၈. သောဏာထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ

ဒသ ပုတ္တေ ဝိဇာယိတွာတိအာဒိကာ သောဏာယ ထေရိယာ ဂါထာ. အယမ္ပိ ပဒုမုတ္တရဿ ဘဂဝတော ကာလေ ဟံသဝတီနဂရေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတွာ ဧကဒိဝသံ သတ္ထု သန္တိကေ ဓမ္မံ သုဏန္တီ သတ္ထာရံ ဧကံ ဘိက္ခုနိံ အာရဒ္ဓဝီရိယာနံ ဘိက္ခုနီနံ အဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပေန္တံ ဒိသွာ၊ အဓိကာရကမ္မံ ကတွာ သယမ္ပိ တံ ဌာနန္တရံ ပတ္ထေတွာ ယာဝဇီဝံ ပုညာနိ ကတွာ၊ တတော စုတာ ကပ္ပသတသဟဿံ ဒေဝမနုဿေသု သံသရိတွာ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ သာဝတ္ထိယံ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝယပ္ပတ္တာ ပတိကုလံ ဂတာ ဒသ ပုတ္တဓီတရော လဘိတွာ ဗဟုပုတ္တိကာတိ ပညာယိတ္ထ. သာ သာမိကေ ပဗ္ဗဇိတေ ဝယပ္ပတ္တေ ပုတ္တဓီတရော ဃရာဝါသေ ပတိဋ္ဌာပေတွာ သဗ္ဗံ ဓနံ ပုတ္တာနံ ဝိဘဇိတွာ အဒါသိ၊ န ကိဉ္စိ အတ္တနော ဌပေသိ. တံ ပုတ္တာ စ ဓီတရော စ ကတိပါဟမေဝ ဥပဋ္ဌဟိတွာ ပရိဘဝံ အကံသု. သာ ‘‘ကိံ မယှံ ဣမေဟိ ပရိဘဝါယ ဃရေ ဝသန္တိယာ’’တိ ဘိက္ခုနိယော ဥပသင်္ကမိတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိ. တံ ဘိက္ခုနိယော ပဗ္ဗာဇေသုံ. သာ လဒ္ဓူပသမ္ပဒါ ‘‘အဟံ မဟလ္လိကာကာလေ ပဗ္ဗဇိတွာ အပ္ပမတ္တာယ ဘဝိတဗ္ဗ’’န္တိ ဘိက္ခုနီနံ ဝတ္တပဋိဝတ္တံ ကရောန္တီ ‘‘သဗ္ဗရတ္တိံ သမဏဓမ္မံ ကရိဿာမီ’’တိ ဟေဋ္ဌာပါသာဒေ ဧကထမ္ဘံ ဟတ္ထေန ဂဟေတွာ တံ အဝိဇဟမာနာ သမဏဓမ္မံ ကရောန္တီ စင်္ကမမာနာပိ ‘‘အန္ဓကာရေ ဌာနေ ရုက္ခာဒီသု ယတ္ထ ကတ္ထစိ မေ သီသံ ပဋိဟညေယျာ’’တိ ရုက္ခံ ဟတ္ထေန ဂဟေတွာ တံ အဝိဇဟမာနာဝ သမဏဓမ္မံ ကရောတိ. တတော ပဋ္ဌာယ သာ အာရဒ္ဓဝီရိယတာယ ပါကဋာ အဟောသိ. သတ္ထာ တဿာ ဉာဏပရိပါကံ ဒိသွာ ဂန္ဓကုဋိယံ နိသိန္နောဝ ဩဘာသံ ဖရိတွာ သမ္မုခေ နိသိန္နော ဝိယ အတ္တာနံ ဒဿေတွာ –

‘‘ယော စ ဝဿသတံ ဇီဝေ၊ အပဿံ ဓမ္မမုတ္တမံ၊

ဧကာဟံ ဇီဝိတံ သေယျော၊ ပဿတော ဓမ္မမုတ္တမ’’န္တိ. (ဓ. ပ. ၁၁၅) –

ဂါထံ အဘာသိ. သာ ဂါထာပရိယောသာနေ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရီ ၂.၃.၂၂၀-၂၄၃) –

‘‘ပဒုမုတ္တရော နာမ ဇိနော၊ သဗ္ဗဓမ္မာန ပါရဂူ၊

ဣတော သတသဟဿမှိ၊ ကပ္ပေ ဥပ္ပဇ္ဇိ နာယကော.

