၁. အာဟာရသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၁. အာဟာရဝဂ္ဂဿ ပဌမေ အာဟာရာတိ ပစ္စယာ. ပစ္စယာ ဟိ အာဟရန္တိ အတ္တနော ဖလံ၊ တသ္မာ အာဟာရာတိ ဝုစ္စန္တိ. ဘူတာနံ ဝါ သတ္တာနန္တိအာဒီသု ဘူတာတိ ဇာတာ နိဗ္ဗတ္တာ. သမ္ဘဝေသိနောတိ ယေ သမ္ဘဝံ ဇာတိံ နိဗ္ဗတ္တိံ ဧသန္တိ ဂဝေသန္တိ. တတ္ထ စတူသု ယောနီသု အဏ္ဍဇဇလာဗုဇာ သတ္တာ ယာဝ အဏ္ဍကောသံ ဝတ္ထိကောသဉ္စ န ဘိန္ဒန္တိ၊ တာဝ သမ္ဘဝေသိနော နာမ၊ အဏ္ဍကောသံ ဝတ္ထိကောသဉ္စ ဘိန္ဒိတွာ ဗဟိ နိက္ခန္တာ ဘူတာ နာမ. သံသေဒဇာ ဩပပါတိကာ စ ပဌမစိတ္တက္ခဏေ သမ္ဘဝေသိနော နာမ၊ ဒုတိယစိတ္တက္ခဏတော ပဘုတိ ဘူတာ နာမ. ယေန ဝါ ဣရိယာပထေန ဇာယန္တိ၊ ယာဝ တတော အညံ န ပါပုဏန္တိ၊ တာဝ သမ္ဘဝေသိနော နာမ၊ တတော ပရံ ဘူတာ နာမ. အထ ဝါ ဘူတာတိ ဇာတာ အဘိနိဗ္ဗတ္တာ၊ ယေ ဘူတာ အဘိနိဗ္ဗတ္တာယေဝ၊ န ပုန ဘဝိဿန္တီတိ သင်္ခံ ဂစ္ဆန္တိ၊ တေသံ ခီဏာသဝါနံ ဧတံ အဓိဝစနံ. သမ္ဘဝမေသန္တီတိ သမ္ဘဝေသိနော. အပ္ပဟီနဘဝသံယောဇနတ္တာ အာယတိမ္ပိ သမ္ဘဝံ ဧသန္တာနံ သေက္ခပုထုဇ္ဇနာနမေတံ အဓိဝစနံ. ဧဝံ သဗ္ဗထာပိ ဣမေဟိ ဒွီဟိ ပဒေဟိ သဗ္ဗသတ္တေ ပရိယာဒိယတိ. ဝါသဒ္ဒေါ စေတ္ထ သမ္ပိဏ္ဍနတ္ထော၊ တသ္မာ ဘူတာနဉ္စ သမ္ဘဝေသီနဉ္စာတိ အယမတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော.

ဌိတိယာတိ ဌိတတ္ထံ. အနုဂ္ဂဟာယာတိ အနုဂ္ဂဟတ္ထံ. ဝစနဘေဒေါယေဝ စေသ၊ အတ္ထော ပန ဒွိန္နမ္ပိ ပဒါနံ ဧကောယေဝ. အထ ဝါ ဌိတိယာတိ တဿ တဿ သတ္တဿ ဥပ္ပန္နဓမ္မာနံ အနုပ္ပဗန္ဓဝသေန အဝိစ္ဆေဒါယ. အနုဂ္ဂဟာယာတိ အနုပ္ပန္နာနံ ဥပ္ပါဒါယ. ဥဘောပိ စေတာနိ ‘‘ဘူတာနံ ဝါ ဌိတိယာ စေဝ အနုဂ္ဂဟာယ စ၊ သမ္ဘဝေသီနံ ဝါ ဌိတိယာ စေဝ အနုဂ္ဂဟာယ စာ’’တိ ဧဝံ ဥဘယတ္ထ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနီတိ.

