၉. ဘဒ္ဒါကုဏ္ဍလကေသာထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ

လူနကေသီတိအာဒိကာ ဘဒ္ဒါယ ကုဏ္ဍလကေသာယ ထေရိယာ ဂါထာ. အယမ္ပိ ပဒုမုတ္တရဿ ဘဂဝတော ကာလေ ဟံသဝတီနဂရေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတွာ ဧကဒိဝသံ သတ္ထု သန္တိကေ ဓမ္မံ သုဏန္တီ သတ္ထာရံ ဧကံ ဘိက္ခုနိံ ခိပ္ပါဘိညာနံ အဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပေန္တံ ဒိသွာ၊ အဓိကာရကမ္မံ ကတွာ တံ ဌာနန္တရံ ပတ္ထေတွာ ယာဝဇီဝံ ပုညာနိ ကတွာ ကပ္ပသတသဟဿံ ဒေဝမနုဿေသု သံသရိတွာ ကဿပဗုဒ္ဓကာလေ ကိကိဿ ကာသိရညော ဂေဟေ သတ္တန္နံ ဘဂိနီနံ အဗ္ဘန္တရာ ဟုတွာ၊ ဝီသတိ ဝဿသဟဿာနိ ဒသ သီလာနိ သမာဒါယ ကောမာရိဗြဟ္မစရိယံ စရန္တီ သံဃဿ ဝသနပရိဝေဏံ ကာရေတွာ၊ ဧကံ ဗုဒ္ဓန္တရံ သုဂတီသုယေဝ သံသရိတွာ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ရာဇဂဟေ သေဋ္ဌိကုလေ နိဗ္ဗတ္တိ. ဘဒ္ဒါတိဿာ နာမံ အဟောသိ. သာ မဟတာ ပရိဝါရေန ဝဍ္ဎမာနာ ဝယပ္ပတ္တာ၊ တသ္မိံယေဝ နဂရေ ပုရောဟိတဿ ပုတ္တံ သတ္တုကံ နာမ စောရံ သဟောဍ္ဎံ ဂဟေတွာ ရာဇာဏာယ နဂရဂုတ္တိကေန မာရေတုံ အာဃာတနံ နိယျမာနံ၊ သီဟပဉ္ဇရေန ဩလောကေန္တီ ဒိသွာ ပဋိဗဒ္ဓစိတ္တာ ဟုတွာ သစေ တံ လဘာမိ၊ ဇီဝိဿာမိ၊ နော စေ၊ မရိဿာမီတိ သယနေ အဓောမုခီ နိပဇ္ဇိ.

အထဿာ ပိတာ တံ ပဝတ္တိံ သုတွာ ဧကဓီတုတာယ ဗလဝသိနေဟော သဟဿလဉ္ဇံ ဒတွာ ဥပါယေနေဝ စောရံ ဝိဿဇ္ဇာပေတွာ ဂန္ဓောဒကေန နှာပေတွာ သဗ္ဗာဘရဏပဋိမဏ္ဍိတံ ကာရေတွာ ပါသာဒံ ပေသေသိ. ဘဒ္ဒါပိ ပရိပုဏ္ဏမနောရထာ အတိရေကာလင်္ကာရေန အလင်္ကရိတွာ တံ ပရိစရတိ. သတ္တုကော ကတိပါဟံ ဝီတိနာမေတွာ တဿာ အာဘရဏေသု ဥပ္ပန္နလောဘော ဘဒ္ဒေ၊ အဟံ နဂရဂုတ္တိကေန ဂဟိတမတ္တောဝ စောရပပါတေ အဓိဝတ္ထာယ ဒေဝတာယ ‘‘သစာဟံ ဇီဝိတံ လဘာမိ၊ တုယှံ ဗလိကမ္မံ ဥပသံဟရိဿာမီ’’တိ ပတ္ထနံ အာယာစိံ၊ တသ္မာ ဗလိကမ္မံ သဇ္ဇာပေဟီတိ. သာ ‘‘တဿ မနံ ပူရေဿာမီ’’တိ ဗလိကမ္မံ သဇ္ဇာပေတွာ သဗ္ဗာဘရဏဝိဘူသိတာ သာမိကေန သဒ္ဓိံ ဧကံ ယာနံ အဘိရုယှ ‘‘ဒေဝတာယ ဗလိကမ္မံ ကရိဿာမီ’’တိ စောရပပါတံ အဘိရုဟိတုံ အာရဒ္ဓါ.

