၉. ဒွေဓာဝိတက္ကသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၀၆. မေ သုတန္တိ ဒွေဓာဝိတက္ကသုတ္တံ. တတ္ထ ဒွိဓာ ကတွာ ဒွိဓာ ကတွာတိ ဒွေ ဒွေ ဘာဂေ ကတွာ. ကာမဝိတက္ကောတိ ကာမပဋိသံယုတ္တော ဝိတက္ကော. ဗျာပါဒဝိတက္ကောတိ ဗျာပါဒပဋိသံယုတ္တော ဝိတက္ကော. ဝိဟိံသာဝိတက္ကောတိ ဝိဟိံသာပဋိသံယုတ္တော ဝိတက္ကော. ဧကံ ဘာဂန္တိ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကော ဝါ သုခုမော ဝါ သဗ္ဗော ပါယံ ဝိတက္ကော အကုသလပက္ခိကောယေဝါတိ တယောပိ ကာမဗျာပါဒဝိဟိံသာဝိတက္ကေ ဧကံ ကောဋ္ဌာသမကာသိံ. ကာမေဟိ နိဿဋော နေက္ခမ္မပဋိသံယုတ္တော ဝိတက္ကော နေက္ခမ္မဝိတက္ကော နာမ၊ သော ယာဝ ပဌမဇ္ဈာနာ ဝဋ္ဋတိ. အဗျာပါဒပဋိသံယုတ္တော ဝိတက္ကော အဗျာပါဒဝိတက္ကော၊ သော မေတ္တာပုဗ္ဗဘာဂတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ ပဌမဇ္ဈာနာ ဝဋ္ဋတိ. အဝိဟိံသာပဋိသံယုတ္တော ဝိတက္ကော အဝိဟိံသာဝိတက္ကော၊ သော ကရုဏာပုဗ္ဗဘာဂတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ ပဌမဇ္ဈာနာ ဝဋ္ဋတိ. ဒုတိယံ ဘာဂန္တိ သဗ္ဗောပါယံ ကုသလပက္ခိကောယေဝါတိ ဒုတိယံ ကောဋ္ဌာသမကာသိံ. ဣမိနာ ဗောဓိသတ္တဿ ဝိတက္ကနိဂ္ဂဟဏကာလော ကထိတော.
ဗောဓိသတ္တဿ ဟိ ဆဗ္ဗဿာနိ ပဓာနံ ပဒဟန္တဿ နေက္ခမ္မဝိတက္ကာဒယော ပုဉ္ဇပုဉ္ဇာ မဟာနဒိယံ ဩဃာ ဝိယ ပဝတ္တိံသု. သတိသမ္မောသေန ပန သဟသာ ကာမဝိတက္ကာဒယော ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ ကုသလဝါရံ ပစ္ဆိန္ဒိတွာ သယံ အကုသလဇဝနဝါရာ ဟုတွာ တိဋ္ဌန္တိ. တတော ဗောဓိသတ္တော စိန္တေသိ – ‘‘မယှံ ဣမေ ကာမဝိတက္ကာဒယော ကုသလဝါရံ ပစ္ဆိန္ဒိတွာ တိဋ္ဌန္တိ၊ ဟန္ဒာဟံ ဣမေ ဝိတက္ကေ ဒွေ ဘာဂေ ကတွာ ဝိဟရာမီ’’တိ ကာမဝိတက္ကာဒယော အကုသလပက္ခိကာတိ ဧကံ ဘာဂံ ကရောတိ နေက္ခမ္မဝိတက္ကာဒယော ကုသလပက္ခိကာတိ ဧကံ. အထ ပုန စိန္တေသိ – ‘‘အကုသလပက္ခတော အာဂတံ ဝိတက္ကံ မန္တေန ကဏှသပ္ပံ ဥပ္ပီဠေတွာ ဂဏှန္တော ဝိယ အမိတ္တံ ဂီဝါယ အက္ကမန္တော ဝိယ စ နိဂ္ဂဟေဿာမိ၊ နာဿ ဝဍ္ဎိတုံ ဒဿာမိ. ကုသလပက္ခတော အာဂတံ ဝိတက္ကံ မေဃသမယေ မေဃံ ဝိယ သုခေတ္တေ သာလကလျာဏိပေါတကံ ဝိယ စ သီဃံ ဝဍ္ဎေဿာမီ’’တိ. သော တထာ ကတွာ အကုသလဝိတက္ကေ နိဂ္ဂဏှိ၊ ကုသလဝိတက္ကေ ဝဍ္ဎေသိ. ဧဝံ ဣမိနာ ဗောဓိသတ္တဿ ဝိတက္ကနိဂ္ဂဟဏနကာလော ကထိတောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော.
