၄. ဒန္တိကာထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ

ဒိဝါဝိဟာရာ နိက္ခမ္မာတိအာဒိကာ ဒန္တိကာယ ထေရိယာ ဂါထာ. အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရာ တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ ကုသလံ ဥပစိနန္တီ ဗုဒ္ဓသုညကာလေ စန္ဒဘာဂါယ နဒိယာ တီရေ ကိန္နရယောနိယံ နိဗ္ဗတ္တိ. သာ ဧကဒိဝသံ ကိန္နရေဟိ သဒ္ဓိံ ကီဠန္တီ ဝိစရမာနာ အဒ္ဒသ အညတရံ ပစ္စေကဗုဒ္ဓံ အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ ဒိဝါဝိဟာရံ နိသိန္နံ. ဒိသွာန ပသန္နမာနသာ ဥပသင်္ကမိတွာ သာလပုပ္ဖေဟိ ပူဇံ ကတွာ ဝန္ဒိတွာ ပက္ကာမိ. သာ တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တီ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ သာဝတ္ထိယံ ကောသလရညော ပုရောဟိတဗြာဟ္မဏဿ ဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတွာ ဇေတဝနပဋိဂ္ဂဟဏေ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓါ ဥပါသိကာ ဟုတွာ ပစ္ဆာ မဟာပဇာပတိဂေါတမိယာ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိတွာ ရာဇဂဟေ ဝသမာနာ ဧကဒိဝသံ ပစ္ဆာဘတ္တံ ဂိဇ္ဈကူဋံ အဘိရုဟိတွာ ဒိဝါဝိဟာရံ နိသိန္နာ ဟတ္ထာရောဟကဿ အဘိရုဟနတ္ထာယ ပါဒံ ပသာရေန္တံ ဟတ္ထိံ ဒိသွာ တဒေဝ အာရမ္မဏံ ကတွာ ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရီ ၂.၂.၈၆-၉၆) –

‘‘စန္ဒဘာဂါနဒီတီရေ၊ အဟောသိံ ကိန္နရီ တဒါ၊

အဒ္ဒသံ ဝိရဇံ ဗုဒ္ဓံ၊ သယမ္ဘုံ အပရာဇိတံ.

‘‘ပသန္နစိတ္တာ သုမနာ၊ ဝေဒဇာတာ ကတဉ္ဇလီ၊

သာလမာလံ ဂဟေတွာန၊ သယမ္ဘုံ အဘိပူဇယိံ.

‘‘တေန ကမ္မေန သုကတေန၊ စေတနာပဏိဓီဟိ စ၊

ဇဟိတွာ ကိန္နရီဒေဟံ၊ တာဝတိံသမဂစ္ဆဟံ.

‘‘ဆတ္တိံသဒေဝရာဇူနံ၊ မဟေသိတ္တမကာရယိံ၊

မနသာ ပတ္ထိတံ မယှံ၊ နိဗ္ဗတ္တတိ ယထိစ္ဆိတံ.

‘‘ဒသန္နံ စက္ကဝတ္တီနံ၊ မဟေသိတ္တမကာရယိံ၊

ဩစိတတ္တာဝ ဟုတွာန၊ သံသရာမိ ဘဝေသွဟံ.

‘‘ကုသလံ ဝိဇ္ဇတေ မယှံ၊ ပဗ္ဗဇိံ အနဂါရိယံ၊

ပူဇာရဟာ အဟံ အဇ္ဇ၊ သကျပုတ္တဿ သာသနေ.

‘‘ဝိသုဒ္ဓမနသာ အဇ္ဇ၊ အပေတမနပါပိကာ၊

သဗ္ဗာသဝပရိက္ခီဏာ၊ နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ.