‘‘တဒါ သေဋ္ဌိကုလေ ဇာတာ၊ သုခိတာ ပူဇိတာ ပိယာ၊

ဥပေတွာ တံ မုနိဝရံ၊ အဿောသိံ မဓုရံ ဝစံ.

‘‘အာရဒ္ဓဝီရိယာနဂ္ဂံ၊ ဝဏ္ဏေသိ ဘိက္ခုနိံ ဇိနော၊

တံ သုတွာ မုဒိတာ ဟုတွာ၊ ကာရံ ကတွာန သတ္ထုနော.

‘‘အဘိဝါဒိယ သမ္ဗုဒ္ဓံ၊ ဌာနံ တံ ပတ္ထယိံ တဒါ၊

အနုမောဒိ မဟာဝီရော၊ သိဇ္ဈတံ ပဏိဓီ တဝ.

‘‘သတသဟဿိတော ကပ္ပေ၊ ဩက္ကာကကုလသမ္ဘဝေါ၊

ဂေါတမော နာမ ဂေါတ္တေန၊ သတ္ထာ လောကေ ဘဝိဿတိ.

‘‘တဿ ဓမ္မေသု ဒါယာဒါ၊ ဩရသာ ဓမ္မနိမ္မိတာ၊

သောဏာတိ နာမ နာမေန၊ ဟေဿတိ သတ္ထု သာဝိကာ.

‘‘တံ သုတွာ မုဒိတာ ဟုတွာ၊ ယာဝဇီဝံ တဒါ ဇိနံ၊

မေတ္တစိတ္တာ ပရိစရိံ၊ ပစ္စယေဟိ ဝိနာယကံ.

‘‘တေန ကမ္မေန သုကတေန၊ စေတနာပဏိဓီဟိ စ၊

ဇဟိတွာ မာနုသံ ဒေဟံ၊ တာဝတိံသမဂစ္ဆဟံ.

‘‘ပစ္ဆိမေ စ ဘဝေ ဒါနိ၊ ဇာတာ သေဋ္ဌိကုလေ အဟံ၊

သာဝတ္ထိယံ ပုရဝရေ၊ ဣဒ္ဓေ ဖီတေ မဟဒ္ဓနေ.

‘‘ယဒါ စ ယောဗ္ဗနပ္ပတ္တာ၊ ဂန္တွာ ပတိကုလံ အဟံ၊

ဒသ ပုတ္တာနိ အဇနိံ၊ သုရူပါနိ ဝိသေသတော.

‘‘သုခေဓိတာ စ တေ သဗ္ဗေ၊ ဇနနေတ္တမနောဟရာ၊

အမိတ္တာနမ္ပိ ရုစိတာ၊ မမ ပဂေဝ တေ သိယာ.

‘‘တတော မယှံ အကာမာယ၊ ဒသပုတ္တပုရက္ခတော၊

ပဗ္ဗဇိတ္ထ သ မေ ဘတ္တာ၊ ဒေဝဒေဝဿ သာသနေ.

‘‘တဒေကိကာ ဝိစိန္တေသိံ၊ ဇီဝိတေနာလမတ္ထု မေ၊

စတ္တာယ ပတိပုတ္တေဟိ၊ ဝုဍ္ဎာယ စ ဝရာကိယာ.

‘‘အဟမ္ပိ တတ္ထ ဂစ္ဆိဿံ၊ သမ္ပတ္တော ယတ္ထ မေ ပတိ၊

ဧဝါဟံ စိန္တယိတွာန၊ ပဗ္ဗဇိံ အနဂါရိယံ.

‘‘တတော စ မံ ဘိက္ခုနိယော၊ ဧကံ ဘိက္ခုနုပဿယေ၊

ဝိဟာယ ဂစ္ဆုမောဝါဒံ၊ တာပေဟိ ဥဒကံ ဣတိ.

‘‘တဒါ ဥဒကမာဟိတွာ၊ ဩကိရိတွာန ကုမ္ဘိယာ၊

စုလ္လေ ဌပေတွာ အာသီနာ၊ တတော စိတ္တံ သမာဒဟိံ.

‘‘ခန္ဓေ အနိစ္စတော ဒိသွာ၊ ဒုက္ခတော စ အနတ္တတော၊

ခေပေတွာ အာသဝေ သဗ္ဗေ၊ အရဟတ္တမပါပုဏိံ.

