရိအာဒီနိ အနာမာသာနိ. ကုရုန္ဒိယံ ပန ‘‘ဘေရိသင်္ဃာဋောပိ ဝီဏာသင်္ဃာဋောပိ တုစ္ဆပေါက္ခရမ္ပိ မုခဝဋ္ဋိယံ အာရောပိတစမ္မမ္ပိ ဝီဏာဒဏ္ဍကောပိ သဗ္ဗံ အနာမာသ’’န္တိ ဝုတ္တံ. ဩနဟိတုံ ဝါ ဩနဟာပေတုံ ဝါ ဝါဒေတုံ ဝါ ဝါဒါပေတုံ ဝါ န လဗ္ဘတိယေဝ. စေတိယင်္ဂဏေ ပူဇံ ကတွာ မနုဿေဟိ ဆဍ္ဍိတံ ဒိသွာပိ အစာလေတွာဝ အန္တရန္တရေ သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗံ၊ ကစဝရဆဍ္ဍနကာလေ ပန ကစဝရနိယာမေနေဝ ဟရိတွာ ဧကမန္တံ နိက္ခိပိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ မဟာပစ္စရိယံ ဝုတ္တံ. ဘဏ္ဍမူလတ္ထာယ သမ္ပဋိစ္ဆိတုမ္ပိ ဝဋ္ဋတိ. ပရိဘောဂတ္ထာယ လဗ္ဘမာနေသု ပန ဝီဏာဒေါဏိကဉ္စ ဘေရိပေါက္ခရဉ္စ ဒန္တကဋ္ဌဘာဇနံ ကရိဿာမ စမ္မံ သတ္ထကကောသကန္တိ ဧဝံ တဿ တဿ ပရိက္ခာရဿ ဥပကရဏတ္ထာယ ဂဟေတွာ တထာ တထာ ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ.

ပုရာဏဒုတိယိကာဝတ္ထု ဥတ္တာနမေဝ. ယက္ခိဝတ္ထုသ္မိံ သစေပိ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တိဒေဝိယာ ကာယသံသဂ္ဂံ သမာပဇ္ဇတိ ထုလ္လစ္စယမေဝ. ပဏ္ဍကဝတ္ထု စ သုတ္တိတ္ထိဝတ္ထု စ ပါကဋမေဝ. မတိတ္ထိဝတ္ထုသ္မိံ ပါရာဇိကပ္ပဟောနကကာလေ ထုလ္လစ္စယံ၊ တတော ပရံ ဒုက္ကဋံ. တိရစ္ဆာနဂတဝတ္ထုသ္မိံ နာဂမာဏဝိကာယပိ သုပဏ္ဏမာဏဝိကာယပိ ကိန္နရိယာပိ ဂါဝိယာပိ ဒုက္ကဋမေဝ. ဒါရုဓီတလိကာဝတ္ထုသ္မိံ န ကေဝလံ ဒါရုနာ ဧဝ၊ အန္တမသော စိတ္တကမ္မလိခိတေပိ ဣတ္ထိရူပေ ဒုက္ကဋမေဝ.

၂၈၂. သမ္ပီဠနဝတ္ထု ဥတ္တာနတ္ထမေဝ. သင်္ကမဝတ္ထုသ္မိံ ဧကပဒိကသင်္ကမော ဝါ ဟောတု သကဋမဂ္ဂသင်္ကမော ဝါ၊ စာလေဿာမီတိ ပယောဂေ ကတမတ္တေဝ စာလေတု ဝါ မာ ဝါ၊ ဒုက္ကဋံ. မဂ္ဂဝတ္ထု ပါကဋမေဝ. ရုက္ခဝတ္ထုသ္မိံ ရုက္ခော မဟန္တော ဝါ ဟောတု မဟာဇမ္ဗုပ္ပမာဏော ခုဒ္ဒကော ဝါ၊ တံ စာလေတုံ သက္ကောတု ဝါ မာ ဝါ၊ ပယောဂမတ္တေန ဒုက္ကဋံ. နာဝါဝတ္ထုသ္မိမ္ပိ ဧသေဝ နယော. ရဇ္ဇဝတ္ထုသ္မိံ ယံ ရဇ္ဇုံ အာဝိဉ္ဆန္တော ဌာနာ စာလေတုံ သက္ကောတိ၊ တတ္ထ ထုလ္လစ္စယံ. ယာ မဟာရဇ္ဇု ဟောတိ၊ ဤသကမ္ပိ ဌာနာ န စလတိ၊ တတ္ထ ဒုက္ကဋံ. ဒဏ္ဍေပိ ဧသေဝ နယော. ဘူမိယံ ပတိတမဟာရုက္ခောပိ ဟိ ဒဏ္ဍဂ္ဂဟဏေနေဝ ဣဓ ဂဟိတော. ပတ္တဝတ္ထု ပါကဋမေဝ. ဝန္ဒနဝတ္ထုသ္မိံ ဣတ္ထီ ပါဒေ သမ္ဗာဟိတွာ ဝန္ဒိတုကာမာ ဝါရေတဗ္ဗာ ပါဒါ ဝါ ပဋိစ္ဆာဒေတဗ္ဗာ၊ နိစ္စလေန ဝါ ဘဝိတဗ္ဗံ. နိစ္စလဿ ဟိ စိတ္တေန သာဒိယတောပိ အနာပတ္တိ. အဝသာနေ ဂဟဏဝတ္ထုပါကဋမေဝါတိ.

ကာယသံသဂ္ဂသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.