ကဗဠီကာရော အာဟာရောတိ ကဗဠံ ကတွာ အဇ္ဈောဟရိတဗ္ဗကော အာဟာရော၊ ဩဒနကုမ္မာသာဒိဝတ္ထုကာယ ဩဇာယေတံ အဓိဝစနံ. ဩဠာရိကော ဝါ သုခုမော ဝါတိ ဝတ္ထုဩဠာရိကတာယ ဩဠာရိကော၊ သုခုမတာယ သုခုမော. သဘာဝေန ပန သုခုမရူပပရိယာပန္နတ္တာ ကဗဠီကာရော အာဟာရော သုခုမောဝ ဟောတိ. သာပိ စဿ ဝတ္ထုတော ဩဠာရိကတာ သုခုမတာ စ ဥပါဒါယုပါဒါယ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ကုမ္ဘီလာနဉှိ အာဟာရံ ဥပါဒါယ မောရာနံ အာဟာရော သုခုမော. ကုမ္ဘီလာ ကိရ ပါသာဏေ ဂိလန္တိ၊ တေ စ နေသံ ကုစ္ဆိပ္ပတ္တာ ဝိလီယန္တိ. မောရာ သပ္ပဝိစ္ဆိကာဒိပါဏေ ခါဒန္တိ. မောရာနံ ပန အာဟာရံ ဥပါဒါယ တရစ္ဆာနံ အာဟာရော သုခုမော. တေ ကိရ တိဝဿဆဍ္ဍိတာနိ ဝိသာဏာနိ စေဝ အဋ္ဌီနိ စ ခါဒန္တိ၊ တာနိ စ နေသံ ခေဠေန တေမိတမတ္တာနေဝ ကန္ဒမူလံ ဝိယ မုဒုကာနိ ဟောန္တိ. တရစ္ဆာနံ အာဟာရံ ဥပါဒါယ ဟတ္ထီနံ အာဟာရော သုခုမော. တေ ဟိ နာနာရုက္ခသာခါဒယော ခါဒန္တိ. ဟတ္ထီနံ အာဟာရတော ဂဝယဂေါကဏ္ဏမိဂါဒီနံ အာဟာရော သုခုမော. တေ ကိရ နိဿာရာနိ နာနာရုက္ခပဏ္ဏာဒီနိ ခါဒန္တိ. တေသမ္ပိ အာဟာရတော ဂုန္နံ အာဟာရော သုခုမော. တေ အလ္လသုက္ခတိဏာနိ ခါဒန္တိ. တေသံ အာဟာရတော သသာနံ အာဟာရော သုခုမော. သသာနံ အာဟာရတော သကုဏာနံ အာဟာရော သုခုမော. သကုဏာနံ အာဟာရတော ပစ္စန္တဝါသီနံ အာဟာရော သုခုမော. ပစ္စန္တဝါသီနံ အာဟာရတော ဂါမဘောဇကာနံ အာဟာရော သုခုမော. ဂါမဘောဇကာနံ အာဟာရတော ရာဇရာဇမဟာမတ္တာနံ အာဟာရော သုခုမော. တေသမ္ပိ အာဟာရတော စက္ကဝတ္တိနော အာဟာရော သုခုမော. စက္ကဝတ္တိနော အာဟာရတော ဘုမ္မာနံ ဒေဝါနံ အာဟာရော သုခုမော. ဘုမ္မာနံ ဒေဝါနံ အာဟာရတော စာတုမဟာရာဇိကာနံ. ဧဝံ ယာဝ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနံ အာဟာရာ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗာ. တေသံ ပနာဟာရော သုခုမောတွေဝ နိဋ္ဌံ ပတ္တော.

