၅. ဥဗ္ဗိရိထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ

အမ္မ၊ ဇီဝါတိအာဒိကာ ဥဗ္ဗိရိယာ ထေရိယာ ဂါထာ. အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရာ တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ ကုသလံ ဥပစိနန္တီ ပဒုမုတ္တရဿ ဘဂဝတော ကာလေ ဟံသဝတီနဂရေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တာ ဧကဒိဝသံ မာတာပိတူသု မင်္ဂလံ အနုဘဝိတုံ ဂေဟန္တရဂတေသု အဒုတိယာ သယံ ဂေဟေ ဩဟီနာ ဥပကဋ္ဌာယ ဝေလာယ ဘဂဝတော သာဝကံ ဧကံ ခီဏာသဝတ္ထေရံ ဂေဟဒွါရသမီပေန ဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ ဘိက္ခံ ဒါတုကာမာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ဣဓ ပဝိသထာ’’တိ ဝတွာ ထေရေ ဂေဟံ ပဝိဋ္ဌေ ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန ထေရံ ဝန္ဒိတွာ ဂေါနကာဒီဟိ အာသနံ ပညာပေတွာ အဒါသိ. နိသီဒိ ထေရော ပညတ္တေ အာသနေ. သာ ပတ္တံ ဂဟေတွာ ပိဏ္ဍပါတဿ ပူရေတွာ ထေရဿ ဟတ္ထေ ဌပေသိ. ထေရော အနုမောဒနံ ကတွာ ပက္ကာမိ. သာ တေန ပုညကမ္မေန တာဝတိံသေသု နိဗ္ဗတ္တိတွာ တတ္ထ ယာဝတာယုကံ ဥဠာရဒိဗ္ဗသမ္ပတ္တိံ အနုဘဝိတွာ တတော စုတာ သုဂတီသုယေဝ သံသရန္တီ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ သာဝတ္ထိယံ ဂဟပတိမဟာသာလကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဥဗ္ဗိရီတိ လဒ္ဓနာမာ အဘိရူပါ ဒဿနီယာ ပါသာဒိကာ အဟောသိ. သာ ဝယပ္ပတ္တကာလေ ကောသလရညာ အတ္တနော ဂေဟံ နီတာ၊ ကတိပယသံဝစ္ဆရာတိက္ကမေန ဧကံ ဓီတရံ လဘိ. တဿာ ဇီဝန္တီတိ နာမံ အကံသု. ရာဇာ တဿာ ဓီတရံ ဒိသွာ တုဋ္ဌမာနသော ဥဗ္ဗိရိယာ အဘိသေကံ အဒါသိ. ဓီတာ ပနဿာ အာဓာဝိတွာ ပရိဓာဝိတွာ ဝိစရဏကာလေ ကာလမကာသိ. မာတာ ယတ္ထ တဿာ သရီရနိက္ခေပေါ ကတော၊ တံ သုသာနံ ဂန္တွာ ဒိဝသေ ဒိဝသေ ပရိဒေဝတိ. ဧကဒိဝသံ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ ဝန္ဒိတွာ ထောကံ နိသီဒိတွာ ဂတာ အစိရဝတီနဒိယာ တီရေ ဌတွာ ဓီတရံ အာရဗ္ဘ ပရိဒေဝတိ. တံ ဒိသွာ သတ္ထာ ဂန္ဓကုဋိယံ ယထာနိသိန္နောဝ အတ္တာနံ ဒဿေတွာ ‘‘ကသ္မာ ဝိပ္ပလပသီ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘မမ ဓီတရံ အာရဗ္ဘ ဝိပ္ပလပါမိ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ‘‘ဣမသ္မိံ သုသာနေ ဈာပိတာ တဝ ဓီတရော စတုရာသီတိသဟဿမတ္တာ၊ တာသံ ကတရ သန္ဓာယ ဝိပ္ပလပသီ’’တိ. တာသံ တံ တံ အာဠာဟနဋ္ဌာနံ ဒဿေတွာ –