သတ္တုကော စိန္တေသိ – ‘‘သဗ္ဗေသု အဘိရုဟန္တေသု ဣမိဿာ အာဘရဏံ ဂဟေတုံ န သက္ကာ’’တိ ပရိဝါရဇနံ တတ္ထေဝ ဌပေတွာ တမေဝ ဗလိဘာဇနံ ဂါဟာပေတွာ ပဗ္ဗတံ အဘိရုဟန္တော တာယ သဒ္ဓိံ ပိယကထံ န ကထေသိ. သာ ဣင်္ဂိတေနေဝ တဿာဓိပ္ပါယံ အညာသိ. သတ္တုကော၊ ‘‘ဘဒ္ဒေ၊ တဝ ဥတ္တရသာဋကံ ဩမုဉ္စိတွာ ကာယာရူဠှပသာဓနံ ဘဏ္ဍိကံ ကရောဟီ’’တိ. သာ၊ ‘‘သာမိ၊ မယှံ ကော အပရာဓော’’တိ? ‘‘ကိံ နု မံ၊ ဗာလေ၊‘ဗလိကမ္မတ္ထံ အာဂတော’တိ သညံ ကရောသိ? ဗလိကမ္မာပဒေသေန ပန တဝ အာဘရဏံ ဂဟေတုံ အာဂတော’’တိ. ‘‘ကဿ ပန၊ အယျ၊ ပသာဓနံ၊ ကဿ အဟ’’န္တိ? ‘‘နာဟံ ဧတံ ဝိဘာဂံ ဇာနာမီ’’တိ. ‘‘ဟောတု၊ အယျ၊ ဧကံ ပန မေ အဓိပ္ပါယံ ပူရေဟိ၊ အလင်္ကတနိယာမေန စ အာလိင်္ဂိတုံ ဒေဟီ’’တိ. သော ‘‘သာဓူ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိ. သာ တေန သမ္ပဋိစ္ဆိတဘာဝံ ဉတွာ ပုရတော အာလိင်္ဂိတွာ ပစ္ဆတော အာလိင်္ဂန္တီ ဝိယ ပဗ္ဗတပပါတေ ပါတေသိ. သော ပတိတွာ စုဏ္ဏဝိစုဏ္ဏံ အဟောသိ. တာယ ကတံ အစ္ဆရိယံ ဒိသွာ ပဗ္ဗတေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ ကောသလ္လံ ဝိဘာဝေန္တီ ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ –

‘‘န ဟိ သဗ္ဗေသု ဌာနေသု၊ ပုရိသော ဟောတိ ပဏ္ဍိတော၊

ဣတ္ထီပိ ပဏ္ဍိတာ ဟောတိ၊ တတ္ထ တတ္ထ ဝိစက္ခဏာ.

‘‘န ဟိ သဗ္ဗေသု ဌာနေသု၊ ပုရိသော ဟောတိ ပဏ္ဍိတော၊

ဣတ္ထီပိ ပဏ္ဍိတာ ဟောတိ၊ လဟုံ အတ္ထဝိစိန္တိကာ’’တိ. (အပ. ထေရီ. ၂.၃.၃၁-၃၂)၊

တတော ဘဒ္ဒါ စိန္တေသိ – ‘‘န သက္ကာ မယာ ဣမိနာ နိယာမေန ဂေဟံ ဂန္တုံ၊ ဣတောဝ ဂန္တွာ ဧကံ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိဿာမီ’’တိ နိဂဏ္ဌာရာမံ ဂန္တွာ နိဂဏ္ဌေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိ. အထ နံ တေ အာဟံသု – ‘‘ကေန နိယာမေန ပဗ္ဗဇ္ဇာ ဟောတူ’’တိ? ‘‘ယံ တုမှာကံ ပဗ္ဗဇ္ဇာယ ဥတ္တမံ၊ တဒေဝ ကရောထာ’’တိ. တေ ‘‘သာဓူ’’တိ တဿာ တာလဋ္ဌိနာ ကေသေ လုဉ္စိတွာ ပဗ္ဗာဇေသုံ. ပုန ကေသာ ဝဍ္ဎန္တာ ကုဏ္ဍလာဝဋ္ဋာ ဟုတွာ ဝဍ္ဎေသုံ. တတော ပဋ္ဌာယ သာ ကုဏ္ဍလကေသာတိ နာမ ဇာတာ. သာ တတ္ထ ဥဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ သမယံ ဝါဒမဂ္ဂဉ္စ ဥဂ္ဂဟေတွာ ‘‘ဧတ္တကံ နာမ ဣမေ ဇာနန္တိ၊ ဣတော ဥတ္တရိ ဝိသေသော နတ္ထီ’’တိ ဉတွာ တတော အပက္ကမိတွာ ယတ္ထ ယတ္ထ ပဏ္ဍိတာ အတ္ထိ၊ တတ္ထ တတ္ထ ဂန္တွာ တေသံ ဇာနနသိပ္ပံ ဥဂ္ဂဟေတွာ အတ္တနာ သဒ္ဓိံ ကထေတုံ သမတ္ထံ အဒိသွာ ယံ ယံ ဂါမံ ဝါ နိဂမံ ဝါ ပဝိသတိ၊ တဿ ဒွါရေ ဝါလုကာရာသိံ ကတွာ တတ္ထ ဇမ္ဗုသာခံ ဌပေတွာ ‘‘ယော မမ ဝါဒံ အာရောပေတုံ သက္ကောတိ၊ သော ဣမံ သာခံ မဒ္ဒတူ’’တိ သမီပေ ဌိတဒါရကာနံ သညံ ဒတွာ ဝသနဋ္ဌာနံ ဂစ္ဆတိ. သတ္တာဟမ္ပိ ဇမ္ဗုသာခါယ တထေဝ ဌိတာယ တံ ဂဟေတွာ ပက္ကမတိ.

တေန စ သမယေန အမှာကံ ဘဂဝါ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ ပဝတ္တိတဝရဓမ္မစက္ကော အနုပုဗ္ဗေန သာဝတ္ထိံ ဥပနိဿာယ ဇေတဝနေ ဝိဟရတိ. ကုဏ္ဍလကေသာပိ ဝုတ္တနယေန ဂါမနိဂမရာဇဓာနီသု ဝိစရန္တီ သာဝတ္ထိံ ပတွာ နဂရဒွါရေ ဝါလုကာရာသိမှိ ဇမ္ဗုသာခံ ဌပေတွာ ဒါရကာနံ သညံ ဒတွာ သာဝတ္ထိံ ပါဝိသိ.

အထာယသ္မာ ဓမ္မသေနာပတိ ဧကကောဝ နဂရံ ပဝိသန္တော တံ သာခံ ဒိသွာ တံ ဒမေတုကာမော ဒါရကေ ပုစ္ဆိ – ‘‘ကသ္မာယံ သာခါ ဧဝံ ဌပိတာ’’တိ? ဒါရကာ တမတ္ထံ အာရောစေသုံ. ထေရော ‘‘ယဒိ ဧဝံ ဣမံ သာခံ မဒ္ဒထာ’’တိ အာဟ. ဒါရကာ တံ မဒ္ဒိံသု. ကုဏ္ဍလကေသာ ကတဘတ္တကိစ္စာ နဂရတော နိက္ခမန္တီ တံ သာခံ မဒ္ဒိတံ ဒိသွာ ‘‘ကေနိဒံ မဒ္ဒိတ’’န္တိ ပုစ္ဆိတွာ ထေရေန မဒ္ဒါပိတဘာဝံ ဉတွာ ‘‘အပက္ခိကော ဝါဒေါ န သောဘတီ’’တိ သာဝတ္ထိံ ပဝိသိတွာ ဝီထိတော ဝီထိံ ဝိစရန္တီ ‘‘ပဿေယျာထ သမဏေဟိ သကျပုတ္တိယေဟိ သဒ္ဓိံ မယှံ ဝါဒ’’န္တိ ဥဂ္ဃေါသေတွာ မဟာဇနပရိဝုတာ အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ နိသိန္နံ ဓမ္မသေနာပတိံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဋိသန္ထာရံ ကတွာ ဧကမန္တံ ဌိတာ ‘‘ကိံ တုမှေဟိ မမ ဇမ္ဗုသာခါ မဒ္ဒါပိတာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘အာမ၊ မယာ မဒ္ဒါပိတာ’’တိ. ‘‘ဧဝံ သန္တေ တုမှေဟိ သဒ္ဓိံ မယှံ ဝါဒေါ ဟောတူ’’တိ. ‘‘ဟောတု၊ ဘဒ္ဒေ’’တိ. ‘‘ကဿ ပုစ္ဆာ၊ ကဿ ဝိဿဇ္ဇနာ’’တိ? ‘‘ပုစ္ဆာ နာမ အမှာကံ ပတ္တာ၊ တွံ ယံ အတ္တနော ဇာနနကံ ပုစ္ဆာ’’တိ. သာ သဗ္ဗမေဝ အတ္တနော ဇာနနကံ ဝါဒံ ပုစ္ဆိ. ထေရော တံ သဗ္ဗံ ဝိဿဇ္ဇေသိ. သာ ဥပရိ ပုစ္ဆိတဗ္ဗံ အဇာနန္တီ တုဏှီ အဟောသိ. အထ နံ ထေရော အာဟ – ‘‘တယာ ဗဟုံ ပုစ္ဆိတံ၊ မယမ္ပိ တံ ဧကံ ပဉှံ ပုစ္ဆာမာ’’တိ. ‘‘ပုစ္ဆထ၊ ဘန္တေ’’တိ. ထေရော ‘‘ဧကံ နာမ ကိ’’န္တိ ဣမံ ပဉှံ ပုစ္ဆိ. ကုဏ္ဍလကေသာ နေဝ အန္တံ န ကောဋိံ ပဿန္တီ အန္ဓကာရံ ပဝိဋ္ဌာ ဝိယ ဟုတွာ ‘‘န ဇာနာမိ၊ ဘန္တေ’’တိ အာဟ. ‘‘တွံ ဧတ္တကမ္ပိ အဇာနန္တီ အညံ ကိံ ဇာနိဿသီ’’တိ ဝတွာ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. သာ ထေရဿ ပါဒေသု ပတိတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ တုမှေ သရဏံ ဂစ္ဆာမီ’’တိ အာဟ. ‘‘မာ မံ တွံ၊ ဘဒ္ဒေ၊ သရဏံ ဂစ္ဆ၊ သဒေဝကေ လောကေ အဂ္ဂပုဂ္ဂလံ ဘဂဝန္တမေဝ သရဏံ ဂစ္ဆာ’’တိ. ‘‘ဧဝံ ကရိဿာမိ၊ ဘန္တေ’’တိ သာ သာယနှသမယေ ဓမ္မဒေသနာဝေလာယံ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. သတ္ထာ တဿာ ဉာဏပရိပါကံ ဉတွာ –