‘‘စတုန္နဝုတိတော ကပ္ပေ၊ ယံ ဗုဒ္ဓမဘိပူဇယိံ၊

ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ သာလမာလာယိဒံ ဖလံ.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

အရဟတ္တံ ပန ပတွာ အတ္တနော ပဋိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတွာ ပီတိသောမနဿဇာတာ ဥဒါနဝသေန –

၄၈. ‘‘ဒိဝါဝိဟာရာ နိက္ခမ္မ၊ ဂိဇ္ဈကူဋမှိ ပဗ္ဗတေ၊

နာဂံ ဩဂါဟမုတ္တိဏ္ဏံ၊ နဒီတီရမှိ အဒ္ဒသံ.

၄၉. ‘‘ပုရိသော အင်္ကုသမာဒါယ၊ ‘ဒေဟိ ပါဒ’န္တိ ယာစတိ၊

နာဂေါ ပသာရယီ ပါဒံ၊ ပုရိသော နာဂမာရုဟိ.

၅၀. ‘‘ဒိသွာ အဒန္တံ ဒမိတံ၊ မနုဿာနံ ဝသံ ဂတံ၊

တတော စိတ္တံ သမာဓေသိံ၊ ခလု တာယ ဝနံ ဂတာ’’တိ. – ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ၊

တတ္ထ နာဂံ ဩဂါဟမုတ္တိဏ္ဏန္တိ ဟတ္ထိနာဂံ နဒိယံ ဩဂါဟံ ကတွာ ဩဂယှ တတော ဥတ္တိဏ္ဏံ. ‘‘ဩဂယှ မုတ္တိဏ္ဏ’’န္တိ ဝါ ပါဌော. မ-ကာရော ပဒသန္ဓိကရော. နဒီတီရမှိ အဒ္ဒသန္တိ စန္ဒဘာဂါယ နဒိယာ တီရေ အပဿိံ.

ကိံ ကရောန္တန္တိ စေတံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘ပုရိသော’’တိအာဒိ. တတ္ထ ‘ဒေဟိ ပါဒ’န္တိ ယာစတီတိ ‘‘ပါဒံ ဒေဟိ’’ဣတိ ပိဋ္ဌိအာရောဟနတ္ထံ ပါဒံ ပသာရေတုံ သညံ ဒေတိ၊ ယထာပရိစိတဉှိ သညံ ဒေန္တော ဣဓ ယာစတီတိ ဝုတ္တော.

ဒိသွာ အဒန္တံ ဒမိတန္တိ ပကတိယာ ပုဗ္ဗေ အဒန္တံ ဣဒါနိ ဟတ္ထာစရိယေန ဟတ္ထိသိက္ခာယ ဒမိတဒမထံ ဥပဂမိတံ. ကီဒိသံ ဒမိတံ? မနုဿာနံ ဝသံ ဂတံ ယံ ယံ မနုဿာ အာဏာပေန္တိ၊ တံ တံ ဒိသွာတိ ယောဇနာ. တတော စိတ္တံ သမာဓေသိံ၊ ခလု တာယ ဝနံ ဂတာတိ ခလူတိ အဝဓာရဏတ္ထေ နိပါတော. တတော ဟတ္ထိဒဿနတော ပစ္ဆာ၊ တာယ ဟတ္ထိနော ကိရိယာယ ဟေတုဘူတာယ၊ ဝနံ အရညံ ဂတာ စိတ္တံ သမာဓေသိံယေဝ. ကထံ? ‘‘အယမ္ပိ နာမ တိရစ္ဆာနဂတော ဟတ္ထီ ဟတ္ထိဒမကဿ ဝသေန ဒမထံ ဂတော၊ ကသ္မာ မနုဿဘူတာယ စိတ္တံ ပုရိသဒမကဿ သတ္ထု ဝသေန ဒမထံ န ဂမိဿတီ’’တိ သံဝေဂဇာတာ ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ အဂ္ဂမဂ္ဂသမာဓိနာ မမ စိတ္တံ သမာဓေသိံ အစ္စန္တသမာဓာနေန သဗ္ဗသော ကိလေသေ ခေပေသိန္တိ အတ္ထော.

ဒန္တိကာထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.