၅၁. ‘‘အမ္မ ဇီဝါတိ ဝနမှိ ကန္ဒသိ၊ အတ္တာနံ အဓိဂစ္ဆ ဥဗ္ဗိရိ၊

စုလ္လာသီတိသဟဿာနိ၊ သဗ္ဗာ ဇီဝသနာမိကာ၊

ဧတမှာဠာဟနေ ဒဍ္ဎာ၊ တာသံ ကမနုသောစသီ’’တိ. – သဥပဍ္ဎဂါထမာဟ၊

တတ္ထ၊ အမ္မ၊ ဇီဝါတိ မာတုပစာရနာမေန ဓီတုယာ အာလပနံ၊ ဣဒဉ္စဿာ ဝိပ္ပလပနာကာရဒဿနံ. ဝနမှိ ကန္ဒသီတိ ဝနမဇ္ဈေ ပရိဒေဝသိ. အတ္တာနံ အဓိဂစ္ဆ ဥဗ္ဗိရီတိ ဥဗ္ဗိရိ တဝ အတ္တာနမေဝ တာဝ ဗုဇ္ဈဿု ယာထာဝတော ဇာနာဟိ. စုလ္လာသီတိသဟဿာနီတိ စတုရာသီတိသဟဿာနိ. သဗ္ဗာ ဇီဝသနာမိကာတိ တာ သဗ္ဗာပိ ဇီဝန္တိ၊ ယာ သမာနနာမိကာ. ဧတမှာဠာဟနေ ဒဍ္ဎာတိ ဧတမှိ သုသာနေ ဈာပိတာ. တာသံ ကမနုသောစသီတိ တာသု ဇီဝန္တီနာမာသု စတုရာသီတိသဟဿမတ္တာသု ကံ သန္ဓာယ တွံ အနုသောစသိ အနုသောကံ အာပဇ္ဇသီတိ ဧဝံ သတ္ထာရာ ဓမ္မေ ဒေသိတေ ဒေသနာနုသာရေန ဉာဏံ ပေသေတွာ ဝိပဿနံ အာရဘိတွာ သတ္ထု ဒေသနာဝိလာသေန အတ္တနော စ ဟေတုသမ္ပတ္တိယာ ယထာဌာတာဝ ဝိပဿနံ ဥဿုက္ကာပေတွာ မဂ္ဂပဋိပါဋိယာ အဂ္ဂဖလေ အရဟတ္တေ ပတိဋ္ဌာသိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရီ ၂.၂.၃၇-၆၀) –

‘‘နဂရေ ဟံသဝတိယာ၊ အဟောသိံ ဗာလိကာ တဒါ၊

မာတာ စ မေ ပိတာ စေဝ၊ ကမ္မန္တံ အဂမံသု တေ.

‘‘မဇ္ဈနှိကမှိ သူရိယေ၊ အဒ္ဒသံ သမဏံ အဟံ၊

ဝီထိယာ အနုဂစ္ဆန္တံ၊ အာသနံ ပညပေသဟံ.

‘‘ဂေါနကာဝိကတိကာဟိ၊ ပညပေတွာ မမာသနံ၊

ပသန္နစိတ္တာ သုမနာ၊ ဣဒံ ဝစနမဗြဝိံ.

‘‘သန္တတ္တာ ကုထိတာ ဘူမိ၊ သူရော မဇ္ဈနှိကေ ဌိတော၊

မာလုတာ စ န ဝါယန္တိ၊ ကာလော စေဝေတ္ထ မေဟိတိ.

‘‘ပညတ္တမာသနမိဒံ၊ တဝတ္ထာယ မဟာမုနိ၊

အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယ၊ နိသီဒ မမ အာသနေ.

‘‘နိသီဒိ တတ္ထ သမဏော၊ သုဒန္တော သုဒ္ဓမာနသော၊

တဿ ပတ္တံ ဂဟေတွာန၊ ယထာရန္ဓံ အဒါသဟံ.

‘‘တေန ကမ္မေန သုကတေန၊ စေတနာပဏိဓီဟိ စ၊

ဇဟိတွာ မာနုသံ ဒေဟံ၊ တာဝတိံသမဂစ္ဆဟံ.

‘‘တတ္ထ မေ သုကတံ ဗျမှံ၊ အာသနေန သုနိမ္မိတံ၊

သဋ္ဌိယောဇနမုဗ္ဗေဓံ၊ တိံသယောဇနဝိတ္ထတံ.

‘‘သောဏ္ဏမယာ မဏိမယာ၊ အထောပိ ဖလိကာမယာ၊

လောဟိတင်္ဂမယာ စေဝ၊ ပလ္လင်္ကာ ဝိဝိဓာ မမ.

‘‘တူလိကာဝိကတိကာဟိ၊ ကဋ္ဋိဿစိတ္တကာဟိ စ၊

ဥဒ္ဓဧကန္တလောမီ စ၊ ပလ္လင်္ကာ မေ သုသဏ္ဌိတာ.

‘‘ယဒါ ဣစ္ဆာမိ ဂမနံ၊ ဟာသခိဍ္ဍသမပ္ပိတာ၊

သဟ ပလ္လင်္ကသေဋ္ဌေန၊ ဂစ္ဆာမိ မမ ပတ္ထိတံ.

‘‘အသီတိဒေဝရာဇူနံ၊ မဟေသိတ္တမကာရယိံ၊

သတ္တတိစက္ကဝတ္တီနံ၊ မဟေသိတ္တမကာရယိံ.

‘‘ဘဝါဘဝေ သံသရန္တီ၊ မဟာဘောဂံ လဘာမဟံ၊

ဘောဂေ မေ ဦနတာ နတ္ထိ၊ ဧကာသနဿိဒံ ဖလံ.

‘‘ဒုဝေ ဘဝေ သံသရာမိ၊ ဒေဝတ္တေ အထ မာနုသေ၊

အညေ ဘဝေ န ဇာနာမိ၊ ဧကာသနဿိဒံ ဖလံ.