‘‘သဟဿမပိ စေ ဂါထာ၊ အနတ္ထပဒသံဟိတာ၊

ဧကံ ဂါထာပဒံ သေယျော၊ ယံ သုတွာ သုပသမ္မတီ’’တိ. –

ဣမံ ဂါထမာဟ. ဂါထာပရိယောသာနေ ယထာဌိတာဝ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရီ ၂.၃.၁-၅၄) –

‘‘ပဒုမုတ္တရော နာမ ဇိနော၊ သဗ္ဗဓမ္မာန ပါရဂူ၊

ဣတော သတသဟဿမှိ၊ ကပ္ပေ ဥပ္ပဇ္ဇိ နာယကော.

‘‘တဒါဟံ ဟံသဝတိယံ၊ ဇာတာ သေဋ္ဌိကုလေ အဟုံ၊

နာနာရတနပဇ္ဇောတေ၊ မဟာသုခသမပ္ပိတာ.

‘‘ဥပေတွာ တံ မဟာဝီရံ၊ အဿောသိံ ဓမ္မဒေသနံ၊

တတော ဇာတပ္ပသာဒါဟံ၊ ဥပေသိံ သရဏံ ဇိနံ.

‘‘တဒါ မဟာကာရုဏိကော၊ ပဒုမုတ္တရနာမကော၊

ခိပ္ပါဘိညာနမဂ္ဂန္တိ၊ ဌပေသိ ဘိက္ခုနိံ သုဘံ.

‘‘တံ သုတွာ မုဒိတာ ဟုတွာ၊ ဒါနံ ဒတွာ မဟေသိနော၊

နိပစ္စ သိရသာ ပါဒေ၊ တံ ဌာနမဘိပတ္ထယိံ.

‘‘အနုမောဒိ မဟာဝီရော၊ ဘဒ္ဒေ ယံ တေဘိပတ္ထိတံ၊

သမိဇ္ဈိဿတိ တံ သဗ္ဗံ၊ သုခိနီ ဟောဟိ နိဗ္ဗုတာ.

‘‘သတသဟဿိတော ကပ္ပေ၊ ဩက္ကာကကုလသမ္ဘဝေါ၊

ဂေါတမော နာမ ဂေါတ္တေန၊ သတ္ထာ လောကေ ဘဝိဿတိ.

‘‘တဿ ဓမ္မေသု ဒါယာဒါ၊ ဩရသာ ဓမ္မနိမ္မိတာ၊

ဘဒ္ဒါကုဏ္ဍလကေသာတိ၊ ဟေဿတိ သတ္ထု သာဝိကာ.

‘‘တေန ကမ္မေန သုကတေန၊ စေတနာပဏိဓီဟိ စ၊

ဇဟိတွာ မာနုသံ ဒေဟံ၊ တာဝတိံသမဂစ္ဆဟံ.