ဧတ္ထ စ ဩဠာရိကေ ဝတ္ထုသ္မိံ ဩဇာ ပရိတ္တာ ဟောတိ ဒုဗ္ဗလာ၊ သုခုမေ ဗလဝတီ. တထာ ဟိ ဧကပတ္တပူရမ္ပိ ယာဂုံ ပီတော မုဟုတ္တေနေဝ ဇိဃစ္ဆိတော ဟောတိ ယံကိဉ္စိဒေဝ ခါဒိတုကာမော၊ သပ္ပိံ ပန ပသတမတ္တံ ပိဝိတွာ ဒိဝသံ အဘောတ္တုကာမော ဟောတိ. တတ္ထ ဝတ္ထု ကမ္မဇတေဇသင်္ခါတံ ပရိဿယံ ဝိနောဒေတိ၊ န ပန သက္ကောတိ ပါလေတုံ. ဩဇာ ပန ပါလေတိ၊ န သက္ကောတိ ပရိဿယံ ဝိနောဒေတုံ. ဒွေ ပန ဧကတော ဟုတွာ ပရိဿယဉ္စေဝ ဝိနောဒေန္တိ ပါလေန္တိ စာတိ.

ဖဿော ဒုတိယောတိ စက္ခုသမ္ဖဿာဒိ ဆဗ္ဗိဓောပိ ဖဿော ဧတေသု စတူသု အာဟာရေသု ဒုတိယော အာဟာရောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. ဒေသနာနယော ဧဝ စေသ၊ တသ္မာ ဣမိနာ နာမ ကာရဏေန ဒုတိယော တတိယော စာတိ ဣဒမေတ္ထ န ဂဝေသိတဗ္ဗံ. မနောသဉ္စေတနာတိ စေတနာဝ ဝုစ္စတိ. ဝိညာဏန္တိ စိတ္တံ. ဣတိ ဘဂဝါ ဣမသ္မိံ ဌာနေ ဥပါဒိဏ္ဏကအနုပါဒိဏ္ဏကဝသေန ဧကရာသိံ ကတွာ စတ္တာရော အာဟာရေ ဒဿေသိ. ကဗဠီကာရာဟာရော ဟိ ဥပါဒိဏ္ဏကောပိ အတ္ထိ အနုပါဒိဏ္ဏကောပိ၊ တထာ ဖဿာဒယော. တတ္ထ သပ္ပါဒီဟိ ဂိလိတာနံ မဏ္ဍူကာဒီနံ ဝသေန ဥပါဒိဏ္ဏကကဗဠီကာရာဟာရော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. မဏ္ဍူကာဒယော ဟိ သပ္ပါဒီဟိ ဂိလိတာ အန္တောကုစ္ဆိဂတာပိ ကိဉ္စိ ကာလံ ဇီဝန္တိယေဝ. တေ ယာဝ ဥပါဒိဏ္ဏကပက္ခေ တိဋ္ဌန္တိ၊ တာဝ အာဟာရတ္ထံ န သာဓေန္တိ. ဘိဇ္ဇိတွာ ပန အနုပါဒိဏ္ဏကပက္ခေ ဌိတာ သာဓေန္တိ. တဒါပိ ဥပါဒိဏ္ဏကာဟာရောတိ ဝုစ္စန္တီတိ. ဣဒံ ပန အာစရိယာနံ န ရုစ္စတီတိ အဋ္ဌကထာယမေဝ ပဋိက္ခိပိတွာ ဣဒံ ဝုတ္တံ – ဣမေသံ သတ္တာနံ ခါဒန္တာနမ္ပိ အခါဒန္တာနမ္ပိ ဘုဉ္ဇန္တာနမ္ပိ အဘုဉ္ဇန္တာနမ္ပိ ပဋိသန္ဓိစိတ္တေနေဝ သဟဇာတာ ကမ္မဇာ ဩဇာ နာမ အတ္ထိ၊ သာ ယာဝပိ သတ္တမာ ဒိဝသာ ပါလေတိ၊ အယမေဝ ဥပါဒိဏ္ဏကကဗဠီကာရာဟာရောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. တေဘူမကဝိပါကဝသေန ပန ဥပါဒိဏ္ဏကဖဿာဒယော ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ တေဘူမကကုသလာကုသလကိရိယဝသေန အနုပါဒိဏ္ဏကာ. လောကုတ္တရာ ပန ရုဠှီဝသေန ကထိတာတိ.