၂၀၇. ဣဒါနိ ယထာဿ တေ ဝိတက္ကာ ဥပ္ပဇ္ဇိံသု၊ ယထာ စ နေ နိဂ္ဂဟေသိ၊ တံ ဒဿေန္တော တဿ မယှံ၊ ဘိက္ခဝေတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ အပ္ပမတ္တဿာတိ သတိယာ အဝိပ္ပဝါသေ ဌိတဿ. အာတာပိနောတိ အာတာပဝီရိယဝန္တဿ. ပဟိတတ္တဿာတိ ပေသိတစိတ္တဿ. ဥပ္ပဇ္ဇတိ ကာမဝိတက္ကောတိ ဗောဓိသတ္တဿ ဆဗ္ဗဿာနိ ပဓာနံ ပဒဟတော ရဇ္ဇသုခံ ဝါ အာရဗ္ဘ၊ ပါသာဒေ ဝါ နာဋကာနိ ဝါ ဩရောဓေ ဝါ ကိဉ္စိဒေဝ ဝါ သမ္ပတ္တိံ အာရဗ္ဘ ကာမဝိတက္ကော နာမ န ဥပ္ပန္နပုဗ္ဗော. ဒုက္ကရကာရိကာယ ပနဿ အာဟာရူပစ္ဆေဒေန အဓိမတ္တကသိမာနံ ပတ္တဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘န သက္ကာ အာဟာရူပစ္ဆေဒေန ဝိသေသံ နိဗ္ဗတ္တေတုံ၊ ယံနူနာဟံ ဩဠာရိကံ အာဟာရံ အာဟာရေယျ’’န္တိ. သော ဥရုဝေလံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. မနုဿာ – ‘‘မဟာပုရိသော ပုဗ္ဗေ အာဟရိတွာ ဒိန္နမ္ပိ န ဂဏှိ၊ အဒ္ဓါဿ ဣဒါနိ မနောရထော မတ္ထကံ ပတ္တော၊ တသ္မာ သယမေဝ အာဂတော’’တိ ပဏီတပဏီတံ အာဟာရံ ဥပဟရိံသု. ဗောဓိသတ္တဿ အတ္တဘာဝေါ နစိရဿေဝ ပါကတိကော အဟောသိ. ဇရာဇိဏ္ဏတ္တဘာဝေါ ဟိ သပ္ပါယဘောဇနံ လဘိတွာပိ ပါကတိကော န ဟောတိ. ဗောဓိသတ္တော ပန ဒဟရော. တေနဿ သပ္ပါယဘောဇနံ ဘုဉ္ဇတော အတ္တဘာဝေါ န စိရဿေဝ ပါကတိကော ဇာတော၊ ဝိပ္ပသန္နာနိ ဣန္ဒြိယာနိ၊ ပရိသုဒ္ဓေါ ဆဝိဝဏ္ဏော၊ သမုဂ္ဂတတာရာဂဏံ ဝိယ နဘံ ပရိပုဏ္ဏဒွတ္တိံသမဟာပုရိသလက္ခဏပ္ပဋိမဏ္ဍိတသရီရံ အဟောသိ. သော တံ ဩလောကေတွာ ‘‘တာဝ ကိလန္တော နာမ အတ္တဘာဝေါ ဧဝံ ပဋိပါကတိကော ဇာတော’’တိ စိန္တေတွာ အတ္တနော ပညာမဟန္တတာယ ဧဝံ ပရိတ္တကမ္ပိ ဝိတက္ကံ ဂဟေတွာ ကာမဝိတက္ကောတိ အကာသိ.
ပဏ္ဏသာလာယ ပုရတော နိသိန္နော စမရပသဒဂဝယရောဟိတမိဂါဒိကေ မဂဂဏေ မနုညသဒ္ဒရဝနေ မောရဝနကုက္ကုဋာဒိကေ ပက္ခိဂဏေ နီလုပ္ပလကုမုဒကမလာဒိသဉ္ဆန္နာနိ ပလ္လလာနိ နာနာကုသုမသဉ္ဆန္နဝိဋပါ ဝနရာဇိယော မဏိက္ခန္ဓနိမ္မလဇလပဝါဟဉ္စ နဒိံ နေရဉ္ဇရံ ပဿတိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ ‘‘သောဘနာ ဝတိမေ မိဂဇာတာ ပက္ခိဂဏာ ပလ္လလာနိ ဝနရာဇိယော နဒီ နေရဉ္ဇရာ’’တိ. သော တမ္ပိ ဧဝံ ပရိတ္တကံ ဝိတက္ကံ ဂဟေတွာ ကာမဝိတက္ကမကာသိ၊ တေနာဟ ‘‘ဥပ္ပဇ္ဇတိ ကာမဝိတက္ကော’’တိ.
