၆. သုက္ကာထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ

ကိံမေ ကတာ ရာဇဂဟေတိအာဒိကာ သုက္ကာယ ထေရိယာ ဂါထာ. အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရာ တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ ကုသလံ ဥပစိနန္တီ ဝိပဿိဿ ဘဂဝတော ကာလေ ဗန္ဓုမတီနဂရေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တာ ဥပါသိကာဟိ သဒ္ဓိံ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ သတ္ထု သန္တိကေ ဓမ္မံ သုတွာ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓါ ပဗ္ဗဇိတွာ ဗဟုဿုတာ ဓမ္မဓရာ ပဋိဘာနဝတီ အဟောသိ. သာ တတ္ထ ဗဟူနိ ဝဿသဟဿာနိ ဗြဟ္မစရိယံ စရိတွာ ပုထုဇ္ဇနကာလကိရိယမေဝ ကတွာ တုသိတေ နိဗ္ဗတ္တိ. တထာ သိခိဿ ဘဂဝတော၊ ဝေဿဘုဿ ဘဂဝတော ကာလေတိ ဧဝံ တိဏ္ဏံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓါနံ သာသနေ သီလံ ရက္ခိတွာ ဗဟုဿုတာ ဓမ္မဓရာ အဟောသိ၊ တထာ ကကုသန္ဓဿ၊ ကောဏာဂမနဿ၊ ကဿပဿ စ ဘဂဝတော သာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝိသုဒ္ဓသီလာ ဗဟုဿုတာ ဓမ္မကထိကာ အဟောသိ.

ဧဝံ သာ တတ္ထ တတ္ထ ဗဟုံ ပုညံ ဥပစိနိတွာ သုဂတီသုယေဝ သံသရန္တီ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ရာဇဂဟနဂရေ ဂဟပတိမဟာသာလကုလေ နိဗ္ဗတ္တိ၊ သုက္ကာတိဿာ နာမံ အဟောသိ. သာ ဝိညုတံ ပတ္တာ သတ္ထု ရာဇဂဟပဝေသနေ လဒ္ဓပ္ပသာဒါ ဥပါသိကာ ဟုတွာ အပရဘာဂေ ဓမ္မဒိန္နာယ ထေရိယာ သန္တိကေ ဓမ္မံ သုတွာ သဉ္ဇာတသံဝေဂါ တဿာ ဧဝ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝိပဿနာယ ကမ္မံ ကရောန္တီ နစိရဿေဝ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရီ ၂.၄.၁၁၁-၁၄၂) –

‘‘ဧကနဝုတိတော ကပ္ပေ၊ ဝိပဿီ နာမ နာယကော၊

ဥပ္ပဇ္ဇိ စာရုဒဿနော၊ သဗ္ဗဓမ္မဝိပဿကော.

‘‘တဒါဟံ ဗန္ဓုမတိယံ၊ ဇာတာ အညတရေ ကုလေ၊

ဓမ္မံ သုတွာန မုနိနော၊ ပဗ္ဗဇိံ အနဂါရိယံ.

‘‘ဗဟုဿုတာ ဓမ္မဓရာ၊ ပဋိဘာနဝတီ တထာ၊

ဝိစိတ္တကထိကာ စာပိ၊ ဇိနသာသနကာရိကာ.

‘‘တဒါ ဓမ္မကထံ ကတွာ၊ ဟိတာယ ဇနတံ ဗဟုံ၊

တတော စုတာဟံ တုသိတံ၊ ဥပပန္နာ ယသဿိနီ.

‘‘ဧကတ္တိံသေ ဣတော ကပ္ပေ၊ သိခီ ဝိယ သိခီ ဇိနော၊

တပန္တော ယသသာ လောကေ၊ ဥပ္ပဇ္ဇိ ဝဒတံ ဝရော.

‘‘တဒါပိ ပဗ္ဗဇိတွာန၊ ဗုဒ္ဓသာသနကောဝိဒါ၊

ဇောတေတွာ ဇိနဝါကျာနိ၊ တတောပိ တိဒိဝံ ဂတာ.