ဧတ္ထာဟ – ‘‘ယဒိ ပစ္စယဋ္ဌော အာဟာရဋ္ဌော၊ အထ ကသ္မာ အညေသုပိ သတ္တာနံ ပစ္စယေသု ဝိဇ္ဇမာနေသု ဣမေယေဝ စတ္တာရော ဝုတ္တာ’’တိ? ဝုစ္စတေ – အဇ္ဈတ္တိကသန္တတိယာ ဝိသေသပစ္စယတ္တာ. ဝိသေသပစ္စယော ဟိ ကဗဠီကာရာဟာရဘက္ခာနံ သတ္တာနံ ရူပကာယဿ ကဗဠီကာရော အာဟာရော၊ နာမကာယေ ဝေဒနာယ ဖဿော၊ ဝိညာဏဿ မနောသဉ္စေတနာ၊ နာမရူပဿ ဝိညာဏံ. ယထာဟ – ‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အယံ ကာယော အာဟာရဋ္ဌိတိကော အာဟာရံ ပဋိစ္စ တိဋ္ဌတိ၊ အနာဟာရော နော တိဋ္ဌတိ (သံ. နိ. ၅.၁၈၃)၊ တထာ ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ၊ သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ၊ ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပ’’န္တိ (သံ. နိ. ၂.၁၊ ဝိဘ. ၂၂၅).

ကော ပနေတ္ထ အာဟာရော ကိံ အာဟရတီတိ? ကဗဠီကာရာဟာရော ဩဇဋ္ဌမကရူပါနိ အာဟရတိ ဖဿာဟာရော တိဿော ဝေဒနာ၊ မနောသဉ္စေတနာဟာရော တယော ဘဝေ၊ ဝိညာဏာဟာရော ပဋိသန္ဓိနာမရူပန္တိ.

ကထံ? ကဗဠီကာရာဟာရော တာဝ မုခေ ဌပိတမတ္တေယေဝ အဋ္ဌ ရူပါနိ သမုဋ္ဌာပေတိ၊ ဒန္တဝိစုဏ္ဏိတံ ပန အဇ္ဈောဟရိယမာနံ ဧကေကံ သိတ္ထံ အဋ္ဌဋ္ဌရူပါနိ သမုဋ္ဌာပေတိယေဝ. ဧဝံ ကဗဠီကာရာဟာရော ဩဇဋ္ဌမကရူပါနိ အာဟရတိ. ဖဿာဟာရော ပန သုခဝေဒနီယော ဖဿော ဥပ္ပဇ္ဇမာနောယေဝ သုခံ ဝေဒနံ အာဟရတိ၊ ဒုက္ခဝေဒနီယော ဒုက္ခံ၊ အဒုက္ခမသုခဝေဒနီယော အဒုက္ခမသုခန္တိ ဧဝံ သဗ္ဗထာပိ ဖဿာဟာရော တိဿော ဝေဒနာ အာဟရတိ.

မနောသဉ္စေတနာဟာရော ကာမဘဝူပဂံ ကမ္မံ ကာမဘဝံ အာဟရတိ၊ ရူပါရူပဘဝူပဂါနိ တံ တံ ဘဝံ. ဧဝံ သဗ္ဗထာပိ မနောသဉ္စေတနာဟာရော တယော ဘဝေ အာဟရတိ. ဝိညာဏာဟာရော ပန ယေ စ ပဋိသန္ဓိက္ခဏေ တံသမ္ပယုတ္တကာ တယော ခန္ဓာ၊ ယာနိ စ တိသန္တတိဝသေန တိံသ ရူပါနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ သဟဇာတာဒိပစ္စယနယေန တာနိ အာဟရတီတိ ဝုစ္စတိ. ဧဝံ ဝိညာဏာဟာရော ပဋိသန္ဓိနာမရူပံ အာဟရတီတိ. ဧတ္ထ စ ‘‘မနောသဉ္စေတနာ တယော ဘဝေ အာဟရတီ’’တိ သာသဝကုသလာကုသလစေတနာဝ ဝုတ္တာ. ‘‘ဝိညာဏံ ပဋိသန္ဓိနာမရူပံ အာဟရတီ’’တိ ပဋိသန္ဓိဝိညာဏမေဝ ဝုတ္တံ. အဝိသေသေန ပန တံသမ္ပယုတ္တတံသမုဋ္ဌာနဓမ္မာနံ အာဟရဏတောပေတေ ‘‘အာဟာရာ’’တိ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