အတ္တဗျာဗာဓာယပီတိ အတ္တဒုက္ခာယပိ. ဧသေဝနယော သဗ္ဗတ္ထ. ကိံ ပန မဟာသတ္တဿ ဥဘယဒုက္ခာယ သံဝတ္တနကဝိတက္ကော နာမ အတ္ထီတိ? နတ္ထိ. အပရိညာယံ ဌိတဿ ပန ဝိတက္ကော ယာဝ ဥဘယဗျာဗာဓာယ သံဝတ္တတီတိ ဧတာနိ တီဏိ နာမာနိ လဘတိ၊ တသ္မာ ဧဝမာဟ. ပညာနိရောဓိကောတိ အနုပ္ပန္နာယ လောကိယလောကုတ္တရာယ ပညာယ ဥပ္ပဇ္ဇိတုံ န ဒေတိ၊ လောကိယပညံ ပန အဋ္ဌသမာပတ္တိပဉ္စာဘိညာဝသေန ဥပ္ပန္နမ္ပိ သမုစ္ဆိန္ဒိတွာ ခိပတီတိ ပညာနိရောဓိကော. ဝိဃာတပက္ခိကောတိ ဒုက္ခကောဋ္ဌာသိကော. အသင်္ခတံ နိဗ္ဗာနံ နာမ၊ တံ ပစ္စက္ခံ ကာတုံ န ဒေတီတိ အနိဗ္ဗာနသံဝတ္တနိကော. အဗ္ဘတ္ထံ ဂစ္ဆတီတိ ခယံ နတ္ထိဘာဝံ ဂစ္ဆတိ. ဥဒကပုပ္ဖုဠကော ဝိယ နိရုဇ္ဈတိ. ပဇဟမေဝါတိ ပဇဟိမေဝ. ဝိနောဒမေဝါတိ နီဟရိမေဝ. ဗျန္တမေဝ နံ အကာသိန္တိ ဝိဂတန္တံ နိဿေသံ ပရိဝဋုမံ ပရိစ္ဆိန္နမေဝ နံ အကာသိံ.
၂၀၈. ဗျာပါဒဝိတက္ကောတိ န ဗောဓိသတ္တဿ ပရူပဃာတပ္ပဋိသံယုတ္တော နာမ ဝိတက္ကော စိတ္တေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အထဿ အတိဝဿအစ္စုဏှအတိသီတာဒီနိ ပန ပဋိစ္စ စိတ္တဝိပရိဏာမဘာဝေါ ဟောတိ၊ တံ သန္ဓာယ ‘‘ဗျာပါဒဝိတက္ကော’’တိ အာဟ. ဝိဟိံသာဝိတက္ကောတိ န မဟာသတ္တဿ ပရေသံ ဒုက္ခုပ္ပါဒနပ္ပဋိသံယုတ္တော ဝိတက္ကော ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ စိတ္တေ ပန ဥဒ္ဓတာကာရော အနေကဂ္ဂတာကာရော ဟောတိ၊ တံ ဂဟေတွာ ဝိဟိံသာဝိတက္ကမကာသိ. ပဏ္ဏသာလာဒွါရေ နိသိန္နော ဟိ သီဟဗျဂ္ဃါဒိကေ ဝါဠမိဂေ သူကရာဒယော ခုဒ္ဒမိဂေ ဝိဟိံသန္တေ ပဿတိ. အထ ဗောဓိသတ္တော ဣမသ္မိမ္ပိ နာမ အကုတောဘယေ အရညေ ဣမေသံ တိရစ္ဆာနဂတာနံ ပစ္စတ္ထိကာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဗလဝန္တော ဒုဗ္ဗလေ ခါဒန္တိ၊ ဗလဝန္တခါဒိတာ ဝတ္တန္တီတိ ကာရုညံ ဥပ္ပါဒေတိ. အညေပိ ဗိဠာရာဒယော ကုက္ကုဋမူသိကာဒီနိ ခါဒန္တေ ပဿတိ၊ ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိဋ္ဌော မနုဿေ ရာဇကမ္မိကေဟိ ဥပဒ္ဒုတေ ဝဓဗန္ဓာဒီနိ အနုဘဝန္တေ အတ္တနော ကသိဝဏိဇ္ဇာဒီနိ ကမ္မာနိ ကတွာ ဇီဝိတုံ န လဘန္တီတိ ကာရုညံ ဥပ္ပါဒေတိ၊ တံ သန္ဓာယ ‘‘ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝိဟိံသာဝိတက္ကော’’တိ အာဟ. တထာ တထာတိ တေန တေန အာကာရေန. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ကာမဝိတက္ကာဒီသု ယံ ယံ ဝိတက္ကေတိ၊ ယံ ယံ ဝိတက္ကံ ပဝတ္တေတိ၊ တေန တေနေ စဿာကာရေန ကာမဝိတက္ကာဒိဘာဝေါ စေတသော န ဟိ ဟောတီတိ. ပဟာသိ နေက္ခမ္မဝိတက္ကန္တိ နေက္ခမ္မဝိတက္ကံ ပဇဟတိ. ဗဟုလမကာသီတိ ဗဟုလံ ကရောတိ. တဿ တံ ကာမဝိတက္ကာယ စိတ္တန္တိ တဿ တံ စိတ္တံ ကာမဝိတက္ကတ္ထာယ. ယထာ ကာမဝိတက္ကသမ္ပယုတ္တံ ဟောတိ၊ ဧဝမေဝံ နမတီတိ အတ္ထော. သေသပဒေသုပိ ဧသေဝ နယော.