‘‘ဧကတ္တိံသေဝ ကပ္ပမှိ၊ ဝေဿဘူ နာမ နာယကော၊

ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ထ မဟာဉာဏီ၊ တဒါပိ စ တထေဝဟံ.

‘‘ပဗ္ဗဇိတွာ ဓမ္မဓရာ၊ ဇောတယိံ ဇိနသာသနံ၊

ဂန္တွာ မရုပုရံ ရမ္မံ၊ အနုဘောသိံ မဟာသုခံ.

‘‘ဣမမှိ ဘဒ္ဒကေ ကပ္ပေ၊ ကကုသန္ဓော ဇိနုတ္တမော၊

ဥပ္ပဇ္ဇိ နရသရဏော၊ တဒါပိ စ တထေဝဟံ.

‘‘ပဗ္ဗဇိတွာ မုနိမတံ၊ ဇောတယိတွာ ယထာယုကံ၊

တတော စုတာဟံ တိဒိဝံ၊ အဂံ သဘဝနံ ယထာ.

‘‘ဣမသ္မိံယေဝ ကပ္ပမှိ၊ ကောဏာဂမနနာယကော၊

ဥပ္ပဇ္ဇိ လောကသရဏော၊ အရဏော အမတင်္ဂတော.

‘‘တဒါပိ ပဗ္ဗဇိတွာန၊ သာသနေ တဿ တာဒိနော၊

ဗဟုဿုတာ ဓမ္မဓရာ၊ ဇောတယိံ ဇိနသာသနံ.

‘‘ဣမသ္မိံယေဝ ကပ္ပမှိ၊ ကဿပေါ မုနိမုတ္တမော၊

ဥပ္ပဇ္ဇိ လောကသရဏော၊ အရဏော မရဏန္တဂူ.

‘‘တဿာပိ နရဝီရဿ၊ ပဗ္ဗဇိတွာန သာသနေ၊

ပရိယာပုဋသဒ္ဓမ္မာ၊ ပရိပုစ္ဆာ ဝိသာရဒါ.

‘‘သုသီလာ လဇ္ဇိနီ စေဝ၊ တီသု သိက္ခာသု ကောဝိဒါ၊

ဗဟုံ ဓမ္မကထံ ကတွာ၊ ယာဝဇီဝံ မဟာမုနေ.

‘‘တေန ကမ္မဝိပါကေန၊ စေတနာပဏိဓီဟိ စ၊

ဇဟိတွာ မာနုသံ ဒေဟံ၊ တာဝတိံသမဂစ္ဆဟံ.

‘‘ပစ္ဆိမေ စ ဘဝေ ဒါနိ၊ ဂိရိဗ္ဗဇပုရုတ္တမေ၊

ဇာတာ သေဋ္ဌိကုလေ ဖီတေ၊ မဟာရတနသဉ္စယေ.

‘‘ယဒါ ဘိက္ခုသဟဿေန၊ ပရိဝုတော လောကနာယကော၊

ဥပါဂမိ ရာဇဂဟံ၊ သဟဿက္ခေန ဝဏ္ဏိတော.

‘‘ဒန္တော ဒန္တေဟိ သဟ ပုရာဏဇဋိလေဟိ၊ ဝိပ္ပမုတ္တော ဝိပ္ပမုတ္တေဟိ၊

သိင်္ဂီနိက္ခသဝဏ္ဏော၊ ရာဇဂဟံ ပါဝိသိ ဘဂဝါ.

‘‘ဒိသွာ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝံ တံ၊ သုတွာဝ ဂုဏသဉ္စယံ၊

ဗုဒ္ဓေ စိတ္တံ ပသာဒေတွာ၊ ပူဇယိံ တံ ယထာဗလံ.

‘‘အပရေန စ ကာလေန၊ ဓမ္မဒိန္နာယ သန္တိကေ၊

အဂါရာ နိက္ခမိတွာန၊ ပဗ္ဗဇိံ အနဂါရိယံ.