ဧတေသု စတူသု အာဟာရေသု ကဗဠီကာရာဟာရော ဥပတ္ထမ္ဘေန္တော အာဟာရကိစ္စံ သာဓေတိ၊ ဖဿော ဖုသန္တောယေဝ မနောသဉ္စေတနာ အာယူဟမာနာဝ၊ ဝိညာဏံ ဝိဇာနန္တမေဝ. ကထံ? ကဗဠီကာရာဟာရော ဟိ ဥပတ္ထမ္ဘေန္တောယေဝ ကာယဋ္ဌပနေန သတ္တာနံ ဌိတိယာ ဟောတိ. ကမ္မဇနိတောပိ ဟိ အယံ ကာယော ကဗဠီကာရာဟာရေန ဥပတ္ထဒ္ဓေါ ဒသပိ ဝဿာနိ ဝဿသတမ္ပိ ယာဝ အာယုပရိမာဏာ တိဋ္ဌတိ. ယထာ ကိံ? ယထာ မာတုယာ ဇနိတောပိ ဒါရကော ဓာတိယာ ထညာဒီနိ ပါယေတွာ ပေါသိယမာနော စိရံ တိဋ္ဌတိ၊ ယထာ စ ဥပတ္ထမ္ဘေန ဥပတ္ထမ္ဘိတံ ဂေဟံ. ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ –

‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဂေဟေ ပပတန္တေ အညေန ဒါရုနာ ဥပတ္ထမ္ဘိတံ သန္တံ ဧဝ တံ ဂေဟံ န ပတတိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အယံ ကာယော အာဟာရဋ္ဌိတိကော အာဟာရံ ပဋိစ္စ တိဋ္ဌတီ’’တိ.

ဧဝံ ကဗဠီကာရော အာဟာရော ဥပတ္ထမ္ဘေန္တော အာဟာရကိစ္စံ သာဓေတိ.

ဧဝံ သာဓေန္တောပိ စ ကဗဠီကာရော အာဟာရော ဒွိန္နံ ရူပသန္တတီနံ ပစ္စယော ဟောတိ အာဟာရသမုဋ္ဌာနဿ စ ဥပါဒိဏ္ဏကဿ စ. ကမ္မဇာနံ အနုပါလကော ဟုတွာ ပစ္စယော ဟောတိ၊ အာဟာရသမုဋ္ဌာနာနံ ဇနကော ဟုတွာတိ. ဖဿော ပန သုခါဒိဝတ္ထုဘူတံ အာရမ္မဏံ ဖုသန္တောယေဝ သုခါဒိဝေဒနာပဝတ္တနေန သတ္တာနံ ဌိတိယာ ဟောတိ. မနောသဉ္စေတနာ ကုသလာကုသလကမ္မဝသေန အာယူဟမာနာယေဝ ဘဝမူလနိပ္ဖါဒနတော သတ္တာနံ ဌိတိယာ ဟောတိ. ဝိညာဏံ ဝိဇာနန္တမေဝ နာမရူပပ္ပဝတ္တနေန သတ္တာနံ ဌိတိယာ ဟောတီတိ.