‘‘တဒါဂန္တွာ ဘိက္ခုနိယော၊ ဥဏှောဒကမပုစ္ဆိသုံ၊

တေဇောဓာတုမဓိဋ္ဌာယ၊ ခိပ္ပံ သန္တာပယိံ ဇလံ.

‘‘ဝိမှိတာ တာ ဇိနဝရံ၊ ဧတမတ္ထမသာဝယုံ၊

တံ သုတွာ မုဒိတော နာထော၊ ဣမံ ဂါထံ အဘာသထ.

‘‘ယော စ ဝဿသတံ ဇီဝေ၊ ကုသီတော ဟီနဝီရိယော၊

ဧကာဟံ ဇီဝိတံ သေယျော၊ ဝီရိယမာရဘတော ဒဠှံ.

‘‘အာရာဓိတော မဟာဝီရော၊ မယာ သုပ္ပဋိပတ္တိယာ၊

အာရဒ္ဓဝီရိယာနဂ္ဂံ၊ မမာဟ သ မဟာမုနိ.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

အထ နံ ဘဂဝါ ဘိက္ခုနိယော ပဋိပါဋိယာ ဌာနန္တရေ ဌပေန္တော အာရဒ္ဓဝီရိယာနံ အဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပေသိ. သာ ဧကဒိဝသံ အတ္တနော ပဋိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတွာ ဥဒါနဝသေန –

၁၀၂. ‘‘ဒသ ပုတ္တေ ဝိဇာယိတွာ၊ အသ္မိံ ရူပသမုဿယေ၊

တတောဟံ ဒုဗ္ဗလာ ဇိဏ္ဏာ၊ ဘိက္ခုနိံ ဥပသင်္ကမိံ.

၁၀၃. ‘‘သာ မေ ဓမ္မမဒေသေသိ၊ ခန္ဓာယတနဓာတုယော၊

တဿာ ဓမ္မံ သုဏိတွာန၊ ကေသေ ဆေတွာန ပဗ္ဗဇိံ.

၁၀၄. ‘‘တဿာ မေ သိက္ခမာနာယ၊ ဒိဗ္ဗစက္ခု ဝိသောဓိတံ၊

ပုဗ္ဗေနိဝါသံ ဇာနာမိ၊ ယတ္ထ မေ ဝုသိတံ ပုရေ.

၁၀၅. ‘‘အနိမိတ္တဉ္စ ဘာဝေမိ၊ ဧကဂ္ဂါ သုသမာဟိတာ၊

အနန္တရာဝိမောက္ခာသိံ၊ အနုပါဒါယ နိဗ္ဗုတာ.

၁၀၆. ‘‘ပဉ္စက္ခန္ဓာ ပရိညာတာ၊ တိဋ္ဌန္တိ ဆိန္နမူလကာ၊

ဓိ တဝတ္ထု ဇရေ ဇမ္မေ၊ နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’တိ. – ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ၊