ဣဒါနိ အတ္ထဒီပိကံ ဥပမံ ဒဿေန္တော သေယျထာပီ တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ကိဋ္ဌသမ္ဗာဓေတိ သဿသမ္ဗာဓေ. အာကောဋေယျာတိ ဥဇုကံ ပိဋ္ဌိယံ ပဟရေယျ. ပဋိကောဋေယျာတိ တိရိယံ ဖာသုကာသု ပဟရေယျ. သန္နိရုန္ဓေယျာတိ အာဝရိတွာ တိဋ္ဌေယျ. သန္နိဝါရေယျာတိ ဣတော စိတော စ ဂန္တုံ န ဒဒေယျ. တတောနိဒါနန္တိ တေန ကာရဏေန၊ ဧဝံ အရက္ခိတာနံ ဂုန္နံ ပရေသံ သဿခါဒနကာရဏေနာတိ အတ္ထော. ဗာလော ဟိ ဂေါပါလောကော ဧဝံ ဂါဝေါ အရက္ခမာနော ‘‘အယံ အမှာကံ ဘတ္တဝေတနံ ခါဒတိ၊ ဥဇုံ ဂါဝေါ ရက္ခိတုမ္ပိ န သက္ကောတိ၊ ကုလေဟိ သဒ္ဓိံ ဝေရံ ဂဏှာပေတီ’’တိ ဂေါသာမိကာနမ္ပိ သန္တိကာ ဝဓာဒီနိ ပါပုဏာတိ၊ ကိဋ္ဌသာမိကာနမ္ပိ. ပဏ္ဍိတော ပန ဣမာနိ စတ္တာရိ ဘယာနိ သမ္ပဿန္တော ဂါဝေါ သာဓုကံ ရက္ခတိ၊ တံ သန္ဓာယေတံ ဝုတ္တံ. အာဒီနဝန္တိ ဥပဒ္ဒဝံ. ဩကာရန္တိ လာမကံ၊ ခန္ဓေသု ဝါ ဩတာရံ. သံကိလေသန္တိ ကိလိဋ္ဌဘာဝံ. နေက္ခမ္မေတိ နေက္ခမ္မမှိ. အာနိသံသန္တိ ဝိသုဒ္ဓိပက္ခံ. ဝေါဒါနပက္ခန္တိ ဣဒံ တဿေဝ ဝေဝစနံ၊ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ နေက္ခမ္မမှိ ဝိသုဒ္ဓိပက္ခံ အဒ္ဒသန္တိ အတ္ထော.
၂၀၉. နေက္ခမ္မန္တိ စ ကာမေဟိ နိဿဋံ သဗ္ဗကုသလံ၊ ဧကဓမ္မေ သင်္ဂယှမာနေ နိဗ္ဗာနမေဝ. တတြိဒံ ဩပမ္မသံသန္ဒနံ – ကိဋ္ဌသမ္ဗာဓံ ဝိယ ဟိ ရူပါဒိအာရမ္မဏံ၊ ကူဋဂါဝေါ ဝိယ ကူဋစိတ္တံ၊ ပဏ္ဍိတဂေါပါလကော ဝိယ ဗောဓိသတ္တော၊ စတုဗ္ဗိဓဘယံ ဝိယ အတ္တပရူဘယဗျာဗာဓာယ သံဝတ္တနဝိတက္ကော၊ ပဏ္ဍိတဂေါပါလကဿ စတုဗ္ဗိဓံ ဘယံ ဒိသွာ ကိဋ္ဌသမ္ဗာဓေ အပ္ပမာဒေန ဂေါရက္ခဏံ ဝိယ ဗောဓိသတ္တဿ ဆဗ္ဗဿာနိ ပဓာနံ ပဒဟတော အတ္တဗျာဗာဓာဒိဘယံ ဒိသွာ ရူပါဒီသု အာရမ္မဏေသု ယထာ ကာမဝိတက္ကာဒယော န ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဧဝံ စိတ္တရက္ခဏံ. ပညာဝုဒ္ဓိကောတိအာဒီသု အနုပ္ပန္နာယ လောကိယလောကုတ္တရပညာယ ဥပ္ပါဒါယ၊ ဥပ္ပန္နာယ စ ဝုဒ္ဓိယာ သံဝတ္တတီတိ ပညာဝုဒ္ဓိကော. န ဒုက္ခကောဋ္ဌာသာယ သံဝတ္တတီတိ အဝိဃာတပက္ခိကော. နိဗ္ဗာနဓာတုသစ္ဆိကိရိယာယ သံဝတ္တတီတိ နိဗ္ဗာနသံဝတ္တနိကော. ရတ္တိံ စေပိ နံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနုဝိတက္ကေယျန္တိ သကလရတ္တိံ စေပိ တံ ဝိတက္ကံ ပဝတ္တေယျံ. တတောနိဒါနန္တိ တံမူလကံ. ဩဟညေယျာတိ ဥဂ္ဃါတီယေယျ၊ ဥဒ္ဓစ္စာယ သံဝတ္တေယျာတိ အတ္ထော. အာရာတိ ဒူရေ. သမာဓိမှာတိ ဥပစာရသမာဓိတောပိ အပ္ပနာသမာဓိတောပိ. သော ခေါ အဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဇ္ဈတ္တမေဝ စိတ္တန္တိ သော အဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မာ မေ စိတ္တံ သမာဓိမှာ ဒူရေ ဟောတူတိ အဇ္ဈတ္တမေဝ စိတ္တံ သဏ္ဌပေမိ၊ ဂေါစရဇ္ဈတ္တေ ဌပေမီတိ အတ္ထော. သန္နိသာဒေမီတိ တတ္ထေဝ စ နံ သန္နိသီဒါပေမိ. ဧကောဒိံ ကရောမီတိ ဧကဂ္ဂံ ကရောမိ. သမာဒဟာမီတိ သမ္မာ အာဒဟာမိ၊ သုဋ္ဌု အာရောပေမီတိ အတ္ထော. မာ မေ စိတ္တံ ဦဟညီတိ မာ မယှံ စိတ္တံ ဥဂ္ဃါတီယိတ္ထ၊ မာ ဥဒ္ဓစ္စာယ သံဝတ္တတူတိ အတ္ထော.
၂၁၀. ဥပ္ပဇ္ဇတိ အဗျာပါဒဝိတက္ကော။ပေ။ အဝိဟိံသာဝိတက္ကောတိ ဧတ္ထ ယော သော ဣမာယ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တတရုဏဝိပဿနာယ သဒ္ဓိံ ဥပ္ပန္နဝိတက္ကော ကာမပစ္စနီကဋ္ဌေန နေက္ခမ္မဝိတက္ကောတိ ဝုတ္တော. သောယေဝ ဗျာပါဒပစ္စနီကဋ္ဌေန အဗျာပါဒဝိတက္ကောတိ စ ဝိဟိံသာပစ္စနီကဋ္ဌေန အဝိဟိံသာဝိတက္ကောတိ စ ဝုတ္တော.
ဧတ္တာဝတာ ဗောဓိသတ္တဿ သမာပတ္တိံ နိဿာယ ဝိပဿနာပဋ္ဌပနကာလော ကထိတော. ယဿ ဟိ သမာဓိပိ တရုဏော၊ ဝိပဿနာပိ. တဿ ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေတွာ အတိစိရံ နိသိန္နဿ ကာယော ကိလမတိ၊ အန္တော အဂ္ဂိ ဝိယ ဥဋ္ဌဟတိ၊ ကစ္ဆေဟိ သေဒါ မုစ္စန္တိ၊ မတ္ထကတော ဥသုမဝဋ္ဋိ ဝိယ ဥဋ္ဌဟတိ၊ စိတ္တံ ဟညတိ ဝိဟညတိ ဝိပ္ဖန္ဒတိ. သော ပုန သမာပတ္တိံ သမာပဇ္ဇိတွာ တံ ပရိဒမေတွာ မုဒုကံ ကတွာ သမဿာသေတွာ ပုန ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေတိ. တဿ ပုန အတိစိရံ နိသိန္နဿ တထေဝ ဟောတိ. သော ပုန သမာပတ္တိံ သမာပဇ္ဇိတွာ တထေဝ ကရောတိ. ဝိပဿနာယ ဟိ ဗဟူပကာရာ သမာပတ္တိ.
ယထာ ယောဓဿ ဖလကကောဋ္ဌကော နာမ ဗဟူပကာရော ဟောတိ၊ သော တံ နိဿာယ သင်္ဂါမံ ပဝိသတိ၊ တတ္ထ ဟတ္ထီဟိပိ အဿေဟိပိ ယောဓေဟိပိ သဒ္ဓိံ ကမ္မံ ကတွာ အာဝုဓေသု ဝါ ခီဏေသု ဘုဉ္ဇိတုကာမတာဒိဘာဝေ ဝါ သတိ နိဝတ္တိတွာ ဖလကကောဋ္ဌကံ ပဝိသိတွာ အာဝုဓာနိပိ ဂဏှာတိ၊ ဝိဿမတိပိ၊ ဘုဉ္ဇတိပိ၊ ပါနီယမ္ပိ ပိဝတိ၊ သန္နာဟမ္ပိ ပဋိသန္နယှတိ၊ တံ တံ ကတွာ ပုန သင်္ဂါမံ ပဝိသတိ၊ တတ္ထ ကမ္မံ ကတွာ ပုန ဥစ္စာရာဒိပီဠိတော ဝါ ကေနစိဒေဝ ဝါ ကရဏီယေန ဖလကကောဋ္ဌကံ ပဝိသတိ. တတ္ထ သန္ထမ္ဘိတွာ ပုန သင်္ဂါမံ ပဝိသတိ၊ ဧဝံ ယောဓဿ ဖလကကောဋ္ဌကော ဝိယ ဝိပဿနာယ ဗဟူပကာရာ သမာပတ္တိ.