‘‘တတော စုတာ ယာမမဂံ၊ တတောဟံ တုသိတံ ဂတာ၊

တတော စ နိမ္မာနရတိံ၊ ဝသဝတ္တိပုရံ တတော.

‘‘ယတ္ထ ယတ္ထူပပဇ္ဇာမိ၊ တဿ ကမ္မဿ ဝါဟသာ၊

တတ္ထ တတ္ထေဝ ရာဇူနံ၊ မဟေသိတ္တမကာရယိံ.

‘‘တတော စုတာ မနုဿေသု၊ ရာဇူနံ စက္ကဝတ္တိနံ၊

မဏ္ဍလီနဉ္စ ရာဇူနံ၊ မဟေသိတ္တမကာရယိံ.

‘‘သမ္ပတ္တိံ အနုဘောတွာန၊ ဒေဝေသု မာနုသေသု စ၊

သဗ္ဗတ္ထ သုခိတာ ဟုတွာ၊ နေကကပ္ပေသု သံသရိံ.

‘‘ဣမမှိ ဘဒ္ဒကေ ကပ္ပေ၊ ဗြဟ္မဗန္ဓု မဟာယသော၊

ကဿပေါ နာမ ဂေါတ္တေန၊ ဥပ္ပဇ္ဇိ ဝဒတံ ဝရော.

‘‘ဥပဋ္ဌာကော မဟေသိဿ၊ တဒါ အာသိ နရိဿရော၊

ကာသိရာဇာ ကိကီ နာမ၊ ဗာရာဏသိပုရုတ္တမေ.

‘‘တဿ ဓီတာ စတုတ္ထာသိံ၊ ဘိက္ခုဒါယီတိ ဝိဿုတာ၊

ဓမ္မံ သုတွာ ဇိနဂ္ဂဿ၊ ပဗ္ဗဇ္ဇံ သမရောစယိံ.

‘‘အနုဇာနိ န နော တာတော၊ အဂါရေဝ တဒါ မယံ၊

ဝီသဝဿသဟဿာနိ၊ ဝိစရိမှ အတန္ဒိတာ.

‘‘ကောမာရိဗြဟ္မစရိယံ၊ ရာဇကညာ သုခေဓိတာ၊

ဗုဒ္ဓေါပဋ္ဌာနနိရတာ၊ မုဒိတာ သတ္တ ဓီတရော.

‘‘သမဏီ သမဏဂုတ္တာ စ၊ ဘိက္ခုနီ ဘိက္ခုဒါယိကာ၊

ဓမ္မာ စေဝ သုဓမ္မာ စ၊ သတ္တမီ သံဃဒါယိကာ.

‘‘ခေမာ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ စ၊ ပဋာစာရာ အဟံ တဒါ၊

ကိသာဂေါတမီ ဓမ္မဒိန္နာ၊ ဝိသာခါ ဟောတိ သတ္တမီ.

‘‘တေဟိ ကမ္မေဟိ သုကတေဟိ၊ စေတနာပဏိဓီဟိ စ၊

ဇဟိတွာ မာနုသံ ဒေဟံ၊ တာဝတိံသမဂစ္ဆဟံ.

‘‘ပစ္ဆိမေ စ ဘဝေ ဒါနိ၊ ဂိရိဗ္ဗဇပုရုတ္တမေ၊

ဇာတာ သေဋ္ဌိကုလေ ဖီတေ၊ ယဒါဟံ ယောဗ္ဗနေ ဌိတာ.

‘‘စောရံ ဝဓတ္ထံ နီယန္တံ၊ ဒိသွာ ရတ္တာ တဟိံ အဟံ၊

ပိတာ မေ တံ သဟဿေန၊ မောစယိတွာ ဝဓာ တတော.

‘‘အဒါသိ တဿ မံ တာတော၊ ဝိဒိတွာန မနံ မမ၊

တဿာဟမာသိံ ဝိသဋ္ဌာ၊ အတီဝ ဒယိတာ ဟိတာ.

‘‘သော မေ ဘူသနလောဘေန၊ ဗလိမဇ္ဈာသယော ဒိသော၊

စောရပ္ပပါတံ နေတွာန၊ ပဗ္ဗတံ စေတယီ ဝဓံ.

‘‘တဒါဟံ ပဏမိတွာန၊ သတ္တုကံ သုကတဉ္ဇလီ၊

ရက္ခန္တီ အတ္တနော ပါဏံ၊ ဣဒံ ဝစနမဗြဝိံ.

