၅. စိတ္တာဂါရဝဂ္ဂေါ
၁. ပဌမသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၉၇၈. စိတ္တာဂါရဝဂ္ဂဿ ပဌမသိက္ခာပဒေ – ရာဇာဂါရန္တိ ရညော ကီဠနဃရံ. စိတ္တာဂါရန္တိ ကီဠနစိတ္တသာလံ. အာရာမန္တိ ကီဠနဥပဝနံ. ဥယျာနန္တိ ကီဠနုယျာနံ. ပေါက္ခရဏီန္တိ ကီဠနပေါက္ခရဏိံ. တသ္မာယေဝ ပဒဘာဇနေ ‘‘ယတ္ထ ကတ္ထစိ ရညော ကီဠိတု’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ဒဿနာယ ဂစ္ဆတိ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ ဧတ္ထ ပဒဝါရဂဏနာယ ဒုက္ကဋံ. ယတ္ထ ဌိတာ ပဿတီတိ ဧတ္ထ ပန သစေ ဧကသ္မိံယေဝ ဌာနေ ဌိတာ ပဒံ အနုဒ္ဓရမာနာ ပဉ္စပိ ပဿတိ၊ ဧကမေဝ ပါစိတ္တိယံ. တံ တံ ဒိသာဘာဂံ ဩလောကေတွာ ပဿန္တိယာ ပန ပါဋေက္ကာ အာပတ္တိယော. ဘိက္ခုဿ ပန သဗ္ဗတ္ထ ဒုက္ကဋံ.
၉၈၁. အာရာမေ ဌိတာတိ အဇ္ဈာရာမေ ရာဇာဂါရာဒီနိ ကရောန္တိ၊ တာနိ ပဿန္တိယာ အနာပတ္တိ. ဂစ္ဆန္တီ ဝါ အာဂစ္ဆန္တီ ဝါတိ ပိဏ္ဍပါတာဒီနံ အတ္ထာယ ဂစ္ဆန္တိယာ မဂ္ဂေါ ဟောတိ၊ တာနိ ပဿတိ၊ အနာပတ္တိ. သတိ ကရဏီယေ ဂန္တွာတိ ရညော သန္တိကံ ကေနစိ ကရဏီယေန ဂန္တွာ ပဿတိ၊ အနာပတ္တိ. အာပဒါသူတိ ကေနစိ ဥပဒ္ဒုတာ ပဝိသိတွာ ပဿတိ၊ အနာပတ္တိ. သေသံ ဥတ္တာနမေဝ.
ဧဠကလောမသမုဋ္ဌာနံ – ကိရိယံ၊ နောသညာဝိမောက္ခံ၊ အစိတ္တကံ၊ လောကဝဇ္ဇံ၊ ကာယကမ္မံ၊ အကုသလစိတ္တံ၊ တိဝေဒနန္တိ.
ပဌမသိက္ခာပဒံ.
၂. ဒုတိယသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၉၈၂. ဒုတိယေ – အဘိနိသီဒနာဘိနိပဇ္ဇနေသု ပယောဂဂဏနာယ အာပတ္တိယော ဝေဒိတဗ္ဗာ. သေသံ ဥတ္တာနမေဝ.
ဧဠကလောမသမုဋ္ဌာနံ – ကိရိယံ၊ နောသညာဝိမောက္ခံ၊ အစိတ္တကံ၊ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇံ၊ ကာယကမ္မံ၊ တိစိတ္တံ၊ တိဝေဒနန္တိ.
ဒုတိယသိက္ခာပဒံ.
၃. တတိယသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၉၈၈. တတိယေ – ဥဇ္ဇဝုဇ္ဇဝေတိ ယတ္တကံ ဟတ္ထေန အဉ္ဆိတံ ဟောတိ၊ တသ္မိံ တက္ကမှိ ဝေဌိတေ ဧကာ အာပတ္တိ. ကန္တနတော ပန ပုဗ္ဗေ ကပ္ပါသဝိစိနနံ အာဒိံ ကတွာ သဗ္ဗပယောဂေသု ဟတ္ထဝါရဂဏနာယ ဒုက္ကဋံ.
