၁၄. သဗ္ဗကာမိတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

ဒွိပါဒကောတိအာဒိကာ အာယသ္မတော သဗ္ဗကာမိတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယံ ကိရ ပဒုမုတ္တရဿ ဘဂဝတော သာသနေ ဥပ္ပန္နံ အဗ္ဗုဒံ သောဓေတွာ ပဋိပါကတိကံ ဌပေန္တံ ဧကံ ထေရံ ဒိသွာ၊ ‘‘အဟမ္ပိ အနာဂတေ ဧကဿ ဗုဒ္ဓဿ သာသနေ အဗ္ဗုဒံ သောဓေတွာ ပဋိပါကတိကံ ဌပေတုံ သမတ္ထော ဘဝေယျ’’န္တိ ပတ္ထနံ ပဋ္ဌပေတွာ တဒနုရူပါနိ ပုညာနိ ကတွာ ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ အပရိနိဗ္ဗုတေ ဧဝ ဘဂဝတိ ဝေသာလိယံ ခတ္တိယကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ သဗ္ဗကာမောတိ လဒ္ဓနာမော ဝယပ္ပတ္တော ဉာတကေဟိ ဒါရပရိဂ္ဂဟံ ကာရိတော နိဿရဏဇ္ဈာသယတာယ ဃရာဝါသံ ဇိဂုစ္ဆန္တော ဓမ္မဘဏ္ဍာဂါရိကဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိတွာ သမဏဓမ္မံ ကရောန္တော ဥပဇ္ဈာယေန သဒ္ဓိံ ဝေသာလိံ ဥပဂတော ဉာတိဃရံ အဂမာသိ. တတ္ထ နံ ပုရာဏဒုတိယိကာ ပတိဝိယောဂဒုက္ခိတာ ကိသာ ဒုဗ္ဗဏ္ဏာ အနလင်္ကတာ ကိလိဋ္ဌဝတ္ထနိဝသနာ ဝန္ဒိတွာ ရောဒမာနာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. တံ ဒိသွာ ထေရဿ ကရုဏာပုရဿရံ မေတ္တံ ဥပဋ္ဌာပယတော အနုဘူတာရမ္မဏေ အယောနိသောမနသိကာရဝသေန သဟသာ ကိလေသော ဥပ္ပဇ္ဇိ.

သော တေန ကသာဟိ တာဠိတော အာဇာနီယော ဝိယ သဉ္ဇာတသံဝေဂေါ တာဝဒေဝ သုသာနံ ဂန္တွာ၊ အသုဘနိမိတ္တံ ဥဂ္ဂဟေတွာ၊ တတ္ထ ပဋိလဒ္ဓဈာနံ ပါဒကံ ကတွာ၊ ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ၊ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. အထဿ သသုရော အလင်္ကတပဋိယတ္တံ ဓီတရံ အာဒါယ မဟတာ ပရိဝါရေန နံ ဥပ္ပဗ္ဗာဇေတုကာမော ဝိဟာရံ အဂမာသိ. ထေရော တဿာ အဓိပ္ပါယံ ဉတွာ အတ္တနော ကာမေသု ဝိရတ္တဘာဝံ သဗ္ဗတ္ထ စ အနုပလိတ္တတံ ပကာသေန္တော –

၄၅၃. ‘‘ဒွိပါဒကောယံ အသုစိ၊ ဒုဂ္ဂန္ဓော ပရိဟီရတိ၊

နာနာကုဏပပရိပူရော၊ ဝိဿဝန္တော တတော တတော.

၄၅၄. ‘‘မိဂံ နိလီနံ ကူဋေန၊ ဗဠိသေနေဝ အမ္ဗုဇံ၊

ဝါနရံ ဝိယ လေပေန၊ ဗာဓယန္တိ ပုထုဇ္ဇနံ.

၄၅၅. ‘‘ရူပါ သဒ္ဒါ ရသာ ဂန္ဓာ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ စ မနောရမာ၊

ပဉ္စ ကာမဂုဏာ ဧတေ၊ ဣတ္ထိရူပသ္မိ ဒိဿရေ.

၄၅၆. ‘‘ယေ ဧတာ ဥပသေဝန္တိ၊ ရတ္တစိတ္တာ ပုထုဇ္ဇနာ၊

ဝဍ္ဎေန္တိ ကဋသိံ ဃောရံ၊ အာစိနန္တိ ပုနဗ္ဘဝံ.

၄၅၇. ‘‘ယော စေတာ ပရိဝဇ္ဇေတိ၊ သပ္ပဿေဝ ပဒါ သိရော၊

သောမံ ဝိသတ္တိကံ လောကေ၊ သတော သမတိဝတ္တတိ.