သမာပတ္တိယာ ပန သင်္ဂါမနိတ္ထရဏကယောဓဿ ဖလကကောဋ္ဌကတောပိ ဝိပဿနာ ဗဟူပကာရတရာ. ကိဉ္စာပိ ဟိ သမာပတ္တိံ နိဿာယ ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေတိ၊ ဝိပဿနာ ပန ထာမဇာတာ သမာပတ္တိမ္ပိ ရက္ခတိ. ထာမဇာတံ ကရောတိ.
ယထာ ဟိ ထလေ နာဝမ္ပိ နာဝါယ ဘဏ္ဍမ္ပိ သကဋဘာရံ ကရောန္တိ. ဥဒကံ ပတွာ ပန သကဋမ္ပိ သကဋဘဏ္ဍမ္ပိ ယုတ္တဂေါဏေပိ နာဝါဘာရံ ကရောန္တိ. နာဝါ တိရိယံ သောတံ ဆိန္ဒိတွာ သောတ္ထိနာ သုပဋ္ဋနံ ဂစ္ဆတိ၊ ဧဝမေဝံ ကိဉ္စာပိ သမာပတ္တိံ နိဿာယ ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေတိ၊ ဝိပဿနာ ပန ထာမဇာတာ သမာပတ္တိမ္ပိ ရက္ခတိ၊ ထာမဇာတံ ကရောတိ. ထလံ ပတွာ သကဋံ ဝိယ ဟိ သမာပတ္တိ. ဥဒကံ ပတွာ နာဝါ ဝိယ ဝိပဿနာ. ဣတိ ဗောဓိသတ္တဿ ဧတ္တာဝတာ သမာပတ္တိံ နိဿာယ ဝိပဿနာပဋ္ဌပနကာလော ကထိတောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော.
ယညဒေဝါတိအာဒိ ကဏှပက္ခေ ဝုတ္တာနုသာရေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ဣဓာပိ အတ္ထဒီပိကံ ဥပမံ ဒဿေတုံ သေယျထာပီတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဂါမန္တသမ္ဘတေသူတိ ဂါမန္တံ အာဟဋေသု. သတိကရဏီယမေဝ ဟောတီတိ ဧတာ ဂါဝေါတိ သတိဥပ္ပါဒနမတ္တမေဝ ကာတဗ္ဗံ ဟောတိ. ဣတော စိတော စ ဂန္တွာ အာကောဋနာဒိကိစ္စံ နတ္ထိ. ဧတေ ဓမ္မာတိ ဧတေ သမထဝိပဿနာ ဓမ္မာတိ သတုပ္ပါဒနမတ္တမေဝ ကာတဗ္ဗံ ဟောတိ. ဣမိနာ ဗောဓိသတ္တဿ သမထဝိပဿနာနံ ထာမဇာတကာလော ကထိတော. တဒါ ကိရဿ သမာပတ္တိံ အပ္ပနတ္ထာယ နိသိန္နဿ အဋ္ဌ သမာပတ္တိယော ဧကာဝဇ္ဇနေန အာပါထံ အာဂစ္ဆန္တိ၊ ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေတွာ နိသိန္နော သတ္တ အနုပဿနာ ဧကပ္ပဟာရေနေဝ အာရုဠှော ဟောတိ.
၂၁၅. သေယျထာပီတိ ဣဓ ကိံ ဒဿေတိ? အယံ ပါဋိယေက္ကော အနုသန္ဓိ၊ သတ္တာနဉှိ ဟိတူပစာရံ အတ္တနော သတ္ထုဘာဝသမ္ပဒဉ္စ ဒဿေန္တော ဘဂဝါ ဣမံ ဒေသနံ အာရဘိ. တတ္ထ အရညေတိ အဋဝိယံ. ပဝနေတိ ဝနသဏ္ဍေ. အတ္ထတော ဟိ ဣဒံ ဒွယံ ဧကမေဝ၊ ပဌမဿ ပန ဒုတိယံ ဝေဝစနံ. အယောဂက္ခေမကာမောတိ စတူဟိ ယောဂေဟိ ခေမံ နိဗ္ဘယဋ္ဌာနံ အနိစ္ဆန္တော ဘယမေဝ ဣစ္ဆန္တော. သောဝတ္ထိကောတိ သုဝတ္ထိဘာဝါဝဟော. ပီတိဂမနီယောတိ တုဋ္ဌိံ ဂမနီယော. ‘‘ပီတဂမနီယော’’တိ ဝါ ပါဌော. ပိဒဟေယျာတိ သာခါဒီဟိ ထကေယျ. ဝိဝရေယျာတိ ဝိသဒမုခံ ကတွာ ဝိဝဋံ ကရေယျ. ကုမ္မဂ္ဂန္တိ ဥဒကဝနပဗ္ဗတာဒီဟိ သန္နိရုဒ္ဓံ အမဂ္ဂံ. ဩဒဟေယျ ဩကစရန္တိ တေသံ ဩကေ စရမာနံ ဝိယ ဧကံ ဒီပကမိဂံ ဧကသ္မိံ ဌာနေ ဌပေယျ. ဩကစာရိကန္တိ ဒီဃရဇ္ဇုယာ ဗန္ဓိတံယေဝ မိဂိံ.