၉၈၉. ကန္တိတသုတ္တန္တိ ဒသိကသုတ္တာဒိံ သင်္ဃာဋေတွာ ကန္တတိ၊ ဒုက္ကန္တိတံ ဝါ ပဋိကန္တတိ. သေသံ ဥတ္တာနမေဝ. ဧဠကလောမသမုဋ္ဌာနံ – ကိရိယံ၊ နောသညာဝိမောက္ခံ၊ အစိတ္တကံ၊ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇံ၊ ကာယကမ္မံ၊ တိစိတ္တံ၊ တိဝေဒနန္တိ.
တတိယသိက္ခာပဒံ.
၄. စတုတ္ထသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၉၉၂. စတုတ္ထေ – ယာဂုံ ဝါတိအာဒီသု တဏ္ဍုလကောဋ္ဋနံ အာဒိံ ကတွာ သဗ္ဗေသု ပုဗ္ဗပယောဂေသု ပယောဂဂဏနာယ ဒုက္ကဋံ. ယာဂုဘတ္တေသု ဘာဇနဂဏနာယ၊ ခါဒနီယာဒီသု ရူပဂဏနာယ ပါစိတ္တိယာနိ.
၉၉၃. ယာဂုပါနေတိ မနုဿေဟိ သံဃဿတ္ထာယ ကရိယမာနေ ယာဂုပါနေ ဝါ သံဃဘတ္တေ ဝါ တေသံ သဟာယိကဘာဝေန ယံကိဉ္စိ ပစန္တိယာ အနာပတ္တိ. စေတိယပူဇာယ သဟာယိကာ ဟုတွာ ဂန္ဓာဒီနိ ပူဇေတိ၊ ဝဋ္ဋတိ. အတ္တနော ဝေယျာဝစ္စကရဿာတိ သစေပိ မာတာပိတရော အာဂစ္ဆန္တိ၊ ယံကိဉ္စိ ဗီဇနိံ ဝါ သမ္မုဉ္ဇနိဒဏ္ဍကံ ဝါ ကာရာပေတွာ ဝေယျာဝစ္စကရဋ္ဌာနေ ဌပေတွာဝ ယံကိဉ္စိ ပစိတုံ ဝဋ္ဋတိ. သေသံ ဥတ္တာနမေဝ. သမုဋ္ဌာနာဒီနိ တတိယသဒိသာနေဝါတိ.
စတုတ္ထသိက္ခာပဒံ.
၅. ပဉ္စမသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၉၉၆. ပဉ္စမေ – အသတိ အန္တရာယေတိ ဒသဝိဓေ အန္တရာယေ အသတိ. ဓုရံ နိက္ခိပိတွာ ပစ္ဆာ ဝိနိစ္ဆိနန္တီ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတွာဝ ဝိနိစ္ဆိနာတိ.
၉၉၈. ပရိယေသိတွာ န လဘတီတိ သဟာယိကာ ဘိက္ခုနိယော န လဘတိ. သေသံ ဥတ္တာနမေဝ. ဓုရနိက္ခေပသမုဋ္ဌာနံ – အကိရိယံ၊ သညာဝိမောက္ခံ၊ သစိတ္တကံ၊ လောကဝဇ္ဇံ၊ ကာယကမ္မံ၊ ဝစီကမ္မံ၊ အကုသလစိတ္တံ ဒုက္ခဝေဒနန္တိ.
ပဉ္စမသိက္ခာပဒံ.
၆. ဆဋ္ဌသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၉၉၉. ဆဋ္ဌေ – သဗ္ဗံ နဂ္ဂဝဂ္ဂေ အာဂါရိကသိက္ခာပဒေ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ. အယံ ပန ဝိသေသော၊ တံ ဆသမုဋ္ဌာနံ. ဣဒံ ‘‘သဟတ္ထာ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ ဧဠကလောမသမုဋ္ဌာနံ၊ ကိရိယံ၊ နောသညာဝိမောက္ခံ၊ အစိတ္တကံ၊ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇံ၊ ကာယကမ္မံ၊ တိစိတ္တံ၊ တိဝေဒနန္တိ.