၄၅၈. ‘‘ကာမေသွာဒီနဝံ ဒိသွာ၊ နေက္ခမ္မံ ဒဋ္ဌု ခေမတော၊

နိဿဋော သဗ္ဗကာမေဟိ၊ ပတ္တော မေ အာသဝက္ခယော’’တိ. –

ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ.

တတ္ထ ဒွိပါဒကောတိ ယဒိပိ အပါဒကာဒယောပိ ကာယာ အသုစီယေဝ၊ အဓိကာရဝသေန ပန ဥက္ကဋ္ဌပရိစ္ဆေဒေန ဝါ ဧဝံ ဝုတ္တံ. ယသ္မာ ဝါ အညေ အသုစိဘူတာပိ ကာယာ လောဏမ္ဗိလာဒီဟိ အဘိသင်္ခရိတွာ မနုဿာနံ ဘောဇနေပိ ဥပနီယန္တိ၊ န ပန မနုဿကာယော၊ တသ္မာ အသုစိတရသဘာဝမဿ ဒဿေန္တော ‘‘ဒွိပါဒကော’’တိ အာဟ. အယန္တိ တဒါ ဥပဋ္ဌိတံ ဣတ္ထိရူပံ သန္ဓာယာဟ. အသုစီတိ အသုစိ ဧဝ၊ န ဧတ္ထ ကိဉ္စိပိ သုစီတိ အတ္ထော. ဒုဂ္ဂန္ဓော ပရိဟီရတီတိ ဒုဂ္ဂန္ဓော သမာနော ပုပ္ဖဂန္ဓာဒီဟိ သင်္ခရိတွာ ပရိဟရီယတိ. နာနာကုဏပပရိပူရောတိ ကေသာဒိအနေကပ္ပကာရကုဏပဘရိတော. ဝိဿဝန္တော တတော တတောတိ ပုပ္ဖဂန္ဓာဒီဟိဿ ဇေဂုစ္ဆဘာဝံ ပဋိစ္ဆာဒေတုံ ဝါယမန္တာနမ္ပိ တံ ဝါယာမံ နိပ္ဖလံ ကတွာ နဝဟိ ဒွါရေဟိ ခေဠသိင်္ဃာဏိကာဒီနိ လောမကူပေဟိ စ သေဒဇလ္လိကံ ‘ဝိဿဝန္တောယေဝ ပရိဟီရတီ’တိ သမ္ဗန္ဓော.

ဧဝံ ဇေဂုစ္ဆောပိ သမာနော စာယံ ကာယော ကူဋာဒီဟိ ဝိယ မိဂါဒိကေ အတ္တနော ရူပါဒီဟိ အန္ဓပုထုဇ္ဇနေ ဝဉ္စေတိယေဝါတိ ဒဿေန္တော ‘‘မိဂ’’န္တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ မိဂံ နိလီနံ ကူဋေနာတိ ပါသဝါကရာဒိနာ ကူဋေန နိလီနံ၊ ပဋိစ္ဆန္နံ ကတွာ မိဂံ ဝိယ နေသာဒေါ. ဝက္ခမာနော ဟိ ဣဝ-သဒ္ဒေါ ဣဓာပိ အာနေတွာ ယောဇေတဗ္ဗော. ဗဠိသေနေဝ အမ္ဗုဇန္တိ အမ္ဗုဇံ မစ္ဆံ အာမိသဗဒ္ဓေန ဗဠိသေန ဝိယ ဗာဠိသိကော. ဝါနရံ ဝိယ လေပေနာတိ ရုက္ခသိလာဒီသု ပက္ခိတ္တေန မက္ကဋလေပေန မက္ကဋံ ဝိယ မိဂလုဒ္ဒေါ အန္ဓပုထုဇ္ဇနံ ဝဉ္စေန္တော ဗာဓေန္တီတိ.

ကေ ပန ဗာဓေန္တီတိ အာဟ. ‘‘ရူပါ သဒ္ဒါ’’တိအာဒိ. ရူပါဒယော ဟိ ပဉ္စ ကာမကောဋ္ဌာသာ ဝိသေသတော ဝိသဘာဂဝတ္ထုသန္နိဿယာ ဝိပလ္လာသူပနိဿယေန အယောနိသောမနသိကာရေန ပရိက္ခိတ္တာနံ အန္ဓပုထုဇ္ဇနာနံ မနော ရမေန္တော ကိလေသဝတ္ထုတာယ အနတ္ထာဝဟဘာဝတော တေ ဗာဓေန္တိ နာမ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ရူပါ သဒ္ဒါ။ပေ။ ဣတ္ထိရူပသ္မိ ဒိဿရေ’’တိ.

