၈. အဘယမာတုထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ
ဥဒ္ဓံ ပါဒတလာတိအာဒိကာ အဘယမာတာယ ထေရိယာ ဂါထာ. အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရာ တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ပုညာနိ ဥပစိနန္တီ တိဿဿ ဘဂဝတော ကာလေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတွာ ဧကဒိဝသံ သတ္ထာရံ ပိဏ္ဍာယ စရန္တံ ဒိသွာ ပသန္နမာနသာ ပတ္တံ ဂဟေတွာ ကဋစ္ဆုမတ္တံ ဘိက္ခံ အဒါသိ. သာ တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တီ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ တာဒိသေန ကမ္မနိဿန္ဒေန ဥဇ္ဇေနိယံ ပဒုမဝတီ နာမ နဂရသောဘိဏီ အဟောသိ. ရာဇာ ဗိမ္ဗိသာရော တဿာ ရူပသမ္ပတ္တိအာဒိကေ ဂုဏေ သုတွာ ပုရောဟိတဿ အာစိက္ခိ – ‘‘ဥဇ္ဇေနိယံ ကိရ ပဒုမဝတီ နာမ ဂဏိကာ အဟောသိ၊ တမဟံ ဒဋ္ဌုကာမောမှီ’’တိ. ပုရောဟိတော ‘‘သာဓု၊ ဒေဝါ’’တိ မန္တဗလေန ကုမ္ဘီရံ နာမ ယက္ခံ အာဝဟေတွာ ယက္ခာနုဘာဝေန ရာဇာနံ တာဝဒေဝ ဥဇ္ဇေနီနဂရံ နေသိ. ရာဇာ တာယ သဒ္ဓိံ ဧကရတ္တိံ သံဝါသံ ကပ္ပေသိ. သာ တေန ဂဗ္ဘံ ဂဏှိ. ရညော စ အာရောစေသိ – ‘‘မမ ကုစ္ဆိယံ ဂဗ္ဘော ပတိဋ္ဌဟီ’’တိ. တံ သုတွာ ရာဇာ နံ ‘‘သစေ ပုတ္တော ဘဝေယျ၊ ဝဍ္ဎေတွာ မမံ ဒဿေဟီ’’တိ ဝတွာ နာမမုဒ္ဒိကံ ဒတွာ အဂမာသိ. သာ ဒသမာသစ္စယေန ပုတ္တံ ဝိဇာယိတွာ နာမဂ္ဂဟဏဒိဝသေ အဘယောတိ နာမံ အကာသိ. ပုတ္တဉ္စ သတ္တဝဿိကကာလေ ‘‘တဝ ပိတာ ဗိမ္ဗိသာရမဟာရာဇာ’’တိ ရညော သန္တိကံ ပဟိဏိ. ရာဇာ တံ ပုတ္တံ ပဿိတွာ ပုတ္တသိနေဟံ ပဋိလဘိတွာ ကုမာရကပရိဟာရေန ဝဍ္ဎေသိ. တဿ သဒ္ဓါပဋိလာဘော ပဗ္ဗဇ္ဇာ ဝိသေသာဓိဂမော စ ဟေဋ္ဌာ အာဂတောယေဝ. တဿ မာတာ အပရဘာဂေ ပုတ္တဿ အဘယတ္ထေရဿ သန္တိကေ ဓမ္မံ သုတွာ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓါ ဘိက္ခုနီသု ပဗ္ဗဇိတွာ ဝိပဿနာယ ကမ္မံ ကရောန္တီ နစိရဿေဝ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရီ ၂.၁.၆၀-၇၀) –
‘‘ပိဏ္ဍစာရံ စရန္တဿ၊ တိဿနာမဿ သတ္ထုနော၊
ကဋစ္ဆုဘိက္ခံ ပဂ္ဂယှ၊ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌဿဒါသဟံ.
‘‘ပဋိဂ္ဂဟေတွာ သမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ တိဿော လောကဂ္ဂနာယကော၊
ဝီထိယာ သဏ္ဌိတော သတ္ထာ၊ အကာ မေ အနုမောဒနံ.
‘‘ကဋစ္ဆုဘိက္ခံ ဒတွာန၊ တာဝတိံသံ ဂမိဿသိ၊
ဆတ္တိံသဒေဝရာဇူနံ၊ မဟေသိတ္တံ ကရိဿသိ.
‘‘ပညာသံ စက္ကဝတ္တီနံ၊ မဟေသိတ္တံ ကရိဿသိ၊
မနသာ ပတ္ထိတံ သဗ္ဗံ၊ ပဋိလစ္ဆသိ သဗ္ဗဒါ.
‘‘သမ္ပတ္တိံ အနုဘောတွာန၊ ပဗ္ဗဇိဿသိ ကိဉ္စနာ၊
သဗ္ဗာသဝေ ပရိညာယ၊ နိဗ္ဗာယိဿသိနာသဝါ.