ဧဝံ ဥပတ္ထမ္ဘနာဒိဝသေန အာဟာရကိစ္စံ သာဓယမာနေသု ပနေတေသု စတ္တာရိ ဘယာနိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ. သေယျထိဒံ – ကဗဠီကာရာဟာရေ နိကန္တိယေဝ ဘယံ၊ ဖဿေ ဥပဂမနမေဝ၊ မနောသဉ္စေတနာယ အာယူဟနမေဝ၊ ဝိညာဏေ အဘိနိပါတောယေဝ ဘယန္တိ. ကိံ ကာရဏာ? ကဗဠီကာရာဟာရေ ဟိ နိကန္တိံ ကတွာ သီတာဒီနံ ပုရက္ခတာ သတ္တာ အာဟာရတ္ထာယ မုဒ္ဒါဂဏနာဒိကမ္မာနိ ကရောန္တာ အနပ္ပကံ ဒုက္ခံ နိဂစ္ဆန္တိ. ဧကစ္စေ စ ဣမသ္မိံ သာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာပိ ဝေဇ္ဇကမ္မာဒိကာယ အနေသနာယ အာဟာရံ ပရိယေသန္တာ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ ဂါရယှာ ဟောန္တိ၊ သမ္ပရာယေပိ၊ ‘‘တဿ သင်္ဃာဋိပိ အာဒိတ္တာ သမ္ပဇ္ဇလိတာ’’တိအာဒိနာ လက္ခဏသံယုတ္တေ (သံ. နိ. ၂.၂၁၈) ဝုတ္တနယေန သမဏပေတာ ဟောန္တိ. ဣမိနာ တာဝ ကာရဏေန ကဗဠီကာရေ အာဟာရေ နိကန္တိ ဧဝ ဘယန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

ဖဿံ ဥပဂစ္ဆန္တာပိ ဖဿဿာဒိနော ပရေသံ ရက္ခိတဂေါပိတေသု ဒါရာဒီသု ဘဏ္ဍေသု အပရဇ္ဈန္တိ၊ တေ သဟ ဘဏ္ဍေန ဘဏ္ဍသာမိကာ ဂဟေတွာ ခဏ္ဍာခဏ္ဍိကံ ဝါ ဆိန္ဒိတွာ သင်္ကာရကူဋေ ဆဍ္ဍေန္တိ၊ ရညော ဝါ နိယျာဒေန္တိ. တတော တေ ရာဇာ ဝိဝိဓာ ကမ္မကာရဏာ ကာရာပေတိ. ကာယဿ စ ဘေဒါ ဒုဂ္ဂတိ တေသံ ပါဋိကင်္ခါ ဟောတိ. ဣတိ ဖဿဿာဒမူလကံ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကမ္ပိ သမ္ပရာယိကမ္ပိ ဘယံ သဗ္ဗမာဂတမေဝ ဟောတိ. ဣမိနာ ကာရဏေန ဖဿာဟာရေ ဥပဂမနမေဝ ဘယန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

ကုသလာကုသလကမ္မာယူဟနေ ပန တမ္မူလကံ တီသု ဘဝေသု ဘယံ သဗ္ဗံ အာဂတမေဝ ဟောတိ. ဣမိနာ ကာရဏေန မနောသဉ္စေတနာဟာရေ အာယူဟနမေဝ ဘယန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

ပဋိသန္ဓိဝိညာဏဉ္စ ယသ္မိံ ယသ္မိံ ဌာနေ အဘိနိပတတိ၊ တသ္မိံ တသ္မိံ ဌာနေ ပဋိသန္ဓိနာမရူပံ ဂဟေတွာဝ နိဗ္ဗတ္တတိ. တသ္မိဉ္စ နိဗ္ဗတ္တေ သဗ္ဗဘယာနိ နိဗ္ဗတ္တာနိယေဝ ဟောန္တိ တမ္မူလကတ္တာတိ ဣမိနာ ကာရဏေန ဝိညာဏာဟာရေ အဘိနိပါတောယေဝ ဘယန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗောတိ.

ကိံနိဒါနာတိအာဒီသု နိဒါနာဒီနိ သဗ္ဗာနေဝ ကာရဏဝေဝစနာနိ. ကာရဏဉှိ ယသ္မာ ဖလံ နိဒေတိ၊ ‘‘ဟန္ဒ နံ ဂဏှထာ’’တိ အပ္ပေတိ ဝိယ၊ တသ္မာ နိဒါနန္တိ ဝုစ္စတိ. ယသ္မာ တံ တတော သမုဒေတိ ဇာယတိ ပဘဝတိ၊ တသ္မာ သမုဒယော ဇာတိ ပဘဝေါတိ ဝုစ္စတိ. အယံ ပနေတ္ထ ပဒတ္ထော – ကိံနိဒါနံ ဧတေသန္တိ ကိံနိဒါနာ. ကော သမုဒယော ဧတေသန္တိ ကိံသမုဒယာ. ကာ ဇာတိ ဧတေသန္တိ ကိံဇာတိကာ. ကော ပဘဝေါ ဧတေသန္တိ ကိံပဘဝါ. ယသ္မာ ပန တေသံ တဏှာ ယထာဝုတ္တေန အတ္ထေန နိဒါနဉ္စေဝ သမုဒယော စ ဇာတိ စ ပဘဝေါ စ၊ တသ္မာ ‘‘တဏှာနိဒါနာ’’တိအာဒိမာဟ. ဧဝံ သဗ္ဗပဒေသု အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော.