တတ္ထ ရူပသမုဿယေတိ ရူပသင်္ခါတေ သမုဿယေ. အယဉှိ ရူပသဒ္ဒေါ ‘‘စက္ခုဉ္စ ပဋိစ္စ ရူပေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စက္ခုဝိညာဏ’’န္တိအာဒီသု (သံ. နိ. ၄.၆၀) ရူပါယတနေ အာဂတော. ‘‘ယံကိဉ္စိ ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္န’’န္တိအာဒီသု (အ. နိ. ၄.၁၈၁) ရူပက္ခန္ဓေ. ‘‘ပိယရူပေ သာတရူပေ ရဇ္ဇတီ’’တိအာဒီသု (မ. နိ. ၁.၄၀၉) သဘာဝေ. ‘‘ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတီ’’တိအာဒီသု (ဒီ. နိ. ၃.၃၃၈၊ အ. နိ. ၁.၄၂၇-၄၃၄) ကသိဏာယတနေ. ‘‘ရူပီ ရူပါနိ ပဿတီ’’တိအာဒီသု (ဒီ. နိ. ၃.၃၃၉၊ အ. နိ. ၁.၄၃၅-၄၄၂) ရူပဈာနေ. ‘‘အဋ္ဌိဉ္စ ပဋိစ္စ နှာရုဉ္စ ပဋိစ္စ မံသဉ္စ ပဋိစ္စ စမ္မဉ္စ ပဋိစ္စ အာကာသော ပရိဝါရိတော ရူပန္တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတီ’’တိအာဒီသု (မ. နိ. ၁.၃၀၆) ရူပကာယေ. ဣဓာပိ ရူပကာယေဝ ဒဋ္ဌဗ္ဗော. သမုဿယသဒ္ဒေါပိ အဋ္ဌီနံ သရီရဿ ပရိယာယော. ‘‘သတန္တိ သမုဿယာ’’တိအာဒီသု အဋ္ဌိသရီရပရိယာယေ. ‘‘အာတုရံ အသုစိံ ပူတိံ၊ ပဿ နန္ဒေ သမုဿယ’’န္တိအာဒီသု (ထေရဂါ. ၁၉) သရီရေ. ဣဓာပိ သရီရေ ဧဝ ဒဋ္ဌဗ္ဗော. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘ရူပသမုဿယေ’’တိ၊ ရူပသင်္ခါတေ သမုဿယေ သရီရေတိ အတ္ထော. ဌတွာတိ ဝစနသေသော. အသ္မိံ ရူပသမုဿယေတိ ဟိ ဣမသ္မိံ ရူပသမုဿယေ ဌတွာ ဣမံ ရူပကာယံ နိဿာယ ဒသ ပုတ္တေ ဝိဇာယိတွာတိ ယောဇနာ. တတောတိ တသ္မာ ဒသပုတ္တဝိဇာယနဟေတု. သာ ဟိ ပဌမဝယံ အတိက္ကမိတွာ ပုတ္တကေ ဝိဇာယန္တီ အနုက္ကမေန ဒုဗ္ဗလသရီရာ ဇရာဇိဏ္ဏာ စ အဟောသိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘တတောဟံ ဒုဗ္ဗလာ ဇိဏ္ဏာ’’တိ.

တဿာတိ တတော၊ တဿာတိ ဝါ တဿာ သန္တိကေ. ပုန တဿာတိ ကရဏေ သာမိဝစနံ၊ တာယာတိ အတ္ထော. သိက္ခမာနာယာတိ တိဿောပိ သိက္ခာ သိက္ခမာနာ.

အနန္တရာဝိမောက္ခာသိန္တိ အဂ္ဂမဂ္ဂဿ အနန္တရာ ဥပ္ပန္နဝိမောက္ခာ အာသိံ. ရူပီ ရူပါနိ ပဿတီတိအာဒယော ဟိ အဋ္ဌပိ ဝိမောက္ခာ အနန္တရဝိမောက္ခာ နာမ န ဟောန္တိ. မဂ္ဂါနန္တရံ အနုပ္ပတ္တာ ဟိ ဖလဝိမောက္ခာ ဖလသမာပတ္တိကာလေ ပဝတ္တမာနာပိ ပဌမမဂ္ဂါနန္တရမေဝ သမုပ္ပတ္တိတော တံ ဥပါဒါယ အနန္တရဝိမောက္ခာ နာမ၊ ယထာ မဂ္ဂသမာဓိ အာနန္တရိကသမာဓီတိ ဝုစ္စတိ. အနုပါဒါယ နိဗ္ဗုတာတိ ရူပါဒီသု ကိဉ္စိပိ အဂ္ဂဟေတွာ ကိလေသပရိနိဗ္ဗာနေန နိဗ္ဗုတာ အာသိံ.

ဧဝံ ဝိဇ္ဇာတ္တယံ ဝိဘာဝေတွာ အရဟတ္တဖလေန ကူဋံ ဂဏှန္တီ ဥဒါနေတွာ၊ ဣဒါနိ ဇရာယ စိရကာလံ ဥပဒ္ဒုတသရီရံ ဝိဂရဟန္တီ သဟ ဝတ္ထုနာ တဿ သမတိက္ကန္တဘာဝံ ဝိဘာဝေတုံ ‘‘ပဉ္စက္ခန္ဓာ ပရိညာတာ’’တိ ဩသာနဂါထမာဟ. တတ္ထ ဓိ တဝတ္ထု ဇရေ ဇမ္မေတိ အင်္ဂါနံ သိထိလဘာဝကရဏာဒိနာ ဇရေ ဇမ္မေ လာမကေ ဟီနေ တဝ တုယှံ ဓိ အတ္ထု ဓိကာရော ဟောတု. နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါတိ တသ္မာ တွံ မယာ အတိက္ကန္တာ အဘိဘူတာသီတိ အဓိပ္ပါယော.

သောဏာထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.