‘‘ဣဒံ သုဝဏ္ဏကေယူရံ၊ မုတ္တာ ဝေဠုရိယာ ဗဟူ၊

သဗ္ဗံ ဟရဿု ဘဒ္ဒန္တေ၊ မဉ္စ ဒါသီတိ သာဝယ.

‘‘ဩရောပယဿု ကလျာဏီ၊ မာ ဗာဠှံ ပရိဒေဝသိ၊

န စာဟံ အဘိဇာနာမိ၊ အဟန္တွာ ဓနမာဘတံ.

‘‘ယတော သရာမိ အတ္တာနံ၊ ယတော ပတ္တောသ္မိ ဝိညုတံ၊

န စာဟံ အဘိဇာနာမိ၊ အညံ ပိယတရံ တယာ.

‘‘ဧဟိ တံ ဥပဂူဟိဿံ၊ ကတွာန တံ ပဒက္ခိဏံ၊

န စ ဒါနိ ပုနော အတ္ထိ၊ မမ တုယှဉ္စ သင်္ဂမော.

‘‘န ဟိ သဗ္ဗေသု ဌာနေသု၊ ပုရိသော ဟောတိ ပဏ္ဍိတော၊

ဣတ္ထီပိ ပဏ္ဍိတာ ဟောတိ၊ တတ္ထ တတ္ထ ဝိစက္ခဏာ.

‘‘န ဟိ သဗ္ဗေသု ဌာနေသု၊ ပုရိသော ဟောတိ ပဏ္ဍိတော၊

ဣတ္ထီပိ ပဏ္ဍိတာ ဟောတိ၊ လဟုံ အတ္ထဝိစိန္တိကာ.

‘‘လဟုဉ္စ ဝတ ခိပ္ပဉ္စ၊ နိကဋ္ဌေ သမစေတယိံ၊

မိဂံ ဥဏ္ဏာ ယထာ ဧဝံ၊ တဒါဟံ သတ္တုကံ ဝဓိံ.

‘‘ယော စ ဥပ္ပတိတံ အတ္ထံ၊ န ခိပ္ပမနုဗုဇ္ဈတိ၊

သော ဟညတေ မန္ဒမတိ၊ စောရောဝ ဂိရိဂဗ္ဘရေ.

‘‘ယော စ ဥပ္ပတိတံ အတ္ထံ၊ ခိပ္ပမေဝ နိဗောဓတိ၊

မုစ္စတေ သတ္တုသမ္ဗာဓာ၊ တဒါဟံ သတ္တုကာ ယထာ.

‘‘တဒါဟံ ပါတယိတွာန၊ ဂိရိဒုဂ္ဂမှိ သတ္တုကံ၊

သန္တိကံ သေတဝတ္ထာနံ၊ ဥပေတွာ ပဗ္ဗဇိံ အဟံ.

‘‘သဏ္ဍာသေန စ ကေသေ မေ၊ လုဉ္စိတွာ သဗ္ဗသော တဒါ၊

ပဗ္ဗဇိတွာန သမယံ၊ အာစိက္ခိံသု နိရန္တရံ.

‘‘တတော တံ ဥဂ္ဂဟေတွာဟံ၊ နိသီဒိတွာန ဧကိကာ၊

သမယံ တံ ဝိစိန္တေသိံ၊ သုဝါနော မာနုသံ ကရံ.

‘‘ဆိန္နံ ဂယှ သမီပေ မေ၊ ပါတယိတွာ အပက္ကမိ၊

ဒိသွာ နိမိတ္တမလဘိံ၊ ဟတ္ထံ တံ ပုဠဝါကုလံ.

‘‘တတော ဥဋ္ဌာယ သံဝိဂ္ဂါ၊ အပုစ္ဆိံ သဟဓမ္မိကေ၊

တေ အဝေါစုံ ဝိဇာနန္တိ၊ တံ အတ္ထံ သကျဘိက္ခဝေါ.

‘‘သာဟံ တမတ္ထံ ပုစ္ဆိဿံ၊ ဥပေတွာ ဗုဒ္ဓသာဝကေ၊

တေ မမာဒါယ ဂစ္ဆိံသု၊ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌဿ သန္တိကံ.

‘‘သော မေ ဓမ္မမဒေသေသိ၊ ခန္ဓာယတနဓာတုယော၊

အသုဘာနိစ္စဒုက္ခာတိ၊ အနတ္တာတိ စ နာယကော.

‘‘တဿ ဓမ္မံ သုဏိတွာဟံ၊ ဓမ္မစက္ခုံ ဝိသောဓယိံ၊

တတော ဝိညာတသဒ္ဓမ္မာ၊ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ဥပသမ္ပဒံ.