မိဂလုဒ္ဒကော ဟိ အရညံ မိဂါနံ ဝသနဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ ‘‘ဣဓ ဝသန္တိ၊ ဣမိနာ မဂ္ဂေန နိက္ခမန္တိ၊ ဧတ္ထ စရန္တိ၊ ဧတ္ထ ပိဝန္တိ၊ ဣမိနာ မဂ္ဂေန ပဝိသန္တီ’’တိ သလ္လက္ခေတွာ မဂ္ဂံ ပိဓာယ ကုမ္မဂ္ဂံ ဝိဝရိတွာ ဩကစရဉ္စ ဩကစာရိကဉ္စ ဌပေတွာ သယံ ပဋိစ္ဆန္နဋ္ဌာနေ သတ္တိံ ဂဟေတွာ တိဋ္ဌတိ. အထ သာယနှသမယေ မိဂါ အကုတောဘယေ အရညေ စရိတွာ ပါနီယံ ပိဝိတွာ မိဂပေါတကေဟိ သဒ္ဓိံ ကီဠမာနာ ဝသနဋ္ဌာနသန္တိကံ အာဂန္တွာ ဩကစရဉ္စ ဩကစာရိကဉ္စ ဒိသွာ ‘‘သဟာယကာ နော အာဂတာ ဘဝိဿန္တီ’’တိ နိရာသင်္ကာ ပဝိသန္တိ၊ တေ မဂ္ဂံ ပိဟိတံ ဒိသွာ ‘‘နာယံ မဂ္ဂေါ၊ အယံ မဂ္ဂေါ ဘဝိဿတီ’’တိ ကုမ္မဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇန္တိ. မိဂလုဒ္ဒကော န တာဝ ကိဉ္စိ ကရောတိ၊ ပဝိဋ္ဌေသု ပန သဗ္ဗပစ္ဆိမံ သဏိကံ ပဟရတိ. သော ဥတ္တသတိ၊ တတော သဗ္ဗေ ဥတ္တသိတွာ ‘‘ဘယံ ဥပ္ပန္န’’န္တိ ပုရတော ဩလောကေန္တာ ဥဒကေန ဝါ ဝနေန ဝါ ပဗ္ဗတေန ဝါ သန္နိရုဒ္ဓံ မဂ္ဂံ ဒိသွာ ဥဘောဟိ ပဿေဟိ အင်္ဂုလိသင်္ခလိကံ ဝိယ ဂဟနဝနံ ပဝိသိတုံ အသက္ကောန္တာ ပဝိဋ္ဌမဂ္ဂေနေဝ နိက္ခမိတုံ အာရဘန္တိ. လုဒ္ဒကော တေသံ နိဝတ္တနဘာဝံ ဉတွာ အာဒိတော ပဋ္ဌာယ တိံသမ္ပိ စတ္တာလီသမ္ပိ မိဂေ ဃာတေတိ. ဣဒံ သန္ဓာယ ဧဝဉှိ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာမိဂသံဃော အပရေန သမယေန အနယဗျသနံ အာပဇ္ဇေယျာတိ ဝုတ္တံ.
‘‘နန္ဒီရာဂဿေတံ အဓိဝစနံ၊ အဝိဇ္ဇာယေတံ အဓိဝစန’’န္တိ ဧတ္ထ ယသ္မာ ဣမေ သတ္တာ အဝိဇ္ဇာယ အညာဏာ ဟုတွာ နန္ဒီရာဂေန အာဗန္ဓိတွာ ရူပါရမ္မဏာဒီနိ ဥပနီတာ ဝဋ္ဋဒုက္ခသတ္တိယာ ဃာတံ လဘန္တိ. တသ္မာ ဘဂဝါ ဩကစရံ နန္ဒီရာဂေါတိ၊ ဩကစာရိကံ အဝိဇ္ဇာတိ ကတွာ ဒဿေသိ.