ဆဋ္ဌသိက္ခာပဒံ.
၇. သတ္တမသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၁၀၀၇. သတ္တမေ – ပုန ပရိယာယေနာတိ ပုနဝါရေ. အာပဒါသူတိ မဟဂ္ဃစီဝရံ သရီရတော မောစေတွာ သုပဋိသာမိတမ္ပိ စောရာ ဟရန္တိ၊ ဧဝရူပါသု အာပဒါသု အနိဿဇ္ဇိတွာ နိဝါသေန္တိယာ အနာပတ္တိ. သေသံ ဥတ္တာနမေဝါတိ.
ကထိနသမုဋ္ဌာနံ – ကာယဝါစတော ကာယဝါစာစိတ္တတော စ သမုဋ္ဌာတိ၊ ကိရိယာကိရိယံ၊ နောသညာဝိမောက္ခံ၊ အစိတ္တကံ၊ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇံ ကာယကမ္မံ၊ ဝစီကမ္မံ၊ တိစိတ္တံ၊ တိဝေဒနန္တိ.
သတ္တမသိက္ခာပဒံ.
၈. အဋ္ဌမသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၁၀၀၈. အဋ္ဌမေ – အနိဿဇ္ဇိတွာတိ ရက္ခဏတ္ထာယ အဒတွာ၊ ‘‘ဣမံ ဇဂ္ဂေယျာသီ’’တိ ဧဝံ အနာပုစ္ဆိတွာတိ အတ္ထော.
၁၀၁၂. ပရိယေသိတွာ န လဘတီတိ ပဋိဇဂ္ဂိကံ န လဘတိ. ဂိလာနာယာတိ ဝစီဘေဒံ ကာတုံ အသမတ္ထာယ. အာပဒါသူတိ ရဋ္ဌေ ဘိဇ္ဇန္တေ အာဝါသေ ဆဍ္ဍေတွာ ဂစ္ဆန္တိ၊ ဧဝရူပါသု အာပဒါသု အနာပတ္တိ. သေသံ ဥတ္တာနမေဝ. သမုဋ္ဌာနာဒီနိ အနန္တရသိက္ခာပဒသဒိသာနေဝါတိ.
အဋ္ဌမသိက္ခာပဒံ.
၉. နဝမသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၁၀၁၅-၆. နဝမေ – ဗာဟိရကံ အနတ္ထသံဟိတန္တိ ဟတ္ထိအဿရထဓနုထရုသိပ္ပအာထဗ္ဗဏခီလနဝသီကရဏသောသာပနမန္တာဂဒပ္ပယောဂါဒိဘေဒံ ပရူပဃာတကရံ. ပရိတ္တန္တိ ယက္ခပရိတ္တနာဂမဏ္ဍလာဒိဘေဒံ သဗ္ဗမ္ပိ ဝဋ္ဋတိ. သေသံ ဥတ္တာနမေဝ.
ပဒသောဓမ္မသမုဋ္ဌာနံ – ဝါစတော ဝါစာစိတ္တတော စ သမုဋ္ဌာတိ၊ ကိရိယံ၊ နောသညာဝိမောက္ခံ၊ အစိတ္တကံ၊ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇံ၊ ဝစီကမ္မံ၊ တိစိတ္တံ၊ တိဝေဒနန္တိ.
နဝမသိက္ခာပဒံ.
၁၀. ဒသမသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၁၀၁၈. ဒသမေ ဝါစေယျာတိ ပဒံ ဝိသေသော၊ သေသံ နဝမေ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ သဒ္ဓိံ သမုဋ္ဌာနာဒီဟီတိ.
ဒသမသိက္ခာပဒံ.
စိတ္တာဂါရဝဂ္ဂေါ ပဉ္စမော.