၆. သမ္မသသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၆၆. ဆဋ္ဌေ အာမန္တေသီတိ ကသ္မာ အာမန္တေသိ? ယသ္မာဿ သုခုမာ တိလက္ခဏာဟတာ ဓမ္မဒေသနာ ဥပဋ္ဌာသိ. တသ္မိံ ကိရ ဇနပဒေ မနုဿာ သဟေတုကာ ပညဝန္တော. သိနိဒ္ဓါနိ ကိရေတ္ထ ဘောဇနာနိ၊ တာနိသေဝတော ဇနဿ ပညာ ဝဍ္ဎတိ၊ တေ ဂမ္ဘီရံ တိလက္ခဏာဟတံ ဓမ္မကထံ ပဋိဝိဇ္ဈိတုံ သမတ္ထာ ဟောန္တိ. တေနေဝ ဘဂဝါ ဒီဃမဇ္ဈိမေသု မဟာသတိပဋ္ဌာနာနိ (ဒီ. နိ. ၂.၃၇၂ အာဒယော) မဟာနိဒါနံ (ဒီ. နိ. ၂.၉၅ အာဒယော)၊ အာနေဉ္ဇသပ္ပါယံ (မ. နိ. ၃.၆၆ အာဒယော)၊ သံယုတ္တကေ စူဠနိဒါနာဒိသုတ္တန္တိ ဧဝမာဒီနိ အညာနိ ဂမ္ဘီရာနိ သုတ္တာနိ တတ္ထေဝ ကထေသိ. သမ္မသထ နောတိ သမ္မသထ နု. အန္တရံ သမ္မသန္တိ အဗ္ဘန္တရံ ပစ္စယသမ္မသနံ. န သော ဘိက္ခု ဘဂဝတော စိတ္တံ အာရာဓေသီတိ ပစ္စယာကာရဝသေန ဗျာကာရာပေတုကာမဿ ဘဂဝတော တထာ အဗျာကရိတွာ ဒွတ္တိံသာကာရဝသေန ဗျာကရောန္တော အဇ္ဈာသယံ ဂဟေတုံ နာသက္ခိ.

ဧတဒဝေါစာတိ ဒေသနာ ယထာနုသန္ဓိံ န ဂတာ၊ ဒေသနာယ ယထာနုသန္ဓိဂမနတ္ထံ ဧတဒဝေါစ. တေနဟာနန္ဒ၊ သုဏာထာတိ ဣဒံ တေပိဋကေ ဗုဒ္ဓဝစနေ အသမ္ဘိန္နပဒံ. အညတ္ထ ဟိ ဧဝံ ဝုတ္တံ နာမ နတ္ထိ. ဥပဓိနိဒါနန္တိ ခန္ဓုပဓိနိဒါနံ. ခန္ဓပဉ္စကဉှေတ္ထ ဥပဓီတိ အဓိပ္ပေတံ. ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ဇာယတိ. နိဝိသတီတိ ပုနပ္ပုနံ ပဝတ္တိဝသေန ပတိဋ္ဌဟတိ.

ယံ ခေါ လောကေ ပိယရူပံ သာတရူပန္တိ ယံ လောကသ္မိံ ပိယသဘာဝဉ္စေဝ မဓုရသဘာဝဉ္စ. စက္ခုံ လောကေတိအာဒီသု လောကသ္မိဉှိ စက္ခာဒီသု မမတ္တေန အဘိနိဝိဋ္ဌာ သတ္တာ သမ္ပတ္တိယံ ပတိဋ္ဌိတာ အတ္တနော စက္ခုံ အာဒါသာဒီသု နိမိတ္တဂ္ဂဟဏာနုသာရေန ဝိပ္ပသန္နပဉ္စပသာဒံ သုဝဏ္ဏဝိမာနေ ဥဂ္ဃါဋိတမဏိသီဟပဉ္ဇရံ ဝိယ မညန္တိ၊ သောတံ ရဇတပနာဠိကံ ဝိယ ပါမင်္ဂသုတ္တံ ဝိယ စ မညန္တိ၊ တုင်္ဂနာသာတိ လဒ္ဓဝေါဟာရံ ဃာနံ ဝဋ္ဋေတွာ ဌပိတဟရိတာလဝဋ္ဋိံ ဝိယ မညန္တိ၊ ဇိဝှံ ရတ္တကမ္ဗလပဋလံ ဝိယ မုဒုသိနိဒ္ဓမဓုရရသဒံ မညန္တိ၊ ကာယံ သာလလဋ္ဌိံ ဝိယ သုဝဏ္ဏတောရဏံ ဝိယ စ မညန္တိ၊ မနံ အညေသံ မနေန အသဒိသံ ဥဠာရံ မညန္တိ.