‘‘ဒုဝေ ကုလေ ပဇာယာမိ၊ ခတ္တိယေ စာပိ ဗြာဟ္မဏေ၊

ဥစ္စာကုလီနာ သဗ္ဗတ္ထ၊ ဧကာသနဿိဒံ ဖလံ.

‘‘ဒေါမနဿံ န ဇာနာမိ၊ စိတ္တသန္တာပနံ မမ၊

ဝေဝဏ္ဏိယံ န ဇာနာမိ၊ ဧကာသနဿိဒံ ဖလံ.

‘‘ဓာတိယော မံ ဥပဋ္ဌန္တိ၊ ခုဇ္ဇာ စေလာပိကာ ဗဟူ၊

အင်္ကေန အင်္ကံ ဂစ္ဆာမိ၊ ဧကာသနဿိဒံ ဖလံ.

‘‘အညာ နှာပေန္တိ ဘောဇေန္တိ၊ အညာ ရမေန္တိ မံ သဒါ၊

အညာ ဂန္ဓံ ဝိလိမ္ပန္တိ၊ ဧကာသနဿိဒံ ဖလံ.

‘‘မဏ္ဍပေ ရုက္ခမူလေ ဝါ၊ သုညာဂါရေ ဝသန္တိယာ၊

မမ သင်္ကပ္ပမညာယ၊ ပလ္လင်္ကော ဥပတိဋ္ဌတိ.

‘‘အယံ ပစ္ဆိမကော မယှံ၊ စရိမော ဝတ္တတေ ဘဝေါ၊

အဇ္ဇာပိ ရဇ္ဇံ ဆဍ္ဍေတွာ၊ ပဗ္ဗဇိံ အနဂါရိယံ.

‘‘သတသဟဿိတော ကပ္ပေ၊ ယံ ဒါနမဒဒိံ တဒါ၊

ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ဧကာသနဿိဒံ ဖလံ.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

အရဟတ္တေ ပန ပတိဋ္ဌာယ အတ္တနာ အဓိဂတဝိသေသံ ပကာသေန္တီ –

၅၂. ‘‘အဗ္ဗဟီ တဝ မေ သလ္လံ၊ ဒုဒ္ဒသံ ဟဒယဿိတံ၊

ယံ မေ သောကပရေတာယ၊ ဓီတုသောကံ ဗျပါနုဒိ.

၅၃. ‘‘သာဇ္ဇ အဗ္ဗူဠှသလ္လာဟံ၊ နိစ္ဆာတာ ပရိနိဗ္ဗုတာ၊

ဗုဒ္ဓံ ဓမ္မဉ္စ သံဃဉ္စ၊ ဥပေမိ သရဏံ မုနိ’’န္တိ. –

ဣမာ ဒွေ ဂါထာ အဘာသိ.

တတ္ထ အဗ္ဗဟီ ဝတ မေ သလ္လံ၊ ဒုဒ္ဒသံ ဟဒယဿိတန္တိ အနုပစိတကုသလသမ္ဘာရေဟိ ယာထာဝတော ဒုဒ္ဒသံ မမ စိတ္တသန္နိဿိတံ ပီဠာဇနနတော ဒုန္နီဟရဏတော အန္တော တုဒနတော စ ‘‘သလ္လ’’န္တိ လဒ္ဓနာမံ သောကံ တဏှဉ္စ အဗ္ဗဟီ ဝတ နီဟရိ ဝတ. ယံ မေ သောကပရေတာယာတိ ယသ္မာ သောကေန အဘိဘူတာယ မယှံ ဓီတုသောကံ ဗျပါနုဒိ အနဝသေသတော နီဟရိ၊ တသ္မာ အဗ္ဗဟီ ဝတ မေ သလ္လန္တိ ယောဇနာ.

သာဇ္ဇ အဗ္ဗူဠှသလ္လာဟန္တိ သာ အဟံ အဇ္ဇ သဗ္ဗသော ဥဒ္ဓဋတဏှာသလ္လာ တတော ဧဝ နိစ္ဆာတာ ပရိနိဗ္ဗုတာ. မုနိန္တိ သဗ္ဗညုဗုဒ္ဓံ တဒုပဒေသိတမဂ္ဂဖလနိဗ္ဗာနပဘေဒံ နဝဝိဓလောကုတ္တရဓမ္မဉ္စ၊ တတ္ထ ပတိဋ္ဌိတံ အဋ္ဌအရိယပုဂ္ဂလသမူဟသင်္ခါတံ သံဃဉ္စ၊ အနုတ္တရေဟိ တေဟိ ယောဇနတော သကလဝဋ္ဋဒုက္ခဝိနာသနတော စ သရဏံ တာဏံ လေဏံ ပရာယဏန္တိ၊ ဥပေမိ ဥပဂစ္ဆာမိ ဗုဇ္ဈာမိ သေဝါမိ စာတိ အတ္ထော.

ဥဗ္ဗိရိထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.