‘‘ကေသေသု ဆိဇ္ဇမာနေသု၊ ကိလေသေ ဈာပယိံ အဟံ၊

ဥဂ္ဂဟိံ သာသနံ သဗ္ဗံ၊ ပဗ္ဗဇိတွာ စိရေနဟံ.

‘‘တတော ဓမ္မမဒေသေသိံ၊ မဟာဇနသမာဂမေ၊

ဓမ္မေ ဒေသိယမာနမှိ၊ ဓမ္မာဘိသမယော အဟု.

‘‘နေကပါဏသဟဿာနံ၊ တံ ဝိဒိတွာတိဝိမှိတော၊

အဘိပ္ပသန္နော မေ ယက္ခော၊ ဘမိတွာန ဂိရိဗ္ဗဇံ.

‘‘ကိံမေ ကတာ ရာဇဂဟေ မနုဿာ၊ မဓုံ ပီတာဝ အစ္ဆရေ၊

ယေ သုက္ကံ န ဥပါသန္တိ၊ ဒေသေန္တိံ အမတံ ပဒံ.

‘‘တဉ္စ အပ္ပဋိဝါနီယံ၊ အသေစနကမောဇဝံ၊

ပိဝန္တိ မညေ သပ္ပညာ၊ ဝလာဟကမိဝဒ္ဓဂူ.

‘‘ဣဒ္ဓီသု စ ဝသီ ဟောမိ၊ ဒိဗ္ဗာယ သောတဓာတုယာ၊

စေတောပရိယဉာဏဿ၊ ဝသီ ဟောမိ မဟာမုနေ.

‘‘ပုဗ္ဗေနိဝါသံ ဇာနာမိ၊ ဒိဗ္ဗစက္ခု ဝိသောဓိတံ၊

သဗ္ဗာသဝပရိက္ခီဏာ၊ နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ.

‘‘အတ္ထဓမ္မနိရုတ္တီသု၊ ပဋိဘာနေ တထေဝ စ၊

ဉာဏံ မမ မဟာဝီရ၊ ဥပ္ပန္နံ တဝ သန္တိကေ.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

အရဟတ္တံ ပန ပတွာ ပဉ္စသတဘိက္ခုနိပရိဝါရာ မဟာဓမ္မကထိကာ အဟောသိ. သာ ဧကဒိဝသံ ရာဇဂဟေ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ကတဘတ္တကိစ္စာ ဘိက္ခုနုပဿယံ ပဝိသိတွာ သန္နိသိန္နာယ မဟတိယာ ပရိသာယ မဓုဘဏ္ဍံ ပီဠေတွာ သုမဓုရံ ပါယေန္တီ ဝိယ အမတေန အဘိသိဉ္စန္တီ ဝိယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ. ပရိသာ စဿာ ဓမ္မကထံ ဩဟိတသောတာ အဝိက္ခိတ္တစိတ္တာ သက္ကစ္စံ သုဏာတိ. တသ္မိံ ခဏေ ထေရိယာ စင်္ကမနကောဋိယံ ရုက္ခေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ ဓမ္မဒေသနာယ ပသန္နာ ရာဇဂဟံ ပဝိသိတွာ ရထိယာယ ရထိယံ သိင်္ဃာဋကေန သိင်္ဃာဋကံ ဝိစရိတွာ တဿာ ဂုဏံ ဝိဘာဝေန္တီ –

၅၄. ‘‘ကိံမေ ကတာ ရာဇဂဟေ မနုဿာ၊ မဓုံ ပီတာဝ အစ္ဆရေ၊

ယေ သုက္ကံ န ဥပါသန္တိ၊ ဒေသေန္တိံ ဗုဒ္ဓသာသနံ.

၅၅. ‘‘တဉ္စ အပ္ပဋိဝါနီယံ၊ အသေစနကမောဇဝံ၊

ပိဝန္တိ မညေ သပ္ပညာ၊ ဝလာဟကမိဝဒ္ဓဂူ’’တိ. –

ဣမာ ဒွေ ဂါထာ အဘာသိ.