နိစ္စတော အဒ္ဒက္ခုန္တိ နိစ္စန္တိ အဒ္ဒသံသု. သေသပဒေသုပိ ဧသေဝ နယော. န ပရိမုစ္စိံသု ဒုက္ခသ္မာတိ သကလသ္မာပိ ဝဋ္ဋဒုက္ခာ န ပရိမုစ္စိံသု. ဒက္ခိဿန္တီတိ ပဿိဿန္တိ. အာပါနီယကံသောတိ သရကဿ နာမံ. ယသ္မာ ပနေတ္ထ အာပံ ပိဝန္တိ၊ တသ္မာ ‘‘အာပါနီယော’’တိ ဝုစ္စတိ. အာပါနီယော စ သော ကံသော စာတိ အာပါနီယကံသော. သုရာမဏ္ဍသရကဿေတံ နာမံ. ‘‘ဝဏ္ဏသမ္ပန္နော’’တိအာဒိဝစနတော ပန ကံသေ ဌိတပါနမေဝ ဧဝံ ဝုတ္တံ. ဃမ္မာဘိတတ္တောတိ ဃမ္မေန အဘိတတ္တော. ဃမ္မပရေတောတိ ဃမ္မေန ဖုဋ္ဌော၊ အနုဂတောတိ အတ္ထော. ပိဝတော ဟိ ခေါ တံ ဆာဒေဿတီတိ ပိဝန္တဿ တံ ပါနီယံ ဝဏ္ဏာဒိသမ္ပတ္တိယာ ရုစ္စိဿတိ၊ သကလသရီရံ ဝါ ဖရိတွာ တုဋ္ဌိံ ဥပ္ပါဒယမာနံ ဌဿတိ. အပ္ပဋိသင်္ခါတိ အပစ္စဝေက္ခိတွာ.

ဧဝမေဝ ခေါတိ ဧတ္ထ ဣဒံ ဩပမ္မသံသန္ဒနံ – အာပါနီယကံသော ဝိယ ဟိ လောကေ ပိယရူပံ သာတရူပံ အာရမ္မဏံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဃမ္မာဘိတတ္တပုရိသော ဝိယ ဝဋ္ဋနိဿိတော ပုထုဇ္ဇနော၊ အာပါနီယကံသေန နိမန္တနပုရိသော ဝိယ လောကေ ပိယရူပေန သာတရူပေန အာရမ္မဏေန နိမန္တကဇနော၊ အာပါနီယကံသေ သမ္ပတ္တိဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ အာရောစေန္တော အာပါနကမနုဿော ဝိယ အာစရိယုပဇ္ဈာယာဒိကော ကလျာဏမိတ္တော. ယထေဝ ဟိ တဿ ပုရိသဿ အပလောကိတမနုဿော အာပါနီယကံသေ ဂုဏဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ အာရောစေတိ၊ ဧဝမေဝ အာစရိယော ဝါ ဥပဇ္ဈာယော ဝါ ဘိက္ခုနော ပဉ္စသု ကာမဂုဏေသု အဿာဒဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ကထေတိ.