ဧတ္ထ စ ဣမေ စတ္တာရော အာဟာရာ တဏှာနိဒါနာတိ ပဋိသန္ဓိံ အာဒိံ ကတွာ အတ္တဘာဝသင်္ခါတာနံ အာဟာရာနံ ပုရိမတဏှာနံ ဝသေန နိဒါနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ကထံ? ပဋိသန္ဓိက္ခဏေ တာဝ ပရိပုဏ္ဏာယတနာနံ သတ္တာနံ သတ္တသန္တတိဝသေန၊ သေသာနံ တတော ဦနဦနသန္တတိဝသေန ဥပ္ပန္နရူပဗ္ဘန္တရံ ဇာတာ ဩဇာ အတ္ထိ၊ အယံ တဏှာနိဒါနော ဥပါဒိဏ္ဏကကဗဠီကာရာဟာရော. ပဋိသန္ဓိစိတ္တသမ္ပယုတ္တာ ပန ဖဿစေတနာ သယဉ္စ စိတ္တံ ဝိညာဏန္တိ ဣမေ တဏှာနိဒါနာ ဥပါဒိဏ္ဏက-ဖဿမနောသဉ္စေတနာ-ဝိညာဏာဟာရာတိ ဧဝံ တာဝ ပုရိမတဏှာနိဒါနာ ပဋိသန္ဓိကာ အာဟာရာ. ယထာ စ ပဋိသန္ဓိကာ၊ ဧဝံ တတော ပရံ ပဌမဘဝင်္ဂစိတ္တက္ခဏာဒိနိဗ္ဗတ္တာပိ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

ယသ္မာ ပန ဘဂဝါ န ကေဝလံ အာဟာရာနမေဝ နိဒါနံ ဇာနာတိ၊ အာဟာရနိဒါနဘူတာယ တဏှာယပိ၊ တဏှာယ နိဒါနာနံ ဝေဒနာဒီနမ္ပိ နိဒါနံ ဇာနာတိယေဝ၊ တသ္မာ တဏှာ စာယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကိံနိဒါနာတိအာဒိနာ နယေန ဝဋ္ဋံ ဒဿေတွာ ဝိဝဋ္ဋံ ဒဿေသိ. ဣမသ္မိဉ္စ ပန ဌာနေ ဘဂဝါ အတီတာဘိမုခံ ဒေသနံ ကတွာ အတီတေန ဝဋ္ဋံ ဒဿေတိ. ကထံ? အာဟာရဝသေန ဟိ အယံ အတ္တဘာဝေါ ဂဟိတော.

တဏှာတိ ဣမဿတ္တဘာဝဿ ဇနကံ ကမ္မံ၊ ဝေဒနာဖဿသဠာယတနနာမရူပဝိညာဏာနိ ယသ္မိံ အတ္တဘာဝေ ဌတွာ ကမ္မံ အာယူဟိတံ၊ တံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တာနိ၊ အဝိဇ္ဇာသင်္ခါရာ တဿတ္တဘာဝဿ ဇနကံ ကမ္မံ. ဣတိ ဒွီသု ဌာနေသု အတ္တဘာဝေါ၊ ဒွီသု တဿ ဇနကံ ကမ္မန္တိ သင်္ခေပေန ကမ္မဉ္စေဝ ကမ္မဝိပါကဉ္စာတိ၊ ဒွေပိ ဓမ္မေ ဒဿေန္တေန အတီတာဘိမုခံ ဒေသနံ ကတွာ အတီတေန ဝဋ္ဋံ ဒဿိတံ.