မိဂလုဒ္ဒကော ဟိ ဧကဒါပိ တေသံ သာခါဘင်္ဂေန သရီရံ ပုဉ္ဆိတွာ မနုဿဂန္ဓံ အပနေတွာ ဩကစရံ ဧကသ္မိံ ဌာနေ ဌပေတွာ ဩကစာရိကံ သဟ ရဇ္ဇုယာ ဝိဿဇ္ဇေတွာ အတ္တာနံ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ သတ္တိံ အာဒါယ ဩကစရဿ သန္တိကေ တိဋ္ဌတိ၊ ဩကစာရိကာ မိဂဂဏဿ စရဏဋ္ဌာနာဘိမုခီ ဂစ္ဆတိ. တံ ဒိသွာ မိဂါ သီသာနိ ဥက္ခိပိတွာ တိဋ္ဌန္တိ၊ သာပိ သီသံ ဥက္ခိပိတွာ တိဋ္ဌတိ၊ တေ ‘‘အမှာကံ သမဇာတိကာ အယ’’န္တိ ဂေါစရံ ဂဏှန္တိ. သာပိ တိဏာနိ ခါဒန္တီ ဝိယ သဏိကံ ဥပဂစ္ဆတိ. အာရညိကော ယူထပတိမိဂေါ တဿာ ဝါတံ လဘိတွာ သကဘရိယံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ တဒဘိမုခေါ ဟောတိ.
သတ္တာနဉှိ နဝနဝမေဝ ပိယံ ဟောတိ. ဩကစာရိကာ အာရညိကဿ မိဂဿ အစ္စာသန္နဘာဝံ အဒတွာ တဒဘိမုခီဝ ပစ္ဆတော ပဋိက္ကမိတွာ ဩကစရဿ သန္တိကံ ဂစ္ဆတိ၊ ယတ္ထ ယတ္ထဿာ ရဇ္ဇု လဂ္ဂတိ၊ တတ္ထ တတ္ထ ခုရေန ပဟရိတွာ မောစေတိ၊ အာရညိကော မိဂေါ ဩကစရံ ဒိသွာ ဩကစာရိကာယ သမ္မတ္တော ဟုတွာ ဩကစရေ ဥသူယံ ကတွာ ပိဋ္ဌိံ နာမေတွာ သီသံ ကမ္ပေန္တော တိဋ္ဌတိ၊ တသ္မိံ ခဏေ သတ္တိံ ဇိဝှါယ လေဟန္တောပိ ‘‘ကိံ ဧတ’’န္တိ န ဇာနာတိ၊ ဩကစရောပိ သစဿ ဥပရိဘာဂေန တံ မိဂံ ပဟရိတုံ သုခံ ဟောတိ၊ ပိဋ္ဌိံ နာမေတိ. သစဿ ဟေဋ္ဌာဘာဂေန ပဟရိတုံ သုခံ ဟောတိ၊ ဟဒယံ ဥန္နာမေတိ. အထ လုဒ္ဒကော အာရညိကံ မိဂံ သတ္တိယာ ပဟရိတွာ တတ္ထေဝ ဃာတေတွာ မံသံ အာဒါယ ဂစ္ဆတိ. ဧဝမေဝ ယထာ သော မိဂေါ ဩကစာရိကာယ သမ္မတ္တော ဩကစရေ ဥသူယံ ကတွာ သတ္တိံ ဇိဝှါယ လေဟန္တောပိ ကိဉ္စိ န ဇာနာတိ၊ တထာ ဣမေ သတ္တာ အဝိဇ္ဇာယ သမ္မတ္တာ အန္ဓဘူတာ ကိဉ္စိ အဇာနန္တာ ရူပါဒီသု နန္ဒီရာဂံ ဥပဂမ္မ ဝဋ္ဋဒုက္ခသတ္တိယာ ဝဓံ လဘန္တီတိ ဘဂဝါ ဩကစရံ နန္ဒီရာဂေါတိ၊ ဩကစာရိကံ အဝိဇ္ဇာတိ ကတွာ ဒဿေသိ.
ဣတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိဝဋော မယာ ခေမော မဂ္ဂေါတိ ဣတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မယာ ဣမေသံ သတ္တာနံ ဟိတစရဏေန သမ္မာသမ္ဗောဓိံ ပတွာ အဟံ ဗုဒ္ဓေါသ္မီတိ တုဏှီဘူတေန အနိသီဒိတွာ ဓမ္မစက္ကပ္ပဝတ္တနတော ပဋ္ဌာယ ဓမ္မံ ဒေသေန္တေန ဝိဝဋော ခေမော အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ၊ ပိဟိတော ကုမ္မဂ္ဂေါ၊ အညာတကောဏ္ဍညာဒီနံ ဘဗ္ဗပုဂ္ဂလာနံ ဦဟတော ဩကစရော နန္ဒီရာဂေါ ဒွေဓာ ဆေတွာ ပါတိတော၊ နာသိတာ ဩကစာရိကာ အဝိဇ္ဇာ သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ သမုဂ္ဃါတိတာတိ အတ္တနော ဟိတူပစာရံ ဒဿေသိ. သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ဥတ္တာနတ္ထမေဝါတိ.
ပပဉ္စသူဒနိယာ မဇ္ဈိမနိကာယဋ္ဌကထာယ
ဒွေဓာဝိတက္ကသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.