‘‘အာယာစိတော တဒါ အာဟ၊ ဧဟိ ဘဒ္ဒေတိ နာယကော၊

တဒါဟံ ဥပသမ္ပန္နာ၊ ပရိတ္တံ တောယမဒ္ဒသံ.

‘‘ပါဒပက္ခာလနေနာဟံ၊ ဉတွာ သဥဒယဗ္ဗယံ၊

တထာ သဗ္ဗေပိ သင်္ခါရေ၊ ဤဒိသံ စိန္တယိံ တဒါ.

‘‘တတော စိတ္တံ ဝိမုစ္စိ မေ၊ အနုပါဒါယ သဗ္ဗသော၊

ခိပ္ပါဘိညာနမဂ္ဂံ မေ၊ တဒါ ပညာပယီ ဇိနော.

‘‘ဣဒ္ဓီသု စ ဝသီ ဟောမိ၊ ဒိဗ္ဗာယ သောတဓာတုယာ၊

ပရစိတ္တာနိ ဇာနာမိ၊ သတ္ထုသာသနကာရိကာ.

‘‘ပုဗ္ဗေနိဝါသံ ဇာနာမိ၊ ဒိဗ္ဗစက္ခု ဝိသောဓိတံ၊

ခေပေတွာ အာသဝေ သဗ္ဗေ၊ ဝိသုဒ္ဓါသိံ သုနိမ္မလာ.

‘‘ပရိစိဏ္ဏော မယာ သတ္ထာ၊ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ၊

ဩဟိတော ဂရုကော ဘာရော၊ ဘဝနေတ္တိ သမူဟတာ.

‘‘ယဿတ္ထာယ ပဗ္ဗဇိတာ၊ အဂါရသ္မာနဂါရိယံ၊

သော မေ အတ္ထော အနုပ္ပတ္တော၊ သဗ္ဗသံယောဇနက္ခယော.

‘‘အတ္ထဓမ္မနိရုတ္တီသု၊ ပဋိဘာနေ တထေဝ စ၊

ဉာဏံ မေ ဝိမလံ သုဒ္ဓံ၊ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌဿ သာသနေ.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

အရဟတ္တံ ပန ပတွာ တာဝဒေဝ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိ. သတ္ထာ တဿာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ အနုဇာနိ. သာ ဘိက္ခုနုပဿယံ ဂန္တွာန ပဗ္ဗဇိတွာ ဖလသုခေန နိဗ္ဗာနသုခေန စ ဝီတိနာမေန္တီ အတ္တနော ပဋိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတွာ ဥဒါနဝသေန –

၁၀၇. ‘‘လူနကေသီ ပင်္ကဓရီ၊ ဧကသာဋီ ပုရေ စရိံ၊

အဝဇ္ဇေ ဝဇ္ဇမတိနီ၊ ဝဇ္ဇေ စာဝဇ္ဇဒဿိနီ.

၁၀၈. ‘‘ဒိဝါဝိဟာရာ နိက္ခမ္မ၊ ဂိဇ္ဈကူဋမှိ ပဗ္ဗတေ၊

အဒ္ဒသံ ဝိရဇံ ဗုဒ္ဓံ၊ ဘိက္ခုသံဃပုရက္ခတံ.

၁၀၉. ‘‘နိဟစ္စ ဇာဏုံ ဝန္ဒိတွာ၊ သမ္မုခါ အဉ္ဇလိံ အကံ၊

ဧဟိ ဘဒ္ဒေတိ မံ အဝစ၊ သာ မေ အာသူပသမ္ပဒါ.

၁၁၀. ‘‘စိဏ္ဏာ အင်္ဂါ စ မဂဓာ၊ ဝဇ္ဇီ ကာသီ စ ကောသလာ၊

အနကာ ပဏ္ဏာသ ဝဿာနိ၊ ရဋ္ဌပိဏ္ဍံ အဘုဉ္ဇဟံ.

၁၁၁. ‘‘ပုညံ ဝတ ပသဝိ ဗဟုံ၊ သပ္ပညော ဝတာယံ ဥပါသကော၊

ယော ဘဒ္ဒါယ စီဝရံ အဒါသိ၊ ဝိပ္ပမုတ္တာယ သဗ္ဗဂန္ထေဟီ’’တိ. –

ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ.