တတြာယံ ဒေသနာ အနာဂတဿ အဒဿိတတ္တာ အပရိပုဏ္ဏာတိ န ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. နယတော ပန ပရိပုဏ္ဏာတွေဝ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ယထာ ဟိ စက္ခုမာ ပုရိသော ဥဒကပိဋ္ဌေ နိပန္နံ သုံသုမာရံ ဒိသွာ တဿ ပရဘာဂံ ဩလောကေန္တော ဂီဝံ ပဿေယျ၊ ဩရတော ပိဋ္ဌိံ၊ ပရိယောသာနေ နင်္ဂုဋ္ဌမူလံ၊ ဟေဋ္ဌာ ကုစ္ဆိံ ဩလောကေန္တော ပန ဥဒကဂတံ အဂ္ဂနင်္ဂုဋ္ဌဉ္စေဝ စတ္တာရော စ ဟတ္ထပါဒေ န ပဿေယျ၊ သော န ဧတ္တာဝတာ ‘‘အပရိပုဏ္ဏော သုံသုမာရော’’တိ ဂဏှာတိ၊ နယတော ပန ပရိပုဏ္ဏောတွေဝ ဂဏှာတိ၊ ဧဝံသမ္ပဒမိဒံ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

ဥဒကပိဋ္ဌေ နိပန္နသုံသုမာရော ဝိယ ဟိ တေဘူမကဝဋ္ဋံ. တီရေ ဌိတော စက္ခုမာ ပုရိသော ဝိယ ယောဂါဝစရော. တေန ပုရိသေန ဥဒကပိဋ္ဌေ သုံသုမာရဿ ဒိဋ္ဌကာလော ဝိယ ယောဂိနာ အာဟာရဝသေန ဣမဿတ္တဘာဝဿ ဒိဋ္ဌကာလော. ပရတော ဂီဝါယ ဒိဋ္ဌကာလော ဝိယ ဣမဿတ္တဘာဝဿ ဇနိကာယ တဏှာယ ဒိဋ္ဌကာလော. ပိဋ္ဌိယာ ဒိဋ္ဌကာလော ဝိယ ယသ္မိံ အတ္တဘာဝေ တဏှာသင်္ခါတံ ကမ္မံ ကတံ၊ ဝေဒနာဒိဝသေန တဿ ဒိဋ္ဌကာလော. နင်္ဂုဋ္ဌမူလဿ ဒိဋ္ဌကာလော ဝိယ တဿတ္တဘာဝဿ ဇနကာနံ အဝိဇ္ဇာသင်္ခါရာနံ ဒိဋ္ဌကာလော. ဟေဋ္ဌာ ကုစ္ဆိံ ဩလောကေန္တဿ ပန အဂ္ဂနင်္ဂုဋ္ဌဉ္စေဝ စတ္တာရော စ ဟတ္ထပါဒေ အဒိသွာပိ ‘‘အပရိပုဏ္ဏော သုံသုမာရော’’တိ အဂဟေတွာ နယတော ပရိပုဏ္ဏောတွေဝ ဂဟဏံ ဝိယ ယတ္ထ ယတ္ထ ပစ္စယဝဋ္ဋံ ပါဠိယံ န အာဂတံ၊ တတ္ထ တတ္ထ ‘‘ဒေသနာ အပရိပုဏ္ဏာ’’တိ အဂဟေတွာ နယတော ပရိပုဏ္ဏာတွေဝ ဂဟဏံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တတ္ထ စ အာဟာရတဏှာနံ အန္တရေ ဧကော သန္ဓိ၊ တဏှာဝေဒနာနံ အန္တရေ ဧကော၊ ဝိညာဏသင်္ခါရာနံ အန္တရေ ဧကောတိ ဧဝံ တိသန္ဓိစတုသင်္ခေပမေဝ ဝဋ္ဋံ ဒဿိတန္တိ. ပဌမံ.