ဣတ္ထိဂ္ဂဟဏဉ္စေတ္ထ အဓိကာရဝသေန ကတန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တေနေဝါဟ ‘‘ယေ ဧတာ ဥပသေဝန္တီ’’တိအာဒိ. တဿတ္ထော – ယေ ပုထုဇ္ဇနာ ဧတာ ဣတ္ထိယော ရတ္တစိတ္တာ ရာဂါဘိဘူတစိတ္တာ ဥပဘောဂဝတ္ထုသညာယ ဥပသေဝန္တိ. ဝဍ္ဎေန္တိ ကဋသိံ ဃောရန္တိ တေ ဇာတိအာဒီဟိ နိရယာဒီဟိ စ ဃောရံ၊ ဘယာနကံ၊ အန္ဓဗာလေဟိ အဘိရမိတဗ္ဗတော ကဋသိသင်္ခါတံ သံသာရံ ပုနပ္ပုနံ ဥပ္ပတ္တိမရဏာဒိနာ ဝဍ္ဎေန္တိ. တေနာဟ ‘‘အာစိနန္တိ ပုနဗ္ဘဝ’’န္တိ.

ယော စေတာတိ ယော ပန ပုဂ္ဂလော ဧတာ ဣတ္ထိယော တတ္ထ ဆန္ဒရာဂဿ ဝိက္ခမ္ဘနေန ဝါ သမုစ္ဆိန္ဒနေန ဝါ အတ္တနော ပါဒေန သပ္ပဿ သိရံ ဝိယ ပရိဝဇ္ဇေတိ၊ သော သဗ္ဗံ လောကံ ဝိသဇိတွာ ဌိတတ္တာ လောကေ ဝိသတ္တိကာသင်္ခါတံ တဏှံ သတော ဟုတွာ သမတိဝတ္တတိ.

ကာမေသွာဒီနဝံ ဒိသွာတိ ‘‘အဋ္ဌိကင်္ကလူပမာ ကာမာ ဗဟုဒုက္ခာ ဗဟုပါယာသာ’’တိအာဒိနာ (ပါစိ. ၄၁၇၊ စူဠဝ. ၆၅၊ မ. နိ. ၁.၂၃၄) ဝတ္ထုကာမေသု ကိလေသကာမေသု အနေကာကာရဝေါကာရံ အာဒီနဝံ၊ ဒေါသံ၊ ဒိသွာ. နေက္ခမ္မံ ဒဋ္ဌု ခေမတောတိ ကာမေဟိ ဘဝေဟိ စ နိက္ခန္တဘာဝတော နေက္ခမ္မံ၊ ပဗ္ဗဇ္ဇံ၊ နိဗ္ဗာနဉ္စ၊ ခေမတော၊ အနုပဒ္ဒဝတော၊ ဒဋ္ဌု၊ ဒိသွာ. သဗ္ဗကာမေဟိပိ တေဘူမကဓမ္မေဟိ နိဿဋော ဝိသံယုတ္တော. သဗ္ဗေပိ တေဘူမကာ ဓမ္မာ ကာမနီယဋ္ဌေန ကာမာ၊ တေဟိ စ ထေရော ဝိသံယုတ္တော. တေနာဟ ‘‘ပတ္တော မေ အာသဝက္ခယော’’တိ.

ဧဝံ ထေရော အာဒိတော ပဉ္စဟိ ဂါထာဟိ ဓမ္မံ ကထေတွာ ဆဋ္ဌဂါထာယ အညံ ဗျာကာသိ. တံ သုတွာ သသုရော ‘‘အယံ သဗ္ဗတ္ထ အနုပလိတ္တော၊ န သက္ကာ ဣမံ ကာမေသု ပတာရေတု’’န္တိ ယထာဂတမဂ္ဂေနေဝ ဂတော. ထေရောပိ ဝဿသတပရိနိဗ္ဗုတေ ဘဂဝတိ ဥပသမ္ပဒါယ ဝီသဝဿသတိကော ပထဗျာ ထေရော ဟုတွာ၊ ဝေသာလိကေဟိ ဝဇ္ဇိပုတ္တေဟိ ဥပ္ပါဒိတံ သာသနဿ အဗ္ဗုဒံ သောဓေတွာ၊ ဒုတိယံ ဓမ္မသင်္ဂီတိံ သင်္ဂါယိတွာ ‘‘အနာဂတေ ဓမ္မာသောကကာလေ ဥပ္ပဇ္ဇနကံ အဗ္ဗုဒံ သောဓေဟီ’’တိ တိဿမဟာဗြဟ္မာနံ အာဏာပေတွာ အနုပါဒိသေသာယ နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ပရိနိဗ္ဗာယိ.

သဗ္ဗကာမိတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ဆက္ကနိပါတဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.