တတ္ထ ကိံမေ ကတာ ရာဇဂဟေ မနုဿာတိ ဣမေ ရာဇဂဟေ မနုဿာ ကိံ ကတာ၊ ကိသ္မိံ နာမ ကိစ္စေ ဗျာဝဋာ. မဓုံ ပီတာဝ အစ္ဆရေတိ ယထာ ဘဏ္ဍမဓုံ ဂဟေတွာ မဓုံ ပီတဝန္တော ဝိသညိနော ဟုတွာ သီသံ ဥက္ခိပိတုံ န သက္ကောန္တိ၊ ဧဝံ ဣမေပိ ဓမ္မသညာယ ဝိသညိနော ဟုတွာ မညေ သီသံ ဥက္ခိပိတုံ န သက္ကောန္တိ၊ ကေဝလံ အစ္ဆန္တိယေဝါတိ အတ္ထော. ယေ သုက္ကံ န ဥပါသန္တိ၊ ဒေသေန္တိံ ဗုဒ္ဓသာသနန္တိ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော သာသနံ ယာထာဝတော ဒေသေန္တိံ ပကာသေန္တိံ သုက္ကံ ထေရိံ ယေ န ဥပါသန္တိ န ပယိရုပါသန္တိ. တေ ဣမေ ရာဇဂဟေ မနုဿာ ကိံ ကတာတိ ယောဇနာ.

တဉ္စ အပ္ပဋိဝါနီယန္တိ တဉ္စ ပန ဓမ္မံ အနိဝတ္တိတဘာဝါဝဟံ နိယျာနိကံ၊ အဘိက္ကန္တတာယ ဝါ ယထာ သောတုဇနသဝနမနောဟရဘာဝေန အနပနီယံ၊ အသေစနကံ အနာသိတ္တကံ ပကတိယာဝ မဟာရသံ တတော ဧဝ ဩဇဝန္တံ. ‘‘ဩသဓ’’န္တိပိ ပါဠိ. ဝဋ္ဋဒုက္ခဗျာဓိတိကိစ္ဆာယ ဩသဓဘူတံ. ပိဝန္တိ မညေ သပ္ပညာ၊ ဝလာဟကမိဝဒ္ဓဂူတိ ဝလာဟကန္တရတော နိက္ခန္တံ ဥဒကံ နိရုဒကကန္တာရေ ပထဂါ ဝိယ တံ ဓမ္မံ သပ္ပညာ ပဏ္ဍိတပုရိသာ ပိဝန္တိ မညေ ပိဝန္တာ ဝိယ သုဏန္တိ.

မနုဿာ တံ သုတွာ ပသန္နမာနသာ ထေရိယာ သန္တိကံ ဥပသင်္ကမိတွာ သက္ကစ္စံ ဓမ္မံ သုဏိံသု. အပရဘာဂေ ထေရိယာ အာယုပရိယောသာနေ ပရိနိဗ္ဗာနကာလေ သာသနဿ နိယျာနိကဘာဝဝိဘာဝနတ္ထံ အညံ ဗျာကရောန္တီ –

၅၆. ‘‘သုက္ကာ သုက္ကေဟိ ဓမ္မေဟိ၊ ဝီတရာဂါ သမာဟိတာ၊

ဓာရေတိ အန္တိမံ ဒေဟံ၊ ဇေတွာ မာရံ သဝါဟန’’န္တိ. – ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ၊

တတ္ထ သုက္ကာတိ သုက္ကာထေရီ အတ္တာနမေဝ ပရံ ဝိယ ဒဿေတိ. သုက္ကေဟိ ဓမ္မေဟီတိ သုပရိသုဒ္ဓေဟိ လောကုတ္တရဓမ္မေဟိ. ဝီတရာဂါ သမာဟိတာတိ အဂ္ဂမဂ္ဂေန သဗ္ဗသော ဝီတရာဂါ အရဟတ္တဖလသမာဓိနာ သမာဟိတာ. သေသံ ဝုတ္တနယမေဝ.

သုက္ကာထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.