တတ္ထ ယထာ အာပါနီယကံသမှိ ဂုဏေ စ အာဒီနဝေ စ အာရောစိတေ သော ပုရိသော ပိယဝဏ္ဏာဒိသမ္ပဒါယမေဝ သဉ္ဇာတဝေဂေါ ‘‘သစေ မရဏံ ဘဝိဿတိ၊ ပစ္ဆာ ဇာနိဿာမီ’’တိ သဟသာ အပ္ပဋိသင်္ခါယ တံ ပိဝိတွာ မရဏံ ဝါ မရဏမတ္တံ ဝါ ဒုက္ခံ နိဂစ္ဆတိ၊ ဧဝမေဝ၊ ဘိက္ခု၊ ‘‘ပဉ္စသု ကာမဂုဏေသု ဒဿနာဒိဝသေန ဥပ္ပန္နသောမနဿမတ္တမေဝ အဿာဒေါ၊ အာဒီနဝေါ ပန ဒိဋ္ဌဓမ္မိကသမ္ပရာယိကော ဗဟု နာနပ္ပကာရော၊ အပ္ပဿာဒါ ကာမာ ဗဟုဒုက္ခာ ဗဟုပါယာသာ’’တိ ဧဝံ အာစရိယုပဇ္ဈာယေဟိ အာနိသံသဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ ကထေတွာ – ‘‘သမဏပဋိပဒံ ပဋိပဇ္ဇ၊ ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရော ဘဝ ဘောဇနေ မတ္တညူ ဇာဂရိယံ အနုယုတ္တော’’တိ ဧဝံ ဩဝဒိတောပိ အဿာဒဗဒ္ဓစိတ္တတာယ ‘‘သစေ ဝုတ္တပ္ပကာရော အာဒီနဝေါ ဘဝိဿတိ၊ ပစ္ဆာ ဇာနိဿာမီ’’တိ အာစရိယုပဇ္ဈာယေ အပသာဒေတွာ ဥဒ္ဒေသပရိပုစ္ဆာဒီနိ စေဝ ဝတ္တပဋိပတ္တိဉ္စ ပဟာယ လောကာမိသကထံ ကထေန္တော ကာမေ ပရိဘုဉ္ဇိတုကာမတာယ သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တတိ. တတော ဒုစ္စရိတာနိ ပူရေန္တော သန္ဓိစ္ဆေဒနာဒိကာလေ ‘‘စောရော အယ’’န္တိ ဂဟေတွာ ရညော ဒဿိတော ဣဓေဝ ဟတ္ထပါဒါဒိဆေဒနံ ပတွာ သမ္ပရာယေ စတူသု အပါယေသု မဟာဒုက္ခံ အနုဘောတိ.

ပါနီယေန ဝါ ဝိနေတုန္တိ သီတေန ဝါရိနာ ဟရိတုံ. ဒဓိမဏ္ဍကေနာတိ ဒဓိမဏ္ဍနမတ္တေန. ဘဋ္ဌလောဏိကာယာတိ သလောဏေန သတ္တုပါနီယေန. လောဏသောဝီရကေနာတိ သဗ္ဗဓညဖလကဠီရာဒီနိ ပက္ခိပိတွာ လောဏသောဝီရကံ နာမ ကရောန္တိ၊ တေန.

ဩပမ္မသံသန္ဒနံ ပနေတ္ထ – ဃမ္မာဘိတတ္တပုရိသော ဝိယ ဝဋ္ဋသန္နိဿိတကာလေ ယောဂါဝစရော ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ တဿ ပုရိသဿ ပဋိသင်္ခါ အာပါနီယကံသံ ပဟာယ ပါနီယာဒီဟိ ပိပါသဿ ဝိနောဒနံ ဝိယ ဘိက္ခုနော အာစရိယုပဇ္ဈာယာနံ ဩဝါဒေ ဌတွာ ဆဒွါရာဒီနိ ပရိဂ္ဂဟေတွာ အနုက္ကမေန ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေန္တဿ အရဟတ္တဖလာဓိဂမော၊ ပါနီယာဒီနိ စတ္တာရိ ပါနာနိ ဝိယ ဟိ စတ္တာရော မဂ္ဂါ၊ တေသု အညတရံ ပိဝိတွာ သုရာပိပါသိတံ ဝိနောဒေတွာ သုခိနော ယေန ကာမံ ဂမနံ ဝိယ ခီဏာသဝဿ စတုမဂ္ဂပါနံ ပိဝိတွာ တဏှံ ဝိနောဒေတွာ အဂတပုဗ္ဗံ နိဗ္ဗာနဒိသံ ဂမနကာလော ဝေဒိတဗ္ဗော. ဆဋ္ဌံ.