တတ္ထ လူနကေသီတိ လူနာ လုဉ္စိတာ ကေသာ မယှန္တိ လူနကေသီ၊ နိဂဏ္ဌေသု ပဗ္ဗဇ္ဇာယ တာလဋ္ဌိနာ လုဉ္စိတကေသာ၊ တံ သန္ဓာယ ဝဒတိ. ပင်္ကဓရီတိ ဒန္တကဋ္ဌဿ အခါဒနေန ဒန္တေသု မလပင်္ကဓာရဏတော ပင်္ကဓရီ. ဧကသာဋီတိ နိဂဏ္ဌစာရိတ္တဝသေန ဧကသာဋိကာ. ပုရေ စရိန္တိ ပုဗ္ဗေ နိဂဏ္ဌီ ဟုတွာ ဧဝံ ဝိစရိံ. အဝဇ္ဇေ ဝဇ္ဇမတိနီတိ နှာနုစ္ဆာဒနဒန္တကဋ္ဌခါဒနာဒိကေ အနဝဇ္ဇေ သာဝဇ္ဇသညီ. ဝဇ္ဇေ စာဝဇ္ဇဒဿိနီတိ မာနမက္ခပလာသဝိပလ္လာသာဒိကေ သာဝဇ္ဇေ အနဝဇ္ဇဒိဋ္ဌီ.

ဒိဝါဝိဟာရာ နိက္ခမ္မာတိ အတ္တနော ဒိဝါဝိဟာရဋ္ဌာနတော နိက္ခမိတွာ. အယမ္ပိ ဌိတမဇ္ဈနှိကဝေလာယံ ထေရေန သမာဂတာ တဿ ပဉှဿ ဝိဿဇ္ဇနေန ဓမ္မဒေသနာယ စ နိဟတမာနဒဗ္ဗာ ပသန္နမာနသာ ဟုတွာ သတ္ထု သန္တိကံ ဥပသင်္ကမိတုကာမာဝ အတ္တနော ဝသနဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ ဒိဝါဋ္ဌာနေ နိသီဒိတွာ သာယနှသမယေ သတ္ထု သန္တိကံ ဥပသင်္ကမိတွာ.

နိဟစ္စ ဇာဏုံ ဝန္ဒိတွာတိ ဇာဏုဒွယံ ပထဝိယံ နိဟန္တွာ ပတိဋ္ဌပေတွာ ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန ဝန္ဒိတွာ. သမ္မုခါ အဉ္ဇလိံ အကန္တိ သတ္ထု သမ္မုခါ ဒသနခသမောဓာနသမုဇ္ဇလံ အဉ္ဇလိံ အကာသိံ. ဧဟိ၊ ဘဒ္ဒေတိ မံ အဝစ၊ သာ မေ အာသူပသမ္ပဒါတိ ယံ မံ ဘဂဝါ အရဟတ္တံ ပတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇဉ္စ ဥပသမ္ပဒဉ္စ ယာစိတွာ ဌိတံ ‘‘ဧဟိ၊ ဘဒ္ဒေ၊ ဘိက္ခုနုပဿယံ ဂန္တွာ ဘိက္ခုနီနံ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ ဥပသမ္ပဇ္ဇဿူ’’တိ အဝစ အာဏာပေသိ. သာ သတ္ထု အာဏာ မယှံ ဥပသမ္ပဒါယ ကာရဏတ္တာ ဥပသမ္ပဒါ အာသိ အဟောသိ.

စိဏ္ဏာတိအာဒိကာ ဒွေ ဂါထာ အညာဗျာကရဏဂါထာ. တတ္ထ စိဏ္ဏာ အင်္ဂါ စ မဂဓာတိ ယေ ဣမေ အင်္ဂါ စ မဂဓာ စ ဝဇ္ဇီ စ ကာသီ စ ကောသလာ စ ဇနပဒါ ပုဗ္ဗေ သာဏာယ မယာ ရဋ္ဌပိဏ္ဍံ ဘုဉ္ဇန္တိယာ စိဏ္ဏာ စရိတာ၊ တေသုယေဝ သတ္ထာရာ သမာဂမတော ပဋ္ဌာယ အနဏာ နိဒ္ဒေါသာ အပဂတကိလေသာ ဟုတွာ ပညာသ သံဝစ္ဆရာနိ ရဋ္ဌပိဏ္ဍံ အဘုဉ္ဇိံ အဟံ.

ယေန အဘိပ္ပသန္နမာနသေန ဥပါသကေန အတ္တနော စီဝရံ ဒိန္နံ၊ တဿ ပုညဝိသေသကိတ္တနမုခေန အညံ ဗျာကရောန္တီ ‘‘ပုညံ ဝတ ပသဝီ ဗဟု’’န္တိ ဩသာနဂါထမာဟ. သာ သုဝိညေယျာဝ.

ဘဒ္ဒါကုဏ္ဍလကေသာထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.