‘‘ဣဒံ ဝတွာန သမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ တိဿော လောကဂ္ဂနာယကော၊
နဘံ အဗ္ဘုဂ္ဂမီ ဝီရော၊ ဟံသရာဇာဝ အမ္ဗရေ.
‘‘သုဒိန္နံ မေ ဒါနဝရံ၊ သုယိဋ္ဌာ ယာဂသမ္ပဒါ၊
ကဋစ္ဆုဘိက္ခံ ဒတွာန၊ ပတ္တာဟံ အစလံ ပဒံ.
‘‘ဒွေနဝုတေ ဣတော ကပ္ပေ၊ ယံ ဒါနမဒဒိံ တဒါ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ဘိက္ခာဒါနဿိဒံ ဖလံ.
‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.
အရဟတ္တံ ပန ပတွာ အတ္တနော ပုတ္တေန အဘယတ္ထေရေန ဓမ္မံ ကထေန္တေန ဩဝါဒဝသေန ယာ ဂါထာ ဘာသိတာ၊ ဥဒါနဝသေန သယမ္ပိ တာ ဧဝ ပစ္စုဒါဟရန္တီ –
၃၃. ‘‘ဥဒ္ဓံ ပါဒတလာ အမ္မ၊ အဓော ဝေ ကေသမတ္ထကာ၊
ပစ္စဝေက္ခဿုမံ ကာယံ၊ အသုစိံ ပူတိဂန္ဓိကံ.
၃၄. ‘‘ဧဝံ ဝိဟရမာနာယ၊ သဗ္ဗော ရာဂေါ သမူဟတော၊
ပရိဠာဟော သမုစ္ဆိန္နော၊ သီတိဘူတာမှိ နိဗ္ဗုတာ’’တိ. – အာဟ၊
တတ္ထ ပဌမဂါထာယ တာဝ အယံ သင်္ခေပတ္ထော – အမ္မ ပဒုမဝတိ၊ ပါဒတလတော ဥဒ္ဓံ ကေသမတ္ထကတော အဓော နာနပ္ပကာရအသုစိပူရိတာယ အသုစိံ သဗ္ဗကာလံ ပူတိဂန္ဓဝါယနတော ပူတိဂန္ဓိကံ၊ ဣမံ ကုစ္ဆိတာနံ အာယတနတာယ ကာယံ သရီရံ ဉာဏစက္ခုနာ ပစ္စဝေက္ခဿူတိ. အယဉှိ တဿာ ပုတ္တေန ဩဝါဒဒါနဝသေန ဘာသိတာ ဂါထာ.
သာ တံ သုတွာ အရဟတ္တံ ပတွာ ဥဒါနေန္တီ အာစရိယပူဇာဝသေန တမေဝ ဂါထံ ပဌမံ ဝတွာ အတ္တနော ပဋိပတ္တိံ ကထေန္တီ ‘‘ဧဝံ ဝိဟရမာနာယာ’’တိ ဒုတိယံ ဂါထမာဟ.
တတ္ထ ဧဝံ ဝိဟရမာနာယာတိ ဧဝံ မမ ပုတ္တေန အဘယတ္ထေရေန ‘‘ဥဒ္ဓံ ပါဒတလာ’’တိအာဒိနာ ဒိန္နေ ဩဝါဒေ ဌတွာ သဗ္ဗကာယံ အသုဘတော ဒိသွာ ဧကဂ္ဂစိတ္တာ တတ္ထ ဘူတုပါဒါယဘေဒေ ရူပဓမ္မေ တပ္ပဋိဗဒ္ဓေ ဝေဒနာဒိကေ အရူပဓမ္မေ ပရိဂ္ဂဟေတွာ တတ္ထ တိလက္ခဏံ အာရောပေတွာ အနိစ္စာနုပဿနာဒိဝသေန ဝိဟရမာနာယ. သဗ္ဗော ရာဂေါ သမူဟတောတိ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနိဝိပဿနာယ မဂ္ဂေန ဃဋိတာယ မဂ္ဂပဋိပါဋိယာ အဂ္ဂမဂ္ဂေန သဗ္ဗော ရာဂေါ မယာ သမူဟတော သမုဂ္ဃါဋိတော. ပရိဠာဟော သမုစ္ဆိန္နောတိ တတော ဧဝ သဗ္ဗော ကိလေသပရိဠာဟော သမ္မဒေဝ ဥစ္ဆိန္နော၊ တဿ စ သမုစ္ဆိန္နတ္တာ ဧဝ သီတိဘူတာ သဥပါဒိသေသာယ နိဗ္ဗာနဓာတုယာ နိဗ္ဗုတာ အမှီတိ.
အဘယမာတုထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.